อิศรา วิเคราะห์นโยบายกีฬา-เศรษฐกิจ พร้อมเสนอแนะการลงทุนและสวัสดิการนักกีฬา

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๓๙ · ๒ สิงหาคม ๒๕๕๙

อิศรา ศานติศาสน์ วิเคราะห์และเสนอแนะนโยบายส่งเสริมกีฬาโดยใช้ความรู้ด้านเศรษฐศาสตร์และงานวิจัย พร้อมผลักดันการลงทุนในอุตสาหกรรมฮาลาลและกีฬาผ่านมาตรการทางภาษีและระบบเศรษฐกิจเฉพาะทาง โดยเน้นการดูแลสวัสดิการนักกีฬาที่หมดสภาพ รวมถึงการพัฒนาบุคลากรวิจัยผ่านความร่วมมือกับสถาบันต่าง ๆ เพื่อขับเคลื่อนนวัตกรรมและเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน พร้อมเสนอมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจผ่านการค้าและการลงทุนด้านกีฬา รวมถึงการป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์และสินค้าปลอมด้วยระบบติดตามที่มีประสิทธิภาพ

ศาสตราจารย์อิศรา ศานติศาสน์

ขอบคุณครับท่านประธาน ผม อิศรา ศานติศาสน์ สมาชิก สปท. หมายเลข ๑๙๑ ครับ จริง ๆ แล้วเริ่มต้นเลยผมไม่กล้าอภิปรายเรื่องนี้ หรอกครับ เพราะว่าผมไม่ใช่นักกีฬาที่เก่งมาก แล้วก็เป็นคนดูกีฬาเสียมากกว่า หลายคน ถามผมว่าเวลาเล่นฟุตบอลอยู่ตำแหน่งอะไร ผมอยู่ตำแหน่งกองเชียร์นะครับ ดังนั้นเรื่องกีฬา จะน้อยนะครับ แต่ว่าขออนุญาตใช้ความรู้ทางเศรษฐศาสตร์แล้วก็ประสบการณ์ในการวิจัยที่ พอมีอยู่บ้างอภิปรายในสัก ๕ ประเด็นนะครับ สิ่งที่ผมอภิปรายนี้อยากให้พิจารณาว่าเป็นการ เติมเต็มในบางส่วนที่ผมอาจจะมองไม่เห็นจากที่ท่านเสนอนะครับ ถ้าท่านมีอยู่แล้วก็ถือว่า เป็นการเติมลงไปทำให้ชัดเจนขึ้นนะครับ ผมมองว่าในสิ่งที่ท่านเสนอมานี้เท่าที่ผมพยายาม จัดกลุ่มจากที่ท่านจัดมาแล้ว ท่านมีเรื่องของมาตรการนโยบาย มาตรการกระตุ้นนะครับ ซึ่งทั้งหมดนี้ผมก็ชื่นชมนะครับว่าเป็นการมองอย่างครบถ้วนรอบด้านเลยนะครับ ในเรื่องของ มาตรการนโยบาย ท่านมองในเรื่องของการส่งเสริมการลงทุน ในเรื่องของมาตรการภาษีนะครับ ซึ่งน่าจะรวมถึงการอุดหนุนด้วยถ้าผมเข้าใจไม่ผิดนะครับ เพราะว่าภาษีที่ติดลบคือ การอุดหนุน ผมเดาว่าท่านคงจะมองในเรื่องนี้ด้วยนะครับ ในเรื่องมาตรการกระตุ้นท่านจะ มองใน ๓ มุมก็คือ ผมมองในเรื่องของการลงทุน ในเรื่องของการค้าระหว่างประเทศ ในเรื่อง ของบุคลากรกีฬานะครับ ผมอย่างนี้ครับ ผมมีเรื่องที่อยากจะเสนอท่านอยู่สัก ๕ ประเด็นนะครับ

