เฉลิมชัย เสนอปฏิรูปตำรวจสองขั้น ทบทวนแต่งตั้งโปร่งใส-ประชาชนมีส่วนร่วม

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๒๙ · ๑๓ มิถุนายน ๒๕๕๙

เฉลิมชัย เครืองาม หารือกรณีการปฏิรูปตำรวจจากเหตุการณ์จับกุมสถานค้าประเวณีนาตารี พร้อมวิพากษ์ปัญหาเจ้าหน้าที่รัฐเกี่ยวข้องกับการค้ามนุษย์และเรียกร้องการปฏิรูปอย่างยั่งยืนที่มีส่วนร่วมจากประชาชน โดยแสดงความกังวลต่อการแบ่งชั้นโรงพักที่อาจนำไปสู่การเลือกปฏิบัติ พร้อมเสนอให้ทบทวนการแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการอย่างโปร่งใส มีการเปิดเผยเหตุผลและให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วม เพื่อเพิ่มความเชื่อมั่นและประสิทธิภาพในการบริหารบุคลากร รวมถึงเสนอให้พิจารณาร่างกฎหมายปฏิรูปตำรวจเป็นสองขั้นตอนทั้งเร่งด่วนและทบทวนใหม่ให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ

พลอากาศตรี เฉลิมชัย เครืองาม

ขอบคุณท่านประธานครับ เฉลิมชัย เครืองาม หมายเลข ๓๑ ท่านประธานครับ เดิมทีไม่ได้คิดจะอภิปราย แต่ถูกยั่วยุจากกลุ่มไลน์ (Line) ที่ผมคอนแทกต์ (Contact) อยู่กลุ่มใหญ่กลุ่มหนึ่ง เขาส่งข้อความมาดังนี้ครับว่า ฝืด ไม่สมราคาคุย ผมก็ตกใจครับ ถามว่าทําไม เขาบอกเมื่อเช้าหนังสือพิมพ์เกือบจะทุกฉบับ ลงพาดหน้าหนึ่งวันนี้ สปท. เราจะปฏิรูป ขับเคลื่อนเรื่องการปฏิรูปตํารวจกัน ข้อความ ต่าง ๆ นานาในหนังสือพิมพ์เกือบทุกฉบับ ผมก็ออกไปไล่ดู ก็เป็นจริงดังนั้น ก็เลยตื่นเต้นว่า ถ้าอย่างนั้นเราคงจะเลิกก่อนเที่ยงไม่น่าจะเหมาะ มันจะไม่สมราคาคุยจริงอย่างที่เขาว่า ก็เลยคิดว่าเอาสักหน่อย ยิ่งมาถูกยั่วยุจากนาตารีโมเดล (Nataree Model) ของท่านวิทยา ขออภัยที่เอ่ยนาม จึงคิดว่าคงจะอยู่นิ่งเฉยไม่ได้แล้ว เพราะประชาชนเขากระตือรือร้นมาก เรื่องการปฏิรูปตํารวจ เขายั่วยุกันสนั่นเมืองว่าตํารวจเป็นที่พึ่งของประชาชนไม่ได้แล้ว ผมเห็นว่ามีทั้งสิ่งที่เห็นด้วยและมีสิ่งที่น่าจะทําความเข้าใจกัน กรณีของนาตารีนั้น ผมศึกษา สดับตรับฟังมาด้วยความสลดหดหู่ใจเป็นอย่างยิ่ง ท่านนายกรัฐมนตรี รัฐบาลและ คสช. นั้น กระตือรือร้นมากในการหามาตรการต่าง ๆ เรื่องของการแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ เรื่อง ค้าประเวณีนี้เราแทบจะเฉย เราแทบจะเฉื่อยไปแล้วนะครับว่ามันเหมือนกับเป็นอะไรที่คู่กับ บ้านเมืองเรามานานแล้ว แต่เรื่องค้ามนุษย์มันถูกสากลเขาบีบ ที่เราจะต้องแก้ไข แต่เป็น ที่ตกใจเป็นอย่างยิ่งท่านประธานครับ ใครจะทราบว่าบ้านเมืองเรานี้จะมีหน่วยงานหน่วยหนึ่ง ที่เรียกว่าหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกรมการปกครอง เขาลุยเข้าไปกับทหาร กองกําลังทหาร เขาไปที่สถานอาบอบนวดแห่งหนึ่งในย่านถนนรัชดาภิเษก ก็นาตารีนั่นละครับ จับกุมทั้ง ผู้ให้บริการ เจ้าของสถานที่ แล้วก็พาลไปถึงน้อง ๆ ผู้หญิง ผมจะเรียกอย่างนั้น เพื่อให้เกียรติเขา บางส่วนก็อายุเกิน ๑๘ ปี ส่วนหนึ่งก็อายุน้อยกว่า ๑๘ ปี มันเข้าข่ายการค้ามนุษย์อย่างชัดเจน กฎหมายไทยนั้นไม่คํานึงถึงว่าอายุจะต่ํากว่า ๑๘ ปี หรืออายุจะมากกว่า ๑๘ ปี ถ้ามีธุระ จัดหาให้ ซึ่งการค้าประเวณีมีการบีบบังคับ ขู่เข็ญ ข่มขู่ อันนี้ค้ามนุษย์แน่นอน อายุต่ํากว่า ๑๘ ปีนี้ผิดหลายกระทง ใครจะเชื่อครับว่าเมืองไทยนี้เจ้าหน้าที่รัฐ ซึ่งผมอยากจะบอกว่าตํารวจก็เป็นส่วนหนึ่งเข้าไป เกี่ยวข้องกับกระบวนการค้ามนุษย์และกระบวนการค้าประเวณี ผมไม่เชื่อว่าในย่านนั้น หรือในย่านอื่น ๆ จะมีสถานที่แห่งนี้เพียงแห่งเดียวที่ทําเรื่องชั่ว