นินนาท ชี้แจงเพิ่มช่องทางประชาชนร่วมร่างข้อบัญญัติท้องถิ่น

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๑๘ · ๑๘ เมษายน ๒๕๕๙

นินนาท ชลิตานนท์ ชี้แจงแนวทางการแก้ไขกฎหมายเพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการเสนอข้อบัญญัติท้องถิ่นอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมเสนอให้มีการกำหนดกรอบเวลาและกลไกสนับสนุนที่ชัดเจน เพื่อป้องกันการเพิกเฉยจากหน่วยงานท้องถิ่น และเห็นควรเปิดช่องให้ประชาชนรับรู้สาระการเสนอข้อบัญญัติอย่างโปร่งใส รวมทั้งเสนอปรับปรุงกฎหมาย กทม. ให้เหมาะสมกับสถานการณ์จริง โดยเฉพาะการมีส่วนร่วมในการผลักดันข้อบัญญัติในประเด็นที่กฎหมายเดิมยังไม่ครอบคลุม เช่น ปัญหาป้ายบิลบอร์ดหรือสัญญาณจราจร พร้อมเน้นว่าการแก้ปัญหาเดือดร้อนรำคาญไม่จำเป็นต้องออกข้อบัญญัติทุกกรณี แต่สามารถดำเนินการผ่านช่องทางสภาหรือผู้บริหารท้องถิ่นได้ โดยข้อเสนอต่างๆ จะถูกรวมไว้ในกฎหมายจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างเป็นระบบ

นางนินนาท ชลิตานนท์ ประธานกรรมาธิการ

กราบขอบพระคุณค่ะ ท่านประธานที่เคารพ ก่อนอื่นดิฉันต้องขอกราบขอบพระคุณเพื่อนสมาชิกผู้ทรงเกียรติ หลาย ๆ ท่านที่ได้กรุณาอภิปรายแล้วก็ให้ความเห็นนะคะ ขออนุญาตเรียนตอบเป็นเบื้องต้นก่อน แล้วก็หลังจากนั้นก็จะให้ท่านประธานอนุกรรมาธิการท่านได้ตอบเสริมนะคะ

สําหรับท่าน สปท. คุรุจิตแทบจะทั้งหมดที่ท่านกรุณาดิฉันมากเลยก็คือ ท่านได้สรุปสิ่งที่ท่านประธานอนุกรรมาธิการได้เสนออีกครั้งหนึ่งเพื่อความเข้าใจว่า การมี กฎหมายว่าด้วยให้พี่น้องประชาชนเสนอข้อบัญญัติท้องถิ่นนั้นทําไปเพื่ออะไรนะคะ จริง ๆ แล้วข้อบัญญัติท้องถิ่นนี้ก็ออกโดยท้องถิ่นอยู่แล้ว ท้องถิ่นเห็นว่ามันเป็นอะไร เป็นอะไรจะเป็นปัญหาจะต้องแก้ไขให้กับพี่น้องประชาชนนั้นต้องออกอยู่แล้ว แต่มันอาจ มีบางเรื่องบางราวที่ท้องถิ่นมองข้ามไป แต่ว่าพี่น้องประชาชนบอกว่าอันนี้ใช่ต้องออก ทีนี้เมื่อกฎหมายเปิดโอกาสเช่นนั้นแต่ว่ากฎหมายให้จํานวนคนเอาไว้เยอะเขาก็ทําไม่ได้ แถมยังบอกว่า ร่างมาด้วยนะถ้าอยากให้ท้องถิ่นทําอะไรร่างมาด้วย ข้อบัญญัติอะไร เขาจะไป ทําได้อย่างไรนะคะ เพราะฉะนั้นตรงนี้ก็เพียงแต่แก้ไขเพื่อเพิ่มช่องทางหรืออุดช่องโหว่ ของกฎหมายแก้เสียให้มันสะดวกขึ้น แต่ขณะเดียวกันมิได้หมายความว่า ทุก ๆ อย่างจะผ่าน เพียงช่องทางออกข้อบัญญัติเท่านั้น พี่น้องประชาชนนั้นสามารถที่จะร้องเรียนที่จะแจ้ง ให้ทางสมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่นดําเนินการนะคะ อย่างกรณีที่ท่านได้กรุณา ให้ข้อสังเกตว่าควรจะมีพี่เลี้ยงในการที่จะไปร่างข้อบัญญัติ อันนี้ก็คงจะต้องทําอยู่แล้วนะคะ แต่ถึงเวลาเขาจะมีขั้นตอนเพิ่มเติม อาจจะมีอยู่ในกฎกระทรวง อาจจะมีอะไรนะคะ ขณะเดียวกันท่านก็ได้สอบถามว่า เอ๊ะ แล้วไม่มีบทกําหนดโทษ หรือว่าถ้าเกิดสภาเอาไป แล้วไปเฉยเมย แล้วจะทําอย่างไรนะคะ กราบเรียนว่าเรามีระยะเวลากํากับอยู่ในมาตรา ๘ ค่ะ คือถ้าสมมุติว่าผ่านกระบวนการทุกอย่างถูกต้องแล้วทางประธานสภาท้องถิ่นส่งแจ้งให้ท่าน ผู้บริหารท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่นต้องรีบไปร่างภายใน ๓๐ วันแล้วก็นําเสนอ นําเสนอสภา ตามข้อบังคับ ตามข้อบังคับนั้นจะกําหนดว่านําเสนอภายใน ๓๐ วัน แล้วก็หลังจากนั้น เสร็จแล้วจะต้องรีบนําเสนอสภาพิจารณาภายในสมัยประชุมนั้นเลย แต่ถ้าสมัยประชุมนั้น มันไม่ทันก็ต้องเสนอในสมัยประชุมถัดไป เพราะฉะนั้นอันนี้ก็คิดว่าได้กํากับในเรื่องของ ระยะเวลาแล้วนะคะ