ประเด็นแรกเลย ผมเองพอรู้อยู่บ้างว่าในเรื่องการส่งเสริมการลงทุนนั้น เขาส่งเสริมการลงทุนเป็นแอเรียเบส (Area based) นะครับ เช่น เขตพื้นที่ ๑ ๒ ๓ ขณะนี้ ท่านกำลังเสนอเป็นเซกเตอร์ (Sector) นะครับ ก็คือภาคการผลิต เท่าที่ผมทราบนี่ ทางนโยบายส่งเสริมการลงทุนได้เริ่มขยับในเรื่องของเซกเตอร์ (Sector) แล้ว แต่ไม่ทราบว่า ได้ก้าวหน้าไปถึงไหนนะครับ เพราะผมเองเคยทำงานเรื่องอุตสาหกรรมฮาลาล (Halal) ก็ทราบว่ามันมีปัญหาในเรื่องการส่งเสริมอุตสาหกรรมฮาลาล (Halal) ซึ่งมีทั้งสินค้า อาหาร ยา การท่องเที่ยว ร้านอาหาร โรงแรม ซึ่งทั้งหมดนี้อยู่ในคนละเซกเตอร์ (Sector) หมดเลย นะครับ และไม่สามารถลงไปอยู่ในแอเรีย (Area) เดียวกันได้ เช่นโรงแรมอาจจะอยู่กรุงเทพฯ ไม่ได้อยู่ในพื้นที่ ๓ ที่มีการส่งเสริมการลงทุนนะครับ ผมคิดว่าในเรื่องของอุตสาหกรรมกีฬา น่าจะประสบปัญหาคล้าย ๆ กันก็คือว่า สินค้ากระจายเซกเตอร์ (Sector) กันอยู่นะครับ แล้วก็ไม่สามารถกำหนดลงไปในพื้นที่ที่ชัดเจนได้ว่าจะไปส่งเสริมการลงทุนที่พื้นที่ไหนนะครับ

ประเด็นที่ ๒ เป็นเรื่องมาตรการทางภาษีนะครับ ท่านกำลังจะเอามาตรการ ภาษีมาดูแลเรื่องกลุ่มกีฬาอาชีพและผู้ประกอบการนะครับ หรือผู้ที่ลงทุนทางด้านนี้นะครับ และท่านได้ยกตัวอย่างเรื่องภาษีเงินได้มา ซึ่งอันนี้ผมอยากจะเสนอว่าอยากให้ขยายเรื่องนี้ ไปให้กลุ่มอาชีพอื่น ๆ ด้วยนะครับ ซึ่งมีหลายกลุ่มอาชีพที่หารายได้เข้าประเทศไทยนะครับ แล้วก็ถ้ามันมีการต้องเสียภาษีซ้ำซ้อนทั้งจากเมืองนอกและในประเทศไทย มันก็น่าจะ เกิดขึ้นกับทุกกลุ่มอาชีพ ประเด็นนี้อยากจะให้มีหมายเหตุไว้นิดหนึ่งว่าเราไม่ได้ใจดีเฉพาะบุคลากรทางด้านกีฬา เท่านั้น แต่ว่าเราอยากจะให้ขยายอันนี้ไปถึงกลุ่มอาชีพอื่นนะครับ ผมไม่ทราบว่ามีขนาดไหน เรื่องดารา เรื่องการแสดง เรื่องของนักวิชาการทำงานเมืองนอกส่งเงิน หรือคนงานทำงาน ต่างประเทศต้องเสียภาษีหรือไม่ ฝากไปดูนะครับ ฝากช่วยเหลือกันด้วยนะครับ

อีกประเด็นหนึ่งที่ผมคิดว่าอาจตกอยู่นะครับ หรือท่านอาจจะไม่ได้พูด ก็แล้วแต่ คือมาตรการเรื่องการดูแลสวัสดิการของนักกีฬาซึ่งหมดสภาพแล้ว ขณะที่นักกีฬา มีสภาพดีอยู่นี่เขาหารายได้ได้ เลี้ยงตัวเองได้ เลี้ยงครอบครัวได้ แต่เราจะเห็นว่านักกีฬา หลาย ๆ คนพอหมดสภาพแล้วชีวิตความเป็นอยู่ไม่ดี มันเป็นไปได้ไหมที่เราจะหันมาดู ตรงนี้ด้วยนะครับ นักกีฬานี่อาจจะไม่ใช่นักกีฬาพวกฟุตบอลหรือเทนนิส อย่างเช่นนักมวย นักมวยอาชีพพวกนี้พอหมดสภาพแล้วทางไปไม่มี อยากจะฝากท่านว่าจะลองพิจารณาเรื่องนี้ ได้ไหมว่าเราจะเอาเรื่องของการดูแลสวัสดิการนักกีฬาหลาย ๆ ประเภทเมื่อเขาหมดสภาพ แล้วด้วยนะครับ

