เลิศรัตน์ รัตนวานิช หารือการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม โดยเน้นความจำเป็นในการเร่งร่างและประกาศใช้กฎหมายที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล โดยเฉพาะในประเด็นการค้ามนุษย์และการประมงผิดกฎหมาย พร้อมเสนอให้จัดทำกฎหมายเฉพาะและกำหนดตัวชี้วัดร่วมเพื่อขับเคลื่อนการปฏิรูปอย่างเป็นระบบและยกระดับสถานะของประเทศ
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม พลเอก เลิศรัตน์ รัตนวานิช สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ขอขอบพระคุณ ที่ท่านประธานให้โอกาส ก็จะขออนุญาตใช้เวลาสั้น ๆ นะครับเพื่อให้กําลังใจกับ คณะกรรมาธิการขับเคลื่อนในด้านนี้ที่ได้เสนอเรื่องซึ่งสมาชิกทุกท่านที่ลุกขึ้นอภิปรายก็ได้ เรียนชี้แจงแล้วว่าเป็นเรื่องที่มีความสําคัญอย่างยิ่งในการดําเนินการที่จะปฏิรูปประสิทธิภาพ ของกระบวนการยุติธรรมเพราะเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับทุก ๆ คน และกระบวนการยุติธรรม ของเราก็มีปัญหาอยู่พอสมควรตามที่หลายท่านได้อภิปรายแล้ว เพราะฉะนั้นการปฏิรูป ตัวชี้วัดก็เป็นแนวทางหนึ่ง เนื่องจากเรามีอยู่หลายหน่วยงาน กระผมก็คงจะขอพูดในส่วนที่ เกี่ยวข้องกับประเด็นในเรื่องต่างประเทศนะครับ เมื่อต้นปีได้มีโอกาสไปชี้แจงเรื่องเกี่ยวกับ ทิปรีพอร์ต (TIP Report) เรื่องเกี่ยวกับไอยูยูฟิชชิง (IUU Fishing) ที่ประเทศเยอรมันและที่ ประเทศเบลเยียม ก็ได้อ่านรายงานของหน่วยงานต่าง ๆ ที่ทําเกี่ยวกับไอยูยูฟิชชิง (IUU Fishing) ขออนุญาตพูดภาษาอังกฤษคือ อิลลีกัลอันรีพอร์ตเตด (Illegal unreported) แล้วก็อันเรกูเลเตดฟิชชิง (Unregulated fishing) คือการประมงอย่างไม่ถูกกฎหมาย แล้วก็ เรื่องของทิปรีพอร์ต (TIP Report) ก็คือทราฟฟิกกิง อิน เพอร์ซันส์ (Trafficking in persons) หรือเรื่องของการค้ามนุษย์ ในรายงานต่าง ๆ เหล่านี้พูดถึงปัญหาของประเทศไทย อยู่หลายประเด็น ประเด็นที่กรรมาธิการดําเนินการอยู่ผมคิดว่าก็จะช่วยแก้จุดอ่อนหรือ ปัญหาในการดําเนินการทั้ง ๒ เรื่องเพื่อให้เราได้รับสถานะที่ดีขึ้น อย่างสหรัฐอเมริกาเองเขาก็ ได้ยกระดับการค้ามนุษย์ของเราจากเทียร์ ๓ (Tier3) ไปสู่เทียร์ ๒ (Tier2) ที่เฝูาระวัง ก็เนื่องจากเรามีกฎหมายที่ออกมาเกี่ยวกับการใช้แรงงานเด็กต่าง ๆ ในส่วนของไอยูยู (IUU) หรือการประมงที่ผิดกฎหมายเรายังได้ใบเหลืองอยู่ ซึ่งเขาก็จะรอประเมินเป็นช่วง ๆ ในทั้ง ๒ รายงาน สิ่งที่เป็นจุดอ่อนของเราคือการมีกฎหมายที่ไม่ครอบคลุมในการดําเนินการต่อ ทั้งเรื่องการค้ามนุษย์และเรื่องของการประมงที่ผิดกฎหมายมีหลายฉบับ ในรัฐบาลชุดปัจจุบัน ซึ่งมีอํานาจค่อนข้างจะเบ็ดเสร็จสามารถที่จะเร่งรัดการออกกฎหมายเพื่อแก้ไขปัญหาต่าง ๆ เพื่อตอบสนองต่อจุดอ่อนต่าง ๆ ที่มีอยู่ในกระบวนการทั้งการค้ามนุษย์และการประมง ที่ผิดกฎหมายไปแล้วหลายฉบับนะครับ แต่ก็ยังไม่ครบถ้วน เพราะฉะนั้นผมก็เลยยังอยากจะ เรียนเป็นข้อคิดเห็นว่าในกระบวนการยุติธรรมเราจะเพิ่มประสิทธิภาพส่วนสําคัญส่วนหนึ่ง คือการมีกฎหมายที่ครอบคลุม กฎหมายที่เป็นที่ยอมรับในสากล แล้วกฎหมายที่จะช่วย แก้ปัญหาต่ออาชญากรรมต่าง ๆ ได้ เพราะฉะนั้นก็จึงฝากว่ามันจะไปอยู่ส่วนไหนของรายงานนี้ ที่เราไปพูดถึงตัวชี้วัดที่ทําตามกฎหมาย แต่ตัวกฎหมายเองซึ่งประเทศไทยยังต้องถือว่า ยังไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ในเรื่องต่าง ๆ ไม่ใช่เฉพาะ ๒ เรื่องที่ผมพูดมาแล้วนะครับ หรือแม้แต่ การลงนามในกฎหมายต่าง ๆ ที่สหประชาชาติให้ความเห็นชอบแล้วเราก็ยังขาดที่จะลงนาม อยู่อีกหลายฉบับ เพราะฉะนั้นในเรื่องนี้จะมีตัวชี้วัดต่อกระบวนการยุติธรรมอย่างไร เพื่อประเทศไทยได้มีความเป็นสากลแล้วก็สามารถที่จะแก้ปัญหาที่สําคัญ ๆ ของประเทศ ได้ด้วยนะครับ
ประเด็นสุดท้ายที่จะกราบเรียนคืออย่างที่เราทราบว่าเรากําลังพูดถึงตัวชี้วัด ของหน่วยงาน ๕ องค์กร ๖ องค์กร ซึ่งอยู่ในที่ต่าง ๆ อยู่ในกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ อย่างสํานักงานอัยการสูงสุดก็เป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญนะครับ ฉะนั้นเราก็คาดหวัง ว่าเขาจะร่วมมือกันที่จะทํางานตามแนวปฏิรูปที่เราได้ร่างขึ้น ว่าในกี่เดือนจะต้องมี การประชุม ในกี่เดือนจะต้องมีการมากําหนดตัวชี้วัดที่สอดคล้องกัน ที่มีความเป็นระบบ มีความเป็นสากล หรืออาจจะอาศัยพระราชบัญญัติพัฒนาการบริหารงานยุติธรรมแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๔๙ มาเป็นตัวขับเคลื่อน แต่ในพระราชบัญญัติฉบับนั้นก็ไม่ได้กําหนด กฎเกณฑ์อย่างชัดเจนในประเด็นที่เรามุ่งในการปฏิรูป กระผมจึงยังคิดว่าด้วยระบบราชการ แบบไทย ๆ ด้วยการทํางานที่อาจจะไม่สามารถที่จะรวมตัวกันทํางานอย่างเป็นองคาพยพ เดียวกันได้ อาจจะต้องเสนอแนะให้มีการยกร่างกฎหมายเพื่อดําเนินการในเรื่องนี้โดยเฉพาะ เพราะตัวชี้วัดอย่างที่ทางคณะกรรมาธิการได้ศึกษาจากประเทศต่าง ๆ มันก็มีความแตกต่าง กันอยู่พอสมควร และในปัจจุบันนี้เราต้องยอมรับว่าอาชญากรรมข้ามชาติเป็นเรื่องที่มี ความสําคัญยิ่ง และจะมีความสําคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ ในอนาคต ผมคิดว่าประเทศไทย หนีไม่พ้นต่อการที่จะต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับอาชญากรรมข้ามชาติ ไม่ใช่เฉพาะเรื่อง การค้ามนุษย์ซึ่งก็ถือเป็นอาชญากรรมข้ามชาติอยู่แล้ว เรื่องของการก่อการร้าย เรื่องของ การหลบหนีเข้ามาในบ้านเมืองเรา ในอดีตเราก็เคยมีกรณีที่ผู้ก่อการร้ายระดับโลกหลบเข้ามา อยู่ในบ้านเรา เพราะฉะนั้นในเรื่องของตัวชี้วัดที่เกี่ยวกับอาชญากรรมข้ามชาติก็จะต้องให้ ความสําคัญที่จะกําหนดขึ้น เพื่อจะเป็นการวัดสมรรถภาพของหน่วยงานในการที่จะสามารถ ปฏิบัติการหรือว่าที่จะต่อสู้กับไครม์ (Crime) หรืออาชญากรรมเหล่านั้นได้ ก็ขอกราบเรียน ข้อคิดเห็น ๒ ประเด็น ๓ ประเด็นนี้ครับ ขอบพระคุณครับ