สุรินทร์ ถามถึงประสิทธิภาพสายด่วน 1669 ชี้ช่วยช้าอาจเพิ่มภาระ

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๒๘ · ๖ มิถุนายน ๒๕๕๙

สุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ หารือปัญหาระบบการแพทย์ฉุกเฉิน โดยตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพของหมายเลขช่วยเหลือ ความพร้อมของรถพยาบาลและบุคลากร รวมถึงข้อกังวลต่อการรวมศูนย์บริการทั้งประเทศ โดยเน้นย้ำความจำเป็นในการพัฒนาระบบให้มีประสิทธิภาพก่อนการปรับโครงสร้าง

นายสุรินทร์ จิรวิศิษฎ์

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ วันนี้ผมไม่มี เพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) มา ผมจะใช้สัก ๕ นาทีนะครับ ผม สุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ หมายเลข ๑๗๓ นะครับ ผมกราบเรียนว่าผมอ่านแล้วก็มีความรู้สึกว่าชีวิตนี้เมื่อผมใกล้ตาย ผมคงไม่ตาย เพราะมีเลขเบอร์เดียวที่จะช่วยผมไว้ได้นะครับ พระพุทธเจ้าท่านตรัสไว้แล้ว นะครับท่านกรรมาธิการว่า เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป และเกิด แก่ อย่างผมนี่ ๗๐ ปีไม่ช้าก็เจ็บ และตายเป็นเรื่องธรรมดา แต่อย่างไรก็ตามการสูญเสียชีวิตมนุษย์ไปคนหนึ่งโดยไม่จําเป็น หรือช่วยไม่ทันเป็นเรื่องที่สมควรที่จะต้องพิจารณา ซ้ําร้ายกว่านั้นการช่วยช้าไปเพียง ๑ นาที ทําให้เขาเป็นเจ้าชายหรือเจ้าหญิงนิทรา ยิ่งร้ายหนักเข้าไปอีก เพราะเป็นภาระของครอบครัว และสังคมที่จะต้องดูแล เพราะฉะนั้นการที่จะทําให้คนป่วยถึงมือหมอโดยเร็วเป็นเรื่องสําคัญ แต่คําถามว่าเราจะใช้หมายเลข ๑๙๑ หรือจะใช้ ๑๖๖๙ หรืออะไรนี่นะครับก็ยังไม่เป็นที่ สะเด็ดน้ํา ผมอ่านจากรายงานของท่านนะ ก็คือเป็นเรื่องที่ ครม. ส่งให้คณะกรรมการกฤษฎีกา ศึกษาอยู่ ทีนี้ผมก็ต้องถามตัวผมเองว่า ณ วันนี้จะเลข ๑๙๑ ก็ดี หรือ ๑๖๖๙ ก็ดีของแพทย์ ฉุกเฉินนี้ก็เป็นที่ติดตลาด ผมก็จดไว้ในสมุดผมว่าเจ็บป่วย ผมเป็นโรคอย่างนี้ ให้โทร ๑๖๖๙ บอกเบอร์หมายเลข ฮอสพิทัลนัมเบอร์ (Hospital Number) ของโรงพยาบาลต่าง ๆ ที่ผม มีอยู่ในสมุดของผมนี้ดูได้เลยนะครับว่าผมก็จดไว้อย่างนี้ ทีนี้ถามว่าจะใช้เบอร์ใหม่ ท่านจะใช้ เบอร์อะไรมันติดตลาดหรือยัง ช่วงเปลี่ยนผ่านจะทําอย่างไร เพราะอะไรรู้ไหมครับท่าน ณ วันนี้เอาเฉพาะ ๑๖๖๙ ถามว่าจากทันทีที่โทรศัพท์ไปนี้ ๑. ติดไหม ๒. มีคนรับไหม ๓. ท่านส่งรถพยาบาลฉุกเฉินไปถึงเขาใช้เวลาเท่าไร กลับมาใช้เวลาอีกเท่าไรถึงหมอ ตรงนี้ ก็เป็นเคพีไอ (KPI) ซึ่งต้องคิดต่อไปครับ และผมคิดว่าในหลายจังหวัด ไม่ใช่ทุกจังหวัดนะครับ ที่อยู่ห่างไกล โทรศัพท์ไปแล้วพอมาถึงโรงพยาบาลประจําอําเภอ ยิ่งวันเสาร์ วันอาทิตย์ ไม่มีหมอ หรือท่านมั่นใจว่ามีตลอดเวลา ไปกับผมก็ได้วันเสาร์ วันอาทิตย์นี้ ผมพาไป ไม่มีหมอ มีแต่พยาบาลเวร ถ้าเป็นโรคฮาร์ตแอตแทก (Heart