เดชาภิวัฒน์ หารือแผนพัฒนาเชื่อมยุทธศาสตร์ชาติ-งบประมาณโปร่งใส

กราบเรียนท่านประธานสภา สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศนะครับ ผม นายเดชาภิวัฒน์ ณ สงขลา สมาชิกเลขที่ ๕๖ ครับ ใคร่ขอเรียนหยิบประเด็นที่ท่านทั้งหลายได้อภิปรายในช่วงวันนี้ นะครับ ตั้งแต่เรื่องกระบวนการการจัดทำแผน จัดทำงบประมาณ อนุมัติงบประมาณ และการติดตาม คณะกรรมาธิการของเราก็ได้ดูอยู่ว่าจะทำอย่างไรให้กระบวนการทั้งหมดนั้น มีความชัดเจนสมบูรณ์และดีขึ้นและตอบสนองความต้องการของประเทศชาติและประชาชน ได้อย่างไร ขอเรียนอย่างนี้นะครับ สำหรับการจัดทำแผนจะต้องมีความเชื่อมโยงตั้งแต่ ระดับบนลงมา นั่นก็หมายถึงยุทธศาสตร์ ๒๐ ปี แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ จัดทำเป็นแผนระดับกระทรวงและลงไปสู่กรม ตอบสนองทุก ๆ ด้านนะครับ ที่ท่านพูดถึง ความต้องการของประชาชน จะต้องมีการลดความเหลื่อมล้ำ ต้องตอบสนองทางด้านเพศ ความต้องการที่แตกต่างกันไป และดูเรื่องของผู้ด้อยโอกาสทั้งหลาย เราก็พยายามจะนำ แผนตรงนี้มาจัดทำเป็นกรอบงบประมาณ ที่จะต้องมีการประชุมร่วมกัน ๔ ฝ่ายนั้น ตั้งแต่สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักงบประมาณ กระทรวงการคลัง และธนาคารแห่งประเทศไทย เราได้กำหนดให้ท่านประธานเป็นท่านนายกรัฐมนตรีหรือท่าน ที่นายกรัฐมนตรีมอบหมาย ทั้งนี้เพราะให้ความสำคัญกับการจัดทำกรอบงบประมาณ แน่นอนครับต้องดูด้านรายได้ด้วยว่าที่ผ่านมาการจัดเก็บรายได้มีศักยภาพเท่าไร จัดเก็บ ได้เท่าไร เพราะนี่คือที่มาของวงเงินงบประมาณ แต่ถ้าเราจะมีมาตรการที่จะกระตุ้น เศรษฐกิจให้โตขึ้นพยุงให้มีความเสถียรภาพ บางครั้งในช่วงที่ผ่านมาก็ต้องมีการจัดทำ งบประมาณแบบขาดดุล สมดุลนี่แน่นอนครับเรามุ่งหวังที่จะไปถึงในวันนั้น แต่ก็ต้องดูอีกว่า เราเหมาะสมและมีการจัดเก็บมีการใช้จ่ายงบประมาณอย่างระดับพอเพียงได้หรือไม่ อย่างไร ในโอกาสต่อไปนะครับ