ๆ แบบนี้ ทั้งค้ามนุษย์แล้วก็ ค้าประเวณี แล้วยังมีอายุต่ํากว่า ๑๘ ปี ผิดหลายกระทง หลายข้อหา ผมรันทดใจเป็นอย่างยิ่ง สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้มันบอกว่าเจ้าหน้าที่รัฐและคนในเครื่องแบบส่วนหนึ่งเข้าไปเกี่ยวข้องด้วย กระบวนการต่าง ๆ เหล่านี้มีบัญชีชื่อที่โชว์มาพร้อมที่จะเปิดเผยได้ แต่เข้าใจว่าผู้ที่ดําเนินการ คงกําลังดําเนินการอยู่ในชั้นของการสอบสวนและการตั้งกรรมการขึ้นมาดูแลเรื่องนี้ เพราะฉะนั้นเรื่องนี้มันเกี่ยวพันไปเกือบทุกระบบขององคาพยพของการปฏิรูปตํารวจ เรื่องการแต่งตั้งโยกย้ายตําแหน่งต่าง ๆ ของตํารวจนั้นเป็นเพียงจิกซอว์ (Jigsaw) ส่วนเล็ก ๆ ส่วนหนึ่งของการปฏิรูปตํารวจเท่านั้นเอง ๗๐ ต่อ ๓๐ ที่ท่านเสนอมา หนังสือพิมพ์ลงตื่นเต้น กันใหญ่ ปฏิรูปตํารวจเสนอตัวเลข ๗๐ ต่อ ๓๐ ผมดูแล้วก็ไม่ได้ตื่นเต้นอะไรเท่าไร เพราะยังมี ข้อมูลอย่างที่ท่านสังศิต ขออภัยที่เอ่ยนามท่าน ท่านได้พูดมาแล้ว การตั้งกฎเกณฑ์ กติกา ต่าง ๆ ขึ้นมาที่จะเป็นกฎ ก.ตร. นั้นผมเชื่อว่าในอนาคตเขาก็มีการแก้ไขอีกแน่นอน แล้วเท่าที่ ผมได้ศึกษามา กฎ ก.ตร. มีการปรับปรุง มีการแก้ไข มีการดําเนินการต่าง ๆ มาโดยตลอด แล้วท่านจะเชื่อได้อย่างไรว่าสิ่งที่เราเสนอเพื่อขับเคลื่อนการปฏิรูปในวันนี้ผ่านไปแล้ว มีมติ ผ่านไปแล้ว ในอนาคตจะได้ใช้อย่างจีรังยั่งยืน ผมไม่เชื่อเช่นนั้น สิ่งที่จะจีรังยั่งยืนคืออะไร คือการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ประชาชนที่ดูแลอยู่ สังคมดูแลบ้านเมือง เขาจะเข้ามา มีส่วนในการดีดกฎ กติกาให้เป็นไปยังสิ่งที่สังคมเรียกว่าคุณธรรม แต่คุณธรรมนั้นก็เป็นเพียง นามธรรม ท่านประธานครับ กฎ ก.ตร. เป็นรูปธรรม ใช่ แต่มันเปลี่ยนแปลงได้ แต่คุณธรรม ที่เกิดจากการมีส่วนร่วม ทุกคนมาช่วยกันพิทักษ์คุณธรรม จริยธรรมของบ้านเมือง ของการ แต่งตั้งโยกย้ายตํารวจ สิ่งเหล่านี้จะเป็นสิ่งที่คุ้มครองคนดีให้เกิดขึ้นในบ้านเมือง ตํารวจ ที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมจากการโยกย้ายนั้นสิ่งที่เขาสูญเสียไปอย่างมากเราได้พูดแล้วคือ เรื่องของขวัญและกําลังใจ จะหวังให้ตํารวจเป็นผู้พิทักษ์สันติราษฎร์ได้อย่างไร ถ้าหากว่า การแต่งตั้งโยกย้ายไร้ซึ่งคุณธรรม จริยธรรม มีการกระโดดข้ามหัวไปมา สิ่งต่าง ๆ ควรจะต้อง ได้รับการปรับปรุง กฎเกณฑ์ กติกาที่ชัดเจนควรจะมี แต่ท่านต้องหาวิธีการที่จะให้เกิด ความยั่งยืนด้วย เพราะฉะนั้นผมจึงฝากไว้ว่าถ้าหากว่าจะมีการทํากฎ ก.ตร. ดังนี้ให้สอดคล้อง กับสิ่งที่รัฐธรรมนูญที่รอการลงประชามติจะเกิดขึ้นในอนาคต ผมเสนอว่าถ้าหากว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้ผ่านการลงประชามติ ท่านควรจะต้องนําเรื่องนี้มาพิจารณาใหม่ อาจจะ เป็นการปรับรูปแบบของการเปลี่ยนจากกฎ ก.ตร. ให้เป็นอย่างใดที่การแก้ไขเป็นไปได้โดยยาก การเสนอเป็นเพียงกฎ ก.ตร. ที่ท่านร่างขึ้นมา ผมไม่เชื่อว่ามันจะเกิน ๓ เดือน ๖ เดือน ๑ ปี หลังจากมีการเลือกตั้ง มันจะต้องมีการเปลี่ยนแปลงแน่นอน ไม่ว่าพรรคไหนจะเข้ามาครับ เพราะฉะนั้นถ้ารัฐธรรมนูญผ่านประชามติท่านไปดูใหม่ ช่วยกรุณาพิจารณาปรับวิธีการ สภาพบังคับที่จะเกิดขึ้นในอนาคตเพื่อให้เกิดความยั่งยืนขึ้น มันจะออกมาเป็นพระราชบัญญัติ หรืออะไรก็แล้วแต่ อย่างน้อยที่สุดการแก้ไขยากขึ้นกว่ากฎ กฎนี้ผมไม่ค่อยเชื่อใจครับ ในที่สุดแล้วมันจะมีการแก้ไขแน่นอน พรรคใดเข้ามาเพื่อประโยชน์ของพรรค เพื่อประโยชน์ ของฝ่ายการเมืองเขาก็จะต้องมีการแก้ไข

