ชูชัย ชี้วัฒนธรรมคือรากฐานสังคม ห่วงพัฒนาทิ้งรากเหง้า

กราบเรียนท่านประธาน ท่านกรรมาธิการ และเพื่อน สมาชิกที่เคารพครับ อันที่จริงไม่ได้คาดคิดว่าจะลุกขึ้นอภิปรายนะครับ แต่ว่าได้ฟัง การนําเสนอของกรรมาธิการทางด้านเศรษฐกิจทุกครั้ง ผมคิดว่าได้ประโยชน์และได้ความรู้มาก ในทุกครั้งเพราะว่าเป็นผู้ทรงคุณวุฒิผู้รู้ด้านต่าง ๆ แล้วสังเคราะห์ออกมานําเสนอมีประโยชน์ กับบ้านเมืองมาก ในเปเปอร์ (Paper) ที่นําเสนอใน ๕ อุตสาหกรรมทําให้เห็นทิศทางชัดเจน ขึ้นครับ แต่ว่าเมื่อได้ฟังคําอภิปรายของท่านผู้อาวุโสโดยเฉพาะอย่างยิ่งผมคงไม่ขออนุญาต ว่าจะเสนอเอ่ยชื่อนะครับท่านประธาน ผมไม่ค่อยเข้าใจวัฒนธรรมตรงนี้เท่าไร เพราะว่า ท่านอาวุโส ๒ ท่านนี่อย่างน้อยที่ผมได้ยินได้ฟังก็คือท่าน สปท. กษิต ภิรมย์ แล้วก็ท่าน สปท. ชิดชัย วรรณสถิตย์ ทําให้ผมคิดว่าจําเป็นต้องอภิปรายครับ ด้วยเหตุที่ว่านึกถึงสิ่งที่เจ้านาย แต่เก่าก่อนนะครับ ซึ่งเป็นคนดูแลรักษาบ้านเมืองมาจนถึงรุ่นของเรา ท่านบอกว่าการพัฒนา หรือการศึกษาต้องไม่ทิ้งฐานวัฒนธรรม แล้วท่านชี้ประเด็นว่า ๑๐๐ ปีที่ผ่านมาเราไม่เข้าใจ รากเหง้าของสังคมไทย ท่านสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรสท่านได้ เตือนไว้โดยเฉพาะเรื่องการศึกษาและรวมทั้งเรื่องวัฒนธรรม ผมคิดว่าเรื่องวัฒนธรรมนี้ เป็นเรื่องสําคัญเรื่องลึกซึ้งและกว้างขวางและเกี่ยวข้องในทุกเรื่อง ไม่ใช่มาเสนอให้เอาบรรจุ เป็นหลักสูตรเพิ่มเวลาเรียนเข้าไปมากขึ้นแล้วก็คิดว่าเราจะเข้าใจเรื่องวัฒนธรรม แต่ประเด็น ที่สําคัญก็คือว่า ที่ผ่านมาความที่เราไม่เข้าใจรากของเรานี่ครับ ท่านผู้หลักผู้ใหญ่เขาบอกว่า ต้นไม้นี่มันต้องมีรากฉันใด สังคมก็ต้องมีรากฉันนั้น วัฒนธรรมนี่คือรากที่สําคัญของสังคม แต่ว่าการพัฒนาการศึกษาที่ผ่านมาเราทําลายทั้งรากฐานของเรา ทําลายวัฒนธรรม ทําลาย ชุมชน ทําลายสิ่งแวดล้อม ก็เลยเกิดวิกฤตเศรษฐกิจ เกิดวิกฤตสิ่งแวดล้อม รวมไปทั้ง ขอประทานโทษนะครับ รวมทั้งความรุนแรงใน ๓ จังหวัดภาคใต้จนปัจจุบันนี้ครับ เพราะว่า เราทิ้งฐานวัฒนธรรม ประเด็นคําถามมีอยู่ว่า วัฒนธรรมของเราเชื่อมโยงกับอะไรนะครับ ท่านกษิตได้ชี้ประเด็นดีมากนะครับ ผมคิดว่าทิศทางของการพัฒนาของเรานับจากนี้ไป ที่เราเรียนรู้โดยเฉพาะ ๓๐-๔๐ ปีที่ผ่านมาที่ทําให้ความเหลื่อมล้ําสูงขึ้น วิกฤตสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติถูกทําลาย ท่านใช้คําว่าอะโกรอินดัสทรี (Agroindustry) ผมเข้าใจว่า อันนี้ตรงกับ ๑ ใน ๕ อุตสาหกรรม ก็คืออุตสาหกรรมการเกษตร แต่ไม่ทราบว่าตรงเสีย ทีเดียวหรือเปล่านะครับ แต่ว่าในนี้ก็ยังพูดถึงเรื่องของการดูแลเรื่องสิ่งแวดล้อม พูดถึงเรื่อง ของการเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอะไรต่าง ๆ เป็นต้น แต่ประเด็นที่ผมอยากจะเรียนก็คือว่า วัฒนธรรมในที่นี้คือวิถีชีวิตร่วมกันของกลุ่มชนที่สอดคล้องกับสิ่งแวดล้อมหนึ่ง ๆ และที่สําคัญ คือการพัฒนาที่สอดคล้องไม่เพียงวัฒนธรรมก็ต้องสอดคล้องกับภูมิปัญญาของแผ่นดินนี้ด้วย ภูมิปัญญาคือปัญญาที่ติดอยู่กับแผ่นดิน แปลตรงไปตรงมา ภูมิปัญญาคือปัญญาที่ติดกับ แผ่นดิน อาชีพที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมและภูมิปัญญานี่ผมเข้าใจว่าสมาชิกในห้องนี้ ทราบเรื่องเหล่านี้ดี เราพูดถึงเกษตรกรชาวนาชาวไร่ พูดถึงข้าวที่ดีที่สุดในโลก พูดถึงสมุนไพร พูดถึงแหล่งท่องเที่ยว ทรัพยากรธรรมชาติที่งดงามที่สุดในโลก ทิศทางการพัฒนาประเทศเรา ถ้าอยู่บนฐานของวัฒนธรรม ฐานของภูมิปัญญา ฐานของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม อยากเห็นเปเปอร์ (Paper) นี้เสนอให้เห็นทิศทางทํานองนี้ครับ ผมจะถูกจะผิดหรือไม่ก็ตาม นะครับ แต่ว่าท่านอาวุโสหลายท่านก็อภิปรายทํานองนี้ ส่วนเรื่องการพัฒนาอื่น ๆ สิ่งที่ท่านเสนอ ก็ต้องขอบคุณมากนะครับ ทําให้เห็นภาพชัดขึ้น แต่น่าจะมีทิศทางของกระแสหลักว่า เป็นทิศทางของการพัฒนาบนฐานวัฒนธรรมและฐานของภูมิปัญญา ฐานของ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม อันนั้นคือการพัฒนาที่ยั่งยืนนะครับ ท่านประธานครับ เคยมีวิกฤตเศรษฐกิจเมื่อปี ๒๕๔๐ แต่ว่ามีหลายจังหวัดในประเทศไม่ได้รับผลกระทบ กระเทือนนะครับ ด้วยเหตุที่จังหวัดเหล่านั้นเขาพัฒนาบนฐานเศรษฐกิจวัฒนธรรมของเขา เขามีอาหารไทย มีสินค้าไทย มีการแพทย์แผนไทย มีพยาบาลไทยซึ่งเป็นพยาบาลที่ดีที่สุด แห่งหนึ่งของโลกด้วยอัธยาศัยน้ําใจไมตรีนั่นคือวัฒนธรรม แล้วประเทศต่าง ๆ ที่มา รักษาพยาบาล ก็เพราะว่าพยาบาลที่มีอัธยาศัยน้ําใจอันดีงาม ซึ่งยากที่จะมีพยาบาลประเทศอื่น ทําได้เช่นนี้ครับ ปรากฏว่าจังหวัดเหล่านี้ไม่กระทบกระเทือนครับ แม้วิกฤตโลกจะ กระทบกระเทือนมาหลายประเทศที่ได้รับผลนี้ เป็นต้น เพราะฉะนั้นผมคงไม่มีรายละเอียด อะไรจะพูดมากกว่านี้ครับ ก็กลับไปที่คําเตือนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรสที่เตือนว่า การศึกษาซึ่งในที่นี้ผมรวมถึงวัฒนธรรมด้วย เพราะว่า มันเกี่ยวข้องกับทุกเรื่อง ต้องไม่ทิ้งฐานวัฒนธรรม ทิศทางการพัฒนาประเทศต้องอยู่บนฐาน วัฒนธรรม ฐานของภูมิปัญญา ฐานของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของแผ่นดินนี้ครับ ขอบพระคุณครับ