สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๕๙ · ๑๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๙

ยรรยง เดชภิรัตนมงคล แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัวในการแก้ไขปัญหาการยุติธรรมทางอาญา และเรียกร้องให้ร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา พร้อมหารือเรื่องร่างพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการกักขังและระบบติดตามตัวโดยใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา

นายยรรยง เดชภิรัตนมงคล ผู้ชี้แจงในนามคณะกรรมาธิการ

กราบเรียน ท่านประธาน ท่านรองประธานและสมาชิกที่เคารพทุกท่านครับ กระผม ยรรยง เดชภิรัตนมงคล รองประธานอนุกรรมาธิการ คนที่สอง อัยการผู้เชี่ยวชาญ ปฏิบัติหน้าที่รองเลขานุการ อัยการสูงสุด ได้เข้ามาช่วยงานในคณะอนุกรรมาธิการชุดนี้เนื่องจากเห็นว่าการปฏิรูป กระบวนการยุติธรรมในทางอาญาที่เกี่ยวกับการนําอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัวมาใช้นั้น จะเป็นประโยชน์กับประเทศชาติในภาพรวม ขออนุญาตกราบเรียนให้เห็นภาพว่าต่อไปนี้ ในเรื่องการปล่อยชั่วคราวซึ่งเป็นกระบวนการในการใช้ดุลยพินิจหรือเป็นกระบวนการ ใช้ความยินยอมของผู้ต้องหาหรือจําเลยในคดีอาญากับกระบวนการบังคับโทษหลังจากศาลมี คําพิพากษาแล้วนั้น กระบวนการ ๒ ขั้นตอนนี้สามารถใช้อีเอ็ม (EM) เข้ามาในการแก้ไขปัญหา ให้กับกระบวนการยุติธรรมทางอาญาได้ ในชั้นก่อนมีคําพิพากษา กระบวนการยุติธรรม ทางอาญาประกอบด้วยพนักงานสอบสวนหลายฝ่าย เช่นพนักงานสอบสวนฝ่ายตํารวจ พนักงานสอบสวนฝ่ายปกครอง พนักงานสอบสวนคดีพิเศษ เหล่านี้ล้วนแต่มีดุลยพินิจ ในการปล่อยชั่วคราวทั้งสิ้น ถ้าเผื่อเจ้าพนักงานที่ทําหน้าที่เป็นพนักงานสอบสวนเห็นว่า ผู้ต้องหาเหล่านั้นไม่อยู่ในองค์ประกอบกฎหมายหรือเห็นว่าไม่สมควรได้รับการปล่อยตัว ชั่วคราวก็จะไม่มีการพูดถึงเรื่องการประกันตัว ไม่มีการพูดถึงเรื่องการนําอีเอ็ม (EM) มาใช้ แต่ถ้าเผื่อว่าพนักงานสอบสวนเห็นว่าผู้ต้องหาเหล่านั้นสามารถอยู่ในเกณฑ์ที่จะปล่อยตัว ชั่วคราวได้ก็จะมาดูว่าการปล่อยชั่วคราวนั้นจําเป็นจะต้องมีประกัน หลักประกันหรือมี ประกันและหลักประกันหรือไม่ ถ้ามีทั้ง ๒ กรณีก็จะเป็นภาระแก่ประชาชนหรือผู้ต้องหา เป็นอันมาก การนําอีเอ็ม (EM) มาช่วยในกระบวนการนี้ในขั้นตอนนี้ก็จะเป็นการแบ่งเบา ภาระของผู้ต้องหาหรือประชาชนในเรื่องการหาหลักประกันหรือแม้กระทั้งในคดีอุกฉกรรจ์ ที่เจ้าพนักงานเห็นว่าสามารถปล่อยชั่วคราวได้ถ้าเป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา ความอาญา มาตรา ๑๐๘ ก็สามารถใช้หลักประกันควบคู่กับอีเอ็ม (EM) ร่วมกันได้นะครับ ในชั้นพนักงานอัยการและชั้นศาลก็เช่นเดียวกับชั้นพนักงานสอบสวนครับ ทั้งหมด คือกระบวนการยุติธรรมในช่วงก่อนมีคําพิพากษา สําหรับในกระบวนการยุติธรรมหลังจาก ที่ศาลท่านมีคําพิพากษาแล้วสามารถนํามาใช้ได้ ซึ่งในอดีตมีการใช้บ้างแล้ว ในกรมคุมประพฤติ ปัจจุบันนี้ถ้าเกิดมีการปฏิรูปตามแผนการปฏิรูปภาพรวมทั้งหมด ชั้นหลังมีคําพิพากษาก็จะนําอีเอ็ม (EM) มาใช้มากขึ้นไม่ว่าจะเป็นคุมประพฤติ การพักโทษ เหล่านี้ก็จะนํามาใช้ได้มากขึ้นก็จะเป็นการลดภาระการคุมตัวไว้ในเรือนจํานี่คือภาพรวม ทั้งหมด สําหรับกฎหมายที่ผมจะกราบเรียนกับท่านประธานนะครับก็คือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ที่เสนอแก้ไขคือร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่..) พ.ศ. .... ในร่างกฎหมายฉบับนี้ขอเสนอแก้ไขมาตรา ๒๔ ซึ่งเกี่ยวกับเรื่องการกักขังและมาตรา ๓๙ เกี่ยวกับเรื่องวิธีการเพื่อความปลอดภัยให้สามารถนําอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว มาใช้ได้