สําหรับของท่านถวิลวดีนะคะ ที่ได้กรุณาให้ข้อสังเกตว่า ทําไมถึงไปห้าม ในเรื่องของการให้เขามีส่วนร่วมในเรื่องการเสนองบประมาณ อันนั้นต้องกราบเรียนว่า ไม่ได้ห้ามนะคะ คือแต่ว่าอาจจะพูดไม่ครบ จริง ๆ แล้วข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่าย ประจําปีหรือข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม กฎหมายจะกําหนดให้เป็นเรื่องของ ผู้บริหารท้องถิ่นกับสภาท้องถิ่นเขาเป็นคนพิจารณา แต่ในขณะเดียวกันก็จริงอย่างที่ท่านว่า ว่าพี่น้องประชาชนต้องมีส่วนร่วมในการนําเสนอเรื่องต่าง ๆ ที่จะเอาไปลงในข้อบัญญัติ ท้องถิ่น โดยเฉพาะในเรื่องของงบประมาณรายจ่าย โดยเฉพาะ อบต. ทั้งหลาย หรือว่า เทศบาล หรือ อบจ. เขาจะเกี่ยวข้องกับในเรื่องข้อบัญญัติงบประมาณทั้งนั้น เพราะฉะนั้น เวลาทําเขาจะไปมีส่วนร่วมอยู่ในแผนพัฒนาท้องถิ่น ซึ่งแผนพัฒนาท้องถิ่นก็จะกําหนดให้ พี่น้องประชาชนสามารถนําเสนอได้ทุก ๆ เรื่องเลย และถ้าเรื่องอะไรเกี่ยวกับเรื่องของ งบประมาณ ก็จะต้องนําเข้าไปพิจารณาด้วย หมายถึงว่าช่องทาง ไม่ใช่เสนอโดยตรง แต่มีการเสนอร่วมอยู่ตลอดเวลา แล้วก็ในเรื่องของการที่จะแจ้งสาระว่า จะเสนอข้อบัญญัติ เรื่องอะไร อันนี้จริง ๆ แล้วจะกําหนดไว้ในมาตรา ๖ บวกมาตรา ๗ แล้วก็บวกมาตรา ๘ แต่ว่าที่ท่านได้นําเสนอไว้ว่าควรจะนําสาระนั้นไปประกาศให้พี่น้องประชาชนได้ทราบ อันนี้ คณะกรรมาธิการน้อมรับไว้นะคะว่าสามารถที่จะไปเพิ่มให้ชัดเจนขึ้นในตรงนี้ได้ ตอนที่เรา แจ้งรายชื่อไปให้พี่น้องประชาชนทราบว่าขณะนี้มีพี่น้องประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งเข้าชื่อกัน เสนอข้อบัญญัติ ๕,๐๐๐ คนแล้ว หรือว่า ๑ ใน ๕ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น ๆ แล้ว อันนี้เราแจ้งไปเพื่อที่จะให้ท่านยืนยัน เพราะบางท่านอาจจะบอกว่า เอ๊ะ ไม่เห็นรู้เลยว่า จะเอาชื่อฉันเข้าไปเสนอข้อบัญญัติ อันนี้ก็แจ้งไปเพื่อดูสิว่าจะมีใครคัดค้านรายชื่อตัวเองไหม ขณะเดียวกันนั้นเราสามารถจะแจ้งสาระของความตั้งใจที่พี่น้องประชาชนได้แจ้งมาว่า อยากจะให้เสนอทําเป็นข้อบัญญัติ อันนี้ก็สามารถทําได้ ก็น้อมรับข้อเสนอของท่านไว้

สําหรับเรื่องของท่าน สปท. ดุสิต ที่ได้กรุณานําเรื่องราวต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ที่เหตุการณ์ที่คุมะโมะโตะมาแจ้งต่อที่ประชุมนั้น ดิฉันก็กราบเรียนว่าเรื่องของการป้องกัน และบรรเทาสาธารณภัย จริง ๆ แล้วมี พ.ร.บ. แห่งชาติอยู่ แล้วก็จะมี พ.ร.บ. แล้วก็ มีกฎกระทรวง แล้วก็มีข้อบัญญัติท้องถิ่น แต่อย่างไรก็ตามถ้าเรื่องใดที่ข้อบัญญัติท้องถิ่น ของรัฐออกไปแล้วหรือของท้องถิ่นออกไปแล้ว ยังไม่ครอบคลุม หรือพี่น้องประชาชนเห็นว่า ควรจะมีเพิ่มเติม ท่านก็สามารถนําเสนอได้ เป็นการทําให้มันสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ยกตัวอย่าง อย่างขณะนี้สมมุติว่าท่านจะเห็นว่ามีป้ายโฆษณาบิลบอร์ด (Billboard) ขนาดใหญ่อยู่ตาม ถนนมากมาย ตรงนี้ท้องถิ่นอาจจะไม่ได้ออกข้อบัญญัติห้ามไม่ให้มีการติดตั้งอยู่ในเขตเมือง แต่ถ้าพี่น้องประชาชนโดยเฉพาะคนกรุงเทพฯ เห็นว่า เอ๊ะ นี่มันเป็นอันตราย ทําไมมันอยู่ ในเขตเมืองตั้งกันเต็มไปหมด พี่น้องประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหลายก็อาจจะเข้าชื่อกัน เสนอขอให้กรุงเทพมหานครออกข้อบัญญัติว่าห้ามติดตั้งป้ายขนาดใหญ่อย่างนี้ในเขตเมือง สมมุตินะคะ อันนี้เป็นต้น

ขณะเดียวกันก็ขอกราบเรียนท่านสุรินทร์นะคะว่าของ กทม. ก็กําหนดเอาไว้ ในกฎหมายเลยว่า ๑๐,๐๐๐ คน คือท่านไม่ต้องไปหาถึง ๘๐๐,๐๐๐ คน เพราะว่าเราก็ทราบว่า ไม่มีทางทําได้ ดังนั้นจึงเห็นว่าต้องแก้ไข

ของท่าน สปท. อําพล ก็ขอบพระคุณท่านที่ได้กรุณาแนะนําหลักการต่าง ๆ แต่ดิฉันก็ขออนุญาตกราบเรียนท่านว่าสิ่งที่ท่านได้แนะนํานั้นก็ตรงกับใจของคณะกรรมาธิการ แล้วก็จะไปอยู่ในเรื่องของประมวลกฎหมายจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สิ่งที่ท่านอําพล และท่านกษิดิ์เดชธนทัตท่านเสนอ ก็คืออยากให้พี่น้องประชาชนมีส่วนร่วมในการบริหาร ในการปกครองท้องถิ่นทั้งหมด ซึ่งอันนี้ทําได้ และจะไปอยู่ในคณะกรรมการประชาคม ท้องถิ่น ซึ่งอาจจะมีอยู่หมวดหนึ่งเลย หมวดหนึ่งที่ว่าด้วยการมีส่วนร่วมของพี่น้องประชาชน ก็จะไปอยู่กฎหมายของ กทม. ที่เขากําลังจะปฏิรูปและก็จะนําเสนอต่อไป แล้วก็จะไปอยู่ ในกฎหมายประมวลจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบทั่วไปของท่านวัลลภที่จะเสนอ จัดตั้งต่อไป อันนั้นจะเป็นเรื่องกว้างเลยค่ะว่า พี่น้องประชาชนท่านมีส่วนร่วมได้ทุกรูปแบบ แต่ในเรื่องนี้เป็นเพียงการเติมเต็มของการที่ท้องถิ่นออกข้อบัญญัติแล้วอาจจะไม่ครบถ้วน อาจจะไม่ตรงใจ อาจจะยังสนองตอบต่อการแก้ไขปัญหาของพี่น้องประชาชนซึ่งคนละมุมมองได้ แล้วท่านก็สามารถจะเสนอขึ้นมาเพื่อเป็นการเติมเต็มในการดูแลท้องถิ่นนั้น ๆ ตามเจตนารมณ์ ของพี่น้องประชาชนในท้องถิ่นนะคะ

