วิทยา แก้วภราดัย หารือบทบาทของกรรมาธิการการเมืองในการผลักดันการเมืองที่ดี และเสนอแนวทางปฏิรูปการเลือกตั้ง ทั้งในระดับชาติและท้องถิ่น โดยเน้นการป้องกันการซื้อเสียง ปรับบทบาท กกต. ให้เน้นการกำกับดูแลมากกว่าการจัดการโดยตรง เพื่อส่งเสริมให้เกิดการเลือกตั้งที่สุจริต เที่ยงธรรม และเป็นธรรมในกระบวนการเลือกตั้งทุกระดับ
ท่านประธานที่เคารพ กระผม วิทยา แก้วภราดัย ต้องขอกราบขอบพระคุณเพื่อนสมาชิกทั้ง ๑๑ ท่าน รวมทั้ง ท่านรองประธานนะครับ รวมแล้วทั้งหมดผมเข้าใจว่า ๑๓ ท่านนะครับได้ให้ข้อคิดเห็นกับ คณะกรรมาธิการ ขออนุญาตเรียนเบื้องต้นอย่างนี้นะครับ คณะกรรมาธิการการเมืองจะมี ภารกิจหลักซึ่งเราร่วมกันคิด ตั้งแต่เริ่มต้นตั้งกรรมาธิการก็คือทําอย่างไรให้การเมืองวันข้างหน้าเป็นการเมืองที่ดีครับ เพราะเรากําลังจะหนีเรื่องเลวร้ายแล้วก็ทําการปฏิรูปประเทศ เพราะฉะนั้นสิ่งที่เราคิดก็คือ การเมืองที่ดีได้ก็การเลือกตั้งต้องดี และได้นักการเมืองที่ดีเข้ามาทําหน้าที่ในการบริหาร บ้านเมืองและบริหารประเทศ จริง ๆ แล้วภารกิจของกรรมาธิการการเมืองมีไม่มากครับ เรื่องที่ ๑ ก็คือต้องร่วมกันคิดรัฐธรรมนูญที่วางกติกาให้ดี เรื่องที่ ๒ ต้องคิดเรื่องนักการเมือง ที่ดีเข้ามาในระบบ เรื่องที่ ๓ คิดเรื่องพรรคการเมืองที่ดี เรื่องที่ ๔ เรื่องจัดการบริหาร การเลือกตั้งที่ดี เราเสนอไปตั้งแต่การร่างรัฐธรรมนูญครับ เรียนกับเพื่อนสมาชิกไม่อายครับ ว่าข้อเสนอกรรมาธิการการเมืองเกือบไม่ได้รับการตอบสนองในรัฐธรรมนูญแม้แต่ข้อเดียว เราตั้งเป้าเรื่องการเลือกตั้งที่สุจริตเที่ยงธรรม แต่สุดท้ายเราก็ได้รัฐธรรมนูญมาอย่างที่เห็นครับ ก็ไม่ละความพยายามครับ พวกผมก็ได้นําเสนอต่อสภาไปเมื่อ ๒ สัปดาห์ที่แล้ว ๒ เรื่องนะครับ ก็คือการเลือกตั้ง ส.ส. ตั้งธงว่าจะให้การเลือกตั้ง ส.ส. นั้นสุจริตเที่ยงธรรม
เรื่องที่ ๒ ที่นําเสนอต่อสภาก็คือพรรคการเมือง ทําอย่างไรให้พรรคการเมือง เป็นพรรคของประชาชน ไม่ใช่พรรคของนายทุน
วันนี้พวกผมนําเสนอเรื่องที่ ๓ คนจัดการเลือกตั้ง ทําอย่างไรให้จัดการ เลือกตั้งสุจริตเที่ยงธรรมสมดังเจตนารมณ์ที่ตั้งองค์กร
เรื่องที่ ๔ ที่ผมจะต้องเสนอต่อเพื่อนสมาชิกก็คือวิธีการสรรหาวุฒิสมาชิก ซึ่งยังคิดไม่ออกครับ เพราะเป็นกระบวนการที่ผมไม่เคยมีบทเรียนมาเลย
