ชูชาติ ชี้จัดการน้ำไม่จริงจัง หนุนฟื้นฟูแหล่งน้ำร่วมชุมชน

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๒๖ · ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๕๙

ชูชาต ใจดี หารือถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการจัดทำแหล่งน้ำชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม วิพากษ์ปัญหาการบริหารจัดการน้ำที่ขาดการลงมือปฏิบัติจริง และผลกระทบจากพฤติกรรมเกษตรที่ส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม ขณะที่ชูชาต rue อินสว่าง ได้ร่วมหารือปัญหาน้ำท่วมและมลพิษในแม่น้ำ พร้อมเสนอแนวทางฟื้นฟูแหล่งน้ำโดยการร่วมมือกับชุมชน โรงเรียน และวัด เพื่อสร้างความเข้มแข็งและยั่งยืนในระยะยาว

นายชูชาติ อินสว่าง

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ ผม ชูชาติ อินสว่าง หมายเลข ๔๑ ท่านประธานที่เคารพครับ ก่อนอื่นต้องขอกราบขอบพระคุณในน้ําใจ ของท่านกรรมาธิการทุกท่านที่วันนี้ได้สละเวลาอันมีค่าของท่านทํากิจกรรมในเรื่องของ การปฏิรูปการบริหารจัดการแหล่งน้ําชุมชนทั่วประเทศได้อย่างยอดเยี่ยมนะครับ แล้วทุกแผ่นนี้ สามารถสร้างแรงจูงใจได้เป็นอย่างดีเป็นรูปสีสันสวยงาม แต่ทั้งหมดนี้นะครับท่านประธาน ที่เคารพมันจะไม่ก่อให้เกิดประโยชน์อะไรเลยถ้าไม่ได้ถูกนําไปปฏิบัติอย่างแท้จริง ท่านประธานที่เคารพครับ เมื่อวานผมได้อภิปรายที่เกี่ยวกับเรื่องแหล่งน้ํานี้บ้างพอสมควร ใช้เวลา ๑๐ นาทีพอดี กลับไปก็มีหลายท่านซึ่งเป็นพรรคพวกกัน เป็นเกษตรกรก็มีไม่น้อยกว่า ๗-๘ ท่าน โทรศัพท์บอกว่า ท่านผู้จัดการ เขาเรียกผมผู้จัดการ พูดมาตั้งนานแล้วที่จะให้มี แหล่งน้ําในชุมชนไม่ว่าจะมีทุกหมู่บ้าน ทุกตําบล ทุกอําเภอ ไม่เห็นมันเกิดสักทีหนึ่ง เมื่อไร มันจะเกิดสักทีหนึ่ง เพราะฉะนั้นอันนี้เป็นตัวชี้วัดให้เห็นว่าที่เราได้อุตส่าห์บากบั่นตั้งใจ ทํากันมานี้มันจะไม่ก่อให้เกิดประโยชน์เลยนะครับถ้าเราไม่ได้ทํากันอย่างจริงจัง มันขึ้นอยู่กับ ผู้นําว่าจะนําไปลงมือปฏิบัติได้อย่างแท้จริงได้อย่างไร ท่านประธานที่เคารพครับ ผมเคย ตั้งชมรมพัฒนาลุ่มแม่น้ําจังหวัดสุพรรณบุรี