ประการที่ผมมีความเป็นห่วงเป็นอย่างยิ่งคือประเด็นเรื่องของการแบ่งชั้น โรงพัก มีผู้อภิปรายไปแล้ว แบ่งเป็นชั้น ๑ ชั้น ๒ ซึ่งผมก็ไม่เห็นด้วย ผมเคยต่อต้านมา สมัยหนึ่ง การแบ่งโรงเรียนเป็นระดับ เป็นระดับ ๑ ระดับ ๒ ระดับดี ระดับเก่ง กับอีกระดับหนึ่ง ถามว่าระดับที่ไม่ใช่ระดับ ๑ จะเป็นที่รองรับใคร กลายเป็นที่รองรับคนที่ไม่เก่ง กลายเป็น ที่รองรับคนที่ทําผิดวินัย กลายเป็นที่รองรับคนที่เพิ่งจบมาอย่างนั้นหรือ เพราะฉะนั้น ถ้าหากว่ากฎเกณฑ์ กติกาการแบ่งชั้นโรงพักเพื่อเป็นดังที่ว่าแล้วท่านช่วยกรุณาไปหาวิธีการ แก้ไขเพื่อให้เกิดความอุ่นใจกับประชาชนว่าเขาอยู่ในพื้นที่โรงพักที่มีระดับชั้น ไม่ใช่เป็น ที่รองรับของคนจบใหม่ คนฝึกงาน หรือคนที่ทําผิดวินัยหรือคนถูกย้ายมาจากชั้น ๑ อันนี้ จะเป็นสิ่งที่มีประโยชน์กับประชาชนในชั้นต่อไป

