ชูชัย ยันร่างกฎหมายการค้าเดินหน้า ชี้ไม่ถูกแช่แข็ง

ขอบพระคุณครับท่านประธาน ก่อนอื่นต้องขอบคุณ ท่านประธานอลงกรณ์เมื่อสักครู่นะครับที่บอกเส้นทางการเดินของร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ ตั้งแต่ มิถุนายน ๒๕๕๘ ในครั้งที่เป็น สปช. ซึ่งท่านอาจารย์สมชัย ฤชุพันธุ์ แล้วก็ดอกเตอร์ กอบศักดิ์ก็ได้ทํางานด้วยกันมานะครับ ที่ต้องเน้นย้ําตรงนี้ด้วยเหตุที่ว่ามีการให้ข้อมูล ที่คลาดเคลื่อนว่ารัฐบาลนี้ไม่สนใจเรื่องปฏิรูปที่ดิน ซึ่งวันนี้ก็ตอบชัดเจนว่าไม่เป็นความจริง แล้วก็เรื่องนี้กําลังเดินหน้าต่อไป แม้กระทั่งมีข้อมูลว่าร่าง พ.ร.บ. แข่งขันทางการค้าที่ สปช. ได้ดําเนินการเสนอมานั้นก็ถูกแช่แข็ง ไม่เดินหน้า ด้วยเหตุที่ว่าไปกระทบกับทุนใหญ่ เพราะว่าในร่าง พ.ร.บ. ฉบับนั้นจะไปทําให้ไม่เกิดสิ่งที่เรียกว่า อํานาจเหนือตลาด ผมเชื่อว่า สิ่งนี้ไม่เป็นจริงเช่นกัน เรื่องนี้คงจะต้องทําความกระจ่างและสร้างความเข้าใจต่อสังคมต่อไป นะครับ

ผมต้องขอบคุณกรรมาธิการชุดนี้อย่างยิ่งนะครับที่นําโดยท่านประธานสถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ ท่านอาจารย์สมชัย ฤชุพันธุ์ ดอกเตอร์กอบศักดิ์ ภูตระกูล และกรรมาธิการ ท่านอื่น ๆ ที่ไม่ได้ปรากฏตัวในวันนี้ ที่ผลิตผลงานที่น่าชื่นใจ แล้วก็ผมเชื่อว่าเป็นผลงาน ชิ้นโบแดงของสภาแห่งนี้ แล้วก็เป็นผลงานชิ้นโบแดงของรัฐบาลแห่งนี้ด้วยถ้าเราดําเนินการ ขับเคลื่อนให้สุดทางจนกว่าจะมีรัฐบาลใหม่ ท่านประธานครับ ผมได้เคยอภิปรายในสภาแห่งนี้ ว่าเหตุที่ ๑ ทศวรรษที่ผ่านมามีการเรียกร้องให้มีการเปลี่ยนใหญ่ของบ้านเมือง สาเหตุสําคัญ นะครับมีอยู่ประการเดียวเท่านั้น คือความเหลื่อมล้ําและความไม่เป็นธรรมในสังคม ถ้าเรา สามารถเปลี่ยนใหญ่หรือปฏิรูปลดความเหลื่อมล้ําและสร้างความเป็นธรรมในสังคมแล้ว สิ่งที่ เรียกว่าความปรองดองหรือสันติสุขก็จะเกิดขึ้นในแผ่นดินนี้ครับ ผมได้เคยอภิปรายเรื่อง การปฏิรูประบบสุขภาพ ที่ดําเนินการมาก่อนหน้านี้กว่า ๑๐ ปีนะครับ เครื่องมือที่สําคัญ ชิ้นหนึ่งคือ พ.ร.