เสรี สุวรรณภานนท์ หารือปัญหาจราจรในกรุงเทพมหานครและเมืองใหญ่ที่ทวีความรุนแรงจากทั้งนโยบายที่ขาดความชัดเจน ความซ้ำซ้อนของหน่วยงาน โครงข่ายถนนและผังเมืองที่ไม่สอดคล้องกับการเติบโตของเมือง รวมถึงปัญหาการก่อสร้างล่าช้า ระบบขนส่งสาธารณะที่ไม่เพียงพอ และการบังคับใช้กฎหมายที่อ่อนแอ โดยเสนอแนวทางแก้ไขจากผลการศึกษาของอนุกรรมาธิการทั้งในระยะเร่งด่วนและระยะยาว พร้อมเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันปฏิรูประบบจราจรอย่างเป็นระบบ มีการใช้เทคโนโลยีและผู้เชี่ยวชาญร่วมขับเคลื่อนเพื่อให้เกิดความยั่งยืนและลดผลกระทบต่อเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตของประชาชน
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ ผม นายเสรี สุวรรณภานนท์ ในฐานะสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ และทำหน้าที่ เป็นประธานอนุกรรมาธิการในการพิจารณาเรื่อง การแก้ปัญหาจราจรในเมืองใหญ่นะครับ เอกสารได้แจกท่านสมาชิกไปแล้วนะครับ จริง ๆ ในคณะกรรมาธิการคณะผมก็มีท่าน พลเอก ฐิติวัจน์ กำลังเอก เป็นรองประธานด้วยนะครับ นอกจากนั้นในรายงานดังกล่าวนี้ เป็นรายงานที่รวบรวมข้อมูลถึงสภาพปัญหาและวิธีการแนวทางการแก้ปัญหา เนื่องจาก ปัญหาจราจรที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเมืองใหญ่ ๆ และกรุงเทพมหานครนั้นเป็นปัญหา ที่เกิดขึ้นแล้วพยายามแก้ไขกันมาอย่างยาวนานนะครับ ดังนั้นในการพิจารณาศึกษา วิเคราะห์แปัญหาและสาเหตุปัญหาจราจรในเมืองใหญ่ ตลอดจนวิเคราะห์แนวทางและแผน ในการแก้ปัญหาจราจรในเมืองใหญ่ที่เกี่ยวข้องตลอดจนปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ ตามที่ คณะกรรมาธิการมอบหมายนี้ได้ศึกษาจากปัญหาจราจรในกรุงเทพมหานครเป็นสำคัญ ซึ่งอนุกรรมาธิการได้มีการศึกษาก็กราบเรียนท่านประธานผ่านไปที่ประชุมครับ ว่าผลกระทบ จากปัญหาการจราจรในกรุงเทพมหานครนั้น ถือว่าเป็นตัวอย่างสําคัญยิ่งที่จะนํามาแก้ไข ปัญหา เพราะวิถีชีวิตของพี่น้องประชาชนในกรุงเทพมหานครและเมืองใหญ่ ๆ นั้น ได้มีผลกระทบอย่างใหญ่หลวงในหลาย ๆ มิติ หลาย ๆ ด้านนะครับ ซึ่งที่ผ่านมาก็พยายาม แก้แล้ว แต่ก็ไม่สามารถแก้ได้ โดยหวังเป็นอย่างยิ่งว่ารายงานฉบับนี้จะเป็นจุดประเด็น ในการที่จะเสนอให้เห็นปัญหา แล้วเชื่อได้ว่าสมาชิกแต่ละท่านนั้นเป็นผู้มีประสบการณ์แล้วก็ ได้ผลกระทบจากการจราจรที่ติดขัดเช่นเดียวกัน ความคิดเห็นของสมาชิกจึงเป็นส่วนสำคัญยิ่ง ที่จะทำให้รายงานนี้สมบูรณ์แมากยิ่งขึ้น ซึ่งขอกราบเรียนว่าความเสียหายที่เกิดอย่าง ใหญ่หลวงดังกล่าวนี้ ขออนุญาตเสนอ เช่นมีผลกระทบกับการดำเนินชีวิตและการใช้ชีวิตของ พี่น้องประชาชนที่ต้องสูญเสียเวลาที่มีค่าในการเดินทางวันละหลาย ๆ ชั่วโมง โดยเฉพาะเด็ก และเยาวชนที่เดินทางไปกลับโรงเรียนทั้งในช่วงเช้าและช่วงเวลาเย็นอีกวันละหลาย ๆ ชั่วโมง จนกลายเป็นความเคยชินต้องเจริญเติบโตบนท้องถนน อันรวมถึงการกินอาหาร การใช้เวลา ส่วนใหญ่อยู่ในถนนระหว่างการเดินทางทำให้เสียสุขภาพกายและสุขภาพจิตของประชาชน ที่ไม่อาจประเมินราคาเป็นมูลค่าได้ ผลเสียทางสุขภาพ ชีวิตและทรัพย์แสินจากรายงานของ กระทรวงสาธารณสุขมีหลายพื้นที่ที่มีอากาศเสียในระดับสูงถึง ๓,๓๐๐ ส่วน ซึ่งจัดว่าอยู่ใน ระดับที่เป็นอันตราย เพราะตามปกติไอเสียรถยนต์แจะมีคารแบอนได้ออกไซด์ ประมาณร้อยละ ๓๓ ของไอเสียที่ปล่อยออกมา มีปริมาณตั้งแต่ ๒๐๐ พีพีเอ็ม (PPM) ขึ้นไป และอาจจะทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย ปวดศีรษะมึนงงอยู่ใน ๒-๓ ชั่วโมง ซึ่งปริมาณดังกล่าวนี้ ก่อให้เกิดผลต่อสุขภาพกายและสุขภาพจิตเป็นอย่างยิ่งนะครับ นอกจากนั้นผลของ คารแบอนมอนอกไซด์แดังกล่าวก็จะเกิดผลอื่น ๆ ที่ทำให้สุขภาพร่างกายนั้นสูญเสียตามมา นะครับ ควันพิษที่ออกมาจากเครื่องยนต์แทำให้น้ำมันดีเซลนี้ทำงานเกินกำลังแล้วก็จะมีผลเสีย ทำให้เกิดความหงุดหงิด ความเครียด ความวุ่นวายทางจิต นี่คือระบบที่ทำให้สุขภาพร่างกาย เสียนะครับ แต่ผลความสูญเสียทางเศรษฐกิจตอนนี้โดยสรุปก็คือว่า ทำให้สูญเสีย การเผาผลาญน้ํามันเชื้อเพลิง จากการประเมินทางวิชาการนี่นะครับ จากปัญหารถติดใน กรุงเทพมหานครมีไม่ต่ำกว่าวันละ ๗๙ ล้านบาทต่อวัน อันนี้คือโดนเผาผลาญในช่วงเวลา รถติดนี่นะครับ หรือประมาณปีละ ๓๓,๕๐๐ ล้านบาทต่อปี อันนี้ก็ถือว่าเป็นมูลค่ามหาศาล และนอกจากนั้นก็ยังมีผลกระทบเสียหายกับสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นต่าง ๆ อีกมากมาย อันนี้ ก็อยู่ในเอกสารหน้า ๖ หน้า ๗ นะครับ นอกจากนั้นในการศึกษารายงานดังกล่าวนี้ เราได้พูด ถึงสภาพปัญหาจราจรในกรุงเทพมหานคร โดยเราจะแบ่งส่วนที่จะพิจารณาจากสภาพปัญหา โดยเริ่มตั้งแต่
๑. ด้านองค์แกรและการบริหารจัดการ เราจะแบ่งออกเป็นส่วน ๆ ถึงปัญหา ที่เกิดขึ้น โดยเริ่มตั้งแต่ภาครัฐยังขาดนโยบายที่ชัดเจนในการแก้ปัญหาจราจร
๒. การขาดเจ้าภาพผู้รับผิดชอบในการปฏิบัติงานและประสานงาน
๓. ปัญหาการจราจรที่เกิดจากหน่วยงานและเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานก็เป็น ปัญหาสำคัญ โดยแยกออกเป็นงานจราจร มีหน่วยงานรับผิดชอบหลายหน่วยงาน ตรงนี้ครับ ทำให้เกิดความซ้ำซ้อนในความรับผิดชอบนะครับ และปัญหาจราจรที่เกิดขึ้นก็เกิดจาก เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน
๔. ปัญหาของการกำหนดข้อบังคับจราจรและการติดตั้งปูายหรือสัญญาณ จราจรที่แยกหน่วยกันทำงาน อันนี้ก็จะก่อให้เกิดปัญหานะครับ เหตุที่ทำให้จราจรติดขัดเกิด จากอุบัติเหตุรถเฉี่ยวชนนะครับ งบประมาณการแก้ไขปัญหาจราจรของแต่ละหน่วยงาน ไม่สอดคล้องกัน การบริหารงานจัดการเมื่อฝนตก น้ำท่วมขัง อันนี้จะเห็นกันเป็นประจำ ในช่วงนี้
ปัญหาเกิดจากการจราจรติดขัดต่อเนื่อง เกิดภัยพิบัติธรรมชาติ อันนี้ก็เป็น ปัญหาอีกส่วนหนึ่ง
ปัญหาเกิดจากการบริหารการจัดการบริเวณหน้าโรงเรียนหรือหน้า ห่างสรรพสินค่าใหญ่ เป็นสิ่งที่สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น สภาพปัญหาจากด้านองค์แกรและ การบริหารจัดการที่ทางกรรมาธิการได้ตรวจพบนะครับ นอกจากนั้นจะเกิดด้านระบบ โครงข่าย ด้านระบบโครงข่ายที่ก่อให้เกิดปัญหาจราจรก็คือการเจริญเติบโตแบบการเมือง แบบก้าวกระโดดคือ เจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว อันนี้ข้อที่ ๑ ปัญหาปริมาณรถยนต์แมากกว่า พื้นที่ถนนที่มีจำนวนจำกัด ปัญหาผังเมืองและโครงข่ายถนนที่ไม่สมบูรณ์ ปัญหา การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์แที่ดิน ปัญหาด้านวิศวกรรมจราจรอันเนื่องมาจากสภาพ กายภาพและถนนและภูมิศาสตร์ ปัญหาความล่าช้าของแผนแม่บทการสร้างสะพานข้าม แม่น้ำเจ้าพระยา ปัญหาการจราจรเกิดจากรถไฟวิ่งผ่านเมืองนะครับ ท่านจะเห็นนะครับว่า สิ่งที่อนุกรรมาธิการได้ตรวจปัญหาดังกล่าวนี้มีหลายลักษณะ
๘. สภาพปัญหาการบริหารจัดการจราจรบนทางด่วน ก็คือทางพิเศษนี่นะครับ ที่ท่านจะเห็นได้นะครับว่า แม้กระทั่งปัจจุบันนี้การจราจรติดขัดไม่ได้ติดแค่ถนนล้างเท่านั้น มันกลายเป็นไปติดขัดบนทางด่วนด้วย สิ่งที่เราพบนี่ก็จะพบว่า จะติดขัดบนทางด่วนก็บริเวณ หน้าด้านเก็บค่าผ่านทางด่วน นี่คือส่วนที่ ๑
ส่วนที่ ๒ บริเวณบนทางด่วนเองจะเกิดสภาพปัญหาติดขัดที่มีรถจำนวนมาก นะครับ ปัญหาคอขวดบนถนนทางด่วน บริเวณทางลงทางด่วน แล้วก็ส่วนเส้นทางด่วนที่มี การเชื่อมต่อเส้นทางที่ยังไม่สมบูรณ์ อันนี้ก็จะเห็นนะครับ อนุกรรมาธิการได้ไปตรวจสภาพจากข้อมูลของเจ้าหน้าที่ตำรวจจราจรด้วยนี่นะครับ จะพบว่าถนนที่มีปัญหาจราจรติดขัดมากทั้งหมดตอนนี้ ๑๕ สาย และในจำนวนดังกล่าวนี้ ปัจจุบันฟังดูว่าจะเพิ่มเป็น ๒๑ สายแล้ว