ประเด็นถัดมา เสนอว่าการแต่งตั้งโยกย้ายที่ท่านเสนอมา ๗๐ ต่อ ๓๐ นั้น ๓๐ เปอร์เซ็นต์นั้นผมพูดง่าย ๆ ว่าคือกรณีของการข้ามอาวุโสได้ คือพูดกันแล้ว อาจจะ ฟังแล้วงง ๆ ๗๐ เปอร์เซ็นต์ก็คือให้เป็นไปตามอาวุโส มีเรื่องของความรู้ความสามารถแล้วก็ ความประพฤติด้วย แต่ ๓๐ เปอร์เซ็นต์นั้น อนุญาตให้ข้ามอาวุโสได้ อย่างนั้นใช่ไหมครับ ถ้าใช่ ผมขออนุญาตเสนอเพิ่มมาให้กรรมาธิการท่านช่วยกรุณาพิจารณา คือนอกจากจะข้ามอาวุโส ได้โดยกฎเกณฑ์ กติการองรับแล้ว เสนอว่าให้มีการสามารถแสดงวิสัยทัศน์ เปิดให้มีการแสดง วิสัยทัศน์ เปิดให้มีการแสดงเหตุผล ไม่ว่าจะผ่านขั้นตอนของผู้บังคับบัญชาที่พิจารณา หรือ ขั้นตอนของ ก.ตร. ก็แล้วแต่ ต้องเปิดเผยเหตุผลของการข้ามอาวุโส เอาคนที่อ่อนอาวุโสกว่า ขึ้นมาเป็นระดับอาวุโสที่สูงกว่า อันนี้จะเกิดความระมัดระวังในการพิจารณาแต่งตั้งโยกย้าย มากขึ้น ไม่ใช่คิดอยู่ในใจ คิดอยู่ในแฟ้มลับ ลับที่สุดแล้ว ไม่สามารถจะเปิดเผยให้ประชาชน เขารู้ได้ และถ้าท่านสามารถทําให้มีความร่วมมือร่วมใจของทุกภาคส่วนเข้ามา เวลานี้ เรากําลังพิจารณาสุดโต่งกันอยู่ ๒ ขั้ว ขั้วหนึ่งคือระบบเดิม อีกขั้วหนึ่งคือการกระจายอํานาจ กระจายอํานาจให้ประชาชน ให้ผู้ว่าราชการจังหวัด หรือให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ใครก็แล้วแต่เข้ามามีส่วนร่วมในการพิจารณาแต่งตั้งโยกย้าย ผมว่าทั้ง ๒ ขั้วนี้มันไปด้วยกัน ไม่ได้ ในที่สุดมันจะสะดุด สะดุดและถูกขัดขวางไม่ขั้นตอนใดก็ขั้นตอนหนึ่ง ผมเชื่ออย่างนั้น กว่าที่เราจะไปถึงขั้นตอนกระจายอํานาจให้ประชาชนมีส่วนร่วมได้อย่างแท้จริง อย่างที่มี หลายฝ่ายต้องการ ผมว่าเป็นได้ยาก ใช้เวลาอีก ๑๐ ปี ๒๐ ปี แต่ทําอย่างไร ๒ ระบบนี้จะสามารถ พบกันตรงกลางหรือค่อนทางได้ คือการให้มีองค์กรภาคประชาชน ให้มีภาคประชาชนเข้ามา มีส่วนร่วมในการพิจารณาแต่งตั้งโยกย้ายด้วย ผู้บังคับบัญชาพิจารณาด้วย ขณะเดียวกันให้มี ภาคประชาชนเข้ามากลั่นกรองพิจารณาด้วย มีการแสดงวิสัยทัศน์ด้วย มีการให้แสดงเหตุผล ในการแต่งตั้งข้ามอาวุโสได้ ประโยชน์ก็จะเกิดขึ้นและมีความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติ

ประการถัดมาท่านประธาน ผมเสนอว่าสิ่งที่เรากําลังพิจารณาอยู่ในวันนี้ ถ้าทําเป็น ๒ ก๊อก ก๊อกนี้คือการพิจารณาในวันนี้ก่อน และก๊อกที่ ๒ คือถ้าหากว่ามีการลงมติ ผ่านรัฐธรรมนูญแล้ว เรื่องเดียวกัน หัวข้อเดียวกันเลย ทางกรรมาธิการท่านช่วยกรุณานําเข้ามา มีข้อมูลใหม่ ๆ หรือมีวิธีการใหม่ ๆ ที่จะสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ เพราะว่ามีหลายบัญญัติ ผมไม่มีเวลาที่จะอภิปรายทีละมาตราของรัฐธรรมนูญในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการปฏิรูปตํารวจ ผมว่ามันจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการดําเนินการต่อไป ขอบคุณครับ