มิ่งขวัญ หารือปฏิรูปกำลังคนภาครัฐเชิงยุทธศาสตร์ หลังไม่ปรับระบบ 17 ปี

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๕๔ · ๒๕ ตุลาคม ๒๕๕๙

มิ่งขวัญ วิชยารังสฤษดิ์ หารือการปฏิรูปการบริหารกำลังคนภาครัฐอย่างเป็นระบบและยุทธศาสตร์ หลังไม่มีการปรับปรุงมานานกว่า 17 ปี โดยเสนอให้จัดทำแผนพัฒนาข้าราชการร่วมทุกกรมอย่างเป็นขั้นตอน ทั้งในระยะปัจจุบันและระยะยาวจนถึงปี 2579 พร้อมเน้นการวางแผนลดจำนวนกระทรวง เตรียมกำลังแทนข้าราชการที่จะเกษียณ อีกทั้งพัฒนาระบบติดตามประเมินผล การกำหนดเส้นทางอาชีพ และการฝึกอบรมอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการจัดทำฐานข้อมูลกำลังคนเพื่อสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ในการผลิตและพัฒนาทรัพยากรบุคคลอย่างมีประสิทธิภาพ

นางมิ่งขวัญ วิชยารังสฤษดิ์

กราบเรียนท่านประธานสภาขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศที่เคารพ ดิฉัน นางมิ่งขวัญ วิชยารังสฤษดิ์ สปท. ๑๑๖ แล้วก็ในฐานะ ที่เป็นข้าราชการพลเรือนนะคะ ดิฉันต้องขอขอบพระคุณทางคณะกรรมการชุดนี้เป็นอย่างยิ่ง ในการที่ได้หยิบยกเสนอเรื่องการวางแผนกำลังคนภาครัฐเชิงยุทธศาสตร์ในครั้งนี้นะคะ แต่อย่างไรก็ตามในรายงานตามที่ปรากฏเพื่อที่จะให้เกิดความชัดเจน เห็นเป็นรูปธรรม แล้วก็เป็นสิ่งที่สามารถดำเนินการต่อไปได้ ดิฉันก็อาจจะมีข้อเสนอแนะ เพราะว่าในเรื่องนี้ ถือว่าเป็นการปฏิรูปในเรื่องของภาครัฐเราไม่ได้ทำมานานแล้วตั้งแต่ปี ๒๕๔๒ มากกว่า ๑๗ ปี ไม่ได้มีการปฏิรูปในเชิงระบบของราชการ แม้ว่าในเรื่องของกำลังคนก็มีข้อจำกัดอยู่ ซึ่งในเรื่อง นี้ตามข้อเสนอของท่านทั้ง ๓ ประเด็นนี้ ดิฉันขอมีข้อเสนอแนะโดยเฉพาะในเรื่องของ

