เสรี สุวรรณภานนท์ ชี้ถึงความสำคัญของรายงานการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม โดยเน้นว่าต้องได้รับการพิจารณาอย่างรอบด้านและจริงจัง พร้อมเสนอให้มีการใช้ตัวชี้วัดที่ชัดเจนเพื่อประเมินประสิทธิภาพของระบบยุติธรรมในทุกมิติ ทั้งตำรวจ อัยการ ศาล และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อป้องกันปัญหาระดับชาติที่เกิดจากความบกพร่องของระบบ เช่น การค้ามนุษย์ ปัญหาประมงผิดกฎหมาย และความไม่ปลอดภัยด้านการบิน ซึ่งสะท้อนว่าขาดมาตรฐานและการประเมินผลที่เหมาะสม ส่งผลต่อภาพลักษณ์และศักยภาพของประเทศในเวทีสากล
กราบเรียนท่านประธานครับ ในส่วนรายงานของ กรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศที่สภากําลังพิจารณาอยู่นี้ ต้องกราบเรียนว่าเป็นรายงาน ที่ทรงคุณค่า เป็นรายงานที่มีประโยชน์อย่างยิ่งต่อบ้านเมือง ถ้าพูดตรง ๆ นะครับ มีความสําคัญไม่น้อยไปกว่าการปฏิรูประบบงบประมาณและการคลังของภาครัฐตามรายงาน ที่สภาได้พิจารณาไปก่อนหน้านี้เลย แต่ด้วยความเข้าใจกับเนื้อหาอาจจะดูเหมือนประหนึ่งว่า รายงานดังกล่าวนี้ไม่ค่อยมีความสําคัญ เพราะว่าสมาชิกเราหลายท่านก็ติดอยู่ในหลาย กรรมาธิการมีภารกิจมาก จริง ๆ อยากให้สมาชิกได้พิจารณาด้วยความคิดเห็นที่หนาแน่น เหมือนกับรายงานปฏิรูปงบประมาณและการคลังภาครัฐ ตามรายงานที่ผ่านมา ที่กราบเรียน ท่านประธานครับว่าตามรายงานดังกล่าวนี้มีความสําคัญยิ่งที่จะให้กระบวนการยุติธรรมนั้น มีการเปลี่ยนแปลงไปในเชิงข้อมูล เรามีข้อเรียกร้องกันมากครับในบ้านเมืองไทยเราว่า กระบวนการยุติธรรมมีการบังคับใช้กฎหมายที่ไม่ค่อยได้ผล ประชาชนไม่ค่อยได้รับ ความเป็นธรรมจากกระบวนการทางกฎหมาย ประชาชนได้รับความเดือดร้อนจากปัญหา ในทางกฎหมาย รวมถึงการจะพัฒนากระบวนการยุติธรรมในหลาย ๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็น ในส่วนของตํารวจเอง ในส่วนของอัยการเอง ในส่วนศาล หรือในกระบวนการยุติธรรมอื่น ๆ ซึ่งเรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องที่น่าสนใจแล้วก็เป็นเรื่องสําคัญอย่างยิ่งในบ้านเมืองไทยเรา ตามรายงานดังกล่าวนี้ต้องขอบพระคุณทางกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้าน กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม ที่ให้ความสําคัญแล้วเห็นถึงปัญหาที่แท้จริงในประเทศไทย เราจากปัญหาที่เกิดขึ้นเราไม่สามารถที่จะตอบได้ว่าเราจะแก้ปัญหากันอย่างไรในภาพรวม ๆ ที่เป็นประโยชน์สูงสุดของพี่น้องประชาชน