เลิศรัตน์ สนับสนุนจดทะเบียนแรงงานต่างด้าว ณ จุดผ่านแดน

พลเอก เลิศรัตน์ รัตนวานิช

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม พลเอก เลิศรัตน์ รัตนวานิช สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ขอขอบพระคุณ ท่านประธานที่ได้กรุณาให้โอกาส ที่จริงตอนแรกก็ไม่ได้ส่งชื่ออภิปรายนะครับ ยังไม่ได้ฟัง การเสนอของกรรมาธิการแล้วก็ข้อคิดเห็นของเพื่อนสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ หลาย ๆ ท่าน ก็จึงอยากจะอภิปรายเพื่อให้ข้อคิดเห็นบางประการต่อคณะกรรมาธิการ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านสังคมที่ได้เสนอแผนการปฏิรูประบบการบริหารจัดการ แรงงานข้ามชาติ เรื่อง การจดทะเบียนแรงงานข้ามชาติ ณ จุดผ่านแดนถาวร เข้าสู่ระบบ ผมขอเรียนว่าเห็นด้วยแล้วก็สนับสนุนการดําเนินการที่คณะกรรมาธิการได้เสนออย่างไม่มี เงื่อนไขนะครับ เพราะว่าเท่าที่กรรมาธิการได้เรียนชี้แจงต่อที่ประชุมถึงปัญหาแรงงาน ข้ามชาติหรือแรงงานจากประเทศต่าง ๆ ที่มาทํางานในประเทศไทยนั้น ก็มีข้อมูลที่ชัดเจน ทั้งปริมาณ ทั้งความผิดเพี้ยนในเรื่องของกระบวนการต่าง ๆ ความไม่ชอบด้วยกฎหมาย และปัญหาสังคมที่ตามมากับประเทศเรา ภาระที่เราต้องแบกในทุก ๆ ด้าน ผมเคยดํารง ตําแหน่งเป็นเสนาธิการทหารมีหน้าที่รับผิดชอบในการที่จะดําเนินการกับการข้ามชายแดน โดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย คือดีล (Deal) กับปัญหาแรงงานที่เข้ามาไม่ชอบด้วยกฎหมาย ก็ได้ มีการจัดตั้งหน่วยต่าง ๆ แทบจะเรียกว่ารอบประเทศประกอบด้วยกําลังทหาร ตํารวจ และ ข้าราชการทุกฝ่าย รวมถึงข้าราชการในท้องถิ่นด้วยเพื่อที่จะป้องกันไม่ให้มีการเข้าเมือง โดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่จะเข้ามาทํางานได้เห็นภาพของกระบวนการ ค้ามนุษย์ที่นําแรงงานที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นแรงงานเด็ก แรงงานสตรี ทั้งที่ แอบแฝงเข้ามาเพื่อทํางานที่ผิดกฎหมาย มีหลายครั้งที่เราได้ผลักดันออกไปเพราะ ต้องยอมรับว่าการเข้ามาของแรงงานเหล่านั้น เขาไม่ได้เดินเข้ามาเองโดยตัวเขา มันเป็น กระบวนการ จะเรียกว่ากระบวนการค้ามนุษย์ที่เราเห็นกัน หรือดําเนินการในการแก้ไข ปัญหากันอยู่ต่อเนื่องก็คงจะไม่ผิด ฉะนั้นเมื่อเขาเข้ามาเป็นหมู่เป็นก้อน พอเราจับได้ บางครั้ง บางคราวเราก็พยายามผลักดัน การผลักดันก็ได้ผลน้อย เราผลักออกไปจากจุดนี้ เขาก็จะ กลับมาอีกจุดหนึ่ง ฉะนั้นส่วนใหญ่ก็จนกระทั่งเล็ดลอดเข้ามาสู่ส่วนกลางของประเทศ หรือไปสู่ที่หมายที่เขากําหนดไว้โดยผู้ที่นําเข้ามาได้ การเสนอแนะเพื่อแก้ไขปัญหาในครั้งนี้ ต้องเรียนว่าเราได้พูดคุยกันในที่ประชุมของกรรมาธิการประสานงานแล้ว