สถิตย์ ชูควบรวมโรงเรียนขนาดเล็ก-เพิ่มโอกาสการเรียนรู้เท่าเทียม

นายสถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ท่านสมาชิก ผู้ทรงเกียรติ กระผม สถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ลําดับที่ ๑๕๓ ผมเข้าใจถึงเจตนารมณ์ของคณะกรรมาธิการที่เสนอเรื่องการควบรวมโรงเรียนขนาดเล็ก ต่อสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศในวันนี้ ผมเข้าใจว่าคณะกรรมาธิการคงได้ตระหนักว่า การศึกษาเป็นพื้นฐานสําคัญของการพัฒนาประเทศ ประเทศที่พัฒนาแล้วทั้งหลาย ส่วนใหญ่จะมีพัฒนาการทางด้านการศึกษาที่ดี ไม่ว่าจะเป็นประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศ อังกฤษ ประเทศเยอรมัน ประเทศฟินแลนด์ ประเทศญี่ปุ่น ประเทศเกาหลี ประเทศสิงคโปร์ ทั่วโลก เพียงยกตัวอย่างบางประเทศที่พัฒนาแล้วทั้งหมดล้วนแล้วแต่มีพื้นฐานทางการศึกษา กับประชาชนทั้งสิ้น การมีพื้นฐานการพัฒนาทางการศึกษากับประชาชนในที่นี้ เข้าใจว่า ทางคณะกรรมาธิการก็คงจะได้คํานึงอยู่บนพื้นฐานของสิ่งที่เรียกว่า การศึกษาเพื่อคนทั้งหมด หรือการศึกษาเพื่อคนทุกคน ขออนุญาตใช้คําภาษาอังกฤษ เอดูเคชัน ฟอร์ ออล (Education for all) การศึกษาสําหรับคนทุกคน ด้วยเหตุนี้ผมจึงเข้าใจว่าคณะกรรมาธิการคงจะมีเจตนารมณ์ ที่จะให้คนทุกคนไม่ว่าจะอยู่ห่างไกลแค่ไหนก็ตามได้รับการศึกษาที่ดี ในเนื้อหาของการเสนอ คงจะมีเจตนารมณ์ที่จะให้คนทุกคนที่ถึงแม้อยู่ห่างไกลเหล่านั้นได้รับการศึกษาที่ดีขึ้น บางประเทศผมจําไม่ได้ ขออภัย บางโรงเรียนมีนักเรียนคนเดียว เขายังเก็บโรงเรียนนั้นไว้ จนกว่านักเรียนคนนั้นเรียนจบในชั้นสูงสุดที่โรงเรียนนั้นมีถึงจะได้ปิดโรงเรียนนั้นไป ท่านสมาชิกบางท่านอาจจะเคยดูหนังไทยเรื่องหนึ่งชื่อ คิดถึงวิทยา หนังเรื่อง คิดถึงวิทยา เป็นหนังที่เกี่ยวข้องกับโรงเรียนเล็ก ๆ โรงเรียนหนึ่งเป็นโรงเรียนที่ตั้งอยู่บนแพ ลอยอยู่บนน้ํา มีนักเรียนไม่กี่คน มีครูคนหนึ่งไปสอน ตอนแรกก็ไม่อยากไป อยู่สักพักหนึ่งก็มีความรู้สึกว่า นักเรียนเหล่านี้เป็นคนไทย ควรจะได้รับโอกาสทางการศึกษาเท่ากับคนไทยอื่น ๆ เกิดความรัก ความพึงพอใจในการสอนอยู่ที่นั่น และด้วยความรัก ความพอใจในการสอนเช่นนั้นทําให้นักเรียนที่นั่นซึ่งอยู่บนแพตั้งใจเรียน ผลการเรียนดีขึ้น มีโอกาสทางการศึกษาเท่า ๆ กับคนอื่นที่อยู่ในเมืองหรือไม่ได้อยู่ห่างไกล ที่กล่าวมานี้ไม่ได้หมายความว่าจะคัดค้านสิ่งที่ท่านกรรมาธิการได้เสนอ เพียงแต่อยากจะ เรียนว่าการดําเนินการในโครงการนี้ขอให้อยู่บนพื้นฐานของการศึกษาสําหรับคนทุกคน เพราะฉะนั้นการวางแผนการศึกษาหรือเอดูเคชันแมปปิง (Education Mapping) คําที่ท่าน ใช้ภาษาอังกฤษต้องมีความชัดเจนว่าอยู่บนพื้นฐานของการที่ทําให้ทุกคนได้รับการศึกษาที่ดี การใช้คําว่า การควบรวมโรงเรียนขนาดเล็ก ทําให้ดูเสมือนหนึ่งว่าไม่ได้สอดคล้องกับเจตนารมณ์ ที่ท่านต้องการ ถ้าจะให้ดีน่าจะเป็นเรื่องของการพัฒนาหรือการบริหารการจัดการนักเรียน ที่อยู่ในโรงเรียนขนาดเล็กว่าเราจะบริหารจัดการนักเรียนที่อยู่ในโรงเรียนขนาดเล็กนั้น อย่างไรให้เขามีโอกาสทางการศึกษาเท่ากับคนอื่นภายใต้ปรัชญาการศึกษาที่ว่า การศึกษา สําหรับทุกคนหรือเอดูเคชัน ฟอร์ ออล (Education for all) ประกอบกับเรื่องนี้อยากจะ ขอเรียนต่อท่านกรรมาธิการและท่านสมาชิกว่าควรจะนําเรื่องอื่น ๆ เข้ามาประกอบเพื่อที่จะ ให้การศึกษาของนักเรียนที่อยู่ห่างไกลได้มีโอกาสทางการศึกษาเท่าเทียมกับคนอื่นภายใต้ หลักการที่ว่าทุกคนต้องมีโอกาสเท่าเทียมกัน ขออนุญาตใช้ภาษาอังกฤษ อ็อปพอร์ทูนิตี ฟอร์ ออล (Opportunities for all) ขณะนี้มีโครงการอยู่โครงการหนึ่งซึ่งเป็นโครงการที่นํา ตัวอย่างมาจากโครงการของประเทศสหรัฐอเมริกาในช่วงระยะเวลาไม่กี่ปีมานี้ที่ประเทศ สหรัฐอเมริกา นักเรียน นักศึกษาที่จบปริญญาตรีใหม่ ๆ มีความคิดความอ่านในการรับใช้ สังคม มีความคิดความอ่านในการเป็นผู้นําการเปลี่ยนแปลงเมื่อจบการศึกษา ต้องการที่จะ ไปเป็นครูสอนนักเรียนที่ด้อยโอกาสทั่วประเทศ ในสหรัฐอเมริกานั้นก็มีสังคมด้อยโอกาส อยู่จํานวนมากเช่นเดียวกันจึงเกิดโครงการหนึ่งเรียกว่า ทีช ฟอร์ อเมริกา (Teach for America) สอนเพื่ออเมริกา โครงการลักษณะเดียวกันนี้ได้เข้ามาในเมืองไทยในนามของ ทีช ฟอร์ ไทยแลนด์ (Teach for Thailand) หรือสอนเพื่อประเทศไทย บัณฑิตที่เพิ่งจบ เหล่านี้มีอุดมการณ์ มีไฟ อยากสอน อยากออกไปให้ความรู้ อยากไปทําประโยชน์โดยเฉพาะ กับผู้ที่ด้อยโอกาสในสังคม ผู้ที่อยู่ห่างไกล เพราะฉะนั้นถ้าหากว่าโครงการพัฒนาหรือบริหาร จัดการนักเรียนที่อยู่ห่างไกลได้นําหรือประสานงานกับโครงการลักษณะคล้าย ๆ กันนี้ ซึ่งมี อยู่หลายโครงการด้วยกันก็จะทําให้โอกาสทางการศึกษาของนักเรียนที่อยู่ในชนบทห่างไกล มีโอกาสที่ดีขึ้นจากครูเหล่านี้ ซึ่งคล้าย ๆ กับครูในเรื่อง คิดถึงวิทยา ที่ผมได้กล่าวในตอนต้น