เราอาจจะมีตัวชี้วัดการทํางานของแต่ละ หน่วยงานอย่างที่กรรมาธิการว่า แต่ตัวชี้วัดของในแต่ละหน่วยงานดังกล่าวนั้นไม่สามารถ ที่จะมาเป็นข้อมูลให้เกิดการปฏิรูปหรือการเปลี่ยนแปลงให้กระบวนการยุติธรรมของเราดีขึ้น ดังนั้นแนวทางของกระบวนการแก้ปัญหาโดยใช้ตัวชี้วัดจากการประเมินดังกล่าวนี้ จึงเป็น เรื่องสําคัญ ถ้าหากว่าเรามีการประเมินตัวชี้วัดดังกล่าวนี้อย่างมีประสิทธิภาพตั้งแต่แรกครับ มันจะไม่เกิดปัญหาอย่างที่ผ่านมา เราจะไม่เกิดปัญหาเรื่องการแก้ปัญหาการค้ามนุษย์ที่ไม่ได้ มาตรฐานตามที่สหรัฐอเมริกาเขากําหนดระดับการแก้ปัญหามาตรฐานการค้ามนุษย์ของเรา จากเทียร์ ๒ (Tier2) ในระหว่างเฝูาดูไปเป็นเทียร์ ๓ (Tier3) แล้วก็เพิ่งกลับให้มีระดับอยู่ใน เทียร์ ๒ (Tier2) ก็คือดีขึ้น ซึ่งทําให้ปัญหาของประเทศของบ้านเมืองเรานั้นไม่เป็นที่ยอมรับ แต่ถ้าเรามีมาตรฐานตัวชี้วัดตั้งแต่แรก แล้วก็เป็นปัญหาประเมินตัวชี้วัดดังกล่าวใน การทํางาน หรือในคดีความต่าง ๆ ผมเชื่อครับว่ามันจะไม่เกิดสภาพอย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน แล้วมันก็อาจจะไปอยู่ในระดับหนึ่ง หรือเทียร์ ๑ (Tier1) อยู่ในระดับที่เป็นที่ไว้วางใจได้ว่าเรามีมาตรการปูองกัน มีการแก้ปัญหา ไม่ให้คดีค้ามนุษย์มันเกิดมากมายอย่างที่เป็นอยู่ นี่คือตัวชี้วัด ซึ่งเราไม่มีการนําข้อมูลดังกล่าว ไปแก้ปัญหาตั้งแต่แรก หรือรวมถึงปัญหาประมง เราไม่มีมาตรฐานในการแก้ปัญหา ไม่ให้ ความสนใจ ไม่มีการรายงาน ไม่สามารถจะแก้ปัญหาการทําประมงที่มีมาตรฐานได้ สหภาพ ยุโรปหรืออียู (EU) เขาก็ไม่ยอมรับครับท่านประธาน เขาไม่ยอมรับครับ แล้วก็ให้ใบเหลืองเรามา เป็นที่น่าวิตกกังวลว่าระบบกระบวนการยุติธรรมเรา เราไม่ได้ให้ความสําคัญในเรื่องเหล่านี้เลย เราจึงไปถูกให้ใบเหลืองในเรื่องของการทําประมงที่เรียกตัวย่อว่าไอยูยู (IUU) นั้นนี่นะครับ ผมว่านี่คือตัวอย่างซึ่งทําให้เห็นได้ว่าบ้านเมืองเราถ้าเกิดว่าในกระบวนการยุติธรรมเรา สามารถที่จะสร้างความเชื่อถือในการที่จะมีกระบวนการยุติธรรมที่เป็นที่ยอมรับได้ มันก็จะ ไม่เกิดปัญหา หรือว่าระบบการบินพลเรือนที่มีปัญหา ขาดมาตรฐานความปลอดภัยก็เพราะ เราไม่ใส่ใจ เราไม่สร้างมาตรฐาน เราไม่มีการประเมินการทํางาน จนกระทั่งเกิดเรื่องเกิดราว เขาไม่เป็นที่ยอมรับ เครื่องบินก็บินไม่ได้อย่างที่ปรากฏเป็นข่าวอยู่ นี่เป็นตัวอย่างให้เห็นนี่นะครับ ว่ากรรมาธิการได้เสนอแนวทางสําคัญยิ่งของประเทศในส่วนของงานกระบวนการยุติธรรม