หรือที่เราเรียกว่า วิป (Whip) ของ สปท. ไม่ใช่ยาสําเร็จรูป ไม่ใช่ยาเม็ดเดียวที่แก้ปัญหาแรงงานข้ามชาติ ทั้งกระบวนการ แต่เป็นหนึ่งในมาตรการที่จะทําให้ปัญหาแรงงานข้ามชาติที่เข้ามาโดย ไม่ถูกกฎหมายนั้นทุเลาเบาบางลง เราต้องเข้าใจตรงนี้ให้ตรงกัน อาจจะ ๑๐ เปอร์เซ็นต์ ๒๐ เปอร์เซ็นต์ มันก็เป็นประโยชน์ เราคงจะหวังเป็น ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ ไม่ได้ใน ๑ มาตรการ หรือในยา ๑ เม็ดนั้น ปัญหาแรงงานข้ามชาติของเราสะท้อนไปในหลาย ๆ ด้าน ที่ชัดเจนที่สุด ก็คือในเรื่องของปัญหาการประมง ที่เราได้รับใบเหลือง ที่เราเรียกว่าไอยูยู (IUU) จาก กลุ่มประเทศในอียู (EU) ยูโรเปียนคันทรี (European Country) ซึ่งเป็นปัญหาที่สําคัญยิ่ง จากการที่เจ้าหน้าที่ไปตรวจค้นเรือ ๒๐,๐๐๐-๓๐,๐๐๐ ลํา ก็พบแรงงานที่ผิดกฎหมาย เป็นจํานวนมากหลายพันคน ทําให้เรือต่าง ๆ ต้องหยุดวิ่งกันอยู่เป็นจํานวนหลายพันลํา ในขณะนี้ อันนั้นเป็นเรื่องที่สําคัญยิ่งที่ต่างชาติให้ความสําคัญต่อการแก้ไขปัญหาการประมง ของไทยนะครับ หรือเรียกปัญหาไอยูยู (IUU) มิฉะนั้นแล้วเราก็อาจจะข้ามจากใบเหลืองไปสู่ใบแดง ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจได้ เพราะมีแรงงานเด็ก แรงงานสตรี ที่ไม่สมควรจะทํางานอยู่ในเรือประมงเป็นระยะเวลานาน ๆ เพราะฉะนั้นมาตรการต่าง ๆ ในการที่จะจดทะเบียนแรงงานต่างด้าว แรงงานจากประเทศ เพื่อนบ้านที่ชายแดน ถามว่าจะเกิดประโยชน์ไหม จะเกิดผลดีไหม ผมเชื่อว่าเกิดครับ อย่างน้อยก็เป็นการที่ทําให้แรงงานที่ผิดกฎหมายในเมืองในประเทศลดลงได้อย่างแน่นอน รวมถึงแรงงานที่ยังผิดกฎหมายอยู่ก็สามารถไปเข้ากระบวนการได้ มันก็เป็นการจัดระเบียบ ที่น่าจะเป็นประโยชน์ แทนที่จะต้องมารอการเปิดการจดทะเบียนหลาย ๆ ปีครั้งโดยมติ ของคณะรัฐมนตรี เพราะฉะนั้นผมคิดว่าไม่มีข้อเสียอะไรที่เราจะดําเนินการตามที่ คณะกรรมาธิการเสนอ แล้วน่าจะนําไปสู่การแก้ปัญหาได้ เรากําลังเข้าสู่ความเป็นประเทศ ในประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (ASEAN Economic Community) คงไม่ใช่เข้าสู่ เราได้ผ่าน มาแล้ว ๔ เดือนเศษนะครับ เมื่อมีมิติของเออีซี (AEC) เข้ามา มันจะเปลี่ยนรูปแบบของ รายงาน การเคลื่อนไหวเรื่องแรงงานไปมากเลยในอนาคตอีกไม่กี่ปีข้างหน้า มีการผ่อนปรน มีการผ่อนผัน มีการให้หลาย ๆ อาชีพสามารถเคลื่อนไหวไปทํางานในประเทศเพื่อนบ้านได้ ซึ่งในอีก ๔-๕ ปี ผมว่าเกือบทุกอาชีพสามารถที่จะเคลื่อนไหวไปทํางานในแต่ละประเทศได้ ในกลุ่ม ๑๐ ประเทศอาเซียน (ASEAN) นี้ ยกเว้นอาจจะเป็นอาชีพที่สงวนไว้ของแต่ละ ประเทศ อีกอย่างหนึ่งที่จะทําให้มิติของแรงงานเถื่อนนั้นลดลงก็คือ ความเจริญในประเทศ เพื่อนบ้านเรา ตอนนี้ไม่ว่าจะในประเทศพม่า ในประเทศเขมร ในประเทศลาว มีนิคม อุตสาหกรรมเกิดขึ้นมากมาย มีท่าเรือเกิดขึ้น มีการพัฒนาที่บางมิตินั้นรุดหน้าไปกว่า ชายแดนของไทยอีก เพราะฉะนั้นแรงงานต่าง ๆ ของเขาก็จะเริ่มกลับไปทํางานในประเทศเขา หรือไม่จําเป็นต้องข้ามชายแดนไปทํางานในประเทศไทยอีกต่อไป เพราะฉะนั้นก็เป็นอีก มิติหนึ่งที่เราจะต้องให้ความสําคัญเช่นเดียวกัน มีหลายอุตสาหกรรมในประเทศเริ่มตระหนัก ถึงความยากในการหาแรงงานทั้งประเทศไทยและต่างประเทศที่จะเข้าไปทํางานในโรงงานเขา ก็ต้องพึ่งพาโรบอต (Robot) พึ่งพาในเรื่องของเครื่องไม้เครื่องมือที่ทันสมัยเพิ่มมากขึ้น ผมจึง คิดว่าแนวทางที่กรรมาธิการเสนอนั้นน่าจะเกิดประโยชน์ในขั้นต้นต่อการแก้ไขปัญหาแรงงาน ข้ามชาติได้ การจัดระเบียบแรงงานข้ามชาติให้อยู่ในกรอบของกฎหมายเพิ่มมากขึ้น เพราะ ถ้าเขาเข้ามาโดยยังไม่จดทะเบียน บางทีเขาก็ไม่จดเลย บางทีเขาก็กลายเป็นแรงงานเถื่อน กลายเป็นไปทํางานที่ไม่เหมาะไม่สมผิดกฎหมาย

ประเด็นสุดท้าย ที่ผมอยากขอกราบเรียนคือ ผมเห็นในข้อ ๒.๒.๒. แนวทาง การแก้ไขปัญหา ท่านบอกว่า ให้เสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบเรื่องการ ปรับปรุงกลไกการบริหารจัดการและคุ้มครองแรงงานข้ามชาติ โดยให้มีคณะกรรมการ ซึ่งมี รองนายกรัฐมนตรีได้รับมอบหมายเป็นประธาน และท่านก็มีรัฐมนตรีกับปลัดกระทรวง อีกเกือบ ๒๐ ตําแหน่ง แต่พอถึงเวลาในการเสนอวาระการปฏิรูป การขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศ เรื่องนี้หายไปนะครับ ก็เลยสงสัยว่าข้อแนวทางการแก้ไขปัญหาของท่าน ท่านจะเอา หรือไม่เอา กรรมการชุดนี้ แต่ผมคิดว่าไม่จําเป็นหรอกครับ เพราะว่าในปัจจุบันนี้มีคณะกรรมการ ระดับชาติ กรรมการระดับกระทรวง กรรมการของกองทัพ กรรมการใน สมช. ที่ดีล (Deal) กับปัญหาแรงงานเถื่อน แรงงานข้ามชาติหลายคณะอยู่แล้ว แล้วก็มีประสิทธิภาพพอนะครับ เพียงแต่ว่าเมื่อคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบตามข้อเสนอของเราแล้ว กรรมการเหล่านั้น ก็จะไปพิจารณาแนวทางในการที่จะดําเนินการให้สอดคล้องกับมติ ครม. ใหม่ที่จะมี เพื่อให้ การจดทะเบียนแรงงานข้ามชาตินั้นมีประสิทธิภาพ แล้วก็ถูกต้องตามกฎหมาย แล้วก็ สามารถที่จะนําไปบังคับใช้ตามข้อห่วงใยของบรรดาเพื่อนสมาชิก ๕ ท่านแรกที่ได้อภิปราย ไปแล้ว ผมคิดว่ามีเหตุมีผล แล้วก็สามารถที่จะนําไปบังคับใช้ตามข้อห่วงใยของบรรดาเพื่อนสมาชิก ๕ ท่านแรกที่ได้อภิปราย ไปแล้ว ผมคิดว่ามีเหตุมีผล ซึ่งกรรมาธิการก็อาจจะทําเป็นข้อเสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีได้ ก็ขอขอบพระคุณท่านประธานและกรรมาธิการที่ให้โอกาสในการอภิปรายครับ ขอบคุณครับ