สมพงษ์ หารือปฏิรูปทางหลวง ผลักดันท้องถิ่นดูแล-ลดทุจริต-เพิ่มมาตรฐาน

ท่านประธานที่เคารพครับ เพื่อนสมาชิกที่เคารพครับ ที่จริงประเด็นปัญหาที่นํามาสู่การปฏิรูปเรื่องการบริหารจัดการหน่วยงานที่เกี่ยวกับการทาง ของกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดินนั้น ก็นับว่า เป็นการประสงค์ที่จะเข้าสู่ปัญหาที่มีปัญหาอยู่จริง ๆ ว่าจะจัดการปัญหาเรื่องการสร้างทาง การบํารุงรักษา ตลอดจนปัญหาที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับเรื่องทางซึ่งมีอยู่ ๓ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ที่มักจะมีสภาพซ้ําซ้อนแล้วก็มีปัญหาที่ดูเหมือนจะแก้ไม่ตก ซึ่งก็เป็นสภาพปัญหาที่เป็นจริง แล้วก็เป็นเรื่องที่น่าสนใจที่คิดจะปฏิรูปในเรื่องนี้ ซึ่งผมก็พยายามตามดูที่ทางกรรมาธิการ ได้ศึกษาไว้

เรื่องแรกคือสภาพปัญหานั้น ผมได้ยินมีการอภิปรายกันมากก็คือเรื่อง การกระจายอํานาจ โอนเรื่องทางหลวงท้องถิ่นไปให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นดูจะ มีปัญหามาก แต่ในความเห็นของผมนั้น ผมเห็นว่าการโอนเรื่องทางหลวงท้องถิ่นไปให้ อปท. นั้น ถูกต้องแล้วครับ เพราะว่าจะไม่มีใครรู้และใกล้ชิดกับปัญหาของเส้นทางได้ดีเท่ากับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอีกแล้ว ยิ่งไปกว่านั้นเกิดปัญหาเป็นหลุมเป็นบ่อ ทางทรุด ทางพัง ทางไม่ลาดยาง จะลาดยาง จะทําจากไหนไปไหน จะทําอย่างไรนี่นะครับ ไม่มีใครที่จะรับฟัง ปัญหาเรื่องเส้นทางได้เท่ากับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เวลาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เขาหาเสียง เขารับปาก เขาเสนอนโยบาย ส่วนใหญ่ก็ไม่พ้นเรื่องเส้นทาง เพราะเป็นความ เดือดร้อนของประชาชน แล้วเป็นความต้องการของประชาชนจริง ๆ เพราะฉะนั้นเมื่อเป็น เช่นนี้มันก็จะยุติปัญหา เดิมที่เป็นมานี้นะครับก็คือว่า ส.ส. เมื่อก่อนนี้ก็ต้องวิ่งอยู่ทาง กรมทางหลวงนั่นละ มาขอถนน มาซ่อมถนน เพราะประชาชนเขาเรียกร้อง แต่มาบัดนี้ ชาวบ้านก็ไม่ต้องมาเย้ว ๆ อยู่ที่กรมทางหลวง หรือมาวิ่งรับเหมากันอยู่ถึงกรมทางหลวง หรือให้ ส.ส. มาวิ่งอยู่ที่กรมทางหลวงเหมือนเมื่อ ๒๐ ปีที่แล้วนะครับ แล้วก็กรมทางหลวง มันอยู่ที่กรมหรือว่าอยู่หน่วยงาน อยู่ในจังหวัดนี่นะครับ จะไปรู้เส้นทางตรงไหนเป็นหลุม เป็นบ่อ หรือเป็นปัญหาของท้องถิ่น สู้ท้องถิ่นไม่ได้หรอกครับ แต่ประเด็นมันอยู่ตรงไหนถ้าเช่นนั้น เราก็มาดูกันว่าภารกิจและความสัมพันธ์ ประเด็น อยู่ตรงนี้ครับ ที่ท่านศึกษามานั่นละ กรมทางหลวงดูแล ๕๐,๐๐๐ กิโลเมตรทั่วประเทศ นี่ท่านขาดไปตัวหนึ่งทําให้ผมพูดไม่ได้ ว่ากรมทางหลวงนี้ใช้งบประมาณปีหนึ่งกี่หมื่นล้านบาท