อําพล จินดาวัฒนะ หารือแนวทางการปฏิรูปและฟื้นฟูป่าไม้อย่างยั่งยืน โดยเน้นความสำคัญของการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นและภาคประชาชน พร้อมเรียกร้องให้ภาครัฐเร่งดำเนินการอย่างจริงจัง ขยายบทบาทองค์กรท้องถิ่น และปรับยุทธศาสตร์การอนุรักษ์ให้เป็นธรรมและครอบคลุมทุกภาคส่วน โดยเสนอแผนส่งเสริมการปลูกต้นไม้ทั้งในพื้นที่สาธารณะและเอกชนควบคู่กับการฟื้นฟูป่า เพื่อสร้างสมดุลทางสิ่งแวดล้อมและวิสัยทัศน์ระยะยาวร่วมกัน
กราบเรียนท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศครับ ผม อําพล จินดาวัฒนะ สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศครับ ขอใช้เวลาไม่นานครับ ด้วยความชื่นชมคณะกรรมาธิการนะครับ ที่ได้หยิบเรื่องสำคัญขึ้นมา พัฒนาข้อเสนอเรื่องนี้ ไม่มีใครสงสัยเลยว่าเรื่องนี้สำคัญอย่างมากสำหรับประเด็น การขับเคลื่อนการปฏิรูปของประเทศไทยนะครับ ประเทศของเรานั้นเรามีพื้นที่อยู่แค่นี้แหละ ไม่ได้มีมากกว่านี้หรือน้อยกว่านี้ เราตั้งอยู่ในพื้นที่ที่เรียกว่าสุวรรณภูมิ ยุทธภูมิของ ประเทศไทยนี้สุดยอดจริง ๆ เราเคยมีป์าไม้ซึ่งเปึ้นทรัพยากรธรรมชาติของประเทศไทยและ ของโลกจำนวนมาก แต่วันนี้ข้อมูลก็ตรงกันและชัดเจนหมดนะครับ เรามีเหลือน้อยมาก และอยู่ในขั้นวิกฤตทุกคนก็ทราบดี ดังนั้นที่กรรมาธิการท่านได้หยิบเรื่องนี้มาเสนอแล้วก็ พัฒนาข้อเสนอต่าง ๆ โดยรวมแล้วผมคิดว่าเปึนข้อเสนอที่ดีมาก เราน่าจะช่วยกันเต็มพลัง ในแผ่นดินนี้ผลักดันเรื่องนี้ให้ไปสู่ความสำเร็จให้ได้ครับ ผมจะพูดเพียง ๒-๓ ประเด็นเท่านั้น เพื่อจะไม่ให้เสียเวลาเยอะนะครับ เพราะว่าท่านได้พัฒนาข้อเสนอไว้ค่อนข้างดีมาก ผมคิดว่า เราเห็นตรงกัน
เรื่องแรกที่เราต้องทำคือหาทางหยุดเลือดที่มันกำลังไหล เราเสียป์าไม้ไป ทุกวันจำนวนมากจากนโยบาย จากปัญหาฉ้อฉล จากอะไรต่าง ๆ ซึ่งท่านก็รายงานมาแล้ว ทั้งในรายงานและที่ท่านรายงานด้วยวาจานะครับชัดเจนมาก ถ้าเราหยุดตรงนี้ไม่ได้ เมื่อสักครู่นี้ท่านสุรินทร์ท่านก็พูดถึงเรื่องรัฐบาล ท่านก็มุ่งมั่นตั้งใจ ผมคิดว่าทุกคนอยากจะทํา แต่เราจะรวมพลังทำเรื่องนี้ให้หยุดเลือดได้อย่างไร ให้เปึ้นจริงครับ อยู่ในกระดาษก็ไม่พอ เราต้องรีบทำ