บ. ประกันสุขภาพแห่งชาติซึ่งสามารถที่จะลดความเหลื่อมล้ํา ซึ่งมีทั้งหมด ๕ มิติด้วยกัน แต่สามารถลดความเหลื่อมล้ําได้ถึง ๔ มิติ เพราะว่าความเหลื่อมล้ําทางรายได้ ความเหลื่อมล้ําทางโอกาส ความเหลื่อมล้ําทางสิทธิ ความเหลื่อมล้ําทางอํานาจ และ ความเหลื่อมล้ําทางศักดิ์ศรีนั้น เครื่องมือที่เรียกว่า ประกันสุขภาพถ้วนหน้า สามารถที่จะลด ความเหลื่อมล้ําได้ถึง ๔ มิติด้วยกัน เพราะว่าเรื่องรายได้คงไม่สามารถที่จะไปดําเนินการได้ แต่แม้กระนั้นก็ตามนะครับ จากดําเนินงานศึกษาวิจัยก็สามารถทําให้ครัวเรือนทั้ง ๗๐,๐๐๐ ครัวเรือนในแต่ละปี ไม่ล้มละลายจากค่ารักษาพยาบาล และที่สําคัญคนไทยไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน ก็ตาม หัวไร่ปลายนาสามารถจะเดินเข้าไปใช้บริการอย่างมีศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ สมัยผมอยู่โรงพยาบาลชุมชน เขาใช้บัตรสงเคราะห์ผู้มีรายได้น้อย น่าเห็นใจมากเพราะว่า เขาไปอย่างที่เขาไม่อยากไปเท่าไรหรอกครับ แต่ว่าด้วยความทุกข์จากความเจ็บป่วย ก็จําเป็นต้องใช้บัตรส่งเสริมบัตรสงเคราะห์ผู้มีรายได้น้อย แต่เดี๋ยวนี้เป็นบัตรสุขภาพถ้วนหน้า เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่ประชาชนควรจะได้รับ แต่เครื่องมือฉบับนี้สามารถลดความเหลื่อมล้ํา สร้างความเป็นธรรมได้ทั้ง ๕ มิติ ท่านประธานครับ เราหวังที่อยากเห็นแผ่นดินนี้เป็นครัวของ โลกเราอยากเห็นบ้านของเราเป็นแหล่งอาหารของโลก เราจะต้องมีแผ่นดินที่ดีที่สุดของโลก เช่นกัน และที่สําคัญคือเกษตรกรชาวไร่ชาวนา จะต้องเป็นเกษตรกรชาวไร่ชาวนา ซึ่งเป็น ผู้ผลิตภัณฑ์ของโลกที่มีศักดิ์ศรี มีที่ดินเป็นของตนเองนะครับ ถ้าเกษตรกรชาวนาชาวไร่ ไม่มีที่ดินเป็นของตัวเอง ต้องเช่าหรือว่าต้องเป็นหนี้สินรุงรังอะไรต่าง ๆ ผลิตผลคงจะดีได้ยาก ความยืนยันข้อนี้ท่านศาสตราจารย์ นายแพทย์เกษม วัฒนชัย ท่านยืนยันกับผมนะครับว่า จากการศึกษาวิจัยทั่วโลกถ้าเกษตรกรชาวไร่ชาวนาไม่ได้เป็นเจ้าของที่ดินผลผลิตไม่ดีครับ เพราะฉะนั้นงานชิ้นนี้จึงมีความสําคัญสูงมากจะเรียกว่าธนาคารที่ดินหรือจะเรียกว่าอะไร ก็ตามแต่ แต่ว่าโดยหลักการและเหตุผลนั้น ผมคิดว่าตรงกับสิ่งที่เราอยากเห็น ในเรื่อง ของรายได้มันก็มีความชัดเจนนะครับว่าประชาชนสามารถที่จะใช้ที่ดินในการทํากิน และ ที่สําคัญที่สุดแก้ปัญหาเรื่องที่ดินหลุดมือ อันนั้นเป็นปัญหาที่ดอกเตอร์กอบศักดิ์ใช้คําว่า ชอกช้ํา ผมเรียกว่า ชอกช้ําสุดประมาณ นะครับ แล้วคนไม่มีที่ดินทํากินจะมีศักดิ์ศรี ได้อย่างไรคนชาวนาชาวไร่ เกษตรกรที่มีที่ดินทํากินของตัวเองสามารถยืนบนแผ่นดินที่เขาเป็น เจ้าของจะมีสภาพต่างกับคนที่ไปเช่าเขานะครับ เราเคยได้ยินเรื่องแผ่นดินนี้เราครองหรือว่า ดีส แลนด์ อีส มาย (This land is mine) อันนี้มันของต่างประเทศ แต่ว่ามนุษย์เรามันก็ เหมือนกันหมดครับ มันจะมีความรู้สึกเช่นนี้ โอกาสของชีวิตถ้ามีที่ดินทํากิน สิทธิขั้นพื้นฐาน ในการทํามาหากินเราจะพูดเสมอว่าแผ่นดินเราสมบูรณ์ขณะที่วิกฤติเศรษฐกิจ กลับไปบ้าน มีที่ดินทํากิน เข้าป่าชุมชนเข้าป่ายังสามารถ ที่อันนั้นเป็นธนาคารของชีวิต ธนาคารของชุมชน ยังไม่อดตาย อันนี้คือแผ่นดินที่บรรพชนของเราได้รักษาให้ไว้ แต่ว่าท่านอาจารย์หมอเกษม ท่านก็พูดเหมือนกันว่าที่ดิน ๙๐ เปอร์เซ็นต์นั้น อยู่ในมือของคน ๑๐ เปอร์เซ็นต์ อันนี้เป็น ตัวชี้วัด เป็นสัญญาณที่ทําให้เกิดความเหลื่อมล้ําและไม่เป็นธรรมในสังคมที่เกิดความวุ่นวาย ทุกวันนี้ นี่คือสาเหตุหลัก ประเด็นที่ดอกเตอร์กอบศักดิ์ได้อธิบายลงรายละเอียดนั้น ผมคิดว่า ดีมากครับ เพราะว่าเราจะคิดอยู่เสมอว่า หรือไม่ก็ความเป็นจริงที่บอกเราเสมอว่า นางฟ้าอยู่ที่ หลักการแต่ซาตานอยู่ที่รายละเอียด แต่ว่ารายละเอียดในแต่ละหมวดของร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ ได้ถูกอธิบายอย่างแจ่มชัดถึงหลักการ เหตุผล การเกิดขึ้นและดํารงอยู่ของกลไกนี้เข้าใจว่า เส้นทางของการที่รัฐบาลนี้ส่งไปให้หน่วยงานต่าง ๆ ได้วิพากษ์วิจารณ์ ได้ส่งความเห็นมา แล้วกรรมาธิการชุดนี้นําไปปรับทําให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น ทําให้ฟังแล้วมีความมั่นใจยิ่งขึ้น ไม่ว่าองค์ประกอบของกลไกที่จะมาดูแลหรือว่าเรื่องของหมวด ๔ ในเรื่องของการจัดการ การบริหารจัดการเป็นหัวใจสําคัญในการใช้ประโยชน์ที่ดิน ตลอดจนการกํากับการประเมินผล แน่นอนครับมีผู้ที่อภิปรายเพิ่มเติม ผมคิดว่าเป็นสิ่งที่ดีที่จะมาอภิปรายเพิ่มเติมในเรื่องของ รัฐบาลท้องถิ่นหรือองค์กรบริหารท้องถิ่นที่จะเข้ามามีส่วนร่วม เพราะว่ามิติทิศทางข้างหน้า คนที่จะรู้สภาพในพื้นที่ดีที่สุดก็คือองค์กรบริหารท้องถิ่น อันนั้นก็เป็นข้อเสนอแนะที่ผมคิดว่า น่าสนใจมากนะครับ

