เมธินี เทพมณี หารือความจำเป็นในการพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัลและเนื้อหาสร้างสรรค์ของอาเซียน โดยเน้นการสร้างแพลตฟอร์มร่วม การพัฒนาทักษะแรงงาน และการส่งเสริมดิจิทัลคอนเทนต์จากชุมชนเพื่อก้าวสู่ตลาดโลก
กราบเรียนท่านประธาน ดิฉัน นางเมธินี เทพมณี สปท. หมายเลข ๑๑๗ ดิฉันขออนุญาตนําเรียนว่า โดยหลักการดิฉันเห็นด้วยที่จะมีการ ดําเนินการเรื่องนี้อย่างต่อเนื่องและจริงจังนะคะ ในโอกาสที่ดิฉันเองได้ติดตามเรื่องนี้ มาโดยตลอดพบว่าตัวเลขในเรื่องของอุตสาหกรรมเศรษฐกิจดิจิทัล (Digital) เติบโต อย่างรวดเร็วมากในแต่ละประเทศ วันนี้ดิฉันมีข้อมูลเป็นข้อสังเกตที่ได้มาจากทางการศึกษา ของแผนแม่บทเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารอาเซียนเล่มใหม่ล่าสุดค่ะ เล่มนี้รัฐมนตรี ไอซีที (ICT) ๑๐ ประเทศได้มีการประชุม แล้วก็ให้ความเห็นชอบในโรดแมป ๒๐๒๐ (Road map 2020) ในเรื่องเกี่ยวกับดิจิทัลอาเซียน (Digital ASAEN) แล้วในสิ่งหนึ่งที่อยู่ในโรดแมป (Road map) หรือในแผนที่จะพัฒนาในช่วงเวลาอีก ๕ ปีข้างหน้านั้นก็คือการสร้าง แพลตฟอร์ม (Platform) สําหรับเรื่องของดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) ในอาเซียน ที่จะกลายเป็นสื่อหลอมรวมให้กลไกการก้าวสู่ดิจิทัล (Digital) ของคนในอาเซียนซึ่งมี ความแตกต่างหลากหลายในแต่ละประเทศในการพัฒนา แต่อย่างไรก็ตามเราก็ได้เห็นจาก การศึกษาของคณะกรรมาธิการชุดนี้ ซึ่งดิฉันของขอบพระคุณเป็นอย่างยิ่งที่ท่านได้ทําตาราง สรุปเรื่องการปฏิรูปเศรษฐกิจสร้างสรรค์นวัตกรรมของประเทศต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ดิฉันก็เจาะจงมองในเรื่องของประเทศในอาเซียน ซึ่งเราก็ได้มีกลไกของการทํางานร่วม ในเรื่องการปฏิรูปร่วมกันอยู่แล้ว และในส่วนของประเทศที่น่าจับตามองอย่างยิ่งก็คือ นอกเหนือจากประเทศสิงคโปร์ก็มีประเทศมาเลเซีย ประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นกลุ่มประเทศ ที่อยู่ในการทํางานร่วมกับประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง เช่นที่เมื่อสักครู่ท่านประธานได้กรุณา กล่าวถึงอินโดนีเซีย และท่านกรรมาธิการได้กรุณากล่าวถึงหลาย ๆ ประเทศในอาเซียน (ASEAN) ที่มีการทํางานเรื่องนี้ได้มีการปฏิรูปแม้กระทั่งมีการควบรวมโครงสร้างของกระทรวง ที่เกี่ยวข้อง ดิฉันขออนุญาตเอ่ยชื่อกระทรวงไอซีที (ICT) ของบางประเทศนะคะ อย่างเช่น ในส่วนของประเทศอินโดนีเซีย เป็นกระทรวงที่ขับเคลื่อนโดยมินิสทรี ออฟ ทัวร์ริซึม