นายอนุสิษฐ คุณากร

ขอบพระคุณครับท่านประธาน ผม อนุสิษฐ คุณากร สปท. ๑๘๓ ครับ ขออนุญาตกราบเรียนสนับสนุนคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศด้านสังคม สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศครับ การที่ผมเรียนสนับสนุนนั้นผมคิดว่า ขอบเขตของการจดทะเบียนแรงงานข้ามชาติ ๓ สัญชาตินั้นเป็นเรื่องที่มีความสําคัญมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมาย ดังนั้นประเด็นของการ จดทะเบียนที่อยู่ ณ จุดผ่านแดนถาวรนั้นก็เป็นกระบวนการที่เข้าเมืองโดยชอบนะครับ สิ่งที่สําคัญครับประเทศต้นทางที่จะร่วมมือกับเรานั้นมีความพร้อมแค่ไหน อย่างไร เราออกแบบระบบในเรื่องของการจดทะเบียนไว้ว่า การเข้าเมืองโดยชอบ จํานวนตัวเลข ของแรงงานที่เข้ามาทํางานกับเราโดยชอบนั้น ๓,๘๐๐,๐๐๐ คน สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้มันเป็น การเปลี่ยนแปลง มีตัวแปรค่อนข้างมากทีเดียว บางปีก็ลดลง บางปีก็เพิ่มขึ้น กระบวนการ บริเวณชายแดน ต้องยอมรับครับว่ามีการหาเศษหาเลย มีการเป็นนายหน้าหาหัวคิวในเรื่อง ของการนําพาไปจดทะเบียน จนถึงขั้นมีการก่อให้เกิดอาชญากรรมที่เกิดขึ้นบริเวณชายแดน ที่เกี่ยวข้องกับแรงงานต่างด้าวเหล่านี้ตลอดเวลานะครับ สิ่งที่สําคัญครับ คณะกรรมาธิการ ได้พูดถึงผลกระทบต่อความมั่นคงของประเทศ ผมคิดว่าการจดทะเบียนแรงงานที่ด่าน ผ่านแดนถาวรนั้นอาจจะตอบโจทย์นั้นไม่ได้ ที่ตอบโจทย์ได้ก็คือทําอย่างไรในการจดทะเบียน ณ จุดผ่านแดนถาวรให้คน ๓ สัญชาติเหล่านั้นเข้ามาโดยชอบเท่านั้น ผู้ที่เข้ามาโดยชอบเท่านั้น ไม่ได้เป็นประเด็นที่จะทําให้ปัญหาหรือผลกระทบต่อความมั่นคงนั้นลดน้อยลงหรือหมดสิ้นลงไป ที่ผมขออนุญาตกราบเรียนในเรื่องนี้เพื่อเป็นการสะท้อนให้ทางคณะกรรมาธิการได้ห่วงใย และอาจจะมีประเด็นอื่น ๆ ที่จะต้องนําเสนอต่อการปฏิรูปประเทศในมิติในเรื่องของแรงงาน ๓ สัญชาติในโอกาสต่อไปครับ เรื่องเหล่านี้ครับ สิ่งที่สําคัญควรจะเป็นบทบาทของใครในการ ทําหน้าที่นี้ แล้วบทบาทนั้นไม่ใช่แค่เพียงเรื่องการจดทะเบียนเท่านั้นครับ ยังมีตัวแรงงาน ที่อยู่ในประเทศไทยอีก ๑,๐๐๐,๐๐๐-๒,๐๐๐,๐๐๐ คน ที่เป็นคนที่ผิดกฎหมายผมทราบดี ครับว่าท่านพยายามที่จะทําให้งานตรงนี้สามารถทํางานได้อย่างต่อเนื่องแล้วก็มีการจัดการ ที่เป็นระบบนะครับ โดยกระบวนการจดทะเบียนเป็นส่วนหนึ่งเท่านั้น ส่วนแรงงานที่ไม่ได้ จดทะเบียน รวมทั้งผู้ติดตาม ซึ่งขณะนี้ลูกหลานของเขาต้องเรียนว่ากําลังเติบโตครับ กําลัง อยู่ในชั้นมัธยมศึกษา กําลังจะเข้าอุดมศึกษา ความต้องการในเรื่องของการจดทะเบียน มีหลายท่านพูดครับว่า เรามีความต้องการแรงงานเพียงพอแค่ไหนอย่างไร จริง ๆ แล้วทาง ทีดีอาร์ไอ (TDRI) ได้เคยประเมินได้เคยวิเคราะห์สภาพความต้องการของประเทศในแรงงาน สายอาชีพต่าง ๆ แต่ละสาขา แต่ความต้องการนั้นไม่ได้ตอบสนอง เพราะว่าการบริหาร จัดการภาครัฐเองมีข้อจํากัดครับผมเรียนว่ามีข้อจํากัดอย่างไร ผมขออนุญาตสรุปเป็น ประเด็นที่ทางกรรมาธิการน่าจะได้นําเรื่องนี้ไปขยายผลต่อได้นะครับ