ลุ่มแม่น้ําท่าจีน ท่านที่เคารพครับ แม่น้ําท่าจีน มาจากคลองมะขามเฒ่า ผักตบชวาเต็มไปหมดเลย ผ่านหน้าบ้านใครใครก็ผลักออก พอมาถึง อําเภอเดิมบางนางบวชแทบจะเดินได้เลย เต็มไปหมด ปีหนึ่งองค์การบริหารส่วนจังหวัด ใช้งบประมาณในการตักผักตบชวาพวกนี้ขึ้นไม่รู้ปีละเป็นแสนบาท ใช้งบประมาณมากมาย ผมยังเคยขอไปทีหนึ่ง เขาบอกปีที่แล้วก็ทําให้ปีนี้มาอีก แล้วผักตบชวาพวกนี้นะครับ ท่านประธาน มันงามเหลือเกิน เพราะอะไรครับ เพราะว่าปี ๆ หนึ่งเกษตรกรใส่ปุ๋ยใส่ลงไป ในนาข้าวเขาให้ใส่ ๒ ลูกก็ใส่ ๓ ลูกเพิ่มขึ้น พอนาข้าว ๆ กินไม่หมดเสร็จเรียบร้อย หลุดไปไหนครับ ก็หลุดลงแม่น้ําลําคลอง เพราะฉะนั้นผักตบชวาแมลงไม่กินครับ เพราะได้ถูก ยาปราบศัตรูพืชป้องกันไว้เรียบร้อยแล้ว แถมยังงามอีกด้วยครับ เพราะว่าปุ๋ยที่เขาให้ใส่ เขาบอกให้ใส่ ๒ ลูกก็ใส่ ๓ ลูก ยังงามอีก เพราะฉะนั้นพอมาถึงเดิมบางนางบวช งาม คนเดิน ข้ามได้ แทนที่ อบจ. เอาขึ้นเอาไม่ไหวบอกว่าให้ช่วยกันบ้านใครบ้านมันให้ทําบ้าง อันนี้ ต้องขอความร่วมมือจากการปกครองส่วนท้องถิ่น เพราะฉะนั้นการปกครองส่วนท้องถิ่น ถ้าเขาให้ความสนใจนํานโยบายนี้ สิ่งที่เราเขียนนี้ไปปฏิบัติอย่างแท้จริง มันก็ก่อประโยชน์ ให้แน่นอน ทําอย่างไรครับ ชาวบ้านก็ดัน พอดันออกก็มาโผล่ที่สามชุก พอถึงสามชุก สามชุก ก็ดันต่อมาที่ศรีประจันต์ ที่ศรีประจันต์ก็ดันต่อไปโน่นคลองโพธิ์พระยา พอไปถึงโพธิ์พระยา ติดเขื่อนแทนที่จะเอาออก วันดีคืนดีก็เปิดเขื่อนแล้วก็ดันต่อไปอีก มันก็เลยมาเรื่อย ๆ นี่คือ ภาระที่มันหาคนรับผิดชอบไม่ได้ งบประมาณที่จัดไปแต่ละปี ๆ มันมากมายมหาศาล มหาศาล เพราะฉะนั้นผมจึงสรุปได้ว่า เราจําเป็นต้องมีแหล่งน้ําทุกหมู่บ้าน ทุกตําบล ทุกอําเภอ ท่านที่เคารพครับ ผมอยากจะ กราบเรียนว่า ทุกหมู่บ้าน ทุกตําบล ทุกอําเภอ มีที่สาธารณะ ไม่ว่าจะเป็นที่ของอะไร ก็แล้วแต่นะครับ มีแน่นอน เราขุดบ่อเถอะครับ นี่กรมอุตุนิยมวิทยาประกาศแล้วนะครับ เมื่อคืนนี้ผมดูโทรทัศน์ช่องหนึ่ง ท่านผู้ประกาศข่าวเฮเลยครับ อ่านข่าว กรมอุตุนิยมวิทยา ขอประกาศว่าวันที่ ๑๘ พฤษภาคมเป็นต้นไปให้ถือเป็นฤดูฝน มาแล้วครับ ฤดูแล้งผ่านไป ฤดูฝนกําลังจะเข้ามา ผมถามว่าขณะนี้แหล่งน้ําชุมชนมันมีบ้างหรือยังที่จะเก็บกักน้ํา ยังไม่มีเลย แล้ววันนี้สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศมาทํา ทําเสร็จเรียบร้อย วันนี้พูดกันแทบเป็น แทบตาย เสร็จเรียบร้อย ส่งกลับไปผ่าน ครม. ส่งไป จังหวัดเรียกประชุม มอบแล้วครับ เห็นชอบมอบรอง เห็นด้วยผู้ช่วยทํา หัวหน้าส่วนราชการมาแล้วครับ มอบครับ แล้วมันก็ หายไปอีกก็ไม่ได้ทํา แหล่งน้ําชุมชนก็ไม่ได้ทําสักที เพราะอะไรครับ เพราะว่า ๑. เราไม่ได้ เรียนรู้ที่จะทํากันอย่างจริงจังว่าอะไรที่มันทําให้แหล่งน้ํา ตัดไม้ทําลายป่ากันหมด น้ํามันจะมี ได้อย่างไร ท่านประธานครับ เจาะน้ําบาดาลขณะนี้เจาะกันทั่วไปเลยนะครับ ผมเคยถามผู้รู้ นะครับว่าเจาะน้ําบาดาลนี่น้ําใต้ดินมันจะหมดไปไหม ไม่มี ไม่หมด มันจะต้องไหลเข้ามา แทนที่ ไหลอย่างไรละครับ เดี๋ยวนี้ภูมิปัญญาไทยนะครับ ผมเจาะลงไปนะครับ แป๊บท่อพีวีซี (PVC) ๘ ท่อน ๘ คูณ ๘ เท่ากับ ๖๔ ๖๐ กว่าเมตร มันไม่ไหลแล้วครับ เมื่อมันไม่ไหล ทําอย่างไรครับ ชาวบ้านขุดลงไปอีก ๕ ลองครับเอาหัวปั๊มอยู่ข้างบน เอาสายพานปั๊มจาก ข้างล่างขึ้นมา สู้กับมันสิครับ ลึกลงไปฉันก็ตามขึ้นไปสูบออกมา แล้วต่อไปในอนาคตมันจะ ไม่เสียหายต่อประเทศได้อย่างไร จะขอเจาะน้ําบาดาล สมัยก่อนผมเป็นผู้จัดการใหม่ ๆ ผมต้องไปขออนุญาตขอเจาะน้ําบาดาล เดี๋ยวนี้ไม่ต้องขออนุญาตครับ เพราะอะไร เพราะว่า ภัยแล้งเข้ามาก็ต้องเอาเกษตรกรไว้ก่อน แต่ความรู้ที่ให้เขาไปนี้มีไหมครับว่าเจาะน้ําขึ้นมาแล้ว เอาน้ํามาเก็บกักในบ่อ สมัยผมตัวเล็ก ๆ ผมว่ายน้ําเป็นเพราะหลังบ้านผมมีสระครับ ตกลงไป แม่ก็ไปคว้าขึ้นมา หนักเข้า ๆ แม่เผลอตกอีกทีถ้าไม่ช่วยตัวเองก็ตายแหงแก๋นะครับ นี่รอด มาได้เพราะสระน้ําหลังบ้านนี้นะครับ ท่านคิดดู น้ําหลังบ้านมีไว้ใช้นะครับ ต้องไปหาบน้ํามา ออกกําลังนะครับ ได้แกว่งสารส้มเสร็จเรียบร้อย จะล้างก้น จะอาบน้ําก็ต้องตักอาบ โครม โครม โครม พ่อยังว่าเลยโอ้โหอาบน้ําทีหนึ่งชาวบ้านเขาเจ๊งอะไรอย่างนี้ เดี๋ยวนี้ ไม่หรอกครับ ชักโครกทีหนึ่ง ๓ ลิตรครึ่ง ใช่ไหมครับ อาบน้ําฝักบัวทีระหว่างถูสบู่ก็เปิดอย่างนั้น ความรู้ต่าง ๆ พวกนี้เราเคยให้กับพี่น้องเกษตรกรผมบ้างหรือไม่ครับ ต้องมีกติกาครับ กติกา ถ้าใครไปทําทางขวางน้ําต้องผ่านองค์การบริหารส่วนตําบล ต้องผ่านเทศบาล นึกอยากจะ สร้างอะไรก็สร้าง นึกอยากจะทําอะไรก็ทํา ถนนหนทางนี้นะครับเมื่อ ๒ ปีที่แล้ว เขาไปทํา ถนนเข้าหมู่บ้าน บ้านข้าง ๆ ท่วม ตอนนี้บ้านข้าง ๆ ถมขึ้นมา ถมขึ้นมา ถมขึ้นมา สร้างเป็น ห้องแถว ตึกแถวเต็มเลย ถนนพอฝนตกทีกลายเป็นคลอง นี่เราไม่ได้คิดวางแผน แผนมี แต่แผนมันนิ่งหมดนะครับ เขาเรียกแพลนนิง (Planning) ไม่ใช่แผนนิ่ง อย่างนี้เป็นต้น มีกติกา อันที่ ๓ ต้องมีผู้รับผิดชอบครับ วันนี้ไม่มีใครรับผิดชอบเลย ผมเรียนท่านนายก องค์การบริหารส่วนจังหวัดบอกว่าช่วยไปตักผักป่องให้หน่อย บอก โอ้โหปีที่แล้วผมก็ตัก ไม่ไหวหรอกเฮีย ปีที่แล้วก็ตัก ปีนี้ก็ตัก งบประมาณก็ต้องไปทําอย่างอื่นบ้าง เพราะมันไม่มี ผู้รับผิดชอบ อย่างนี้เป็นต้น รวมทั้งองค์การบริหารส่วนตําบลด้วย รวมทั้งองค์กรอิสระด้วย แม้กระทั่งตัวสหกรณ์เองนี่ก็ต้องไปบอกสมาชิกนะครับ ใครที่จะมาทํากิจกรรมกับสหกรณ์ ผมบอกเลยนะครับ ที่นาของคุณเอาน้ําเข้าได้ คุณต้องมีที่น้ําออก คุณต้องมีที่น้ําเข้า ไม่อย่างนั้นประเมินผมไม่ผ่านให้หรอกครับ นี่ละครับสิ่งต่าง ๆ พวกนี้มันเป็นกติกา ซึ่งเรา จะต้องสร้างให้มันเกิดขึ้นให้ได้ หาผู้รับผิดชอบให้ได้ อันที่ ๔ งบประมาณนี้ต้องส่งไปช่วยเขา ต้องจัดให้เป็นนะว่าถ้าปีนี้ขุดลอกอย่างนี้ ปีหน้าถ้าใครทําดีแล้วจะมาทําอย่างนี้ แม่น้ํา ท่านลองไปดูสิครับ ริมน้ําจังหวัดสุพรรณบุรีนี้ไม่มีที่ของชาวจังหวัดสุพรรณบุรีเกินกว่า ๒๐ เปอร์เซ็นต์เลยครับ คนรวยขายที่ไปซื้อที่ริมน้ําหมดนะครับ พอไปซื้อที่เสร็จเรียบร้อย ทําอย่างไรละครับ สร้างเขื่อนลงมา เดินลงไปได้ เดี๋ยวนี้ถ้าเอาเรือไปวิ่งวิ่งไม่ได้หรอกครับ สวนกันไม่ได้เพราะมันแคบ ต่างคนต่างทํา อยู่ในความรับผิดชอบของใครครับ ไปดูบ้างสิครับ นี่คือสิ่งสําคัญนะครับ