ประการสุดท้าย การศึกษาสําหรับทุกคนหรือโอกาสสําหรับทุกคน สามารถ ดําเนินการได้ผ่านทางเทคโนโลยีสารสนเทศหรืออินฟอร์เมชันเทคโนโลยี (Information Technology) ซึ่งเป็นถ้อยคําที่อยู่ในบทนําของรายงานของคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศด้านการศึกษา การนําเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในนามของอีเอดูเคชัน (e-Education) หรือดิจิทัลเอดูเคชัน (Digital Education) ก็จะมีผลทําให้การศึกษาในชนบทที่ห่างไกลนั้น ได้รับโอกาสที่เท่าเทียมกันกับการศึกษาของคนที่อยู่ในเมือง เพราะอินฟอร์เมชันเทคโนโลยี (Information Technology) อีเอดูเคชัน (e-Education) หรือดิจิทัลเอดูเคชัน (Digital Education) สามารถที่จะทําให้คนเหล่านั้นได้รับโอกาสทางการศึกษาอย่างเท่าเทียมกัน จึงขอฝากต่อท่านคณะกรรมาธิการเพื่อกรุณาเพิ่มเติมดังต่อไปนี้

ประการแรก ชื่อเรื่อง การควบรวมนั้นดูประหนึ่งว่าจะทําให้ไม่ได้ให้โอกาส กับนักเรียนที่อยู่ในชนบทห่างไกล ถ้าปรับหัวข้อมาในเชิงบวกว่าเป็นการพัฒนาการเรียนรู้ ของนักเรียนที่อยู่ในชนบทที่ห่างไกล เป็นต้น แล้วแต่ท่านจะกรุณาพิจารณา

ประการที่ ๒ ประสานร่วมมือกับโครงการต่าง ๆ ที่มีความตั้งใจที่จะสอน นักเรียนในชนบทที่อยู่ห่างไกล เช่น โครงการทีช ฟอร์ ไทยแลนด์ (Teach for Thailand)

ประการที่ ๓ นําเรื่องเทคโนโลยีสารสนเทศ เรื่อง อีเอดูเคชัน (e-Education) เรื่อง ดีเอดูเคชัน (d-Education) หรือดิจิทัลเอดูเคชัน (Digital Education) เข้ามาประกอบ กับโครงการที่ท่านนําเสนอในวันนี้จะทําให้สิ่งที่ท่านนําเสนอนั้นหวังว่าจะสมบูรณ์แบบมากขึ้น ขอบพระคุณครับ