เฉลิมชัย เครืองาม หารือบทบาทของ สปท. ในการเสนอความเห็นต่อการปฏิรูปประเทศ โดยเฉพาะด้านการศึกษาและกระบวนการยุติธรรม พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงความแตกต่างของร่างรัฐธรรมนูญสองฉบับ และแสดงความกังวลต่อร่างกฎหมายปฏิรูปที่ถูกย่อจนขาดสาระสำคัญ จึงเสนอให้มีการตั้งคณะกรรมการเฉพาะกิจพร้อมกฎหมายรับรองเพื่อกำหนดกรอบการปฏิรูปในระยะยาว โดยเน้นว่าสิ่งจำเป็นคือการวางโครงสร้างหลักของรัฐธรรมนูญ ไม่ใช่การโฟกัสเพียงรายละเอียดชั่วคราว
ขอบคุณท่านประธานครับ ใจหายวาบเลย นึกว่าจะไม่ได้อภิปราย เพราะท่านประธานบอกว่าเหลือท่านยงยุทธอีกท่านเดียว ท่านประธานครับ ผม เฉลิมชัย เครืองาม สปท. หมายเลข ๓๑ ก็ได้ฟังสมาชิกหลายท่าน อภิปรายแสดงความคิดเห็นมาก็เกือบ ๒ ชั่วโมง ทุกท่านก็ถูกทั้งนั้นนะครับไม่มีใครผิด เพียงแต่ว่าเป็นการมองหรือว่าวิเคราะห์ประเด็นต่าง ๆ ตามมุมมองที่น่าจะเป็น ทั้งนี้ทั้งนั้น ปริศนาอยู่ที่หนังสือฉบับนี้คือฉบับที่ส่งจากท่านประธานมีชัยมาถึงท่านประธาน สปท. เสียดายนะครับ ช่วงประมาณ ๑๐ โมง ๑๐ โมงครึ่ง ๑๑ โมงนี่ ถ้าคิดกันแบบง่าย ๆ เร็ว ๆ ก็ม้าเร็ววิ่งไปที่ข้างหลังเท่านั้นเองติดกัน เคาะประตูถามท่านมีชัยเลยว่า ท่านอาจารย์ครับ หนังสืออันนี้เรากําลังอภิปรายกันจะให้เราพูดเรื่องอะไร จะให้เรานําเสนอหนังสือ ในประเด็นอะไร อย่างไรบ้าง เราก็จะได้คําตอบ ก็ไม่ต้องเสียเวลา อาจจะฮิต ทู เดอะ พอยท์ (Hit to the point) ไปได้เลย แต่ไม่เป็นอะไรครับมันก็ผ่านมาแล้ว เพียงแต่ผมก็ได้ทํา การบ้านมาบ้าง แล้วก็ได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนความคิดเห็นจากที่ท่านพูดถึงว่าสิ่งที่ สปท. จะช่วยเหลือทาง กรธ. นี่อะไร อย่างไรบ้าง คําตอบก็แล้วแต่เป็นดุลพินิจของ ท่านประธานแล้วก็สมาชิกในห้องแห่งนี้ คือเข้าใจว่าทาง กรธ. เดิมทีโจทย์ของเขามีคําตอบ อยู่แล้วว่าเขาจะปฏิรูปเรื่องใหญ่ ๆ ที่เขาเห็นว่าเร่งด่วน มีความจําเป็นอย่างยิ่ง ไม่มีใครเถียงเลย พูดที่ไหนถูกที่นั่น ๒ เรื่อง ท่านประธานก็คงทราบ เรื่องแรก ก็คือเรื่องการปฏิรูปการศึกษา เรื่องที่ ๒ ก็คือเรื่องการปฏิรูปกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย ๒ เรื่องนี้มันถูก ทุกวินาที เป็นเรื่องที่จะต้องปฏิรูป จนมีคําตอบว่าถ้าปฏิรูป ๒ เรื่องนี้แล้วเรื่องอื่น เดี๋ยวค่อยทําก็ได้ประเด็นก็คือนอกจาก ๒ เรื่องนี้แล้วเขายังไม่ตกผลึกมันน่าจะมีเรื่องอื่นอีก รัฐธรรมนูญยังไม่ยาวเกินไปจนถึงขนาดว่าจะไม่ให้ปฏิรูปเรื่องอื่นอีกแล้ว จะไม่เขียนบัญญัติ เอาไว้เลย เพราะฉะนั้นยังพอจะมีพื้นที่เหลืออยู่ที่ให้เราคิดเรื่องการปฏิรูปเสนอไปที่ กรธ. ได้บ้าง