สถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ หารือเรื่องการประกันคุณภาพการศึกษา โดยแนะนำให้ใช้ระบบการประกันคุณภาพที่เป็นสากล เช่น ระบบเอ็ดเปกซ์ (EdPEx) เพื่อประเมินคุณภาพการศึกษาในระดับอุดมศึกษา
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ท่านสมาชิก ผู้ทรงเกียรติ กระผม สถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ลําดับที่ ๑๕๓ ท่านกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษาที่เคารพ ผมขอ ชื่นชมข้อเสนอการปฏิรูปของคณะกรรมาธิการ ซึ่งเห็นด้วยเป็นอย่างยิ่งว่าการปฏิรูป การศึกษานั้นหัวใจที่สําคัญเรื่องหนึ่งคือการประกันคุณภาพการศึกษา เพราะจะส่งผลลัพธ์ว่า การศึกษานั้นประสบความสําเร็จมากหรือน้อยเพียงใด ถ้าการประเมินคุณภาพการศึกษา ปรากฏว่าได้ผลดีก็แสดงว่าการปฏิรูปในเรื่องอื่น ๆ นั้นประสบความสําเร็จอยู่ในตัวเอง ผมอยากเรียนตั้งข้อสังเกตเพิ่มเติมเฉพาะเรื่องการประกันคุณภาพการศึกษาในระดับ อุดมศึกษา อยากจะเรียนว่าการประกันคุณภาพนั้นเริ่มต้นอยู่ในวงธุรกิจก่อน เดิมในวงธุรกิจนั้น จะเป็นการควบคุมคุณภาพของการผลิตที่เรียกกันว่าควอลิตีคอนโทรล (Quality Control) คือเมื่อผลิตออกมาแล้วต้องมาควบคุมดูอีกชั้นหนึ่งว่าการผลิตนั้นเป็นไปตามมาตรฐานหรือไม่ ต่อมาก็ได้พัฒนาไปสู่การพัฒนาในเรื่องของการประกันคุณภาพหรือควอลิตีแอสชัวรันซ์ (Quality Assurance) ซึ่งเป็นการประกันคุณภาพไว้ล่วงหน้า ไม่ต้องไปควบคุมในภายหลัง เรื่องการประกันคุณภาพนี้เองเป็นเรื่องที่ได้นําไปใช้แพร่หลายในวงการธุรกิจ เช่น ในเรื่อง ของทีคิวเอ็ม (TQM) คือโททัล ควอลิตี แมเนจเมนต์ (Total Quality Management) ที่สําคัญก็คือในเรื่องของการประกันคุณภาพนั้นในสหรัฐอเมริกาได้มีการนําหลักการประกัน คุณภาพที่สําคัญหลักหนึ่งมาใช้ นั่นก็คือการประกันคุณภาพที่จัดทําโดยมัลคอล์ม บัลดริจ เนชันนัล ควอลิตี อะวอร์ด (Malcolm Baldrige National Quality Award) ซึ่งเป็นการ ประกันคุณภาพโดยเป็นการให้รางวัลคุณภาพแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา เรียกชื่อย่อว่า เอ็มบีเอ็นคิวเอ (MBNQA) ซึ่งต่อมาประเทศต่าง ๆ ได้นําหลักการของเอ็มบีเอ็นคิวเอ (MBNQA) มาเป็นการประกันคุณภาพระดับชาติในหลายประเทศ เป็นเนชันนัล ควอลิตี อะวอร์ด (National Quality Award) หรือเรียกว่าเอ็นคิวเอ (NQA) ในอาเซียน (ASEAN) ก็มีเอสคิวเอ (SQA) สิงคโปร์ ควอลิตี อะวอร์ด (Singapore Quality Award) ในประเทศไทย ก็มีทีคิวเอ (TQA) ไทยแลนด์ ควอลิตี อะวอร์ด (Thailand Quality Award) หลักการประกัน คุณภาพในธุรกิจนี้เองได้ขยายขอบเขตไปสู่วงการอื่น ๆ ในรัฐวิสาหกิจมีการประกันคุณภาพ ที่เรียกว่าเซปา (SEPA) สเตท เอนเตอร์ไพรส์ เพอร์ฟอร์แมนซ์ แอปไพร์ซัล (State Enterprise Performance Appraisal) ซึ่งผมเองตอนรับราชการอยู่ในกระทรวงการคลังได้มีส่วนร่วมในการนําหลักการ ประกันคุณภาพนี้มาใช้ในรัฐวิสาหกิจ ในวงการแพทย์ก็นําหลักควอลิตีเอกซ์เซลเลนต์ (Quality Excellent) ที่มีจุดเริ่มต้นมาจากเอ็มบีเอ็นคิวเอ (MBNQA) นี้มาใช้ ในวงการศึกษา มีการประกันคุณภาพที่เรียกว่าเอดูเคชัน ไคทีเรีย ฟอร์ เพอร์ฟอร์แมนซ์ เอกซ์เซลเลนต์ (Education Criteria for Performance Excellent) หรือเรียกย่อ ๆ ว่าเอ็ดเปกซ์ (EdPEx) เอ็ดเปกซ์ (EdPEx) นี้เองที่ผมอยากเรียนตั้งเป็นข้อสังเกตเพิ่มเติมกับท่านกรรมาธิการ ที่เคารพว่า น่าจะเสนอเป็นการปฏิรูปภาคบังคับว่าในมหาวิทยาลัยนั้นจะต้องนําระบบ เอ็ดเปกซ์ (EdPEx) ไปใช้ในการประเมินคุณภาพ ทั้งภายในและภายนอก และถ้านําระบบนี้ ไปใช้แล้วก็เป็นที่แน่ใจได้ว่าคุณภาพของมหาวิทยาลัยทั้งหลายอยู่ในมาตรฐานขั้นต่ําที่ยอมรับ ได้ในทางสากล เพราะว่าการประเมินคุณภาพนี้เป็นการประเมินคุณภาพที่แปลงมาจาก หลักการที่ยอมรับเป็นสากล และถ้าเป็นเช่นนี้แล้วก็ทําให้ผู้บริหารและอาจารย์มหาวิทยาลัย ที่ปัจจุบันนอกจากมีภาระในเรื่องของการสอนอย่างมากมายแล้ว ยังมีภาระในเรื่องของ การรายงานเรื่องการประกันคุณภาพหลายรูปแบบหลายโครงการ ทั้งภายในและภายนอก ซึ่งถ้าผลักดันให้ใช้เพียงระบบเดียวซึ่งเป็นระบบที่เป็นเลิศในการประเมินคุณภาพ ใช้กับ ทุกมหาวิทยาลัยแล้ว ก็จะทําให้ผลลัพธ์ทางการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยเป็นมาตรฐาน เดียวกัน เท่ากับเป็นการบังคับทางอ้อมให้ทุกมหาวิทยาลัยต้องเข้าสู่ระบบประกันคุณภาพ ที่เป็นสากล ซึ่งผมเชื่อว่าสิ่งที่เสนอนี้ก็จะได้เสริมสิ่งที่ท่านกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศด้านการศึกษาได้ห่วงใยในเรื่องของการประกันคุณภาพ และจะทําให้การประกัน คุณภาพในระดับอุดมศึกษานั้นยกระดับสูงขึ้น มีคุณภาพที่เป็นมาตรฐานสากล ทําให้เป็น ส่วนหนึ่งที่สําคัญของการปฏิรูปการศึกษาในระดับอุดมศึกษาต่อไป ขอบพระคุณครับ