ชูชาติ หารืออนุรักษ์วัฒนธรรม-ภูมิปัญญาท้องถิ่น เน้นสร้างมูลค่าอย่างยั่งยืน

นายชูชาติ อินสว่าง

กราบเรียนท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศที่เคารพ เรียนท่านกรรมาธิการที่เคารพอย่างสูง ก่อนอื่นต้องขอกราบขอบพระคุณ ท่านกรรมาธิการที่จัดให้มีวาระในวันนี้ซึ่งถือว่าเป็นวาระเร่งด่วน ท่านประธานที่เคารพ ตามที่ ท่านกรรมาธิการได้แจ้งว่าการขับเคลื่อนเรื่องในด้านของวัฒนธรรมนั้นมี ๒ ด้าน คือด้านที่ จับต้องได้และจับต้องไม่ได้ ผมขออนุญาตนําเรียนเรื่องแรกก่อนนะครับ เรื่องที่จับต้องได้ก็คือ เรื่องของศิลปวัฒนธรรมทางด้านของโบราณสถาน ท่านที่เคารพครับ ผมเคยเป็นกรรมาธิการ คณะกรรมาธิการปฏิรูปค่านิยม ศิลปะ วัฒนธรรม จริยธรรมและการศาสนา ดั้งเดิมในสมัย ท่านอาจารย์เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ เป็นประธานกรรมาธิการอยู่ ท่านก็ให้ความสนใจในเรื่อง ของวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้เสียส่วนใหญ่ เนื่องจากท่านเป็นศิลปินแห่งชาติ มาวันนี้ท่านบวรเวท ท่านเคยเป็นอธิบดีกรมศิลปากรท่านก็มาจับเรื่องของโบราณสถาน เสียเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งผมดูจากวาระของการปฏิรูปวาระที่ ๓๕ แล้ว ก็จะไม่มีเรื่องของ โบราณสถานมากมายนัก ต้องขอกราบขอบพระคุณอย่างสูง แต่ผมอยากจะกราบเรียน ด้วยความเคารพว่าผมเป็นห่วงในเรื่องของโบราณสถานไม่น้อยกว่าคนในชาติไทยทุก ๆ คน ด้วยความเคารพจริง ๆ ว่าสิ่งที่เกี่ยวข้องกับโบราณสถานอย่างหนึ่งสําคัญที่สุดก็คือ สํานักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ โบราณสถานส่วนใหญ่ ขออนุญาตเอ่ยนาม ท่านสุรินทร์ แล้วก็ท่านสมพงษ์ได้พูดแล้วว่าส่วนใหญ่ก็จะอยู่ในวัด เพราะฉะนั้นคนที่จะดูแลวัดได้ดีที่สุด ก็คือเจ้าอาวาสวัด การจะทําอะไรในวัด ไปแตะต้องโบราณสถานส่วนใหญ่วัดจะต้องรับรู้ เจ้าอาวาสก็เป็นคนสําคัญที่จะต้องตัดสินใจว่าให้ทําได้ ไม่ให้ทําได้ เพราะฉะนั้นสํานักงาน พระพุทธศาสนาแห่งชาติเอง ก็ขออนุญาต น่าจะเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องในการให้คําอธิบาย ถวายความรู้ให้ท่านทราบในเรื่องของตัวบทกฎหมาย แม้แต่กระทั่งตัดต้นไม้ การก่อสร้าง อะไรขึ้นอย่างหนึ่งก็ดี อะไรก็ดี เช่น บางทีศาลาวัดทําด้วยไม้เก่า ๆ โอบต้นเบ้อเริ่มเทิ่มเลย แต่ไม่น่าจะเอาออกไปเลยนะครับ ก็จําเป็นต้องเอาออก เพราะอะไรครับ เพราะว่าโลกมัน เจริญขึ้น พอเอาออกสร้างขึ้นใหม่ก็ไม่ได้อย่างเก่าแล้วครับ เพราะมันเป็นปูนหมด อย่างนี้ ผมถือว่าเป็นสิ่งสําคัญ เพราะฉะนั้นสํานักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติจะต้องเป็นผู้ที่ ประสานงานว่าอะไรควรไม่ควรอย่างไร ควรที่จะต้องถวายความรู้ให้ท่าน อย่างผมผมไปถวาย ความรู้ให้ท่านไม่ได้หรอกครับ เพราะคุณพ่อผมสอนไว้ว่า พระ หมอ ตํารวจ อย่าไปยุ่งด้วย เป็นภัยกับตัวอย่างยิ่ง เพราะฉะนั้นท่านสอนผมไว้อย่างนี้ผมก็ไม่ค่อยได้ไปยุ่งด้วยครับ อันนี้คือสิ่งที่ผมอยากจะฝากไว้ แต่ผมเป็นห่วงครับ ท่านกรรมาธิการผ่านไปยังท่านประธาน เป็นห่วงเรื่องวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ผมขออนุญาตแบ่งหมวดหมู่ออกเป็นเรื่องของ ภูมิปัญญาไทย เรื่องของศิลปะพื้นฐาน และเรื่องของวัฒนธรรมไทย อย่างภูมิปัญญาไทย ตอนนี้นี่นะครับถ้าท่านไม่รีบทําเสียตอนนี้แล้วผมว่าไม่ทันการณ์นะครับ ภูมิปัญญาไทย อย่างสมมุติว่าตอนนี้ภัยแล้ง ไม่ต้องสมมุตินะครับ เรื่องจริง ภัยแล้งเข้ามา ชาวบ้านช่วยเหลือ ตัวเองกันได้ วิธีการสูบน้ําออกมาจากใต้ดิน เจาะน้ําบาดาลขึ้นมามันแขวนแล้วครับ มันไม่ทัน แล้วครับ มันแล้งแล้วนะครับ เขาขุดบ่อลงไปเลยครับ ขุดลงไปเอาตัวลงไปเป็น ๑๐ เมตรเลย เพื่อที่จะเอาหัวท่อไปวางไว้ตรง ๑๐ เมตรที่ตรงนี้ แล้วก็ชักขึ้นมาข้างบน แล้วก็ออกมาที่นา อีกทีหนึ่ง อันนี้เป็นภูมิปัญญาไทยซึ่งเขาคิดกันเองนะครับ ฝรั่งทําไม่ได้หรอกครับ ฝรั่งกลัวครับ ไม่กล้าลงไปหรอก ๑๐ เมตร ฝรั่งกลัวตาย แต่คนไทยไม่กลัวตาย คนไทยกลัวอดครับ นี่คือสิ่งสําคัญ นี่คือภูมิปัญญาไทย คิดอะไรไม่ออกก็ต้องคิดถึงภูมิปัญญาไทย ท่านคิดดูสิครับ ประชารัฐมาจากไหนครับ ประชารัฐ ๒๔๘๒ ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย เป็น ประชารัฐครับ เอามาจากเพลงชาติไทย นี่คือภูมิปัญญาไทย