ประเด็นแรก ในการที่จะเสนอให้มีการกำหนดแผน แล้วก็ในเรื่องของการที่จะให้ คณะรัฐมนตรีมีมติให้หน่วยงานดำเนินการจัดทำการวางแผนกำลังคนภาครัฐเชิงยุทธศาสตร์ เป็นไปได้ไหมคะว่าถ้าหากว่าขณะนี้ทางคณะทำงานของชุดท่านเองนี่ดิฉันเชื่อมั่นว่ามีข้อมูล อยู่ระดับหนึ่งแล้วหลายท่านที่ทาง สปท. ได้มีการอภิปรายไปแล้วในเรื่องของอัตรากำลัง ที่ควรจะเป็นหรือว่าไรต์ไซซ์ (Right Size) หรือว่าจะมีจำนวนเท่าไรนี่ สิ่งเหล่านี้นี่เป็นสิ่งที่ ทางกระทรวงต่าง ๆ มีเควสชัน (Question) แล้วก็อยากทราบด้วยว่ามีอัตรากำลัง ที่เหมาะสมนี้เท่าไร เราตระหนักอยู่เสมอว่าตามที่ตัวเลขที่ทางท่านบอกว่าในเรื่องของ ค่าใช้จ่าย ในเรื่องของที่เกี่ยวกับเรื่องคนนี่ขณะนี้สูงถึงร้อยละ ๔๐ ของงบประมาณนี่นะคะ ที่จริงแล้วควรจะเป็นเท่าไร ซึ่งเหล่านี้ถ้าหากว่าท่านคณะทำงานคณะนี้มีตัวเลขที่เกี่ยวข้องกับ ในเรื่องนี้ว่าควรจะเป็นเท่าไร ดิฉันคิดว่าจะเป็นประโยชน์ยิ่งเพราะถ้าหากว่ามอบให้กับ ทางหน่วยงานต่าง ๆ ไปดำเนินการกำหนดเป็นไปไม่ได้เลยค่ะ เพราะว่าทุกหน่วยงาน ก็พยายามที่จะเพิ่มหรือว่าในเรื่องของขอกำลังเพิ่มเติมทั้งหมดทุกหน่วยงานนะคะ ในเรื่องของตามที่ท่านได้บอกว่าแผนอัตรากำลังคนภาครัฐในเชิงยุทธศาสตร์ดิฉันก็ยังมองภาพ ไม่ชัดนักนะคะว่าในยุทธศาสตร์ของประเทศในอนาคตถึงปี ๒๕๗๙ อีก ๒๐ ปีข้างหน้า ณ เวลานั้นในเรื่องของประชากรมีเท่าไร แล้วอัตรากำลังของภาครัฐควรจะเป็นเท่าไร ซึ่งมี ความสัมพันธ์กัน ดิฉันคิดว่าอยากจะเห็นทุกหน่วยงานนะคะในการที่จะวางแผน แต่ข้อมูล เหล่านี้ก็คงจะต้องมีให้ในระดับหนึ่งเพื่อที่ให้หน่วยงานต่าง ๆ ได้ดำเนินการได้สอดรับกับ สิ่งที่ท่านได้กำหนด ในเรื่องของการกำหนดเป้าหมาย ความจริงแล้วท่านได้มีการกำหนดไว้ว่า ในกลุ่มของข้าราชการ ในเรื่องของพนักงานราชการ หรือพนักงานที่เป็นหน่วยงานกำลังหลัก หรือว่าภารกิจรอง หรือในเรื่องของการสนับสนุนถ้าหากว่าท่านมีเกณฑ์หรือมีมาตรฐาน ในเรื่องของการกำหนดเหล่านี้จะทำให้ทุกหน่วยงานสามารถในเรื่องของการปรับตัวได้ แล้วก็ ถ้าหากว่าได้มีการชี้แนะว่าในอนาคตอีก ๒๐ ปีข้างหน้าตามยุทธศาสตร์นี่นะคะ หน้าตา ในเรื่องของโครงสร้างของภาครัฐเป็นแบบไหน หรือควรจะไปในทิศทางใด ดิฉันคิดว่าอันนั้น จะเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง

สำหรับในเรื่องของการจัดทำแผน ประเด็นที่ ๒ ค่ะ เป็นไปได้ไหมคะว่า นอกจากในเรื่องของข้าราชการพลเรือนแล้วนี่ท่านก็จะให้มีการพัฒนา หรือว่ามีการที่จะ คิดไปพร้อม ๆ กันไม่ว่าในเรื่องของตำรวจ ทหาร หรือว่าข้าราชการอื่น ๆ ทั้งหมดไปพร้อม ๆ กัน

สำหรับในเรื่องที่ดิฉันคิดว่าสิ่งสำคัญอีกเรื่องหนึ่งก็คือการกำหนดแผนนี่ จะต้องมีระยะเวลา ก็อยากจะเสนอว่าในเรื่องของการกำหนดระยะเวลา ถ้าหากว่าแบ่งเป็น ๒ ช่วง ช่วงแรกก็คือขณะนี้เรายังมี ๒๐ กระทรวงอยู่ แล้วก็ในโอกาสต่อไปในระยะยาวจนถึง ปี ๒๕๗๙ เราไม่แน่ใจว่า ณ เวลานั้นโครงสร้างของหน่วยงานของภาครัฐจะมีหน้าตา เป็นอย่างไร แต่ว่าถ้าหากในเบื้องต้นในขณะนี้ในเรื่องของการที่จะกำหนดในเรื่องความชัดเจน ของทั้ง ๒๐ กระทรวงนี่มีการกำหนดเป้าหมายในการที่ถ้าหากบอกว่าขณะนี้มีมากเกินไป มีการกำหนดเป้าหมายในแต่ละระยะให้เหลือเท่าไร โดยเฉพาะดิฉันเห็นในเรื่องของกราฟ ที่แสดงให้เห็นว่าจะมีระยะหนึ่งที่ข้าราชการปัจจุบันนี้จะมีการรีไทร์ (Retire) ไปในช่วงของ ระยะรอยต่อตรงนั้นก็มีความจำเป็นเช่นกันในเรื่องของการที่จะหากำลังทดแทนนะคะ ซึ่งตรงนี้ถ้าหากว่ามีรายละเอียดเหล่านี้ถ้าหากสามารถดำเนินการได้ทันไปล่วงหน้าก่อนนี่นะคะ ก็คิดว่าจะเป็นการเสนอให้มีการจัดทำแผนที่กำหนดระยะเวลาที่ชัดเจนนะคะ แล้วก็ ระยะเวลาดำเนินการซึ่งอาจจะแบ่งเป็น ๒ ช่วงนั้นก็คือในช่วงแรกที่ยังไม่มีการปรับเปลี่ยน ในเรื่องของกระทรวงต่าง ๆ ก่อนนะคะ หรือถ้าหากว่ามีการปรับเปลี่ยนในเรื่องของกระทรวง ใหม่ ๆ ที่จะต้องให้สอดรับกับกระแสโลกหรือว่าสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปอันนั้นดิฉัน ก็คิดว่าจะทำให้เกิดความชัดเจนขึ้นค่ะ