ประเด็นในเรื่องของสิ่งแวดล้อมในการบริหารแรงงานของประเทศนั้น มีข้อจํากัดอย่างมากครับ สํานักงานตรวจคนเข้าเมืองขออนุญาตที่นําหน่วยของท่านมาพูดถึง นะครับ มีพื้นที่ต้องกักสําหรับผู้หลบหนีเข้าเมือง ๑๑ แห่งทั่วประเทศไทย รองรับคนได้ ไม่เกิน ๕,๐๐๐ คนครับ ฉะนั้นประเด็นก็จะมีคําถามที่พูดกันอยู่เสมอว่า จะให้ สตม. จับคน ที่ผิดกฎหมายทั้งประเทศไหม จับไม่ได้ครับ เมื่อไรก็แล้วแต่ถ้าตํารวจจับแรงงานหลบหนี เข้าเมืองมากยิ่งขึ้นเท่าไร ตํารวจเหล่านั้นจะถูกตําหนิด้วยระบบบริหารจัดการที่มีจุดอ่อน เราไม่มีห้องกักที่จะดูแลคนเหล่านี้ เราไม่มีห้องขังที่จะรับคนเหล่านี้เข้ามาอยู่ในระบบ ของการดูแลเพื่อจะรอการส่งกลับตาม พ.ร.บ. คนเข้าเมือง พ.ศ. ๒๕๒๒ ได้ อันนี้คือ สิ่งแวดล้อมที่ไม่ได้เอื้อประโยชน์ต่อการแก้ไขปัญหา ค่าเบี้ยเลี้ยง งบประมาณที่หน่วยงาน ได้รับมีข้อจํากัดครับ เรายังฝากสํานักงานตรวจคนเข้าเมืองไว้ในสํานักงานตํารวจแห่งชาติ ในขณะที่การดูแลบริเวณชายแดนนั้นกลายเป็นเรื่องใหญ่ในระยะยาว ในอนาคตของประเทศ อันนี้เป็นสิ่งแวดล้อมประการแรกครับ

สิ่งแวดล้อมประการที่ ๒ ในตัวกฎหมายของประเทศเอง ตัวแรงงานหลบหนี เข้าเมืองที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายแล้ว เมื่อมีการเปลี่ยนเจ้านาย เมื่อมีการเปลี่ยน สถานที่ประกอบการของแรงงานเหล่านั้น จะกลายเป็นบุคคลที่ผิดกฎหมายทันที ประเด็น ที่เกิดขึ้นคือเมื่อจดทะเบียนเสร็จมีการเคลื่อนย้ายแรงงาน มีการเปลี่ยนแปลงแรงงาน ภาครัฐ ทําอะไรกับเขาครับ ผมคิดว่าแค่จดทะเบียนไม่พอครับ คนเหล่านี้จะกลายเป็นคนหลบหนี เข้าเมือง แล้วผู้หลบหนีเข้าเมืองที่ผิดกฎหมายรัฐบาลเราจะทําอะไรกับเขาต่อ ก็ต้องปล่อยให้ เขาเป็นผู้หลบหนีเข้าเมืองผิดกฎหมายต่อไป จนมีการจดทะเบียนครั้งใหม่เราก็จะย้อนกลับมา จดทะเบียนอย่างนี้อีกครับ สํานักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติเคยเสนอนะครับว่า ในเรื่องของ การจดทะเบียนปีต่อปีนั้นไม่ได้แก้ไขปัญหาครับ มีแต่ทําให้ปัญหาต่าง ๆ สะสมเกิดขึ้น แน่นอนครับในการจดทะเบียนในครั้งนี้สําหรับผู้ที่เข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมาย ท่านพูดถึง การจดทะเบียนได้ตลอดเวลา อันนี้เป็นประเด็นที่มีประโยชน์อย่างยิ่งครับ แล้วแรงงานที่ ผิดกฎหมายที่อยู่ในประเทศไทย หรือแรงงานที่จดทะเบียนถูกกฎหมายแล้วไปปฏิบัติการ จนทําให้ตัวเองเป็นคนที่ผิดกฎหมาย เขาจะมีช่องทางอย่างไรในการที่จะเข้ามาสู่กระบวนการ ในเรื่องของการจดทะเบียนให้ถูกต้องตามกฎหมาย เรื่องนี้ก็เป็นประเด็นที่ผมคิดว่าเป็น สิ่งแวดล้อมอีกประการหนึ่งที่จะต้องนํามาคํานึงนะครับ