ประเด็นที่ ๔ ผมอยากจะลงมาเรื่องของมาตรการกระตุ้น ซึ่งประกอบด้วย การลงทุนสร้างกีฬาสถานต่าง ๆ เรื่องของการค้าระหว่างประเทศซึ่งท่านเสนอให้มีการทำ เรื่องของพิกัดอัตราภาษีศุลกากรซึ่งกระจายพิกัดกันอยู่ แล้วก็อยากจะให้แยกออกมา ผมก็คิดว่าน่าจะเจอปัญหาพอสมควรนะครับ แต่ว่าท่านได้มองข้ามไปถึงเรื่องเทรดฟาซิลิเทชัน (Trade facilitation) ด้วย คือการอำนวยความสะดวกด้านการค้า ซึ่งเป็นประเด็นใหม่มาก ๆ ซึ่งถูกใช้เป็นอุปสรรคในการค้าระหว่างประเทศอยู่ ซึ่งผมว่าเป็นการมองที่รอบด้านมาก ๆ นะครับ แต่สิ่งหนึ่งที่ผมอยากจะนำเสนอคือเรื่องมาตรการป้องปรามการละเมิดลิขสิทธิ์ คือเรื่องของ การค้าที่ผิดกฎหมายมันจะมีอยู่ ๒ ประเด็นหลัก ๆ คือสินค้าหนีภาษีและสินค้าปลอม ผมฟังดูเหมือนว่าเรากำลังสนใจสินค้าปลอมเป็นหลัก สินค้าหนีภาษีก็น่าสนใจนะครับ แล้วสินค้าหนีภาษีก็มีทั้งที่ซื้อที่สนามบินโดยไม่ต้องเสียอากร คือไม่ใช่หนีภาษีแต่ว่าถูกต้อง ตามกฎหมายนะครับ แล้วก็ลักลอบนำเข้ามาเป็นลอต ๆ (Lot) ซึ่งตรงนี้ท่านอาจจะต้องไปดู กระบวนการแทร็กแอนด์เทรซซิง (Track and tracing) ในเรื่องของศุลกากรด้วยว่าท่านจะ นำตรงนี้เข้าไปใส่อย่างไรเพื่อให้ทางต้นทางเวลาเขาผลิตสินค้าออกมาเขาสามารถไอเด็นทิไฟ (Identify) ได้ว่าสินค้าตัวนี้ผลิตจากที่ไหน ประเทศไหน เมื่อไรนะครับ เพราะกระบวนการ ลักลอบสินค้าหนีภาษีที่ผมทำงานวิจัยเรื่องของสินค้าบุหรี่หนีภาษี ผมเองอยู่ในคณะกรรมการ ยกร่างเรื่องสินค้าหนีภาษีขององค์การอนามัยโลกด้วย เราพบปัญหานี้มากนะครับ ผมเข้าใจ ว่าปัญหานี้ก็น่าจะมีไม่น้อยไปกว่ากันในกรณีของสินค้ากีฬา เพราะเป็นสินค้าที่มีราคาแพง กว่าบุหรี่

ในเรื่องสุดท้ายนะครับ ผมคิดว่าเรื่องการพัฒนาบุคลากรด้านวิจัยและพัฒนา ผมอยากให้มองใน ๒ มุมนะครับ มุมหนึ่งในสถาบันวิจัยหรือองค์กรสนับสนุนการวิจัยของ รัฐบาลหรือสถาบันการศึกษาจะมีทุนวิจัยอยู่ อีกมุมหนึ่งเรื่องของเอกชนที่มีเรื่องของเซลฟ์ เดคลาเรชัน (Self-declaration) ที่จะลดหย่อนภาษีได้ ๓ เท่าตัวของเงินลงทุนภาษี ตรงนั้น ก็เป็นสิ่งที่ดีครับ แต่ว่าผมอยากจะให้มองว่าเวลาทำวิจัยมันจะมีปัญหา เขาเรียกว่า ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ สาเหตุอีกส่วนหนึ่งซึ่งงานวิจัยทางด้านกีฬาไม่ออกมา เพราะว่า กระบวนการกำหนดโจทย์วิจัย คนที่อยู่บุคลากรด้านกีฬาไม่ได้มีส่วนร่วมด้วยกับนักวิจัย แล้วก็สถาบันที่ให้ทุนวิจัยต่าง ๆ นะครับ ผมอยากแลกเปลี่ยนว่าตรงนี้เราอาจจะต้องสร้าง กระบวนการว่าบุคลากรทางด้านการกีฬาจะเข้าไปจับมือกัน ทำเอ็มโอยู (MOU) กับกองทุน วิจัยต่าง ๆ เพื่อร่วมกันทำงานในการส่งเสริมการวิจัยทางด้านกีฬานะครับ เพราะว่าการทำ วิจัยและพัฒนานั้นไม่ใช่เรื่องที่จะผลิตบุคลากรกันง่าย ๆ นะครับ แต่สิ่งที่เราต้องการมากคือ เราต้องการโจทย์ที่น่าสนใจแล้วก็ร่วมมือกันทำตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ ครับ ก็ขอ เสนอมาแค่ ๕ ประเด็นครับ ก็หวังว่าจะเป็นประโยชน์กับคณะทำงานครับ ขอบคุณครับ