เรื่องที่ ๒ ที่ทางท่านเสนอบอกว่าในเรื่องของการให้มีการพัฒนาระบบ การติดตามและประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรให้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดิฉัน คิดว่านอกจากในเรื่องของประเมินสมรรถนะแล้ว อันที่จริงแล้วควรจะต้องมีโปรแกรมในเรื่อง ของการที่จะเพิ่มศักยภาพในเรื่องของการที่แคเรียพาท (Career Path) ของแต่ละสายงาน หรือว่าแต่ละระดับที่จะต้องมีกำหนด แม้ว่าในเรื่องของระยะที่ผ่านมาอาจจะมีอยู่แล้ว แต่ว่า ในเรื่องของการปฏิบัติให้เกิดความจริงจังและความต่อเนื่องนี้ยังไม่ครบถ้วนนะคะ เพราะฉะนั้นดิฉันอยากจะเสนอแนะในเรื่องของการเพิ่มศักยภาพในเรื่องของสมรรถนะของ ข้าราชการนะคะ ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งจะต้องมีการฝึกอบรมหลักสูตรหรือในเรื่องของการที่จะ เพิ่มศักยภาพของสายงานแต่ละสายนะคะ เพื่อที่จะให้ได้ประสบความสำเร็จในแต่ละสายงาน หรือว่าในแต่ละด้าน ในแต่ละระดับนะคะ

ส่วนเรื่องที่ ๓ ที่ท่านบอกว่าในเรื่องของฐานข้อมูล การใช้ประโยชน์ จากฐานข้อมูลกำลังคนในการผลิตเพื่อรองรับความต้องการในปัจจุบัน ซึ่งดิฉันคิดว่า ถ้าเป็นไปได้ขณะนี้มีข้อมูลอะไรก็ตามสามารถที่จะดำเนินการในเรื่องของการจัดทำให้แล้วเสร็จได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของความต้องการในอนาคต ซึ่งเหล่านี้ที่จะต้องเกี่ยวข้องกับ ในเรื่องของการผลิตและการพัฒนา ขณะนี้ดิฉันคิดว่านักศึกษาหรือว่าในเรื่องของเยาวชน ทั้งหลายยังมองไม่เห็นในอนาคต แต่ถ้าหากว่าเราได้มีการจัดทำฐานข้อมูลเหล่านี้ และสามารถในการวิเคราะห์หรือบ่งชี้ได้ในอนาคตจะเป็นประโยชน์ยิ่งสำหรับในเรื่องของ การจัดเตรียมในเรื่องของอัตรากำลังทั้งหมด หรือว่าในเรื่องของบุคลากรที่จะต้องการ หรือยังขาดอยู่ในตลาดแรงงานหรือในสายงานทั้งหมดนะคะ ซึ่งอย่างไรก็ตามในส่วนต่าง ๆ เหล่านี้ดิฉันคิดว่าถ้าหากว่าท่านได้กรุณาเพิ่มเติมในรายละเอียดดังกล่าวก็จะทำให้รายงาน ฉบับนี้สามารถในการที่จะดำเนินการได้โดยเร็ว แล้วก็ถ้าหากท่านเพิ่มระยะเวลา ในเรื่องของการที่จะคาดว่าใน ๓ ปี ๕ ปี หรือจนถึงระยะที่ยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี ท่านต้องการที่จะให้เห็นกำลังคนของภาครัฐเป็นอย่างไร ดิฉันคิดว่าสิ่งเหล่านั้นในการที่จะ เป็นประโยชน์ยิ่งค่ะ ขอบพระคุณค่ะ