แอนด์ ครีเอทีฟ อีโคโนมี (Ministry of Tourism and Creative Economy) ของประเทศสิงคโปร์นั้น ได้ขับเคลื่อนเรื่องนี้ระหว่างกระทรวงไอซีที (ICT) กับกระทรวงคัลเชอร์ แอนด์ คอมมูนิตี แอนด์ ยูธ (Culture and Community and Youth) ส่วนประเทศเกาหลีใต้นั้นใช้กระทรวง ไซเอนซ์ ไอซีที แอนด์ ฟิวเจอร์ แพลนนิง (Science ICT and Future Planning) ในการทํางาน ร่วมกันกับโคเรีย ครีเอทีฟ คอนเทนต์ เอเจนซี (Korea Creative Content Agency) ยกตัวอย่าง ประเทศมาเลเซียอีกประเทศหนึ่งนะคะ ประเทศมาเลเซียทํางานร่วมกันกับกระทรวงไอซีที (ICT) โดยมาเลเซีย แอนิเมชัน แอนด์ ครีเอทีฟ คอนเทนต์ เซ็นเตอร์ (Malaysia Animation and Creative Content Center) อย่างนี้เป็นต้น กลไกของประเทศเรานั้นดิฉันมีความมั่นใจว่า เราได้ทํางานเรื่องนี้กันอย่างต่อเนื่องมาในระดับหนึ่งแล้ว อย่างเช่นในกรณีเรื่องเศรษฐกิจ สร้างสรรค์ในหมวดของการท่องเที่ยว ก็ได้มีความร่วมมือที่จะพัฒนาคอนเทนต์ (Content) ในเรื่องนี้ร่วมกัน อย่างไรก็ตามสิ่งหนึ่งที่รัฐบาลจะต้องประสบในการพัฒนาในโอกาสอันใกล้นี้ ก็คือเรื่องการขาดแคลนทักษะ เนื่องจากเศรษฐกิจในยุคดิจิทัล (Digital) นั้นเป็นเศรษฐกิจ ระบบฐานความรู้ ซึ่งต้องการทักษะเฉพาะตั้งแต่ระดับผู้ที่มีกลไกของการทํางานในอุตสาหกรรม ลงไปจนถึงกลไกของภาคประชาชนในรายมิติหมู่บ้านซึ่งจะต้องเป็นผู้ที่เป็นสมาชิกของ การปรับเปลี่ยนแล้วก็ขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัล (Digital Economy) ร่วมกัน ดังนั้นการพัฒนา มนุษย์และการสร้างตลาดเดียว ดิฉันอยากจะขอใช้คํานี้ เนื่องจากอาเซียน (ASEAN) ในเล่ม ที่เป็นผลการศึกษาเรื่องมาสเตอร์ แพลน ไอซีที อาเซียน ๒๐๒๐ (Master Plan ICT ASEAN 2002) ก็ใช้คําว่า ตลาดเดียว เนื่องจากว่าในตลาดของดิจิทัล (Digital) นั้นเป็นตลาดโกลบอล (Global) หรือตลาดโลกนั่นเอง ซึ่งจะไม่ได้แยกว่าเป็นตลาดอาเซียนโดยเฉพาะ ดังนั้นในส่วนที่ เราจะขับเคลื่อนนั้นในส่วนที่อยากจะได้มีข้อสังเกตก็คือเรื่องของการตั้งเป้าหมายในการ พัฒนาบุคลากรซึ่งอยู่ในตลาดนี้อย่างจริงจังและชัดเจนว่าเมื่อมีการขับเคลื่อนเรื่องนี้แล้วจะได้ มีเจ้าภาพทั้งหลักและรองลงไปถึงกลไกการพัฒนาชาวบ้านในชุมชนด้วย เนื่องจากการ ส่งเสริมในเล่มมาตรฐานต่าง ๆ ได้มีการพูดถึงเรื่องการส่งเสริมตลาดสื่อหรือดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) เรื่องรูปแบบใหม่ที่สร้างสรรค์ เรื่องเนื้อหาที่มาจากชุมชนและมาจากท้องถิ่น และใช้ระบบการแปลภาษามาส่งเสริม