ข้อที่ ๑๐ ปัญหาคอขวดที่เกิดจากงานก่อสร้างที่ล่าช้าและการขาด การประสานงาน นอกจากนั้นด้านระบบขนส่งมวลชนสาธารณะ อนุกรรมาธิการได้พบกับ ปัญหาระบบขนส่งสาธารณะที่ยังไม่เพียงพอและขาดความเชื่อมั่นจากประชาชน เรามีข้อ ศึกษาจากรถแท็กซี่โดยสารสาธารณะ ระบบขนส่งทางราง แล้วก็เรือโดยสารนะครับ เดี๋ยววิธีการแก้จะได้นำเสนอต่อไปนะครับ นอกจากนั้นปัญหาทางด้านกฎหมายและการใช้ บังคับกฎหมายนะครับ อนุกรรมาธิการก็ได้ตรวจแล้วก็ได้พบว่าสิ่งที่เกิดขึ้นปัญหาปัจจุบัน ก็คือกฎหมายที่ไม่ทันสมัย ไม่สอดคล้องกับปัญหาจราจรในปัจจุบัน การติดตามเรียกค่าปรับนี้ ทำได้ยาก การบังคับใช้กฎหมายทำได้ยากเนื่องจากเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอ การนำเทคโนโลยี มาช่วยก็ติดขัดด้วยงบประมาณ แล้วงานด้านวินัยจราจรผู้ใช้ถนน อันนี้ก็เป็นเรื่องสำคัญ นะครับ เพราะว่าในการขับรถยนต์แของบ้านเมืองเรานี่นะครับ คนขับยังขาดวินัยจราจรยังใช้ ความรู้สึกการตัดสินแก้ปัญหาจราจรด้วยความเห็นแก่ตัวนะครับ วิ่งไปเส้นทางก็แย้งกันเข้า เส้นทางที่เป็นทางหลัก อย่างนี้เป็นต้น การขาดวินัยจราจรจึงเป็นปัญหาสำคัญที่จะต้องมี การแก้ไขนะครับ ปัญหาการไม่ดูแลสภาพรถและอุปกรณ์ อันนี้ก็เป็นปัญหาจราจร ด้านการให้ข้อมูลและสื่อสารข้อมูล ปัจจุบันมีหน่วยงานที่ใช้บริการข้อมูลข่าวสารอยู่หลาย หน่วยงาน แต่ก็ยังไม่สามารถทำให้ประชาชนนั้นได้ข้อมูลข่าวสารอย่างแพร่หลาย ทางด่วน ยังขาดการให้ข้อมูลในเรื่องรถติดบนทางด่วน ข่าวสารที่ส่งอยู่ในปัจจุบันส่วนใหญ่ก็ยังไม่เป็น การรายงานในสภาพปัจจุบันนะครับ ในการรายงานดังกล่าวของอนุกรรมาธิการก็ได้นำเสนอ เราได้แก้ไขปัญหาจราจรโดยว่างแผนการปฏิรูปงานจราจรออกเป็น ๒ ระยะ
ระยะที่ ๑ ก็คือ แผนการปฏิรูปจราจรในระยะสั้นหรือระยะเร่งด่วนนะครับ ที่เกิดสภาพปัญหาอยู่ในปัจจุบัน
ระยะที่ ๒ คือแผนการปฏิรูปการจราจรอย่างเป็นระบบ และการแก้ปัญหา จราจรแบบยั่งยืน อันนี้จะเป็นหลักการสำคัญในรายงานฉบับนี้เพื่อที่จะให้มีการแก้ปัญหา จราจรที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ต้องกราบเรียนท่านประธานไปยังท่านสมาชิกครับว่า ข้อเสนอ ของทางอนุกรรมาธิการดังกล่าวนั้นได้พยายามรวบรวมปัญหาที่เกิดจากในหลาย ๆ ด้าน เกิดจากหน่วยงานต่าง ๆ แล้วก็เกิดจากปัญหาอุปสรรคการปฏิบัติงานการทำหน้าที่ของแต่ละ หน่วยงานที่ยังไม่สอดคล้องต้องกัน รายงานต่าง ๆ ที่อนุกรรมาธิการได้ไปตรวจสอบดูนั้น มาจากหลายหน่วยงานที่มีรายงานของตัวเองในการแก้ปัญหาจราจรมาหลายรูปแบบ แต่ก็ไม่ สามารถที่จะนำรายงานแต่ละหน่วยงานนั้นมาผสมผสานแก้ไขปัญหาจราจรได้ ดังนั้น ในรายงานฉบับนี้จึงเป็นรายงานที่รวบรวมจากแง่มุมปัญหาต่าง ๆ ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้ามาอยู่ในรายงานฉบับเดียวกัน เพื่อที่จะให้ที่ประชุมได้พิจารณา ดังนั้น ในรายละเอียด แนวทางการแก้ปัญหา ขออนุญาตที่จะเพิ่มเติมให้ท่านสุจิณ มั่งนิมิตร ได้กรุณาให้ข้อมูลกับ ที่ประชุมด้วยครับ ขออนุญาตท่านประธานครับ