อภิวัฒน์ ศรีวรรธนะ หารือประเด็นความสำคัญของการส่งเสริมอุตสาหกรรมกีฬาในฐานะยุทธศาสตร์เศรษฐกิจ เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันระดับนานาชาติและสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน พร้อมเสนอให้รัฐสนับสนุนการพัฒนาทั้งด้านนวัตกรรม แบรนด์ แรงงานมืออาชีพ และการจัดการแข่งขันระดับนานาชาติ โดยเน้นการบูรณาการระหว่างภาครัฐและเอกชน รวมถึงการจัดทำนโยบายที่ชัดเจนเพื่อเสนอต่อคณะรัฐมนตรี และขอให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาสนับสนุนรายงานการปฏิรูปการส่งเสริมอุตสาหกรรมกีฬาอย่างเร่งด่วน
พลเรือเอก อภิวัฒน์ ศรีวรรธนะ
กรรมาธิการ
กราบเรียนท่านประธาน สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศและท่านสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศที่เคารพ ทุกท่าน กระผม พลเรือเอก อภิวัฒน์ ศรีวรรธนะ ขอเรียนเพื่อทุกท่านได้กรุณาทราบถึง ความสำคัญของรายงานการปฏิรูป เรื่อง การส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาโดยมีสาระสำคัญ ดังนี้ครับ
การส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาเป็น ๑ ใน ๖ ประเด็นที่สภาปฏิรูปแห่งชาติ ได้พิจารณาโดยใช้แนวคิดจากกรอบความเห็นร่วมปฏิรูปประเทศไทยด้านอื่น ๆ ของคณะทำงานเตรียมการปฏิรูปเพื่อคืนความสุขให้คนในชาติที่จัดตั้งโดยคณะรักษา ความสงบแห่งชาติ และได้ทำการศึกษาวิเคราะห์และจัดกิจกรรมรับฟังความคิดเห็น จากประชาชนทั่วประเทศจนสามารถสรุปได้ว่า ภาครัฐควรมีการส่งเสริมและสนับสนุน อุตสาหกรรมการกีฬาของประเทศไทยให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันได้ในระดับ นานาชาติ และได้บรรจุเรื่องการส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาไว้ในวาระปฏิรูปที่ ๑๙ การกีฬา ในประเด็นยุทธศาสตร์ที่ ๓ ว่าด้วยการส่งเสริมการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจจากการกีฬา ทั้งนี้ได้รับความเห็นชอบจากสภาปฏิรูปแห่งชาติเมื่อวันที่ ๒๑ กรกฎาคม ๒๕๕๘ ซึ่งในเวลา ต่อมาสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศได้บรรจุเรื่องการส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬา ไว้ในแผนการปฏิรูปและให้ความเห็นชอบเมื่อวันที่ ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๘ โดยที่การส่งเสริม อุตสาหกรรมการกีฬามุ่งเน้นในการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจและขยายโอกาสการเข้าถึง ทรัพยากรการกีฬาของประชาชน ซึ่งปรากฏตามรายงานในผังการปฏิรูปการกีฬาหน้าที่ ๒ อุตสาหกรรมการกีฬามีบทบาทต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ โดยจะดำรงบทบาท ในเรื่องการผลิตและการสร้างการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการกีฬา นักกีฬา และภาคธุรกิจ ต่าง ๆ ซึ่งสามารถกำหนดกลุ่มธุรกิจอุตสาหกรรมการกีฬาของไทยได้รวม ๑๒ กลุ่ม และจัดเป็นกลุ่มธุรกิจหรือคลัสเตอร์ (Cluster) ได้รวม ๕ กลุ่มด้วยกัน ซึ่งปรากฏตามรายงาน ในหน้าที่ ๓ และที่ ๔ กับผังการเชื่อมโยงในหน้าที่ ๕ ของรายงานครับ โดยผลประโยชน์ ที่ได้รับจากอุตสาหกรรมการกีฬาก็คือการสร้างรายได้และมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจของ ประเทศ อุตสาหกรรมการกีฬาถือเป็นอุตสาหกรรมสำคัญประเภทหนึ่งในอุตสาหกรรมชั้นนำ ของโลกที่มีแนวโน้มของการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจากข้อมูลในอดีตพบว่าสามารถ สร้างรายได้ให้กับประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่น ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศอังกฤษ และสาธารณรัฐประชาชนจีน ทั้งนี้เพราะอุตสาหกรรมการกีฬามีลักษณะเป็นอุตสาหกรรม ที่มีขนาดใหญ่ มีส่วนแบ่งการตลาดเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก ทั้งนี้ประเทศที่มีการพัฒนา ในระดับต้นของโลกจึงแสวงประโยชน์ในการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจจากอุตสาหกรรมและ ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการกีฬา หรืออาจกล่าวได้ว่าการกีฬาสร้างเศรษฐกิจของชาตินั่นเอง ซึ่งหากพิจารณาจากรายได้เฉพาะที่เป็นรายได้ของตลาดการกีฬาทั่วโลก จะพบว่า มีการเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่องในระยะเวลา ๑๐ ปีที่ผ่านมา คือระหว่างปี ๒๕๔๙ ถึง ปี ๒๕๕๘ มีอัตราเจริญเติบโตเฉลี่ยประมาณร้อยละ ๕ ถึง ๘ ต่อปี โดยมีรายละเอียด ตามภาคผนวก ก ของรายงานที่เสนอท่านไว้แล้วครับ สำหรับภูมิภาคเอเชียพบว่าสาธารณรัฐ ประชาชนจีนเป็นประเทศที่มีอุตสาหกรรมการกีฬาใหญ่ที่สุด ในส่วนของสาธารณรัฐเกาหลี ก็เป็นอีกประเทศหนึ่งที่ประสบความสำเร็จในการใช้การกีฬาผลักดันอัตราการเจริญเติบโต ทางเศรษฐกิจ โดยมีรายละเอียดตามผนวก ข ของรายงานที่เสนอท่านเช่นเดียวกันครับ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พบว่ามีอัตราการเจริญเติบโตมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ อันเกิดจากการกีฬาและนันทนาการอย่างต่อเนื่อง และสำหรับในประเทศไทย จากรายงานของสำนักงานทางเศรษฐกิจต่างประเทศพบว่า ในระหว่างปี ๒๕๕๓ ถึงปี ๒๕๕๘ มีอัตราการเจริญเติบโตของอุตสาหกรรมการกีฬาเฉลี่ย ต่อปีประมาณร้อยละ ๕.๖ หรือเติบโตเป็น ๒ เท่า เมื่อเปรียบเทียบกับผลิตภัณฑ์มวลรวม ภายในประเทศที่มีอัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยประมาณร้อยละ ๒.๘ แต่มีการคาดการณ์ว่า มีแนวโน้มจะมีอัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยที่ลดลงเหลือประมาณร้อยละ ๓.๔ ภายในระยะเวลา ๕ ปีข้างหน้า ทั้งนี้ตัวเลขผลประกอบการอุตสาหกรรมการกีฬาและธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับ การกีฬาของประเทศไทยในปี ๒๕๕๗ มียอดผลประกอบการรวมสูงสุดประมาณ ๗๓,๐๓๓ ล้านบาท โดยมีรายละเอียดตามภาคผนวก ค ของรายงานที่เสนอท่านแล้วครับ จึงกล่าวได้ว่าในภาพรวมอุตสาหกรรมการกีฬาและธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการกีฬาสอดรับ กับยุทธศาสตร์การพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศของรัฐบาล คือยุทธศาสตร์ประชารัฐ ซึ่งเป็นการสนับสนุนการทำงานร่วมของภาครัฐและภาคเอกชนอย่างใกล้ชิด และยุทธศาสตร์ประเทศไทย ๔.๐ ที่มุ่งพัฒนาเศรษฐกิจเพื่อสร้างรายได้ของประเทศ จากอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรมในกลุ่มสาธารณสุข สุขภาพ และเทคโนโลยีทางการแพทย์ รวมทั้งร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ ปี ๒๕๖๐ ถึงปี ๒๕๖๔ ที่กำหนดให้ความสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรม การกีฬาอย่างครบวงจร โดยมีแนวทางการพัฒนา ๒ แนวทาง คือส่งเสริมการสร้างรายได้ จากการกีฬาและปรับโครงสร้างการบริหารจัดการด้านการกีฬา ในเบื้องต้นสามารถสรุป ปัญหาสำคัญของอุตสาหกรรมการกีฬาว่าการที่ธุรกิจกีฬาไทยไม่สามารถพัฒนาสู่สากล ได้อย่างเต็มรูปแบบเพราะขาดการสนับสนุนเท่าที่ควร แม้ว่าจะมีอัตราการเจริญเติบโต อย่างต่อเนื่องก็ตาม โดยสรุปปัญหาได้รวมทั้งสิ้น ๗ ประเด็น ซึ่งปรากฏตามรายงานในหน้าที่ ๙ ที่เสนอท่านแล้วครับ
ประเด็นที่ ๑ อุตสาหกรรมกีฬาสำหรับฝึกซ้อมและแข่งขันส่วนใหญ่นำเข้า จากต่างประเทศ เพราะผู้ประกอบการของไทยยังไม่สามารถพัฒนาระบบการผลิตให้ก้าวสู่ มาตรฐานสากล
ประเด็นที่ ๒ กิจการที่ประกอบธุรกิจของกลุ่มค้าปลีก ค้าส่ง และผู้นำเข้า ส่งออกอุปกรณ์กีฬายังไม่ได้รับการส่งเสริมให้เจริญเติบโตอย่างเต็มรูปแบบ
ประเด็นที่ ๓ ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมการกีฬาและธุรกิจที่เกี่ยวข้อง กับการกีฬาส่วนใหญ่เป็นเอสเอ็มอี (SMEs) มีเงินลงทุนและอัตราการจ้างต่ำ ไม่อยู่ใน หลักเกณฑ์ของการส่งเสริมการลงทุนและไม่ได้รับสินเชื่อจากเอสเอ็มอีแบงก์ (SME Bank)
ประเด็นที่ ๔ อุตสาหกรรมการกีฬาในกีฬาบางประเภทขาดการส่งเสริม ในเรื่องการวิจัยและพัฒนา
ประเด็นที่ ๕ อุตสาหกรรมการกีฬาของไทยยังขาดตราสินค้าหรือแบรนด์ (Brand) ในนามของประเทศไทย จึงทำให้การพัฒนาตลาดและอุตสาหกรรมไม่สามารถ แข่งขันในระดับสากล
ประเด็นที่ ๖ อุตสาหกรรมการกีฬาของไทยยังขาดบุคลากรที่มีความรู้ ความเชี่ยวชาญที่จะเข้ามาพัฒนาและขับเคลื่อนระบบให้มีคุณภาพและรองรับการขยายตัว ในอนาคต
ประเด็นที่ ๗ ระยะเวลาประมาณ ๔-๕ ปีที่ผ่านมา ธุรกิจด้านการกีฬาของ ต่างประเทศขนาดใหญ่ได้เคลื่อนย้ายฐานการผลิตจากประเทศไทยไปยังประเทศเพื่อนบ้าน ด้วยเหตุผลที่ว่าอัตราค่าแรงงานของไทยอยู่ในเกณฑ์สูงเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศเพื่อนบ้าน อย่างไรก็ตามประเทศไทยยังมีจุดเด่นในเรื่องอุตสาหกรรมการกีฬา เช่น ปัจจัยพื้นฐาน ทางอุตสาหกรรมและสภาพแวดล้อมทางการกีฬา ซึ่งหากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังไม่เร่ง ดำเนินการรวมตัวกันเพื่อสร้างเครือข่ายสนับสนุนและส่งเสริมอุตสาหกรรมและธุรกิจ ที่เกี่ยวข้องกับการกีฬาแล้ว อาจทำให้อุตสาหกรรมการกีฬาของไทยล้าหลังกว่าชาติอื่น และอาจสูญเสียโอกาสที่จะเพิ่มพูนมูลค่าทางเศรษฐกิจของประเทศ ดังนั้นหนทางปฏิบัติ เพื่อแก้ไขปัญหาก็คือการส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬา ด้วยการสร้างโอกาสการแข่งขันใน ระดับนานาชาติ
สำหรับกรอบแนวคิดในการดำเนินการ คือการสำรวจข้อมูลเชิงลึก เพื่อรับทราบความต้องการที่แท้จริงของผู้ประกอบการอุตสาหกรรมการกีฬาและธุรกิจ ที่เกี่ยวข้องกับการกีฬา แล้วจึงนำข้อมูลที่ได้รับไปประมวลและสังเคราะห์เพื่อวางแผน และประสานงานกับส่วนราชการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จนสรุปจัดทำเป็นมาตรการ ให้การสนับสนุนและส่งเสริมผู้ประกอบการอุตสาหกรรมการกีฬาและธุรกิจที่เกี่ยวข้อง กับการกีฬาโดยภาครัฐ การดำเนินการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์รวม ๕ ประการด้วยกัน คือ