ฉบับที่ ๒ คือร่างพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการกักขังตามประมวล กฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... เห็นว่าควรมีการแก้ไขกําหนดให้อธิบดีมีอํานาจ ออกระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการกักขังและวิธีปฏิบัติต่อผู้ถูกกักขังในการใช้อุปกรณ์ อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว

และฉบับสุดท้ายคือร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยระบบติดตามตัวโดยใช้อุปกรณ์ อิเล็กทรอนิกส์ในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา พ.ศ. .... อย่างที่ผมได้กราบเรียนไปครับ ฉบับสุดท้ายคือฉบับที่สําคัญที่สุดที่จะประมวลระบบกลางตั้งแต่พนักงานสอบสวนทุกฝ่าย พนักงานอัยการ ศาลและกระบวนการหลังคําพิพากษามาไว้ในระบบกลางนี้ โดยมีการเสนอ ขอให้มีหน่วยงานกลาง คือสํานักกิจการยุติธรรม กระทรวงยุติธรรมเป็นหน่วยกลาง ในการดูแลระบบ และกําหนดให้มีคณะกรรมการเพื่อบริหารระบบ ซึ่งเราเรียกว่า คณะกรรมการบูรณาการระบบการติดตามตัวโดยใช้อุปกรณ์ติดตามตัว มีรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงยุติธรรมเป็นประธาน และมีกรรมการซึ่งประกอบด้วยหัวหน้าส่วนราชการ ในกระบวนการยุติธรรมทุกหน่วยงาน อันนี้เป็นความจําเป็นที่จะต้องมีกฎหมายกลาง ซึ่งกฎหมายกลางยังครอบคลุมไปถึงเรื่องการให้มีหน่วยงานในแต่ละหน่วยงาน ในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาทําหน้าที่เชื่อมโยงระบบกับหน่วยงานกลาง มีการควบคุม ข้อมูลให้เป็นความลับ แล้วก็มีบทบัญญัติโทษในทางอาญาในกรณีที่มีการทําผิด การละเมิด การเปิดเผยข้อมูลหรือการนําไปใช้ข้อมูลโดยประการที่น่าจะทําให้เกิดความเสียหาย อันนี้ เป็นข้อเสนอของคณะกรรมาธิการ ท่านประธานขอบคุณครับ