แต่ผมรู้ว่าหลายหมื่นล้านบาทก็แล้วกัน และกรมทางหลวงมี ๑๐๔ แขวงนะครับ มีสํานักงาน ทางหลวง ๑๘ สํานักงาน ซึ่งระดับ ผอ. นี่ก็ ซี ๙ เรียกว่าเป็น ๒๐ คน ๓๐ คน อยู่ในกรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบทก็เช่นเดียวกัน ๔๑,๐๐๐ กิโลเมตรที่ดูแล ท่านก็ไม่ได้บอกด้วยว่า ใช้งบประมาณไปเท่าไรต่อปี มีแขวงทางหลวง ๗๖ แขวง มีสํานักงานทางหลวง ๑๕ สํานักงาน ทีนี้ อปท. ละครับ อปท. ท่านมีข้อมูลให้กับสมาชิก สปท. ได้ทราบ ว่า อปท. ดูแล ๓๕๒,๔๖๕ กิโลเมตร มีงบประมาณเท่าไรครับ มีหน่วยงานดูแลเท่าไรครับ มันถึงได้มี ประเด็นออกมาว่าหัวใจของการปฏิรูปอยู่ตรงนี้ ก็คือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ต้องดูแล พี่น้องประชาชนอยู่ เกี่ยวกับเรื่องการทางนั้น ทั้งซ่อม ทั้งสร้าง ทั้งบํารุง ทั้งดูแลทุกเรื่องตั้งแต่ ต้นจนจบ ๓๕๒,๔๖๕ กิโลเมตร แล้วก็ลาดยางไปไม่ถึงครึ่ง ๓๐ เปอร์เซ็นต์ ๗๐ เปอร์เซ็นต์ ยังไม่ลาดยาง อะไรทํานองนี้ครับ เพราะฉะนั้นปัญหาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเกี่ยวกับ เรื่องการทางนั้นพูดไปก็รู้ ๑. ขาดงบประมาณ ๒. ขาดมาตรฐาน ๓. เกิดช่องทางทุจริต รับเหมากันเองนะครับ ถนนสายนี้ควรจะใช้งบประมาณสัก ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ใช้กันจริง ๆ ก็ ๕๐๐,๐๐๐ บาท ๓๐๐,๐๐๐ บาทเข้าท้องถิ่น อปท. อะไรอย่างนี้ ๒๐๐,๐๐๐ บาทเป็น กําไร ดูเหมือนว่าใคร ๆ ก็รู้กัน แต่ดูเหมือนว่าการปฏิรูปอยู่ตรงไหนหาไม่เจอ เพราะฉะนั้น เมื่อมีการพูดเรื่องการปฏิรูปในเรื่องเหล่านี้ ในเมื่อรู้ปัญหาก็น่าจะนําไปสู่การปฏิรูป ท่านประธานครับ เมื่อกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดิน เสนอแนวทางการปฏิรูป ซึ่งผมก็ออกจะเห็นด้วย และเห็นว่าเป็นการปฏิรูป เป็นแนวทางที่ ทําได้ เริ่มต้นได้ และน่าจะเป็นจริงได้ แนวทางการปฏิรูปที่ ๑ ที่ผมจับความได้และเห็นด้วย ก็กรมทางหลวงชนบทนี้ ซึ่งชื่อก็บอก กรมทางหลวงชนบท ก็ดูจากไกด์ (Guide) ใกล้เคียงกับ ทางหลวงท้องถิ่น ท้องถิ่นกับชนบทก็ใกล้เคียงกัน ทางหลวงชนบทอําเภอสู่อําเภออะไร ทํานองนี้นะครับ ก็เป็นงานของกรมทางหลวงชนบทที่ดูแลอยู่ ๔๑,๐๐๐ กิโลเมตร นี่นะครับ พัฒนาบทบาทของกรมทางหลวงชนบทให้เป็นพี่เลี้ยงและผู้ตรวจสอบ อันนี้เป๊ะเลยครับ นี่คือการปฏิรูปที่สําคัญที่สุด เพราะที่ผ่านมานั้นเราเจอปัญหาแต่เพียงว่าธุระไม่ใช่ มากรมทางหลวงชนบทถ้าผมดูนะครับ ขออภัยจริง ๆ ที่ไปพาดพิงถึงท่านซึ่งอยู่นอกสภา คือคิดแต่จะทําแข่งกับกรมทางหลวง ผมอยู่จังหวัดนนทบุรีนะครับ สะพานหลายแห่ง ถนนราชพฤกษ์ทั้งสาย อันนี้กรมทางหลวงชนบทได้งบประมาณมาหลายหมื่นล้านบาท ได้มาทําเอง สะพาน ๒ แห่ง ๓ แห่งเสร็จโดยกรมทางหลวงชนบท อันนี้เรียกว่าเพื่อจะได้ แยกงานกับกรมทางหลวง แต่พอเป็นทางหลวงท้องถิ่น ธุระไม่ใช่แล้ว ๗๖ แขวงของ กรมทางหลวงชนบทนั้นแทบจะไม่ได้ช่วยเลย เพราะฉะนั้นการปฏิรูปที่ท่านเสนอขึ้น คือพัฒนาบทบาทของกรมทางหลวงชนบทให้เป็นพี่เลี้ยงและเป็นผู้ตรวจสอบ อันนี้ใช่เลย ทําได้เลย ต้องเริ่มปฏิรูปได้เลย ท่านประธานครับ การสร้างทาง เรื่องของเทคนิค เรื่องของ การสร้าง เรื่องของการบํารุงรักษานะครับ ผมคิดว่าความรู้ องค์ความรู้ บุคลากรอะไรต่าง ๆ ของกรมทางหลวงชนบทนั้นสามารถเป็นพี่เลี้ยงให้กับทางหลวงท้องถิ่นได้สบาย ๆ คุณภาพ ของทางหลวงท้องถิ่นมันคุณภาพ ถ้าเทียบแล้วมันชั้นหลาน แต่ทางหลวงชนบทเขาชั้นพ่อ ก็คือเรียกว่าระดับชั้นยังห่างกันมาก ก็น่าจะช่วยได้

เรื่องที่ ๒ นะครับ ปัญหาก็คือว่าที่เราพูดกันมาก แล้วพูดกันเยอะไม่เฉพาะ เรื่องการสร้างทาง นั่นก็คือเรื่องการทุจริตคอร์รัปชัน แล้วก็ขาดมาตรฐาน ซึ่งเรื่องนี้ผมคิดว่า มีการพูดกันมากแล้วว่าควรจะมีการกําหนดราคากลางของงานทาง ถ้าถมลูกรัง กี่เมตร บดอัดอย่างไร ความกว้างผิว ๖ เมตร ๗ เมตร อะไรอย่างนี้ก็ว่าไป ซึ่งงานพวกนี้ก็เป็นงาน เทคนิคที่หน่วยงานที่เก่งอยู่แล้วก็คือกรมทางหลวงชนบทก็ช่วยในเรื่องมาตรฐาน ในเรื่อง เทคนิคได้อยู่แล้ว แต่เรื่องกําหนดราคากลางอันนี้เป็นงานพอ ๆ กับงานสร้างโรงเรียน สร้างโรงพยาบาล สร้างสถานีอนามัย ก็ควรจะมีราคากลางจากกรุงเทพมหานคร ไปได้แล้ว นี่ดูแลถนนตั้ง ๓๕๐,๐๐๐ กิโลเมตรอย่างนี้ไม่กําหนดราคากลาง ให้ท้องถิ่นก็รั่วไหล ก็จะโทษ ใครได้ นอกจากนั้นแล้วผมยังคิดว่าประเด็นปัญหาบางเรื่องยังสามารถทําการปฏิรูปโดยสร้าง องค์กรขึ้นภายในจังหวัดนั้น ๆ ได้ ท่านประธานครับ ในแต่ละจังหวัดท่านประธานก็ทราบดีว่า เรามีมหาวิทยาลัยและวิทยาลัยเทคนิคประจําจังหวัดทุกจังหวัด ซึ่งที่นั่นสามารถพัฒนา เป็นศูนย์ซ่อมเครื่องจักรที่ท่านบอกว่ามีปัญหามาก พอหน่วยงานมีเครื่องจักร เครื่องจักร ก็เสีย ก็ควรจะให้วิทยาลัยเทคนิคประจําจังหวัดนั้นเป็นศูนย์ซ่อมเครื่องจักรที่สามารถ เข้าประมูลงานราชการได้ เป็นศูนย์สํารวจทาง เพราะเขามีนักศึกษามีอาจารย์ที่ตั้งกล้อง ผมเห็นนักศึกษาตั้งกล้องยิงระยะสํารวจทาง มีศูนย์สํารวจหิน สํารวจดิน ศูนย์ตรวจสอบ ทางเทคนิคการทาง ทุกอย่างนั้นสามารถสําเร็จอยู่ในจังหวัดได้ สถาบันการศึกษาก็จะเป็น ตัวช่วยในเรื่องมาตรฐาน ในเรื่องเทคนิค และสุดท้ายในเรื่องการตรวจสอบคุณภาพทาง ได้ด้วยว่าผู้รับเหมารับเหมางานไปแล้วทํางานได้อย่างนั้นหรือเปล่า โดยเราก็ตั้งงบประมาณ เป็นค่าจ้างให้กับสถาบันการศึกษาในจังหวัดนั้น ๆ ไปได้