อันสุดท้าย คือเรื่องของงบประมาณ เราให้เขาอย่างต่อเนื่องได้ไหม ทําการปฏิบัติได้ต่อเนื่องได้ไหม ถ้าเราไม่มีงบประมาณที่จะสนับสนุนอย่างต่อเนื่องนี้นะครับ ลําบากครับ สุดท้ายคือมีรางวัลให้เขา มีเขตไหม เขตตอนไหนบ้าง แม่น้ําตอนไหนบ้างที่เป็น ตัวอย่างที่ดีที่สามารถที่จะเอามาเลียนแบบได้ ให้คนไปศึกษาดูงานสิครับ ริมน้ํานี้นะครับ ร่มเย็นสบายที่สุดเลยครับ เมื่อก่อนนี้มีผักบุ้งทอดยอด ผักบุ้งไทย เอาไปแกงเทโพอร่อยมาก เลยครับ เดี๋ยวนี้ไม่มีแล้วครับ เพราะใครเอาไปกินก็ไม่ได้ เพราะมันมีแต่สารพิษทั้งนั้นเลย เมื่อก่อนกระโดดลงแม่น้ํานี่นะครับ ท่านประธานครับ กระโดดลงไปนี้ไม่ต้องกลัวเลยครับ เดี๋ยวนี้กระโดดลงไปไม่ใช่กลัวอะไรหรอกครับ กลัวหัวมันไปทิ่มดิน เพราะว่าน้ํามันตื้นลง ทุกวัน ๆ ผมบอกว่าทําไมไม่ลอกแม่น้ําให้มันลึกลงไป ลอกก็ไม่ได้ครับ ถ้าลอกแม่น้ําเมื่อไร บ้านที่อยู่ข้าง ๆ แม่น้ําพังหมดเลยครับ เพราะดินมันต้องสไลด์ (Slide) ลงมาแน่นอน แล้วทําไมต้องไปปลูกในเขตล่ะ นี่คือสิ่งต่าง ๆ ที่ว่าถ้าเรามีแม่น้ําตรงนี้ห่างจากเขตชายแม่น้ํา เท่าไรซึ่งจะปลูกได้ เขามีกฎกติกา เขามีครบถ้วน แต่ไม่ได้นําไปปฏิบัติกัน งานในวันนี้ ท่านประธานครับ ท่านกรรมาธิการด้วยความเคารพอย่างสูงครับ ถ้าเราเขียนกันอย่างสวยหรู ทํามาอย่างแจ่มแจ้งขนาดนี้แล้ว ยังไม่ได้นําไปปฏิบัติ ยังไม่ได้นําไปถือใช้ ไม่มีการเรียนรู้ ไม่มีกติกา ไม่มีผู้รับผิดชอบ ไม่มีงบประมาณ ไม่มีรางวัลสําหรับคนดีที่ทําให้ ยากครับ เพราะฉะนั้นสุดท้ายนี้จะทําให้ชุมชนตรงนี้เข้มแข็งได้อย่างไรครับ ก็ต้องอาศัยบ้าน อาศัย โรงเรียน ซึ่งครูสอนเด็ก อาศัยบ้านซึ่งมีกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน อาศัยวัด ซึ่งเป็นเจ้าอาวาสวัด ท่านไปดูสิครับที่วัดสมานรัตนาราม โอ้โห อลังการ หาที่ไหนได้นะครับ ใครอยากได้อะไร ก็ไปขอพระพิฆเนศที่นั่นครับ ได้ทุกอย่างครับ ใครอยากเป็นอะไรก็ไปขอให้หมดละครับ เพราะอะไรครับ ตรงนั้นเขาทําได้อย่างสวยงามมาก เอกชนยังทําได้ แต่ของเราฝ่ายราชการ ประสานงานบ้าน ประสานงานโรงเรียน ประสานงานวัดให้หลวงพ่อช่วย ทําอะไรก็ทําได้หมด ถ้ามีแหล่งน้ําในชุมชนทุกหมู่บ้าน ทุกตําบล ทุกอําเภอ และทุกจังหวัด น้ําไม่มีวันท่วมเด็ดขาด กราบขอบพระคุณครับท่านประธานครับ