เรื่องที่ ๒ เมื่อหยุดเลือดแล้วเราจะส่งเสริมฟุ๋่นฟูให้ป์ากลับมาได้อย่างไร ในเวลารวดเร็ว ถ้าเราไม่เริ่มเสียวันนี้ในวันข้างหน้าก็สายไป เมื่อเร็ว ๆ นี้ผมได้มีโอกาสไป ประเทศเวียดนามนะครับ ริมถนนหนทางที่เขาตัดใหม่เปึ้นถนนทางหลวงนะครับ ผมเห็น ต้นยางนาขนาดสัก ๓ ๔ ๕ ป้รายเรียงรอบริมถนนครับ เปึนวิสัยทัศน์ของประเทศของเขา ของเราจะเห็นว่าริมถนนเรามีประดู่กิ่งอ่อนนะครับ พญาสัตบรรณ ต้นไม้ตลาดทั้งนั้นเลย แต่เขาปลูกยางนาไปแล้วและเดินหน้าไปแล้ว อีก ๕๐ ป้ถ้าเราไม่ทำอะไรนะครับ เราจะเห็น ความแตกต่างยิ่งใหญ่ แสดงว่าเขาได้แปลงเรื่องที่คุยกันนี้เปึ้นนโยบายและการปฏิบัติไปแล้ว แล้วไม่ใช่หน่วยใดหน่วยหนึ่งปฏิบัติครับ ทุกหน่วยต้องเปึนนโยบายร่วมกันแล้วก็ผลัก แล้วทําในส่วนของตัวเองให้ได้เต็มที่ ผมคิดว่าเมื่อส่งเสริมฟุ๋่นฟูแล้วสิ่งที่ ๓ ที่ต้องทําก็คือ รักษาและพัฒนาต่อยอดครับ
ท่านประธานที่เคารพครับ ไม่มีประเทศไหนในโลกที่จะมีโอกาสมีไม้สัก ได้ยิ่งใหญ่มากมายและงดงามดีมากเหมือนประเทศไทย เราเคยมีแต่วันนี้เรามีน้อยกลับมาได้ครับ ในวันที่พวกเราเสียชีวิตไปแล้วไม่สายเกินไปครับ รุ่นลูกรุ่นหลานเราอาจจะเห็นประเทศไทย มีไม้สักหรือไม้ที่เปึนไม้พื้นเมืองของไทยจำนวนมาก ป์าต่าง ๆ กลับมาได้ เราอาจจะเคย มองว่าคล้าย ๆ ว่าเรามีเยอะเราก็ไม่เห็นคุณค่าครับ วันนี้เปึนวันที่คนไทยทุกคนเห็นวิกฤต เรื่องป์าไม้ เราเห็นคุณค่าร่วมกัน เราควรจะเริ่มต้น อะไรที่เปึ้นบทเรียนที่ล้มเหลวหรือไม่ดี เราแก้ไข อะไรที่ดีเราต้องเสริมเติมพลังให้เต็มที่ครับ ผมคิดว่าให้กำลังใจและคิดว่าทุกฝ์าย ต้องช่วยกัน ภาครัฐอย่างเดียวไม่พอ เอกชนอย่างเดียวไม่พอ ทุกภาคส่วนต้องเข้ามาร่วมกัน กลไกที่จะเข้ามาสานพลังตรงนี้อยู่ตรงไหน อันนี้สําคัญครับ จะไปใช้ภาครัฐอย่างเดียวไม่ได้ แต่ผมคิดว่าภาครัฐสําคัญ กฎหมายต่าง ๆ การบังคับใช้การดําเนินการต่าง ๆ มีความสําคัญ ด้วยกันทั้งสิ้น มาตรการต่าง ๆ ที่ท่านเสนอไว้ผมคิดว่าครอบคลุมแต่ไปสู่การปฏิบัตินี่เราจะ ทำอย่างไร อันนี้ก็กราบเรียน เรารู้ว่าที่นี่เรามีการเสนอข้อเสนอนโยบายการขับเคลื่อนปฏิรูป แต่การปฏิบัตินั้นจะอยู่ที่ ฝ์ายบริหารและทั้งบ้านทั้งเมืองที่จะต้องดำเนินการ เราอาจจะต้องมีสมาพันธ์หรือเปล่าครับ เครือข่ายหรือเปล่า หรืออะไรที่เราจะต้องสานพลังทุกฝ์ายมาทำด้วยกัน เราอาจจะเลิกกล่าวร้าย