แล้วก็อีกประการหนึ่งที่ท่านกษิดิ์เดชธนทัตท่านได้กรุณาแนะนําว่า จริง ๆ แล้ว ข้อบัญญัติท้องถิ่นสามารถออกได้ในหลายลักษณะ ก็เป็นจริงตามนั้น ไม่ได้จําเป็นจะต้องมา เข้าชื่อแบบนี้ก็ได้ อาจจะพี่น้องประชาชนในท้องถิ่นนั้นร่วมกันทํากิจกรรม จนกิจกรรมนั้น เป็นกิจกรรมที่ดี เกิดเป็นรูปธรรมขึ้นมา หรือเป็นธรรมนูญของท้องถิ่น สมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่นก็สามารถจะนําเอาเรื่องเหล่านั้นมากําหนดในข้อบัญญัติท้องถิ่นได้ นอกจากนั้นการแก้ไขเหตุเดือดร้อนรําคาญ เรื่องที่ว่าทําไมไม่มีกรณีฉุกเฉิน จะให้เสนอเข้า ข้อบัญญัติ ดิฉันกราบเรียนว่าท่านมีความสุขเถอะค่ะถ้าท่านแจ้งทุกเรื่องที่ท่านเดือดร้อน ไปยังสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นที่ท่านได้เลือกเขาเข้ามาว่าท่านเดือดร้อนมากเลย ขณะนี้ข้างบ้านทําอะไรแบบนี้ท่านแจ้งไปเลย เขาจะต้องมาดูแล แล้วก็ถ้าเกิดเหตุการณ์ ต่าง ๆ เหล่านั้นไม่คลี่คลาย ก็จะต้องดําเนินการต่อไป ไม่จําเป็นจะต้องออกเป็นข้อบัญญัติ หรือถ้าหากว่าเหตุการณ์เหล่านั้นมันถึงจุดที่ว่าสมควรจะต้องออกเป็นข้อบัญญัติ เขาก็จะต้อง เก็บเอาไปออกข้อบัญญัติด้วย ร้องเรียนผ่านได้ทุกช่องทาง

สําหรับของท่านเสรีนั้น ดิฉันขอกราบเรียนว่าก็คงจะเป็นเรื่องของการจราจร ซึ่งจะนําเรียนท่านต่อไปในตอนที่มีการปฏิรูปกรุงเทพมหานคร เพราะว่าในเรื่องของการจราจร กับเรื่องของการปฏิบัติงานแก้ไขในกรุงเทพมหานครนั้น การจราจรมีหลายหน่วยงาน เหลือเกินที่ช่วยกันดูแล แล้วก็บางครั้งการดูแลก็อาจจะไม่ได้ประสาน ไม่ได้บูรณาการกัน แล้วก็สิ่งที่ท่านได้นําเสนอนั้นดิฉันก็จะขออนุญาตนําไปฝากเจ้าหน้าที่ที่กรุงเทพมหานคร ในเรื่องของสัญญาณไฟจราจร ถ้าหากว่ามันเกิดเหตุจากสัญญาณไฟจราจรจริง ๆ ก็ขออนุญาตน้อมรับไว้ค่ะ

นอกจากนั้นดิฉันก็ขออนุญาตให้ท่านประธานอนุกรรมาธิการและอนุกรรมาธิการ ที่เกี่ยวข้องท่านได้นําเสนอเพิ่มเติมเกี่ยวกับคําถาม คําตอบ หรือข้อสงสัย ข้อสังเกตต่าง ๆ ค่ะ ขอบพระคุณท่านประธานค่ะ