วัตถุประสงค์ประการที่ ๑ เพื่อศึกษาปัญหาและข้อขัดข้องในการประกอบการ อุตสาหกรรมการกีฬาและธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการกีฬา
วัตถุประสงค์ประการที่ ๒ เพื่อศึกษา รับทราบความต้องการในเชิงลึกของ ผู้ประกอบการ
วัตถุประสงค์ประการที่ ๓ เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลความต้องการของ ผู้ประกอบการสำหรับประกอบการพิจารณากำหนดแนวทางส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬา
วัตถุประสงค์ประการที่ ๔ เพื่อสร้างเครือข่ายการประสานงานระหว่าง หน่วยงานภาครัฐกับผู้ประกอบการ
วัตถุประสงค์ประการที่ ๕ เพื่อประสานงานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้การ สนับสนุนและส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาให้สอดรับกับสภาพปัญหาและความต้องการ ที่แท้จริง ซึ่งจะช่วยพัฒนาอุตสาหกรรมการกีฬาให้สามารถตอบสนองการอำนวยประโยชน์ ต่อประชาชน โดยมีรูปแบบและแนวทางการดำเนินการรวม ๓ ประการด้วยกัน กล่าวคือ
ประการที่ ๑ สำรวจความต้องการที่แท้จริงของผู้ประกอบการในลักษณะ การวิจัยด้วยวิธีการสนทนากลุ่มและสำรวจข้อมูลด้วยแบบสอบถาม
ประการที่ ๒ สังเคราะห์ความต้องการของผู้ประกอบการที่ได้รับจากการ สำรวจ
ประการที่ ๓ ประสานงานกับส่วนราชการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อกำหนดมาตรการให้การส่งเสริมและสนับสนุน
ทั้งนี้ได้จัดทำกระบวนการพิจารณาส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาเป็นแผนภูมิ ซึ่งปรากฏตามรายงานหน้าที่ ๑๔ ครับ เมื่อเป็นเช่นนี้คณะอนุกรรมาธิการจึงได้พิจารณา จัดทำเป็นมาตรการที่ภาครัฐพึงให้การสนับสนุนและส่งเสริมผู้ประกอบการรวม ๒ มาตรการ ซึ่งมีรายละเอียดตามเอกสารรายงานที่แนบ สามารถสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้
มาตรการที่ ๑ มาตรการด้านนโยบาย ซึ่งจะต้องนำเรียนคณะรัฐมนตรี เพื่อพิจารณาอนุมัติ
มาตรการที่ ๒ มาตรการกระตุ้น ซึ่งจะเป็นการเร่งรัดให้หน่วยราชการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งรัดเพื่อให้เกิดการบูรณาการดำเนินงานร่วมของส่วนราชการ หรือหน่วยงานผู้ให้บริการและผู้ประกอบการในฐานะผู้รับบริการ โดยรายละเอียดของ แต่ละมาตรการ ท่าน พลเรือเอก ชาญชัย เจริญสุวรรณ รองประธานอนุกรรมาธิการ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านบริหารจัดการการกีฬา ทำหน้าที่หัวหน้าคณะทำงาน ส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาจะได้รายงานในลำดับต่อไปครับ
กระผมขอกราบเรียนท่านประธานและท่านสมาชิกทราบว่า หากดำเนินการ ส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาตามมาตรการที่กระผมได้กล่าวมาแล้ว จะก่อให้เกิดประโยชน์ ที่คาดว่าประชาชนจะได้รับ รวม ๕ ประการด้วยกัน กล่าวคือ
ประการที่ ๑ ประชาชนชาวไทยได้รับโอกาสการเข้าถึงทรัพยากรการกีฬา และสามารถบริโภคอุปกรณ์การกีฬาที่ผลิตโดยคนไทยในราคาที่สมเหตุสมผล ซึ่งเป็นราคา ไม่แพงจนเกินควร และมีมาตรฐานที่เทียบเคียงได้กับสากล