กล่าวหากัน แต่เราอาจจะต้องหันมาเสริมจุดที่มันจะไปได้เพื่อจะมาสานพลังตรงนี้ แล้วพลิกผืนป์ากลับมาให้ได้ ผืนป์าของผมก็หมายถึง ไม้ยืนต้น ไม้สำคัญ ไม้พื้นเมือง ไม้ต่าง ๆ ที่เรามีอุดมสมบูรณ์และหลากหลายอย่างยิ่งอยู่แล้วประเด็นที่ผมอยากจะ กราบเรียนเพื่ออยากจะเปึนจุดเน้นจากที่ท่านได้เสนอไว้ผมเห็นด้วยทั้งหมดนะครับ ผมอยากจะเน้นย้ำเรื่องที่ท่านได้กล่าวถึงสิ่งที่อยู่ในรายงานและท่านได้กล่าวในตอนที่รายงาน ไปแล้วนะครับ หน้า ๓๗ ท่านพูดถึงการส่งเสริมชุมชน ประชาชนมีส่วนร่วมในการดูแล ทรัพยากรป์าไม้อย่างยั่งยืน อยู่ในข้อ ๓.๒.๔ นะครับ แล้วก็ในตารางอยู่ในหน้า ๔๓ ท่านกล่าวถึงเรื่องจิตสำนึก การรักษาทรัพยากรธรรมชาติป์าไม้ ท่านเขียนว่า ๓.๑ ส่งเสริม หลักการให้คนอยู่ร่วมกับป์าอย่างสมดุลและยั่งยืน ผมชื่นชมครับ ท่านได้อ้างอิงเรื่องของ น้ำแนวพระราชดำริ เรื่องของการมีส่วนร่วม ท่านใช้ภาษาอังกฤษไว้ว่า พาร์ทิซิเพโทรี แอปโพรช (Participatory Approach) และหลักวิชาการส่งเสริมการที่คนอยู่ร่วมกับป์าอย่างยั่งยืน ผมได้ขีดเส้นใต้ของผมตรงนี้ไว้ ผมคิดว่านี่คือจุดเด่นอันหนึ่งที่เราอาจจะมองข้ามไปในเวลา ช้านานมาแล้ว จนกลายเปึนทั้ง ๒ ฝ์ายเลยกลายเปึนปฏิปักษ์ต่อกัน ถ้าเรานำจุดนี้มาไฮไลต์ (Highlight) แล้วก็ทำให้ชุมชนท้องถิ่น ซึ่งท่านสุรินทร์ได้กล่าวถึงท้องถิ่นด้วย ดึงศักยภาพ เหล่านั้นกลับมารับผิดชอบป์าด้วยกัน ตั้งแต่หยุดเลือด สร้างให้มันเพิ่มขึ้นมา แล้วก็ดูแลรักษา ผมคิดว่าคือยุทธศาสตร์ใหญ่ครับ เราจะพึ่งทางฝ์ายราชการอย่างเดียวเรารู้ว่าทําไม่ไหวหรอก แต่ถ้าเราให้ชุมชนท้องถิ่นเข้ามาเปึนเจ้าของ เขาเปึนเจ้าของ เขาฟุ๋่นกลับมาเขาต้องได้ มีส่วนร่วมในการรับประโยชน์ด้วยในสิ่งที่เหมาะที่ควร อะไรที่ไม่ดีก็ต้องมีมาตรการจัดการ และดำเนินการอย่างเด็ดขาด ซึ่งผมคิดว่าตรงนี้อยากจะกราบเรียนว่าสำคัญครับ เพียงแต่ผม อยากจะกราบเรียนว่าหน่วยงานที่รับผิดชอบที่ท่านใส่ไว้ในตารางหน้า ๔๓ อาจจะยัง ครอบคลุมน้อยไปนะครับ ท่านอาจจะต้องครอบคลุมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ท่านอาจจะต้องครอบคลุม พอช. ท่านจะครอบคลุมเครือข่ายแผนแม่บทชุมชน เครือข่าย ภาคประชาชนต่าง ๆ ซึ่งต้องถือว่าเขาเปึนองค์กรที่จะเข้ามาร่วมกันในการรับผิดชอบ ในแนวคิดตรงนี้ด้วย ผมอยากจะกราบเรียนฝากว่าอยากจะเสริมและอยากให้เห็นความสำคัญ ที่เราจะเน้นตรงนี้นะครับ ผมมองตรงนี้เปึ้นเชิงยุทธศาสตร์ว่าถ้าเรามียุทธศาสตร์เปลี่ยนจาก การที่รัฐจะมีหน้าที่ดูแลและทําคนเดียวไปสู่การให้ชุมชนท้องถิ่น ผมมองข้ามตัวปัจเจก ที่เปึนประชาชนแต่ละคนนะครับ แต่มองถึงองค์กรชุมชน ชุมชนท้องถิ่น เข้ามามีส่วนร่วม อย่างสำคัญในการพลิกฟุ๋นผืนป์ากลับมาแล้วอยู่ด้วยกันอย่างยั่งยืนตามแนวคิดที่ท่านได้อ้างถึง ไว้ตรงนี้ จะเปึนยุทธศาสตร์ที่สําคัญในการฟุ๋่นกลับมานะครับ เปึ้นบทเรียนที่เราเห็นมาโดย ตลอดแล้วนะครับว่าที่ไหนก็ตามชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็งเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแล คนอยู่ กับป์า ป์ายั่งยืนครับจะกลับมาได้ แล้วก็ได้ประโยชน์ด้วยกันทุกฝ์าย
ประเด็นที่ ๒ ที่อยากกราบเรียนคือเราคงต้องดูบทเรียนประสบการณ์ใน ต่างประเทศ ไม่ว่าประเทศญี่ปุ์น ประเทศจีน โดยเฉพาะญี่ปุ์นนะครับที่เขาพลิกฟุ๋นป์ากลับมา ได้นี่ไม่ใช่ทําโดยรัฐอย่างเดียว เขาให้ฝ์ายประชาชน เอกชน ชุมชนท้องถิ่น เข้ามาเปึ้นเจ้าภาพ อย่างสำคัญ แล้วให้เปึ้นนโยบาย แล้วก็ให้มีส่วนร่วมในการพลิกป์ากลับมาแล้วได้ประโยชน์ จากการพลิกป์าเหล่านั้นมาด้วย ผมอยากขีดเส้นใต้คำว่าได้ประโยชน์ร่วมกันนะครับ ไม่ใช่ ให้เขาดูแลแต่อนุรักษ์รักษาแล้วก็ประโยชน์ใครเอาไปก็ไม่รู้ แต่เขาต้องได้ประโยชน์กลับมา และสิ่งสำคัญที่ฝากไว้คือว่าอย่าให้ยุทธศาสตร์นี้กลายเปึนปลาใหญ่เอาไปกินเสียหมด เอกชน รายใหญ่เอาไปกินเสียหมด คนเล็กคนน้อย ชุมชนท้องถิ่น ประชาชนเสียอย่างเดียว ควรจะให้ ฐานข้างล่างคือชุมชนท้องถิ่นเปึนหลักนะครับ ผมไม่ปฏิเสธเอกชนที่เข้ามาร่วม แต่จะต้อง ระมัดระวังเรื่องการเอาประโยชน์ใหญ่ไปทั้งหมด ควรจะให้ประโยชน์นี้เผื่อแผ่ให้กับคน ทั้งแผ่นดิน และที่สำคัญที่สุดไม่ว่าเราจะใช้มาตรการนี้อย่างไรนะครับ จากที่ท่านย้ำไว้ ในยุทธศาสตร์ตรงนี้ ผมคิดว่าต้องระวังการกระทบกับคนเล็กคนน้อยที่เขาอยู่กับป์าทํามาหากิน อยู่กับป์า ซึ่งขณะนี้ก็กลายเปึนเหยื่อมากมายจากกฎหมายต่าง ๆ ที่มีผลไปกระทบนะครับ เพราะฉะนั้นอยากจะกราบเรียนย้ำครับ ชื่นชมแนวคิดของกรรมาธิการ ท่านป้ติพงศ์ ท่านนำเสนอก็ดี ชัดเจนมากนะครับที่พูดถึงการส่งเสริมประชาชน