Attack) หรือคาร์ดิแอก (Cardiac) หรือโรคเกี่ยวกับสมองทําอย่างไร ต้องส่งต่อไปที่โรงพยาบาลทั่วไปที่จังหวัด ถ้าโรงพยาบาลทั่วไปไม่สามารถจะรักษาได้ต้องส่งไปโรงพยาบาลศูนย์ ผมมั่นใจว่าผู้ป่วยที่มา ตามเวลารถฉุกเฉิน เสียชีวิตหรือไม่ควรจะพิการจํานวนมาก จากสถิติ แต่ตัวเลขนี้ไม่มีใคร นําเสนอเลยสักรายเดียว ผมคิดว่าถ้าถามผม ก่อนจะถึงตรงนี้น่าจะทําระบบเก่า ๑๖๖๙ ก็ดี หรือ ๑๙๑ อะไรก็ตาม ให้มันมีประสิทธิภาพเสียก่อนดีไหม ทดลองเลยว่า ๑๙๑ โทรศัพท์ ไปตอนนี้มีคนรับสายไหม รับสายแล้วทําอะไร และถ้าท่านจะรวมศูนย์มาไว้ที่ไหนก็ตาม ผมไม่เกี่ยง ถ้าทําดีนะครับ ถามว่าท่านจะสามารถคอนโทรล (Control) ได้ทั้งประเทศไหม เราน่าจะต้องกระจายศูนย์เหล่านี้อย่างที่บอก ผมเคยไปดู ๑๙๑ นะครับ ๑๖๖๙ บางจังหวัด ก็ทําได้ดี หมายถึงว่าทันทีที่ป่วยปั๊บ ได้รับโทรศัพท์ปั๊บรถออกทันที เหมือนกับไฟไหม้ เขาจะ ใช้เวลาไม่เกิน ๑ นาที รถดับเพลิงต้องออก ท่านจะเชื่อหรือไม่ก็ตาม ผมเคยดูในต่างประเทศ ในยุโรป ไม่ใช่การแพทย์ฉุกเฉินนะครับ เขาจะนั่งอยู่ชั้นบนเลย คอยดูว่ามีแจ้งเพลิงไหม้ที่ไหน เวลาเขาลงนะครับ เขาไม่ได้ลงบันได นักดับเพลิงนี่ผมยืนยัน เขารูดเสาลงมาเลยนะครับ ปั๊บแล้วรถออกเลย การแพทย์ฉุกเฉิน ก็เช่นเดียวกัน ถามว่าทุกเวลารถพร้อมออกไหม รถเสียไหม มีพยาบาลไหม มีหมอพร้อมไหม ถามว่าผมไม่เชื่อว่าพร้อมหมด ทีนี้แต่พอท่านรวมศูนย์มานี่ท่านจัดเวรอย่างไร โทรศัพท์คู่สาย เป็นอย่างไร ถ้าถามผมนะ ผมไม่รวมศูนย์ จังหวัดใครจังหวัดมันนะครับ ไปดู และให้ตั้งศูนย์ แต่ละจังหวัดไป และจังหวัดก็จะต้องคอนโทรล (Control) ในจังหวัดของตัวเอง ถ้าจังหวัด ของตัวเองเล็ก ยกตัวอย่างเช่นจังหวัดแม่ฮ่องสอน รักษาไม่ได้ ถ้ามันในลักษณะที่จะต้องจําเป็น ผ่าตัดเดี๋ยวนี้ ท่านก็ต้องไปใช้เฮลิคอปเตอร์และผมเชื่อว่าสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินเขาก็ทํา อย่างนี้อยู่ขณะนี้ แล้วถามว่าที่ผมพูดถึงเรื่องสถาบันแพทย์ฉุกเฉินนี้ ผมพูดเหมือนกับผมไปนั่ง อยู่ที่นั่น เพราะพระราชบัญญัติฉบับนี้ออกปี ๒๕๕๐-๒๕๕๑ รัฐมนตรีท่านหนึ่งท่านเป็น คนนครปฐม และผมก็เป็นกรรมการในการทําเรื่องนี้ตั้งแต่ต้น ผู้อํานวยการสถาบันแพทย์ ฉุกเฉินคนแรก ผมก็เป็นคนไปเลือก กว่าจะได้สถาบันแพทย์ฉุกเฉินมาเลือดตาแทบกระเด็น ได้มาแล้วก็จะต้องประคบประหงมให้มันมีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น แต่ถ้าถามผม ถ้าจะรวมศูนย์ ทั้งประเทศมาไว้เซ็นเตอร์ (Center) เดียวนะครับและยังไม่มีระบบทําให้ผมน่าเชื่อถือได้ว่า คุณกระจายวิธีการรับและสั่งการอย่างไรผมไม่เห็นด้วยนะครับ ถ้าเห็นเฉพาะแค่เปเปอร์ (Paper) อย่างนี้นะครับ แล้วบอกจะรวมศูนย์ จะต้องมีรถพยาบาลอีก ๔,๐๐๐ คัน มีพยาบาลเท่านั้นเท่านี้ ถามว่า ณ วันนี้พยาบาลขาดแคลนไหม ขาดแคลน ผมไปวิทยาลัย พยาบาลบรมราชชนนีมาหลาย ๆ แห่งแล้วนะครับ หลายแห่งไปถามดูได้แถว ๆ กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ-นนทบุรี ผมไปมาหมดแล้ว ทริป (Trip) หมอไม่พอ คําถามว่าพอรถพยาบาล ฉุกเฉินมามีคนขับไหม คนขับมีคุณภาพไหม ยังอีกยาวนาน ท่านต้องสร้างความมั่นใจด้วยว่า ระบบไอที (IT) ของท่านจะไม่มีปัญหา แล้วจะเชื่อมต่อกันอย่างไร บูรณาการกันอย่างไร ถ้าสําหรับผู้ป่วยผมคิดว่าขณะนี้ป่วยที่ไหนก็ตาม ผมว่า ๑๖๖๙ ของสถาบันแพทย์ฉุกเฉิน ทําได้ดี แต่ยังไม่ดีอย่างที่น่าพอใจ ต้องให้ดีกว่านี้อีก และต้องมีตัววัดว่ากี่นาทีถึง สิ่งหนึ่งที่ผม คิดว่ายังไม่บูรณาการกันระหว่างสํานักงานแพทย์ฉุกเฉินกับตํารวจพื้นที่ รถติด บางราย เอาญาติของผมเลย ตายคารถ ๒. เดี้ยงเป็นผักเป็นปี ถามว่าทําไมรู้ไหมครับ รถออกตรงเวลา มีพยาบาลดูแลอย่างดีเรียบร้อย รถไปนะครับ พอกลับมาตอนสี่โมง สี่โมงครึ่งถึงห้าโมง ท่านลองดูก็แล้วกัน เอาแค่ท่านจะไปส่งที่โรงพยาบาลศิริราชก็ตายแล้ว ยกตัวอย่างนะครับ หรือจะไปโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์นี่ก็ตายแล้วนะครับ ถ้าไปโรงพยาบาลวชิระก็อาจจะ ไม่ถึงกับตาย เดี้ยง เพราะเป็นเวลาโรงเรียนเลิก รถติด แล้วทําอย่างไรครับ ถึงจะมีพยาบาล มีรถพยาบาลที่ท่านว่าจอดอยู่ทุกที่ มันก็ไปไม่ได้อย่างไรครับ เพราะฉะนั้นระบบของ การแพทย์ฉุกเฉินต้องประสานสัมพันธ์กับพื้นที่ของตํารวจว่ารถของฉันออกแล้วนะ จีพีเอส (GPS) จุดตรงนั้น เป้าหมายตรงนั้น ขอให้ท่านเบิกทางหน่อยนะครับ มันถึงจะได้ผล แต่อย่างไรก็ตามท่านก็รู้อยู่ว่าถ้าในกรณีที่มันเต็มถนนเลยนะครับ รถเต็มถนนเลย เบิกอย่างไรก็ไม่ไป ก็ฝากท่านไว้ว่าถ้าท่านคิดจะรวมศูนย์อย่างนี้นะครับ ใช้เบอร์เดียว ผมเห็นด้วยนะ ถ้าสามารถทําอย่างมีประสิทธิภาพและสามารถอธิบายได้ว่าถ้าอยู่ภาคเหนือ ศูนย์อยู่ตรงไหน จังหวัดอยู่ที่ไหน ประสานกันอย่างไร ภาคใต้ จังหวัดนราธิวาสทําอย่างไร และถ้าคิดว่ารวมศูนย์แล้วซื้อรถพยาบาลร้อยแปดจิปาถะ ผมคิดว่าไปลําบาก น่าจะศึกษา ให้รอบคอบมากกว่านี้ก่อนที่จะนําเข้ามาอย่างนี้อีกทีหนึ่ง ผมเสนอแนะนะครับ ท่านถอน เรื่องนี้กลับไปอีกสักครั้งดีไหมครับ อย่าได้ลงมติวันนี้เลยนะครับ เพราะถ้าผมดูผมบอกว่า ท่านไปไม่เป็นแล้ว เพราะว่า ครม. ส่งเรื่องนี้ให้กฤษฎีกาพิจารณา กฤษฎีกาเชิญท่านทั้งหลาย ไปประชุมแล้วยังไม่มีมติอะไรเลย แล้วเราก็ปฏิรูป ปฏิรูป แล้วเราก็จะนําเสนอเอาของร้อน เผือกร้อนไปให้รัฐบาลอีกอย่างนั้นหรืออย่างไร ผมไม่ได้ตั้งใจที่จะโจมตีอะไรท่านนะครับ แล้วก็ไม่ได้ตั้งใจที่จะเอาดอกอุตพิดให้ท่านด้วย ผมเชื่อว่า ณ วันนี้ท่านกําลังเสนอดอกมะลิ ที่มันหอมเป็นพวง ไม่ใช่ดอกพุดมาเสนอในที่นี้ ผมก็ขออนุญาตจบเพียงเท่านี้นะครับ ผมคิดว่า คิดให้รอบคอบอีกครั้งหนึ่งน่าจะเป็นประโยชน์ต่อชาติบ้านเมือง ต่อชีวิตของเพื่อนมนุษย์ คนไทยร่วมกันมากกว่านี้ครับ ขอบพระคุณครับ