เรื่องสุดท้ายที่คิดว่าจะตั้งใจให้กับเพื่อนสมาชิกก็คือการเลือกตั้งพื้นฐานที่เป็น อันตรายต่อระบอบประชาธิปไตยมากที่สุดในขณะนี้คือการเลือกตั้งท้องที่ การเลือก ผู้ใหญ่บ้านและการเลือกกํานัน ซึ่งข้อเท็จจริงเป็นที่ประจักษ์ครับว่าซื้อเสียงรุนแรงหนักที่สุด และเป็นรากฐานที่จะทําลายระบบการเลือกตั้งทั้งหมด วันนี้พวกผมนําเสนอขึ้นมา สภาเรา ไม่ใช่ตัวชี้ขาดครับว่าข้อเสนอทั้งหมดของคณะกรรมาธิการจะได้รับการยอมรับหรือกําหนด เป็นกฎหมาย พวกผมไม่ได้ร่างกฎหมายนําเสนอต่อสภา พวกผมเสนอหลักคิดให้กับ เพื่อนสมาชิกในสภาปฏิรูปแห่งชาติ เพื่อหลักคิดนี้จะถูกส่งต่อไปยังคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งท่านจะเป็นคนยกร่างพระราชบัญญัติคณะกรรมการการเลือกตั้ง สุดท้ายก็ต้องไปที่ สนช. หลักคิดของคณะกรรมาธิการการเมืองที่นําเสนอต่อเพื่อนสมาชิกวันนี้มันประกบควบคู่ไปกับ กฎหมายซึ่งยกร่างโดยคณะกรรมการการเลือกตั้งเขายกร่างแล้วด้วยครับ เขาเขียนด้วยนะครับว่า กรรมการการเลือกตั้งวันข้างหน้าจะเป็นอย่างไร เขาก็ส่งมาให้พวกผมดูครับ ที่ผมเรียนกับ เพื่อนสมาชิกว่าเขาเริ่มยอมรับแนวความคิดหลายเรื่องจากคณะกรรมาธิการการเมือง ยกตัวอย่างเช่นเขาเตรียมความพร้อมในการที่จะทําให้องค์กรคณะกรรมการการเลือกตั้ง ระดับจังหวัดหมดอํานาจไป เขาทรงองค์กรคณะกรรมการการเลือกตั้งทั้งแท่งไว้เหมือนกับ โครงสร้างของระบบราชการการเลือกตั้ง ทรงกรรมการ ๗ คนไว้ตามรัฐธรรมนูญในฐานะ องค์กรชี้ขาดในเรื่องการวินิจฉัยทั้งหมด เขาเปิดช่องไว้แล้วครับ สําหรับการที่จะเปิดให้ คณะกรรมาธิการการเมืองลองเสนอไปดูสิ ตามช่องรัฐธรรมนูญที่มีไว้และเพื่อนสมาชิกพูดถึงนะครับ ก็คือคณะกรรมการการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญตามมาตรา ๒๒๔ ครับ ให้คณะกรรมการ การเลือกตั้งมีหน้าที่และอํานาจดังต่อไปนี้ (๑) จัดหรือดําเนินการให้มีการจัดการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งเพื่อนสมาชิกก็ติงครับว่าเมื่อเขียนว่าจัดหรือดําเนินการให้มี การจัดการเลือกตั้ง แต่เราถ่ายการจัดการเลือกตั้งให้กระทรวงมหาดไทย จะขัดต่อรัฐธรรมนูญ หรือไม่ ผมไม่มีทางออกอย่างอื่นครับ กรรมาธิการไม่มีทางออกครับ แต่เห็นว่าการใช้คําว่า หรือดําเนินการให้มีจัดการเลือกตั้ง กกต. ไม่จําเป็นต้องจัดเอง ดําเนินการให้คนอื่นจัดก็ได้ แต่ถ้าจะขัดรัฐธรรมนูญก็หมดทางไปครับ เราก็นําเสนอความคิดนี้ให้กับเพื่อนสมาชิกแล้วเท่าที่นั่งฟังครับ เพื่อนสมาชิก ที่ออกความคิดเห็นทั้ง ๑๒ ท่าน รวมทั้งท่านรองด้วยเป็น ๑๓ ท่าน ทุกคนค่อนข้างสอดคล้องกัน เราน่าจะลองเปิดช่องบางช่องลองดู เพื่อให้ กกต. ได้กลับมาสู่หัวใจหลักก็คือกํากับ การเลือกตั้ง หรือจับการเลือกตั้งหาคนชั่วให้ได้ เพราะช่องนี้เป็นช่องทางที่เรานําเสนอ เพราะฉะนั้นเมื่อข้อนําเสนอเราถูกนําเสนอขึ้นไปลงในรายละเอียดจริง ๆ ผมคิดว่าเราชี้ขาดไม่ได้ ยังเหลือ กรธ. เขาต้องตัดสินใจว่าท่านจะเอาตามเราหรือเปล่า ผ่าน กรธ. ไปแล้วยังเหลือ ศาลรัฐธรรมนูญเป็นปราการสุดท้ายครับว่ามันจะขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่ แต่ถ้าไม่คิดอะไร พวกเราก็ไม่สามารถตีฝ่าไปสู่การเลือกตั้งที่สุจริตเที่ยงธรรมได้ ข้อแนะนําของเพื่อนสมาชิก หลายข้อผมคิดว่ากรรมาธิการต้องนําไปปรับปรุง แล้วก็ยืนยันตั้งแต่ท่านที่อภิปรายท่านแรก ไล่เรื่อยมา ข้อคิดเห็นของท่านทั้งหมดได้รับการบันทึก แต่ทั้งหมดยืนอยู่บนหลักการว่าเราจะ เอาองค์กร กกต. ให้เป็นองค์กรกํากับการเลือกตั้งให้สุจริตเที่ยงธรรม รัฐจัดสรรเงินให้ กกต. ครั้งหนึ่ง ๓,๐๐๐-๔,๐๐๐ ล้านบาท กกต. ก็มีรายละเอียดจะตอบท่านสราวุฒิได้ว่าแต่ละครั้ง เขาจัดการเลือกตั้งหมดไปเท่าไร จัดการเลือกตั้ง เตรียมหีบเลือกตั้ง เตรียมบัตรเลือกตั้ง จ้างอาสาสมัครในวันลงคะแนนเลือกตั้ง ตั้งป้ายกระดานนับคะแนนทั้งหมด หมดไป ๒,๐๐๐ ล้านบาท มันมีตัวเลขโชว์มาในอดีตทั้งหมด วันหนึ่งข้างหน้าถ้าต้องถ่ายงานจัดการ เลือกตั้งให้กับหน่วยงานอื่นตัวเลขมันฟ้องอยู่แล้ว เคยขอรัฐบาลมา ๓,๔๐๐ ล้านบาท ปีนี้ ๒,๐๐๐ ล้านบาท ต้องโอนให้กับการจัดการเลือกตั้ง การกํากับเหลือเท่าไร แต่อย่ากลัวครับ คือหลายท่านคิดว่าถ้าหน่วยงานเขาโดนจํากัดเงินก็ไม่อยากทํา ที่จริงถ้าคิดอย่างนี้บ้านเมือง ก็ไปไม่ได้ครับ อันไหนต้องผ่องถ่ายอันอื่นไป จ่ายให้อันอื่นไปก็ต้องดําเนินการ เพราะฉะนั้น ขออนุญาตเรียนตอบท่านสราวุฒิซึ่งถามเป็นท่านแรก เงินที่จัดการเลือกตั้งทุกครั้งจัดเป็น งบลัมพ์ซัม (Lump sum) ให้กับ กกต. กกต. บริหารงานเสร็จแล้วเหลือเท่าไรเก็บไว้ ที่หน่วยงานไม่ต้องคืนรัฐบาลเพราะเป็นเงินจ่ายขาด คนที่ตรวจสอบของ กกต. ว่าไปโดยระบบ แต่วันข้างหน้าเมื่อ กกต. ได้มาจัดการเลือกตั้งก็จะโอนต่อให้กับหน่วยงานที่ท่านพูดเมื่อสักครู่ ถ้าเป็นมหาดไทยก็โอนให้มหาดไทยเขา แต่ถ้า กรธ. เห็นว่ามหาดไทยไม่ดีก็ลองศึกษา โอนให้กระทรวงศึกษาเขาไปดําเนินการจัดการ กกต. ก็จะทําหน้าที่จัดการเลือกตั้งที่โกงให้ได้ เท่านั้นเอง ทั้งหมดเป็นการเตรียมความคิดเพื่อนําเสนอแลกเปลี่ยนความคิดเห็นของ กรธ. ผมเรียนกับเพื่อนสมาชิก พวกผมที่นั่งอยู่ตรงนี้เกือบทั้งหมดเคยถูกทาง กรธ. เรียกไปซักถามแล้ว แล้วก็เรียนกับท่านได้เลยว่าทาง กรธ. ทั้งหมดให้ความสนใจ เป็นกระบวนการในการที่จะ หาทางออกให้จัดการเลือกตั้งที่สุจริตเที่ยงธรรม เพราะฉะนั้นข้อเสนอแนะของเพื่อนสมาชิก ทั้งหมดที่ได้ให้วันนี้ ผมขออนุญาตกราบขอบพระคุณทุกท่านที่ได้ร่วมกันแสดงความคิดเห็น แล้วก็คิดว่าก่อนที่จะนําส่ง กรธ. โดยสมบูรณ์แบบท่านประธานคงเรียกประชุม เพื่อปรับกระบวนทั้งหมดให้สอดคล้องกับแนวความคิดของเพื่อนสมาชิกที่ช่วยตกแต่ง ขอขอบพระคุณครับ