พี่น้องประชาชนที่อยู่ในภวังค์อยู่ในภาวะที่มีความรู้สึกว่าไม่ได้รับความเป็นธรรมเพราะ กระบวนการยุติธรรมนี่นะครับ ก็จะได้มีโอกาสว่าการดํารงชีวิตที่เป็นอยู่นั้น พี่น้องประชาชน ได้รับความเป็นธรรมจากกระบวนการยุติธรรม หรือได้รับความเดือดร้อนจากกระบวนการ ยุติธรรมมากน้อยแค่ไหน มันก็ต้องมีการประเมิน ประเมินว่าในช่วงเวลาหรือช่วงหนึ่งแต่ละปีนั้น ประชาชนมีความพึงพอใจในกระบวนการยุติธรรมมากน้อยอย่างไร แล้วข้อมูลเหล่านี้มันเป็น กระจกครับ มันเป็นกระจกในทั้งปัจจุบันและอนาคต ว่าถ้าหากว่าเรามีการประเมินข้อมูล มีสถิติจํานวนคดีที่เกิดขึ้นในเรื่องเหล่านี้มันจะทําให้เกิดการพัฒนากระบวนการยุติธรรมหรือ ที่เรียกว่าการปฏิรูปที่ดีขึ้น แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นอยู่ที่เหตุผลครับ เหตุผลและข้อมูลในคดีความต่าง ๆ ที่ผ่านมามันเคยเกิดปัญหาอย่างนี้ครับ มันมีพื้นที่บางพื้นที่ที่เจ้าหน้าที่ตํารวจเขาก็ดูแลอย่างดี ไม่เกิดคดีความเกิดขึ้นหรือเกิดคดีน้อยมาก แต่ในระบบเราไม่มีข้อมูล ไม่มีการประเมิน มันก็เลยทําให้ถูกมองไปว่าในพื้นที่ดังกล่าวที่ไม่ค่อยเกิดคดีนั้นเจ้าหน้าที่ตํารวจไม่ทํางาน ไม่ปฏิบัติหน้าที่ ไม่มีผลงาน ดังนั้นประชาชนก็จะถูกยัดเยียดข้อหาที่เรียกว่าไปช่วยราชการหน่อย เพื่อให้มีผลงานคดีเกิดขึ้น ทั้ง ๆ ที่ในพื้นที่ดังกล่าวนั้นเป็นพื้นที่ที่มีความสงบเรียบร้อย แต่ขาดข้อมูล ขาดการประเมินผล ขาดข้อเท็จจริงที่เป็นตัวชี้วัด อย่างนี้เป็นต้น ดังนั้น ที่กรรมาธิการได้จัดทํารายงานดังกล่าว เรื่อง การปฏิรูปประสิทธิภาพกระบวนการยุติธรรม ทางอาญา โดยใช้การประเมินเป็นตัวชี้วัด ถือว่าเป็นเรื่องสําคัญยิ่งของประเทศ ถ้าหากว่า เรื่องดังกล่าวนี้ได้ดําเนินการเป็นกระจกส่องและเป็นบันไดที่จะก้าวไปในหลาย ๆ ก้าว นี่นะครับ มันก็จะทําให้กระบวนการยุติธรรมเรานี่นะครับมีคุณภาพ มีประสิทธิภาพ และเป็นที่ยอมรับ ของสังคมโลก ของพี่น้องประชาชนทั้งประเทศ แล้วก็จะเป็นกระบวนการยุติธรรมในทาง กฎหมายที่เป็นที่ยอมรับ ที่ทุกฝุายเห็นว่าเป็นเรื่องจําเป็นที่ต้องให้กระบวนการยุติธรรม เรานั้นมีการพัฒนาให้ดีขึ้น ทั้งนี้ทั้งนั้นก็มาจากการประเมินที่เป็นตัวชี้วัดในการที่จะนําไป พิจารณาแล้วก็ตัดสินใจดําเนินการก้าวไปข้างหน้าสู่กระบวนการยุติธรรมที่เป็นธรรมทั้งระบบ อันนี้ต้องถือว่าเป็นเรื่องที่ดีที่กรรมาธิการได้นําเสนอรายงานดังกล่าวนี้ที่เป็นประโยชน์กับ ประเทศชาติและพี่น้องประชาชนจริง ๆ ครับ ขอบพระคุณครับ