คือเขาต้องการให้เราเป็นเสมือนเป็นที่ปรึกษาหรือเป็นธิงก์แท็งก์ (Think tank) ในการที่จะทําเรื่องปฏิรูป เพราะถ้าจะมองข้าม สปท. ไปเลยก็เหมือนหัวหลักหัวตอ ตั้ง สปท. มาแล้วให้ทําปฏิรูป แต่พอร่างรัฐธรรมนูญเวลาจะพูดถึงเรื่องปฏิรูปจะไม่ทํา ความเข้าใจไม่ถามเราเลยผมว่าใจจืดใจดําไป เพราะฉะนั้นจึงเป็นที่มาของหนังสือฉบับนี้ ก็ถามทาง สปท. ว่าท่านจะมีความคิดเห็นอย่างไร ท่านประธานครับ ในมือผมมีเอกสาร ๒ ชุด ซ้ายและขวา ชุดหนึ่งคือรัฐธรรมนูญฉบับของอาจารย์บวรศักดิ์ร่างแรก ชุดที่ ๒ คือ รัฐธรรมนูญฉบับของอาจารย์บวรศักดิ์อีกนั่นละ แต่เป็นร่างที่ถูกตีตกไปโดย สปช. ทั้ง ๒ ร่างนี้ ความแตกต่างที่ชัดเจนอยู่ในหมวดว่าด้วยการปฏิรูป ร่างแรก ๑๐ หน้า ๑๐ กว่ามาตรา ลงรายละเอียดเลย ปฏิรูปเรื่องไหน วาระอะไร อย่างไร ทําอะไร อย่างไรบ้าง ก็มีทั้งข้อดี ข้อเสีย ข้อเสียได้มีผู้อภิปรายไปแล้วว่าเป็นการไปผูกมัดการดําเนินตามนโยบายของรัฐบาล จะทําให้มีปัญหาในการบริหารราชการแผ่นดินในอนาคต
ร่างที่ ๒ ย่อลงมาสรุปจาก ๑๐ กว่าหน้า ๑๐ กว่ามาตราลงมาเหลือ ๔ มาตรา ประมาณ ๒ หน้าเศษ ๆ แต่ผมอ่านดูแล้วก็ติดใจ ผมในฐานะกรรมาธิการ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมผมก็ไม่เห็นด้วย เพราะว่า ไปย่อของผมมากเกินไป สิ่งที่ควรจะใส่ก็ไม่ใส่ สิ่งที่ใส่แล้วไม่ใช้ภาษาหรือว่าใช้ถ้อยคํา ที่ยังไม่ถูกต้อง ไม่รัดกุมพอจะมีปัญหาเรื่องของการตีความในอนาคตก็น่าจะมีการแก้ไข แต่ ๒ อันนี้ตอบโจทย์ที่อาจารย์มีชัยถามมาหรือเปล่า ผมตอบว่าก็ยังไม่ได้ตอบโจทย์ เพราะรัฐธรรมนูญ มาตรา ๓๕ (๑๐) เขาบอกว่าให้ทํากลไก เขาอยากจะได้ธิงก์แท็งก์ (Think tank) อยากจะได้ข้อเสนอแนะว่าการปฏิรูปเรื่องต่าง ๆ วาระต่าง ๆ ทําไปแล้ว ถ้าไม่สําเร็จ หรือมีข้อขัดแย้งในอนาคต หรือรัฐบาลเขาไปแก้กฎหมายเสีย ไปทําอะไร ที่ไม่เป็นไปตามที่ สปช. หรือ สปท. ทําเอาไว้ใครจะเป็นคนตัดสิน ใครจะเป็นคนบอกว่า ต้องทําอย่างนี้ ต้องทําอย่างนั้น ใครเป็นคนทํา อันนี้คือสิ่งที่เขายังคิดไม่ออก เขาอยากจะให้เราช่วยคิด บางเรื่องผ่าน ครม. ในอนาคตไปแล้ว ครม. ตีตกไป เราอุตส่าห์ทําแทบตาย สมมุติเรื่องมันค้างอยู่เขาก็ถาม นั่นเป็นนัยว่าจะให้ใครเป็น คนตัดสินใจ ในรัฐธรรมนูญฉบับของอาจารย์บวรศักดิ์เขามีคนตัดสิน มีคณะกรรมการ คปป. หรือคณะกรรมการอะไรก็แล้วแต่ทําเอาไว้ แต่ก็ถูกตีตกไปแล้ว เขาอยากจะได้คําตอบตรงนี้ ว่าถ้าไม่มี คปป. สปท. อยากจะให้คณะไหน องค์กรไหนเป็นคนพิจารณา เราใช้เวลามา ๒ ชั่วโมงเรายังไม่ได้ให้คําตอบเขา เราไปพูดเรื่องในรายละเอียดของการปฏิรูปวาระต่าง ๆ เสียหมด แต่เรื่องที่เขาอยากจะได้คําตอบ พูดง่าย ๆ ว่าทาง กรธ. ไม่อยากจะถูกด่าฝ่ายเดียวครับ เสนอกลไก เสนอคณะอะไรขึ้นมาให้เป็นคนทําเรื่องอนาคตเดี๋ยวก็ถูกด่าอยู่ฝ่ายเดียว เรื่องอะไรล่ะ สปท. ช่วยคิดให้หน่อย คปป. ไม่มี แล้วจะมีอะไรแทน ก็มีผู้เสนอไปแล้วว่า ให้มีคณะกรรมการปฏิรูป หรือจะชื่ออะไรก็แล้วแต่ และให้มีกฎหมาย พ.