สำหรับในการจัดทำแผน ผมขอนำเรียนอย่างนี้ครับ คณะเราก็ได้ดูว่า มันควร จะแยกออกเป็น ๒ ระดับ ที่ผมนำเรียนไว้คือระดับชาติ แต่ระดับที่สู่ถึงประชาชน นี่คือระดับจังหวัดครับ จะต้องมีการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดที่มีความสมบูรณ์ มีส่วนร่วมจากทุกฝ่าย ทุกภาคส่วน ตั้งแต่ภาคเอกชน ภาครัฐ ท้องถิ่น องค์การมหาชน และรัฐวิสาหกิจ จะต้องมีกระบวนการเข้ามามีส่วนร่วมกันในการกำหนดทิศทางของแต่ละจังหวัด จะพัฒนาไปทางนั้นได้อย่างไร ปักหมุดตรงไหน แล้วเราก็มาดูสิครับว่าจะต้องทำอะไรกันบ้าง มีโครงการนะครับ ผมยกตัวอย่างโครงสร้างพื้นฐาน บริหารจัดการน้ำ สิ่งแวดล้อม สาธารณสุขและศึกษา อันนี้เป็นตัวอย่างเบื้องต้นที่จะต้องให้เห็นภาพว่าจากนี้ไปเพื่อที่จะ สอดล้อกับแผนพัฒนาหรือยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี แบ่งออกมาเป็น ๕ ปี แผนพัฒนาจังหวัด ก็ควรจะต้องล้อตามนั้นนี่คือทิศทาง แต่ในขณะเดียวกันนะครับ เราต้องตอบสนอง ความต้องการของประชาชนให้ได้ มาจากทางไหนครับ แผนภูมิที่เราได้จัดทำไว้ ถ้าท่านดู แผนภูมิที่ ๑ ประชาชนอยู่ล่างสุด เสนอความต้องการของแต่ละกลุ่มประชาคมขึ้นมาในตั้งแต่ ระดับถึงท้องถิ่นก็คือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้งหลาย จังหวัดและกลุ่มจังหวัดผ่านระดับ อำเภอ ตำบลขึ้นมา ผู้ใหญ่บ้าน และส่วนราชการส่วนภูมิภาคขึ้นไปถึงส่วนกลาง นี่คือ การตอบสนองความต้องการในระดับตั้งแต่ประชาชนขึ้นมาเลยว่าเขาต้องการอะไร ที่ผ่านมา เราจะได้ยินว่าสิ่งที่เขาได้ไม่ได้ต้องการเลย นี่คือการตอบสนองที่คณะเราพยายามจะมุ่งเน้น ให้เกิดการตอบสนองอย่างจริงและตรงจุด ฉะนั้นในการจัดทำงบประมาณในระดับพื้นที่ ขึ้นมานี่นะครับ มาจบที่ระดับจังหวัดจะได้รับการตอบสนองตั้งแต่นโยบายระดับชาติ ยุทธศาสตร์ ๒๐ ปีลงมาเป็นกรอบในการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัด ระบบไอซีที (ICT) ที่ท่าน พูดถึงแน่นอนนะครับต้องมีส่วนตรงนี้ หรือจะจัดทำแผนจังหวัดไว้ได้เลยนะครับ หรือจังหวัด ระดับชาติก็จะมีปัญหาถ้าไม่มีข้อมูล แต่การเชื่อมโยงข้อมูลนี่นะครับ ได้ครับ เราก็คงจะ ขอรับตรงนี้ไว้พิจารณา จะทำอย่างไรให้เกิดการเชื่อมโยงข้อมูลตั้งแต่สำนักงบประมาณ กระทรวงการคลัง ท้องถิ่น ส่วนราชการและทุกส่วนที่เกี่ยวข้อง เปิดระบบดูได้หมดนะครับ อันนี้จะเป็นการเชื่อมโยงและเปิดโอกาสให้พวกเราได้เห็นที่มาที่ไป และในที่สุดการอนุมัติ จัดสรรงบประมาณ เรื่องของการอนุมัติผมขอเรียนอย่างนี้ครับ เราก็อยากดูว่าเวลาที่ ส่วนราชการขอเข้ามามีพื้นฐานมา มีที่มาเป็นอย่างไร สอดรับกับยุทธศาสตร์ชาติที่ผมนำเรียน เมื่อสักครู่ ตอบสนองในระดับจังหวัดอย่างไร ถ้าสามารถทำได้นี่นะครับ ได้ไปเลยนะครับ ส่วนหนึ่ง

ส่วนที่ ๒ ก็คือว่าในการจัดทำงบประมาณหรือของบประมาณท่านมีการ เรียงลำดับอย่างไรบ้าง แน่นอนถ้าถึงแม้เราจะประกาศว่าในปีนี้กรอบวงเงินงบประมาณมี ๒.๗๓๓ ล้านล้านบาทในปี ๒๕๖๐ แต่ท่านเชื่อไหมครับคำขอก็มีมากกว่านั้น และภาระอยู่ที่ใคร ภาระก็ต้องตกที่ส่วนราชการ สำนักงบประมาณในการจัดลำดับความสำคัญเพื่อการ ตอบสนองจากล่างสู่บน และบนสู่ล่าง ลำดับที่จะได้ความสำคัญสูงก็คือว่า ๑. ต้องสอดรับ กับแผนยุทธศาสตร์ ๒. เป็นภารกิจของหน่วยงานนั้น ๆ เราจะได้ยินอยู่เสมอนะครับ ทำงานซ้ำซ้อน พื้นที่ ภารกิจ ที่จะต้องจัดระเบียบให้ได้

ส่วนสุดท้ายก็จะต้องตอบสนองความต้องการของพื้นที่ สิ่งที่เรากังวลอยู่ ก็คือว่ามีหลายท่านก็พูดถึงว่าไม่ได้คำนึงถึงภาระในอนาคต เราก็พยายามจะบอกว่าต่อไปนี้ ท่านต้องวางแผนล่วงหน้าตลอด ๒๐ ปีแล้ว ทำได้ง่าย ๆ เลยนะครับ กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงสาธารณสุข ท่านทราบสถิติได้ดีอยู่แล้วจะมีนักศึกษาเท่าไร คนชราเราจะเข้าสู่ สังคมผู้มีอายุสูงเมื่อไร สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เราต้องมาคำนึงถึงนะครับ คณะกรรมาธิการเราก็ได้ กำหนดไว้อยู่แล้วว่าจะต้องมีกรอบงบประมาณรายจ่าย ที่มาของแผนงานโครงการในระยะ ปานกลางและระยะยาว