ชุมชนปลูกป์า อยู่กับป์าแล้วก็รักษาป์า ผมคิดว่าเราเดินถูกทาง คิดถูกทางแล้ว แก้ปัญหาใหญ่ ๆ ที่ฉ้อฉลอยู่ในระบบด้วยนะครับ เอาจริงเอาจังกับตรงนั้น แล้วก็ปรับยุทธศาสตร์มาให้คนทั้งแผ่นดินเปึ้นเจ้าของเรื่องด้วยกัน รับผิดชอบร่วมกัน เรื่องนี้น่าจะสำเร็จได้นะครับ เราอาจจะไม่เห็นความสำเร็จนี้ในช่วงอายุ ของพวกเรา แต่ในวันข้างหน้าผมคิดว่าเราน่าจะได้เห็นความสําเร็จในประเทศไทยที่เกิดขึ้น ป์าเราควรจะกลับมาได้ และน่าจะเปึนชัยภูมิที่ได้รับการชื่นชมที่เราจะมีป์า มีความหลากหลาย ทางทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม
สุดท้ายขออนุญาตใช้เวลาเพียง ๑ นาทีครับท่านประธาน คณะกรรมาธิการ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านสังคมจะได้เสนอกิจการสภาในเร็ว ๆ นี้ เราได้เสนอเรื่อง อีกเรื่องหนึ่งคือการขับเคลื่อนการปฏิรูปการปลูกต้นไม้ตามหัวไร่ปลายนา หรือปลูกต้นไม้ ทั่วทั้งแผ่นดิน เราจะเสนอมาเร็ว ๆ นี้ครับ ผมอยากจะกราบเรียนว่าจะเปึนเหรียญสองด้าน หรือเปึนฝ่าสองฝ่าที่จะมาประกบกัน สิ่งที่ท่านเสนอวันนี้คือเรื่องป์าซึ่งเราเห็นความสำคัญ และผมกราบเรียนไปแล้ว และท่านก็กล่าวรายงานไปหมดแล้ว
อันที่ ๒ ที่เราจะเสนอนี้จะเปึนอีกด้านหนึ่งของเหรียญ หรือเปึนอีกฝ่าหนึ่ง ที่จะมีสองด้านนะครับ เรามีพื้นที่เอกชน พื้นที่ประชาชน พื้นที่ที่ราชการใช้การอยู่นะครับ เรายังสามารถใช้พื้นที่เหล่านั้นปลูกต้นไม้ได้เต็มแผ่นดินอีกมากมาย เรายังมีที่ว่างของคนต่าง ๆ เรามีที่ว่างริมถนน ที่ว่างในมหาวิทยาลัย ที่ว่างในส่วนราชการ สิ่งเหล่านี้เราไม่เรียกว่าป์า แต่เราสามารถพลิกกลับมาเปึนที่ที่ปลูกต้นไม้ ก็คือคืนป์าเข้ามาครับ เราเอาอาคารเข้าไปใต้ร่ม ใต้ป์าให้ได้ก็คือปลูกป์ากลับมา ในสัปดาห์นี้ปลายสัปดาห์คณะของผมก็จะลงไปเยี่ยม ในบางจังหวัดเพื่อจะไปดูว่าสถานศึกษาเขาได้พลิกป์ากลับมาได้อย่างไร ชุมชนท้องถิ่นที่เขา พลิกป์ากลับมาในพื้นที่ของเขา พื้นที่ที่เขามีสิทธิ มีเอกสารของเขา เขาพลิกกลับมาได้อย่างไร ถ้าสองฝ่านี้มาประกบกันนะครับ ผมคิดว่าจะเกิดการเปลี่ยนผ่านที่สำคัญของบ้านเมืองเรา ก็อยากจะกราบเรียนเพื่อได้รับทราบร่วมกันนะครับ เราจะได้เสริมซึ่งกันและกันในส่วนของ สองด้านนี้ต่อไปครับ กราบขอบพระคุณครับท่านประธาน