ร.บ. ประกอบ รัฐธรรมนูญว่าด้วยการปฏิรูป โดยส่วนตัวผมก็เห็นด้วย และผมก็เชื่อว่าอันนี้น่าจะเป็น การตอบโจทย์ เป็นทางออก เป็นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ของการปฏิรูปในอนาคตว่าช่องทาง ของการปฏิรูปควรจะเป็นอย่างไร ส่วนเรื่องวาระ หรือประเด็นต่าง ๆ ของการปฏิรูปนั้น เป็นเรื่องของรายละเอียดที่ไปว่ากันในอนาคต เพราะฉะนั้นเอกสารทั้ง ๒ ชุดนี้แทบจะไม่ต้อง ส่งไป ใครคิดก็คิดออก ขออภัยคุณหมอชูชัยท่านเข้ามาแล้ว ผมอยากจะให้ท่านประธาน เปิดโอกาสให้คุณหมอชูชัยช่วยอภิปรายให้สักนิดหนึ่ง โดยส่วนตัวผมนะครับ ผมเห็นด้วย กับอาจารย์ดุสิต ควรจะต้องมีคณะทํางาน คณะกรรมการชุดพิเศษขึ้นมาชุดหนึ่ง มาย่อ มาย่อย มาสรุปประเด็นต่าง ๆ ที่เราพูดกันทั้งหมดตั้งแต่ ๑๐ โมง ๑๐ โมงครึ่ง รวมทั้งสิ่งที่ เราคิดว่าต้องมีกลไกต่าง ๆ ที่จะเสนอ กรธ. ให้เขาใส่ไว้ในรัฐธรรมนูญเสนอไป ผมอยากจะเสนอให้คุณหมอชูชัยเป็นประธานคณะทํางานหรือคณะกรรมการชุดนี้ เพราะว่า ท่านทําเรื่องนี้มาจะมีคําตอบเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี ท้ายที่สุดท่านประธานครับ การปฏิรูปนั้น จะสําเร็จหรือไม่สําเร็จไม่ได้เห็นผลภายในระยะเวลาสั้น ๆ มันใช้เวลานาน แต่กลไกต่างหาก ที่จะเป็นตัวกําหนดกฎเกณฑ์กติกาในอนาคตว่าจะเหลว จะแท้ง หรือจะโต ถ้าหากว่า กลไกนั้นไม่สามารถกํากับดูแลได้เหมือนดังที่ท่านนายกรัฐมนตรีท่านกังวลมาก ผมแทบจะพูด แทนใจท่านนายกรัฐมนตรีได้ว่าท่านกังวลเรื่องนี้มากที่สุดในเรื่องของการปฏิรูปว่าถ้าในช่วง รัฐบาลนี้ทําไม่สําเร็จ อะไรจะเป็นตัวกํากับในการกําหนดว่าอนาคตของการปฏิรูปประเทศ จะเป็นอย่างไร กลไกต่าง ๆ ที่จะใส่ไว้ในรัฐธรรมนูญนั่นละคือฮาร์ดแวร์ (Hardware) เราอย่าไปกังวลเรื่องซอฟต์แวร์ (Software) เลยครับ ซอฟต์แวร์ (Software) นี้เปลี่ยนแปลง ได้ทุกวินาที แต่ฮาร์ดแวร์ (Hardware) นี้เราช่วยคิดเสนอเข้าไปอีกสักพารากราฟ (Paragraph) หนึ่งก็ยังดี ผมขอเสนอที่จะให้มีการตั้งคณะกรรมการชุดพิเศษขึ้นมา อย่านะครับ อันนี้ส่วนตัวนะครับ ท่านเสนอไปว่าประเด็นปฏิรูปสาธารณสุข ปฏิรูปสังคม ปฏิรูปเศรษฐกิจ กระบวนการยุติธรรม ปฏิรูปสิ่งแวดล้อม ปฏิรูปพลังงาน ปฏิรูปนั่นปฏิรูปนี่ ปฏิรูปรัฐวิสาหกิจ เสนอไปเขาไม่อ่านหรอกครับ เขาอยากจะให้เราเป็นธิงก์แท็งก์ (Think tank) ให้เขาว่าถ้ารัฐบาลทําไม่สําเร็จ สปท. เสนอมาหน่อยสิว่าจะทําอย่างไร กลไกครับ ฮาร์ดแวร์ (Hardware) ต่างหาก ขอบคุณครับ