ประการที่ ๒ ภาคเอกชนมีส่วนร่วมในการส่งเสริมนโยบายและภารกิจ การพัฒนาของภาครัฐ เพื่อเสริมสร้างสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชน รวมทั้งพัฒนา นักกีฬาเพื่อความเป็นเลิศด้วยการเป็นผู้สนับสนุนการแข่งขันและจัดกิจกรรมทางกีฬาต่าง ๆ
ประการที่ ๓ สามารถสร้างเครือข่ายของการประสานงานระหว่าง ส่วนราชการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการอุตสาหกรรมการกีฬาและธุรกิจ ที่เกี่ยวข้องกับการกีฬา
ประการที่ ๔ ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมการกีฬาและธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับ การกีฬามีโอกาสได้รับการสนับสนุนและส่งเสริมจากภาครัฐได้สอดคล้องกับปัญหาข้อขัดข้อง และความต้องการที่แท้จริง
ประการที่ ๕ สามารถเพิ่มพูนมูลค่าทางเศรษฐกิจในภาพรวมของประเทศ คือเมื่อมีการส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาอย่างเป็นระบบก็จะทำให้มีอัตราการเจริญเติบโต เฉลี่ยระหว่างปี ๒๕๖๐ ถึงปี ๒๕๖๒ ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๓.๘ ต่อปี หรือมีมูลค่าไม่น้อยกว่า ๘๖,๓๑๗ ล้านบาท ในปี ๒๕๖๒ ซึ่งปรากฏตามรายงานหน้าที่ ๑๒ และ ๑๓ ครับ
ทั้งนี้ มีแหล่งที่มาของงบประมาณจาก ๒ แหล่งด้วยกัน คืองบประมาณของ กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาและงบประมาณของส่วนราชการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยมีหน่วยงานที่รับผิดชอบคือกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ส่วนราชการและหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงการคลัง กระทรวงศึกษาธิการ เป็นต้น และมีองค์กรภาคเอกชน และภาคเอกชนเข้าร่วมด้วย ทั้งหมดที่กระผมได้กล่าวมานี้คือแนวทางการดำเนินการเพื่อ ส่งเสริมให้อุตสาหกรรมและธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการกีฬาของประเทศไทยสามารถพัฒนาตัว ให้มีความเข้มแข็ง สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจของประเทศและแข่งขันได้ ในระดับนานาชาติ ซึ่งทั้งหมดนี้ถือเป็นความร่วมมือของคณะกรรมาธิการและหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและภาคเอกชนที่สอดรับกับยุทธศาสตร์ประชารัฐของรัฐบาลอย่างเป็น รูปธรรม กระผมจึงใคร่ขอกราบเรียนเพื่อท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ และท่านสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศได้กรุณาให้การสนับสนุนรายงาน การปฏิรูป เรื่อง การส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาด้วย และในลำดับต่อไปกระผมขออนุญาต ท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศเพื่อให้ท่าน พลเรือเอก ชาญชัย เจริญสุวรรณ อดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ปัจจุบันท่านเป็นรองประธานอนุกรรมาธิการด้านการบริหาร จัดการการกีฬา ทำหน้าที่หัวหน้าคณะทำงานส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาได้นำเสนอ รายละเอียดของมาตรการการส่งเสริมอุตสาหกรรมการกีฬาด้วยครับ ขอบคุณครับ