ศานิตย์ เสนอปฏิรูปการแต่งตั้งข้าราชการ เปิดเผย-เป็นธรรม-ลดพิพาท

กราบเรียนท่านประธานและ ท่านสมาชิกทุกท่าน สําหรับมาตรการที่ ๒ ที่จะเป็นข้อเสนอเพื่อการปฏิรูปก็คือมาตรการในเรื่อง การแก้ไขปัญหาการแต่งตั้ง ๙ ข้อ ก็คือ

ข้อที่ ๑ เราเสนอให้จัดทําประมวลหลักเกณฑ์และวิธีการแต่งตั้งข้าราชการตาม มาตรา ๖๓ จากหลักที่ทางสํานักงาน ก.พ. ได้กําหนดกฎ ก.พ. ต่าง ๆ เป็นหลักเกณฑ์ในการ แต่งตั้งซึ่งก็กระจัดกระจายแล้วก็มีหลายฉบับมากนะครับ จนบางทีข้าราชการบางหน่วย ก็อาจจะไม่ทราบ หรือบางคนที่เข้ามาใหม่อะไรต่าง ๆ ก็เลยอาจจะละเลยไป ก็เลยเสนอให้ จัดทําประมวลเพื่อจะได้รวบรวมไว้เป็นที่เดียวกันเพื่อจะได้สะดวกกับการที่จะทําตาม หลักเกณฑ์ที่เราเรียกว่ากฎ ก.พ. และกฎ ก.พ. นี้ส่วนราชการต่าง ๆ ที่ไม่มีกฎของตัวเอง ก็จะอาศัยกฎ ก.พ. นี้อ้างอิงตลอดเวลานะครับอันนี้

ข้อที่ ๒ ซักซ้อมหลักเกณฑ์และแนวทางในการแต่งตั้งข้าราชการ อันนี้ถือว่า เป็นเรื่องสําคัญเพราะว่าการแต่งตั้งควรจะต้องมีการซักซ้อมแนวทางแล้วก็ยกตัวอย่าง อย่างข้อผิดพลาดที่ผ่านมา พร้อมทั้งเรื่องการตอบข้อข้องใจของทางฝ่ายที่รับผิดชอบในเรื่องของ ไม่ว่าจะเป็นเจ้าหน้าที่ กองการเจ้าหน้าที่เองหรือแม้แต่ตัวข้าราชการที่ประสบเองเพื่อเขาจะได้ เข้าใจแล้วก็จะทําให้ไม่มีปัญหาในการติดใจในกรณีต่าง ๆ

ข้อที่ ๓ ตําแหน่งที่ว่างต้องเปิดโอกาสให้ข้าราชการสมัครในโอกาสแรก ที่กระทําได้ บางทีมีบางหน่วยงานกั๊กเอาไว้ก็มีเพราะว่ารอคนของตัวเองที่จะมีคุณสมบัติเพื่อจะ ได้ให้รอพร้อมเสียก่อนก็มี อันนี้ก็จะทําให้ไม่เปิดโอกาสให้คนที่มีความรู้ความสามารถเข้ามา

ข้อที่ ๒ ข้อเสนอมาตรการเพื่อแก้ไขปัญหาในเรื่องการแต่งตั้ง ซึ่งเป็นข้อที่ ๔ ก็คือการแต่งตั้งข้าราชการต้องมีคณะกรรมการคัดเลือกที่เป็นกลาง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในระดับสูงสําคัญที่สุด เป็นกลางเมื่อกี้ท่านประพลพูดแล้ว จะต้องเป็นกลางทั้งภายในและ ภายนอกซึ่งมีกฎหมายได้บัญญัติเอาไว้แล้ว แล้วก็ควรจะประกาศรายชื่อโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ระดับสูงควรจะต้องประกาศรายชื่อกรรมการให้ทราบกันโดยเปิดเผยด้วย กรรมการก็จะได้ ระมัดระวังตัวหรือว่าให้ทราบกันโดยทั่วไปว่ากรรมการที่ตั้งนี้เป็นผู้เป็นกลางอย่างแท้จริงไหม

ข้อ ๕ หลักเกณฑ์เฉพาะของหน่วยงานที่กําหนด เพราะบางหน่วยงานต้องมี คุณลักษณะเฉพาะต่างหาก ต้องเหมาะสมกับตําแหน่งที่จะต้องแต่งตั้งด้วย มีกรอบในการใช้ ดุลยพินิจและประกาศให้ทราบโดยทั่วกัน เรื่องดุลยพินิจเป็นเรื่องสําคัญในการสัมมนาที่เราได้ จัดสัมมนาในระดับของผู้รับผิดชอบในเรื่องของการบริหารงานบุคคล สิ่งเดียวที่เกิดปัญหามาก ก็คือการใช้ดุลยพินิจของผู้บังคับบัญชาโดยเฉพาะอย่างยิ่งระดับสูงเป็นประเด็นมาก ซึ่งอันนี้ต่อไปก็คงจะต้องมีกรอบในการใช้ดุลยพินิจและที่สําคัญต้องมีเหตุผลระบุไว้ด้วย ไม่ใช่ใช้ดุลยพินิจตามอําเภอใจ อันนี้ต่อไปคงไม่ได้ มันก็จะเกิดความเป็นธรรม

ข้อ ๖ มีวิธีการคัดเลือกหลากหลายในการชี้วัดวัดความเหมาะสม เพราะว่า บางตําแหน่งอะไรต่าง ๆ ก็อาจจะต้องใช้การคัดเลือกที่แตกต่างกัน บางหน่วยงานก็จะมีใช้ กลวิธีการต่าง ๆ ที่แตกต่างกันไปอันนี้ต้องให้ความสําคัญ ไม่ใช่ว่าทุกอย่างจะต้องสอบ อย่างเช่นสอบข้อสอบปรนัยอย่างเดียวก็จะได้ ใกล้ตัวผมอย่างเช่นการสอบเป็นนายอําเภอ จากข้อสอบปรนัยเอาจากคนไปเป็นนายอําเภอสอบข้อสอบปรนัยมันก็ไม่ใช่ มันต้องอาศัย ความรู้ ประสบการณ์อะไรต่าง ๆ เป็นข้อสอบอัตนัยอยู่ด้วยหรือการวัดต่าง ๆ อย่างของทหาร หรือตํารวจก็ต้องวัดในเชิงสมรรถนะทางร่างกายต่าง ๆ อย่างกระทรวงการต่างประเทศก็จะมี กระบวนการสอบค่อนข้างเป็นขั้นตอนที่มีคุณภาพมากนะครับอันนี้ก็เป็นตัวอย่างที่จะต้องมี หลากหลายที่มีตัวชี้วัดที่สามารถคัดคนดีเข้าไป อย่างเช่นกรณีศาลผมทราบว่าบางทีมี ตําแหน่งว่างอยู่ ๓๐ แต่กระบวนการรีครูต (Recruit) ของศาลถ้าผ่าน ๑๐ คน เขาเอาแค่ ๑๐ คน ไม่ได้เอาตามตําแหน่งว่างเลย หมายถึงว่าถ้าผ่านเกณฑ์ของศาลที่กําหนดไว้นี่คือการที่จะ ได้คนที่มีความเหมาะสมและมีความรู้ความสามารถนะครับ

ข้อ ๗ การพิจารณาต้องโปร่งใส เปิดเผย ผลการพิจารณาพร้อมเหตุผลได้ เพราะฉะนั้นในการแต่งตั้งอะไรต่าง ๆ เพราะฉะนั้นต้องสามารถที่จะให้ผู้ได้รับผลกระทบ แล้วก็ต้องเปิดเผยนะครับว่าเหตุผลในการแต่งตั้งโดยเฉพาะอย่างยิ่งในระดับสูงถือว่าเป็นเรื่อง สําคัญอย่างยิ่ง

ข้อ ๘ จัดทําแคเรียพาท (Career Path) และซักเซสชันแพลน (Succession Plan) เป็นแนวทางมาตรฐานไว้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งภายในหน่วยงานสําคัญที่สุดเขาจะได้รู้ แคเรียพาท (Career Path) ของเขา เมื่อรับราชการแล้วจุดประสงค์ของเขาสูงสุดเขาควรจะ เป็นอะไรในตําแหน่งที่เขารับราชการให้เห็นเส้นทางความเจริญก้าวหน้าหรือขั้นตอนต่าง ๆ ซึ่งมันสามารถที่จะทําให้เกิดขวัญกําลังใจหรือเส้นทางต่าง ๆ ที่เขาจะได้มุ่งมั่นในการประกอบ ราชการด้วยความเป็นข้าราชการที่ดีและซื่อสัตย์สุจริตเพื่ออนาคตของเขา คนดีก็จะต้องได้รับ การพิจารณาและส่งเสริมให้คนดี ดังที่พระราชดํารัสของในหลวงที่ดํารัสไว้ว่าต้องส่งเสริมคนดี ให้ปกครองบ้านเมืองนะครับ

ข้อ ๙ สนับสนุนงานคุ้มครองจริยธรรมของหน่วยงานให้มีประสิทธิภาพ เกิดประสิทธิผลอย่างจริงจัง ซึ่งอันนี้ก็ถือเป็นเรื่องสําคัญแล้วเราก็ได้เสนอรายงานที่ผ่านไปแล้ว ในเรื่องคุณธรรมจริยธรรมในเรื่องการแต่งตั้ง ซึ่งอันนี้จะเป็นการสอดรับสอดคล้องกันกับ รายงานฉบับนี้ เพราะฉะนั้นจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการที่จะปฏิรูประบบราชการ

ท้ายที่สุดนี้กระผมในนามของคณะกรรมาธิการเชื่อมั่นว่าหากได้มีการปฏิรูป ระบบการแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญตามรายงานที่เสนอจะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ในมิติใหม่ ไม่ว่าจะบทบาทของ ก.พ. ซึ่งมีท่านนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ท่านนายกรัฐมนตรี เป็นประธานคณะกรรมการ ก.พ. อยู่แล้วจะได้กําหนดหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ตามกฎหมาย โดยครบถ้วนรวดเร็ว เป็นการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติในกระบวนการ ทั้งคดีในศาลปกครองจะได้ลดน้อยลง เดี๋ยวนี้คดีในศาลปกครองเพิ่มขึ้นอย่างมากมาย ผู้ที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมจะได้รับการเยียวยาอย่างทันท่วงที และเราจะได้ข้าราชการที่ดี และมีความสามารถเหมาะสมกับระบบคุณธรรม สามารถที่จะขับเคลื่อนประเทศต่อไป ตามเจตนารมณ์ของการปฏิรูปประเทศในครั้งนี้นะครับ ขอกราบขอบพระคุณครับ