เรื่องสุดท้ายครับท่านประธาน ที่ผมฉงนสงสัย ฉงนฉงายใจอยู่ว่าคณะกรรมาธิการ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดินให้ความสําคัญมาก นั่นก็คือเรื่อง ศูนย์ข้อมูล หรือศูนย์ระบบข้อมูลทางหลวง ดูเหมือนว่าจะเป็นปัญหานะครับ ขาดการรวบรวม ขาดการแจ้ง ขาดการอะไร คิดจะตั้งกรรมการขึ้นมาโดยเฉพาะ ที่ผมฉงนฉงายใจเป็นอย่างนี้ ครับท่านประธาน โลกวันนี้ผมมาสภาแห่งนี้ผมต้องเปิดกูเกิลแมป (Google Maps) เพราะ มันรู้เส้นทางดีอย่างกับพระเจ้า เจ้าดาวเทียมดวงนี้มันมหัศจรรย์เสียจริง ๆ มันยังบอกด้วยว่า ไปเลี้ยวซ้ายกี่กิโลเมตร เลี้ยวขวากี่กิโลเมตร เส้นทางนี้จะติด เส้นทางนี้ไม่ติด มันบอกหมด ละครับกูเกิลแมป (Google Maps) ด้วยระบบดาวเทียมที่ทันสมัย ด้วยเทคโนโลยีทางด้าน ไอที (IT) ของกูเกิลแมป (Google Maps) ที่มันส่องเห็นถึงหลังคาบ้าน ผมยังคิดว่าข้อมูลแบบนี้ ในวันนี้มันยังมีปัญหาอยู่อีกหรือครับ มันทํายากจริง ๆ หรือครับ เพราะข้อมูลทางหลวงนี้ มันเป็นข้อมูลดาวเทียมที่ทําได้หมดว่ามันขาดตรงไหน มันติดตรงไหน เพราะว่าเขาดูได้ แม้กระทั่งว่าวันนี้มาสภาแห่งนี้ตั้งกูเกิลแมป (Google Maps) ว่ามาที่สภานี้ มาได้กี่เส้นทาง เส้นทางไหนรถติด เส้นทางไหนรถไม่ติด เขารู้ไปถึงขนาดนี้แล้วนะครับ แล้วนับประสาอะไร กับเส้นทางที่มันตั้งโด่ ๆ อยู่อย่างนั้นนะครับว่าจากตําบลนี้ไปตําบลนี้ จากหมู่บ้านนี้ ไปหมู่บ้านนี้นะครับ ฉายแผนที่ลงไปดูด้วยดาวเทียมก็รู้ว่ามันเป็นทางหรือว่ามันเป็นป่า มันไม่เป็นทาง เพราะเขาดูเห็นถึงหลังคาบ้านแล้วนะครับ เพราะฉะนั้นเรื่องข้อมูลทางหลวง ข้อมูลทาง สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ไม่น่าจะมีปัญหาและอุปสรรคอีกแล้วใน พ.ศ. นี้ และในวันนี้ ด้วยเทคโนโลยีดาวเทียมของกูเกิลแมป (Google Maps) ผมคิดว่าใช้งบประมาณไม่มาก หรอกครับ แล้วไม่ต้องตั้งหน่วยงานไหนใหม่หรอกครับ แค่ชาวบ้านธรรมดายังกดดูได้เลย แต่ประเภทพาไปผิดทาง แล้วก็รถไปคร่อมอยู่บนอะไรนะครับ อันนั้นก็เป็นข่าวอยู่ในโซเชียล (Social) ไปรอบหนึ่งว่ากูเกิลแมป (Google Maps) ก็ผิดได้เหมือนกัน ถ้าอย่างนั้น ท่านประธานครับ ในเรื่องที่คิดจะปฏิรูป ๓-๔ เรื่องดังที่ว่ามานั้น ผมจึงคิดว่าเป็นเรื่องที่ มาถูกทางแล้วครับ แล้วน่าจะปฏิรูปได้สําเร็จ และเริ่มต้นปฏิรูปได้ที่เป็นจริง แท้ที่จริงเรื่องที่ ควรปฏิรูปอย่างสําคัญนั้นก็มีบางท่านพูดถึงแบบกระแนะกระแหนไปบ้างแล้ว แต่ผมเห็นว่า มีส่วนสําคัญ นั่นก็คือการปฏิรูปตํารวจทางหลวงของท่านอํานวยผมไปเสียแล้ว ซึ่งเกี่ยวพัน กับเรื่องถนนพัง ถ้าพูดเรื่องทางหลวงของประเทศนี้ แล้วไม่พูดถึงเรื่องการใช้ถนนที่เกิน น้ําหนักและถนนพังก็คงปฏิรูปไม่สมบูรณ์แล้วครับ ขอบคุณครับ