มาประเด็นสุดท้ายที่ผมคิดว่าเป็นข้อเสนอที่อยากจะเห็นการทําต่อ ถ้าสถานการณ์เอื้ออํานวยนะครับ เราเป็นสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ มันจะมีเครือข่าย ต่าง ๆ อีกเยอะเลยที่เขาเคยผลักดันเรียกร้องเรื่องนี้มาตั้งแต่สมัยจัดทําสมัชชาปฏิรูปประเทศ ตั้งแต่ปี ๒๕๕๓ หรือก่อนหน้านั้น จะมีเครือข่ายปฏิรูปที่ดิน เครือข่ายทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม เครือข่ายต่าง ๆ อยู่ทั่วประเทศ ดังที่ผมได้เกริ่นนําในครั้งแรกนะครับ ถ้าเอา ร่างฉบับนี้ รายงานฉบับนี้ไปทํางานกับเครือข่ายต่าง ๆ นี้จัดเวทีทั่วประเทศโดยที่ไม่มีใคร มาแทรกแซงหรือตีรวน หรือสถานการณ์ที่เป็นไปอย่างสร้างสรรค์แล้ว การสร้างความเข้าใจ ให้เกิดขึ้นรวมทั้งการรับฟังความเห็น ซึ่งก็เริ่มมาจากสมัชชาปฏิรูปประเทศตั้งแต่ชุดสมัย ท่านอาจารย์หมอประเวศ วะสี และท่านอานันท์ ปันยารชุน ที่ทํามาจนมีมติเรื่องธนาคาร ที่ดินออกมา มีมติเรื่องภาษีที่ดิน มีมติเรื่องสิทธิของชุมชนในการบริหารจัดการที่ดิน หรือที่เดิม เรียกว่าโฉนดชุมชนนั้นละครับ รวมทั้งบริหารเรื่องกองทุนยุติธรรมที่จะช่วยเหลือคนยากคนจน เวลาโดนฟ้องร้องในเรื่องคดีต่าง ๆ ผมเหลืออีกนิดเดียวครับ ข้อเสนอในการขับเคลื่อนนี่ ผมคิดว่าเป็นบทบาทสําคัญของสภาแห่งนี้ครับ ที่ถ้าเครือข่ายต่าง ๆ เห็นชอบและเข้าใจ เห็นคุณค่าก็จะเป็นพลังสําคัญที่จะให้การขับเคลื่อนนั้นประสบความสําเร็จ ถ้าเราทําเฉพาะ ส่วนบนในเครือข่ายโครงสร้างอํานาจรัฐ การปฏิรูปหากแม้สําเร็จแต่ไม่ยั่งยืนครับ ผมต้อง ขอขอบคุณกรรมาธิการชุดนี้นะครับ และเอกสารชุดที่ท่านอาจารย์สมชัย ฤชุพันธุ์ ได้เสนอมา เป็นแพกเกจ (Package) เป็นชุดนี่นะครับ ทั้ง ๕ เรื่องนี้ เรื่องการปฏิรูประบบเกษตรพันธสัญญา ให้เป็นธรรม การจัดตั้งสถาบันการเงินชุมชน การจัดตั้งธนาคารที่ดิน การปฏิรูประบบสหกรณ์ ออมทรัพย์ การปฏิรูประบบประกันภัยพืชผล ทั้ง ๕ เรื่องนี้ถ้าสามารถขับเคลื่อนให้เกิดผล ในรัฐบาลนี้ จะเป็นผลงานชิ้นโบแดงชิ้นสําคัญของสภาแห่งนี้และรัฐบาลแห่งนี้ และความเข้าใจ ที่บิดเบือนหรือคลาดเคลื่อนนั้นผมคิดว่าจะได้รับความเข้าใจที่ชัดเจน ถ้าทําได้สําเร็จ แม้จะ ไม่ที่สุดผมก็คิดว่าจะทําให้แผ่นดินนี้น่าอยู่น่าอาศัยที่สุดแห่งหนึ่งในโลกใบนี้ครับ ขอบคุณครับ