เรื่องที่ ๒ ที่ผมอยากจะกราบเรียนก็คือ ผมเรียนว่าศิลปะพื้นบ้านเป็น สิ่งสําคัญที่สุด สามารถทําให้เกิดการสร้างงานในเศรษฐกิจในบ้านเมืองได้ ผมเป็นประธาน สภาวัฒนธรรมของอําเภอศรีประจันต์ ผมมีลานสภาวัฒนธรรมของผม ทุกวันศุกร์ที่สาม ของเดือนผมเอาโรงเรียนต่าง ๆ ๓๙ โรงเรียนในอําเภอศรีประจันต์มาจัดแสดงตามที่ที่ประชุม กรรมาธิการ ท่านอาจารย์เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ เป็นประธาน ผมทําอยู่นะครับ โรงเรียนต่าง ๆ มาแสดงทุกโรงเรียน ท่านเชื่อไหมครับ เด็กในอําเภอศรีประจันต์เก่งมาก สามารถที่จะไปต่อ ได้สบาย ๆ บางคนผมดูไมค์ทองคํา ขออนุญาตนะครับ ชิงช้าสวรรค์นี่นะครับ ยังสู้เด็กผม ไม่ได้เลยครับ แต่เด็กผมไม่มีโอกาส เด็กผมไม่มีพื้นที่ในการนําเสนอ นี่คือสิ่งต่าง ๆ ที่ผมบอกว่า จําเป็นจะต้องหาพื้นที่ของการแสดงให้ ระดับอําเภอไประดับจังหวัด ระดับจังหวัดไประดับ กรุงเทพฯ นี่ถ้าไม่ได้เอกชนช่วย อย่างรายการ ๒ ราย ถ้าไม่ได้เขาช่วย รับรองไปไหนไม่ได้ครับ อยู่เมื่อไรก็อยู่กันแค่นั้น กว่าจะค้นหาเพชรในตมได้มันนานแสนนาน ผมอยากจะกราบเรียน นะครับว่า ศิลปะพื้นบ้านเป็นสิ่งสําคัญที่สุด ยอดมวยไทย ท่านคิดดูนะครับเดี๋ยวนี้เวิร์กพอยต์ (Workpoint) เอามาจัดนะครับ บัวขาว บัญชาเมฆ ขออนุญาตที่เอ่ยนาม เอานักมวยไทยมาต่อยกับฝรั่ง เดี๋ยวนี้นะครับ แล้วไม่มีอะไรที่มันเก่งไปกว่าภูมิปัญญาไทยนะครับ ฝรั่งขึ้นมาต้องไปวอร์ม (Warm) กัน เลอะเทอะเลยนะครับกว่าจะวอร์ม (Warm) กันได้ ของเราแค่ไหว้ครูมวยไทยก็เหงื่อท่วมตัว แล้วครับ นี่คือสิ่งที่เป็นภูมิปัญญาไทย น้องเมย์นี่นะครับ ท่านคิดดูนะครับน้องเมย์พอชนะ แบดมินตันนะครับ ได้เป็นมือวางอันดับหนึ่งของโลกเลยนะครับ ก้มลงครับ นั่งไหว้เลยครับ นั่งกราบเลยครับ นั่นคือเป็นสิ่งที่เป็นภูมิปัญญาไทยคนชื่นชมมากเลย ทั่วโลกเลยนะครับ นั่งลงไปกราบเลยครับ แล้วกราบสวยด้วยนะครับ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีเองท่านยังชื่นชม เลยครับว่าภูมิปัญญาไทยพวกนี้ทําอย่างไรถึงจะสร้างไว้ ก็เลยไปจนถึงวัฒนธรรมต่าง ๆ ยิ้มง่าย ไหว้เป็น นี่คือไอเดนทิตี (Identity) ของที่ทํางานผมเลยนะครับ ยิ้มง่าย ไหว้เป็น ของเราเคยสอนกันไหมครับ เจอหน้าก็ยิ้มแย้มแจ่มใส มีธุระถามไถ่ สอบถามเรื่องใด เต็มใจบริการ นะครับ ยิ้มเข้าไว้นะครับ ตํารวจเรียกปรี๊ด จอด ยิ้มไว้ก่อนครับ ขอครับ เคยไหมครับขอโทษ ไม่ได้ ไม่ให้ขอโทษ อย่างนี้ก็ไม่ได้นะครับ นี่คือสิ่งสําคัญที่เราจะต้องสอน เราจะต้องสร้างให้ได้ เราต้องปฏิรูปให้ได้ ให้เกิดเป็นรูปธรรมจริง ๆ ขึ้นมาให้ได้ว่าเราจะทํา อย่างไรเกี่ยวกับวัฒนธรรมของเรา