สุดท้ายที่อยากจะนำเรียนก็คือว่ามีหลาย ๆ ท่านพูดถึงก็คือความครอบคลุม ครอบคลุมทุกวันนี้อภิปรายกันอยู่นะครับ แล้วก็อยู่ในห้องกรรมาธิการวิสามัญพิจารณา งบประมาณรายจ่ายประจำปี ๒๕๖๐ เฉพาะเงินงบประมาณ ที่ไม่เกี่ยวกับเงินงบประมาณ ยังมีอีกเยอะนะครับอย่างที่นำเรียนไปแล้ว กองทุน เงินรายได้จากภาษี นโยบายกึ่งการคลัง ก็คือการใช้สถาบันการเงินของภาครัฐเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม สิ่งเหล่านี้บางครั้งเราก็ไม่สามารถเข้าไปก้าวก่ายได้ เพราะเขามี พ.ร.บ. ของเขา แต่ที่เรา อยากทราบก็คือว่าท่านทำอะไร ไม่ได้ก้าวก่ายนะครับ มี พ.ร.บ. ของเขา ก็ต้องมี พ.ร.บ. ของเขาไป แต่เปิดเผยข้อมูลให้เราดูหน่อย เพื่อการจัดทำงบประมาณจะได้ครอบคลุมไม่ซ้ำซ้อน สุดท้ายที่เราอยากเห็นก็คือ มีการบูรณาการ หลายท่านก็พูดอยู่แล้วว่า แผนบูรณาการตอนนี้เป็นรูปกำลังจะเป็น ร่างขึ้นมา ก็ขอนำเรียนคณะกรรมาธิการชุดนี้เราคำนึงถึงความซ้ำซ้อน ประหยัด และให้เกิด ประโยชน์สูงสุดต่อการใช้เม็ดเงินแต่ละเม็ด ฉะนั้นในการทำแผนบูรณาการต่าง ๆ นะครับ ส่วนที่มีเข้ามามีส่วนร่วมต้องเข้ามาร่วมด้วยกัน ส่วนกระบวนการนั้นก็คงจะต้องให้ สำนักงบประมาณเป็นผู้ดำเนินการต่อไป ต้องมีการจัดทำตัวชี้วัดครับ ก.พ.ร. สภาพัฒนา การเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักงบประมาณ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องเข้ามาดู เราจะได้เห็นและติดตามได้ เมื่อมีตัวชี้วัดที่ดี มีผลผลิต ผลลัพธ์ และสื่อไปถึงผลกระทบ แม้กระทั่งถึงคุณภาพของการที่จะได้รับบริการมันก็จะง่ายต่อการติดตามและประเมินผล ซึ่งคณะนี้เราได้พยายามที่จะดูว่าจะใช้ผลการติดตามประเมินผลมาเป็นส่วนประกอบอย่างไร ทั้งหลายทั้งปวงสุดท้ายที่เราอยากจะขอใช้เวลาสั้น ๆ ตรงนี้คือว่าจะต้องผ่านฝ่ายนิติบัญญัติ ทั้งหมด ไม่มีการออก พ.ร.บ. อย่างที่ท่านพูดถึงครับว่ากฎหมายพิเศษ ต้องมาเปิดเผยให้หมด ให้สภาแห่งนี้รับทราบ เรื่อง พ.ร.บ. งบประมาณแน่นอนครับ ออกเป็นร่างพระราชบัญญัติ รายจ่ายประจำปี พ.ศ. .... แต่ข้อมูลประกอบจะได้ใช้ประกอบในการอภิปราย ซ้ำซ้อน หรือไม่ ถูกต้องหรือไม่ อันนี้เป็นส่วนหนึ่งที่คณะกรรมาธิการชุดนี้พยายามที่จะหยิบยก และชูประเด็นนี้ขึ้นมา ในการนี้ผมก็ใคร่ขอว่าเราจะพยายามดูในเรื่องกระบวนการ งบประมาณให้ดีแล้วก็เหมาะสม ไหน ๆ เราจะแก้แล้วปฏิรูปแล้วก็ขออนุญาตรับข้อสังเกต ของท่านทั้งหลาย แล้วก็จะนำมาปรับปรุงในการจัดทำรายงานฉบับนี้ ที่จะมานำเสนอ อีกครั้งหนึ่งต่อไป ขอบพระคุณครับ