สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๓ · ๑๘ มกราคม ๒๕๕๙

วันชัย สอนศิริ หารือเรื่องการชุมชนเข้มแข็ง โดยเน้นย้ำว่าชุมชนควรบริหารจัดการกองทุนของตนเอง โดยไม่ให้ธนาคารพาณิชย์เข้าไปเกี่ยวข้อง และย้ำย้ำว่าสหกรณ์มีกฎหมายที่ครอบคลุมและเป็นไปตามกฎหมายด้านการเงิน

นายวันชัย สอนศิริ

ท่านประธานที่เคารพ กระผม สปท. วันชัย สอนศิริ ประเด็นที่ผมอยากจะกราบเรียนต่อท่านประธานผ่านไปยังคณะกรรมาธิการนั้นมีอยู่ ๒ ประเด็นด้วยกัน

ประเด็นแรกนั้นเห็นด้วยอย่างยิ่งต่อการดําเนินการของคณะกรรมาธิการ ในเรื่องนี้ที่ต้องการให้ชุมชนเข้มแข็ง ต้องการให้ชุมชนนั้นสามารถที่จะเข้าถึงแหล่งทุน หรือรวมทั้งบริหารการเงินด้วยกันเองในชุมชนได้ ต้องถือว่าเป็นวิธีการของการขับเคลื่อน ในเรื่องนี้ที่เหมาะสมอย่างยิ่ง เพราะปกติแล้วชาวบ้านนั้นได้ดําเนินการในเรื่องนี้อยู่แล้ว หลายที่หลายแห่ง แต่ไม่มีกฎหมายที่จะรองรับสนับสนุนให้เกิดความเข้มแข็งและยั่งยืนได้ แต่ท่านได้มาทําเรื่องนี้ถือว่าเป็นการขับเคลื่อนที่เหมาะสม แต่ประเด็นหนึ่งที่ผมอยากจะตั้ง เป็นข้อสังเกตในมาตรา ๗ เรื่องคณะกรรมการมีอํานาจหน้าที่ดังต่อไปนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง (๗) เสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีและหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องเกี่ยวกับนโยบายการตรากฎหมาย การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมาย ออกระเบียบโน่นนี่นั่น แล้วก็มาถึงอยู่ตอนหนึ่งบอกว่า การให้บริการของธนาคารพาณิชย์ การให้บริการของสถาบันที่มิใช่สถาบันการเงิน แล้วก็มีข้อความต่อไปอยากให้ท่านขีดเส้นใต้ตรงนี้ แล้วก็อยากจะตั้งเป็นข้อสังเกตชุมชน เขาดูแลกันเอง ใครอยากเป็นสมาชิกเอาเงินมาออมวันละ ๑ บาท เงินเขาก็มากขึ้นต่อไป เขาก็ซื้อข้าวซื้อของมาใช้ มากิน มาอยู่กันในชุมชน และต่อไปใครจะกู้เขาก็บริหารกันเอง ดูหลักประกัน ดูการติดตาม เอาไปซ่อมบ้าน เอาไปทําอะไร นี่คือการบริหารโดยชาวบ้าน เพื่อชาวบ้าน คนจน เพื่อคนจน โดยคนจน คนในชุมชน เพื่อชุมชน และโดยชุมชน แต่ท่านประธานครับ ธนาคารเขารู้ว่าปล่อยให้พวกนี้โตเมื่อไรธนาคารเขาก็มองตาเป็นมัน แล้วก็รู้สึกจะไม่ค่อยพอใจนักกับระบบการเงินที่ชาวบ้านดูแลแก้ไขปัญหากันเอง นายทุน ไม่ชอบหรอก แต่ท่านกําลังบอกว่าให้บริการของธนาคารพาณิชย์ที่ท่านเขียนมาอยู่ตรงนี้ ผมเรียนตรง ๆ ว่าถ้าธนาคารพาณิชย์เข้าไปในชุมชนเมื่อไร หรือร้านค้าที่มีอยู่ทั่วไปเข้าไป ในหมู่บ้าน ในชุมชนเมื่อไร การค้าของชาวบ้านวินาศสันตะโรหมด ฉันใดครับท่านประธาน ถ้าตราบใดก็ตามปล่อยให้ธนาคารพาณิชย์เข้าไปในชุมชน ผมไม่แน่ใจนะครับว่าท่านจะมี กระบวนการตรงใดของธนาคารเข้าไป แต่ผมว่าเรื่องอย่างนี้เป็นเรื่องของชาวบ้าน เป็นเรื่อง ของชุมชน ถ้าตรงใดที่ในอดีตแน่นอนเวลามีเงินเยอะ ชาวบ้านบริหารกันเอง ไป ๆ มา ๆ กู้กันเองแล้วโกงกันเอง ถ้าท่านมีมาตรการ มีกฎหมาย มีกระบวนการใด ๆ ที่ป้องกัน จุดบกพร่อง ดังนั้นออกกฎหมายอย่างที่ท่านทําเป็นเรื่องดีมาก แต่ถ้าเมื่อใดท่านปล่อยให้ ธนาคารพาณิชย์เข้าไปมีส่วน เข้าไปมีบทบาทเมื่อไรโดนเขมือบหมดครับท่านประธาน แล้วสิ่งที่ท่านตั้งแล้วก็หวังไว้จะล่มสลาย เพราะทุนเข้าไปที่ไหนผมว่าก็สามารถจะเขมือบ กิจการต่าง ๆ ไปได้หมด และท่านบอกว่าสถาบันที่มิใช่สถาบันการเงิน ของสถาบันที่ไม่ใช่ สถาบันการเงิน พวกที่ปล่อย ผมไม่อยากเอ่ยชื่อหรอก อี (E) อะไรต่าง ๆ เหล่านี้ เพราะฉะนั้น ผมคิดว่าเรื่องเหล่านี้อยากจะตั้งเป็นข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการ ถ้าเป็นไปได้ไม่ควรจะให้ ธนาคารพาณิชย์เข้าไปเกี่ยวข้อง ถ้าจะมีธนาคารของรัฐ ไม่ว่าจะเป็น ธ.ก.ส. ธนาคารออมสิน หรือธนาคารอาคารสงเคราะห์อื่นใดที่จะไปเป็นพี่เลี้ยง โอเค (Okay) เห็นด้วย นั่นก็ตั้งเป็น ข้อสังเกตประการที่ ๑