ยิ้มง่าย ไหว้เป็น ไหว้ผิดที่ ดีกว่าผิดที่ไม่ไหว้ เจอหน้าใคร ไหว้เข้าไว้ก่อนนะครับ บางทีเขาโกรธเรามาเขายังไม่กล้าโกรธต่อเลยครับ เพราะเราไหว้ครับ ผมสอนลูกผมไว้นะครับว่า ไหว้ผิดที่ ลูก ดีกว่าผิดที่ไม่ไหว้ เจอใคร พ่อไหว้ใครเอ็งไหว้ตามเลย เพราะพ่อนับถือคนนั้น ถ้าใครไหว้พ่อนะ เอ็งไหว้เขาเถอะ เพราะว่าเขานับถือพ่อ นี่คือ สิ่งสําคัญที่เราต้องสอนว่าเป็นวัฒนธรรมประเพณีของเรา ขอโทษ มีไหมครับ ฝรั่งนี่ โดนนิดหนึ่ง ซอร์รี (Sorry) ซอร์รี (Sorry) เสียใจ ขอโทษ เอกซ์คิวส์มี (Excuse me) แต่คนไทย ไม่มีหรอกครับ อ๋อมองหน้าหรอ เพราะเราไม่ได้ปลูกฝังภูมิปัญญาไทยพวกนี้ ไม่ได้ปลูกฝัง วัฒนธรรมต่าง ๆ เหล่านี้ เพราะฉะนั้นผมกราบเรียนด้วยความเป็นห่วงว่า ถ้ากรรมาธิการ อย่าลืมเรื่องของวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้นะครับ เป็นสิ่งสําคัญ เพราะฉะนั้นเราจะสร้าง คุณค่าในชีวิตของเราได้ ตื่นขึ้นมานี่นะครับสวัสดีพ่อ สวัสดีแม่ นี่คือคุณภาพชีวิตที่มันดีขึ้น สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ ท่านคิดดูว่าผมจัดลานเวทีวัฒนธรรม เดี๋ยวนี้น้ําแข็งใสก็มีขาย ข้าวเกรียบปากหม้อก็มีขาย กระเพาะปลาก็มีขาย นี่คือสร้างรายได้นะครับ ทุกคนก็เอามาขาย แม้แต่ว่าเดี๋ยวนี้กลางคืนยังมีผักปลอดสารพิษมาขายเลยนะครับ เพราะว่าชาวบ้านชาวไร่ เขารู้นะครับว่านี่คือลานสภาวัฒนธรรมของอําเภอ แต่ไปไม่ได้ครับ เพราะมันไม่มีทางเดินต่อ มันขาดการเชื่อมโยง ขาดการให้การสนับสนุนจากภาครัฐอย่างเต็มที่ ผมเรียนด้วยความเคารพ ฉะนั้นถึงเวลาแล้วที่ว่ากรรมาธิการครับ ท่านประธานที่เคารพครับ ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้อง ประสานงานกับท้องถิ่น ถึงเวลาที่เราจะต้องประสานงานกับทางส่วนบริหารราชการระดับ จังหวัด ให้สนับสนุนวัฒนธรรม ผมเชื่อว่าถ้าประเทศไทยมีวัฒนธรรมที่ดี ในองค์กรมี วัฒนธรรมที่ดี ในบ้านเรามีวัฒนธรรมที่ดี เราไปได้สบายมาก เราอยู่ที่ไหนเราก็อยู่ได้ เพราะ วัฒนธรรมเราเป็นคนที่ยิ้มง่าย ไหว้เป็น รู้จักขอโทษ รู้จักให้อภัย มีความจริงใจต่อกัน อย่างนี้ เป็นต้นครับ ผมขอบพระคุณท่านประธาน ขอบคุณท่านกรรมาธิการ ที่นําเรื่องของวัฒนธรรม ที่จับต้องไม่ได้ไว้อยู่ในหัวใจด้วย ขอบพระคุณอย่างสูงครับ ขอบพระคุณครับ