ประการที่ ๓ ผู้ประกอบการ ปัจจุบันผู้ประกอบการรับผิดชอบอะไรกับเรื่อง เหล่านี้ มีข้อบังคับของกฎหมาย มีบทบัญญัติของกฎหมายที่ลงโทษคนเหล่านี้แค่ไหน อย่างไร ผมคิดว่าเราปล่อยให้สังคมเรามันเกิดความเห็นแก่ตัวครับ แล้วทําให้สังคมส่วนใหญ่ของ ประเทศต้องมารองรับผลกระทบจากความเสียหายที่เกิดขึ้นจากแรงงานหลบหนีเข้าเมือง เรากําลังปล่อยเรื่องเหล่านั้นให้มันเติบโตขึ้น อันนั้นหมายความว่าผมไม่ได้มีเจตนาไปรังเกียจ ผู้ที่ช่วยสร้างชาติบ้านเมืองให้กับประเทศไทยตั้งแต่ยุคของวิกฤติเมื่อปี ๒๕๔๐ จนถึงปัจจุบัน ตัวแรงงานต่างด้าวหลบหนีเข้าเมืองเหล่านี้เข้ามาทําคุณประโยชน์ แต่ในขณะเดียวกัน เขาไม่ได้รับการตอบสนองหรือไม่ได้รับการดูแลเท่าที่ควร เพราะระบบของเราหรือสิ่งแวดล้อม ของเราไม่เอื้อประโยชน์ เรามานั่งทะเลาะกันเองในเรื่องของสิทธิมนุษยชน ฝ่ายสิทธิมนุษยชน ก็ดูแลเรื่องสิทธิมนุษยชนอย่างเต็มที่ ฝ่ายรัฐเองถ้าไปบังคับใช้กฎหมายอย่างเต็มที่ก็กลายเป็น ถูกตําหนิโดยสิทธิมนุษยชน ผมเคยเรียนต่อสภาแห่งนี้ในหลาย ๆ ยุค หลาย ๆ รัฐบาลครับว่า ในขณะนี้ข้าราชการของเราเกือบทุกคนละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ครับ โดยเฉพาะเอาเรื่อง แรงงานมาเป็นโจทย์ว่ามีแรงงานหลบหนีเข้าเมืองอยู่ทุกจังหวัด อยู่ทุกอําเภอ แต่ไม่สามารถ บริหารจัดการได้ อันนี้จะโทษท่านใดคงไม่ได้ เพราะว่าในเชิงของนโยบาย ในเชิงของปฏิรูป ประเทศนั้นมีความจําเป็นที่จะต้องมีการทบทวนให้ครบถ้วนครับ

และประการสุดท้าย ในเรื่องของความรับผิดชอบของหน่วยงานขององค์กร ต่าง ๆ นั้น ขณะนี้หน่วยงานใดต้องรับผิดชอบในระดับนโยบาย แน่นอนครับ มี คสช. มีการ จัดตั้งองค์กรในเรื่องของการดูแลแรงงานในรัฐบาลยุคนี้ครับ ในยุคต่อ ๆ ไปส่วนภูมิภาค จะต้องดูแลอย่างไรครับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขณะนี้ไม่มีภารกิจในการที่จะเข้าไปดูแล คนเหล่านี้ แต่เราคาดหวังว่าเขาควรจะต้องดู แต่แน่นอนครับระบบของการเปลี่ยนแปลง กติกาในเรื่องของการบริหารจัดการเรื่องนี้ต้องทําอย่างครบถ้วน แล้วก็ต้องทําภายใต้ การรักษาผลประโยชน์ของชาติเป็นหลักครับ

สุดท้ายครับ ประเด็นของการจดทะเบียนในครั้งนี้ผมคิดว่าจะเป็นจุดเริ่มต้น ส่วนหนึ่งที่จะทําให้กระบวนการบริหารจัดการแรงงานต่างด้าวให้ถูกกฎหมาย แต่ในขณะเดียวกัน ผมขอเสนอในประเด็นในเรื่องของแรงงานหลบหนีเข้าเมืองที่ผิดกฎหมายนั้นเป็นสาระสําคัญยิ่ง แล้วก็เป็นฐานความมั่นคงของประเทศทั้งทางด้านเศรษฐกิจ ทั้งทางด้านสังคม และในอนาคต คนเหล่านี้ผมเชื่อว่าอาจจะต้องกลายมาเป็นคนไทยในระยะเวลาต่อมา เหมือนกับพ่อแม่ พี่น้องเราสมัยยุคที่เข้ามาในช่วงของอพยพเคลื่อนย้ายจากประเทศจีนลงมาในประเทศไทย ขอบพระคุณครับ