ประการต่อมา เท่าที่ผมสังเกตและเคยไปดูงานในหลายที่หลายแห่งครับ ท่านประธาน เวลาชุมชนที่เขามีกองทุน มีเงินจํานวนมากไป ๆ มา ๆ เขาก็พัฒนาเป็นสหกรณ์ ซึ่งผมก็เห็นว่าท่านเขียนไว้อยู่ในมาตราหนึ่งในคําจํากัดความ มาตรา ๔ วรรคสอง คือโดยปกติ สหกรณ์เขามีกฎหมายของสหกรณ์ครอบคลุม กํากับดูแลอยู่แล้ว ผมเห็นว่าเรื่องนี้เป็นการเงิน ระดับฐานราก และเป็นเรื่องที่จะให้ชุมชนเขาบริหารจัดการกันเอง ท่านจะสังเกตว่า เรื่องอื่น ๆ กลุ่มออมทรัพย์ กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง สถาบันการเงิน กองทุนชุมชน กองทุนซะกาต กองทุนสวัสดิการชุมชนต่าง ๆ เหล่านี้เป็นเรื่องกองทุนต่าง ๆ ที่ชาวบ้าน เขาบริหารจัดการกันเองแบบเอกเทศ ไม่มีกฎหมายใดเป็นการเฉพาะ เป็นเรื่องกองทุน ของชุมชน หรือเป็นกองทุนที่รัฐสนับสนุน แต่เรื่องสหกรณ์เป็นเรื่องที่กฎหมายเขามีกําหนดไว้ โดยเฉพาะอยู่แล้ว เพราะฉะนั้นถ้าเป็นไปได้ผมว่าไม่น่าจะไปยุ่งเกี่ยวกับเรื่องของสหกรณ์ เขาน่าจะปล่อยให้เป็นเรื่องของกองทุน เป็นเรื่องของชุมชน หรือเป็นเรื่องของหมู่บ้าน ที่เขาจะดําเนินการในเรื่องเศรษฐกิจฐานราก อันนี้เป็นข้อสังเกต ๒ ประการใหญ่ ๆ เท่าที่ผมได้อ่านแล้วก็เสนอเพื่อให้ท่านพิจารณา นอกนั้นถือว่าเป็นเรื่องดีที่ท่านดําเนินการอยู่แล้ว

ถามเป็นประการสุดท้ายว่าเรื่องที่ท่านคิดและกําลังขับเคลื่อนอยู่นี้ กระทรวงการคลังในฐานะเจ้าของเรื่องที่จะต้องผลักดันเรื่องนี้ เขาเห็นพ้องด้วยหรือไม่ประการใด หรือเขามีความคิดเห็นต่อเรื่องนี้อย่างไร และเราขับเคลื่อนไปแล้วจะสําเร็จหรือไม่ประการใด ขอความมั่นใจจากท่านกรรมาธิการครับ กราบขอบพระคุณครับ