เรื่องเนื้อหานี้ให้ก้าวสู่ตลาดโลก ยกตัวอย่างเช่นในอาเซียน (ASEAN) ของเรา ครึ่งหนึ่ง ใช้ภาษามาลายู และกลไกของการแปลภาษาก็ได้มีการลงทุนร่วมระหว่างนักวิจัยในประเทศ ของเรากับนักวิจัยในประเทศต่าง ๆ ซึ่งท่านทั้งหลายก็อาจจะได้มีประสบการณ์ในการ ใช้เครื่องมือเหล่านี้แล้วเวลาเดินทางไปประเทศต่าง ๆ แล้วก็อยากจะรู้ว่าภาษาของแต่ละ ประเทศนั้นใช้ภาษาอะไร ก็ได้มีการใช้ดิกชันนารี (Dictionary) ในการแปลภาษา รวมทั้ง การแอนเนาซ์ (Announce) เสียงต่าง ๆ ให้มันเป็นภาษาท้องถิ่นด้วย เพื่อที่จะทําให้ชีวิต การเดินทาง การพบปะหารือ การเจรจาธุรกิจราบรื่นยิ่งขึ้น ดังนั้นธุรกิจนี้ก็จะเป็นธุรกิจใหม่ ที่จะก้าวสู่ตลาดดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) แล้วก็เป็นธุรกิจแชมป์เปียน (Champion) ที่จะทําให้เราได้มูลค่าเพิ่มสําหรับการลงทุนเหล่านี้ ดิฉันก็ดีใจเป็นอย่างยิ่งนะคะ ที่จะมีการ ขับเคลื่อนเรื่องนี้อย่างจริงจังโดยองค์กรใดองค์กรหนึ่ง แล้วก็เห็นด้วยกับท่านสมาชิกหลาย ๆ ท่าน ที่บอกว่าประเทศนี้มีเยอะแล้ว รวมทั้งกลไกของการปรับเปลี่ยนในอนาคตอันใกล้นี้ก็ยังมี หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานของการขับเคลื่อนเรื่องนี้อีกมากมายที่อาจจะต้องมีการ ทํางานร่วมกันอย่างจริงจัง แล้วก็มีความหวังว่าหน่วยงานนี้ซึ่งจะตั้งขึ้นจะเป็นผู้ที่เป็น หน่วยงานหลักในการที่จะไปเชื่อมโยงบูรณาการกับหน่วยงานอื่นที่มีอยู่แล้วให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น รวมทั้งเรื่องของเงินหรือการลงทุนด้วย เพราะในโอกาสที่จะมีกองทุนต่าง ๆ เกิดขึ้นนั้นแต่ละ กองทุนในอดีตก็ยังคงมิได้มีการมาเชื่อมโยงบูรณาการอย่างชัดแจ้งในการทํางาน กองทุน ใหม่เอี่ยมล่าสุดที่เพิ่งเกิดขึ้นเมื่อปีที่แล้วคือกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ของ กระทรวงวัฒนธรรม ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อปีที่แล้ว กองทุนนี้ก็จะเป็นกองทุนหนึ่งที่มี บทบาทสูงในอนาคต กองทุนที่กําลังจะเกิด ถ้าเกิด ก็คือกองทุนพัฒนาดิจิทัล (Digital) เพื่อ เศรษฐกิจและสังคมของกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารที่ได้เสนอภายใต้ชื่อ กระทรวงดิจิทัล (Digital) เพื่อเศรษฐกิจและสังคม อันนี้ก็จะเป็นอีกกองทุนหนึ่งที่อาจจะได้มี โอกาสมาขับเคลื่อนเรื่องนี้ร่วมกันในอนาคต และรวมทั้งกองทุนอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องอีกมากมาย ซึ่งจะเป็นการลงทุนที่จะต้องมีการจับตามองถึงเป้าหมายที่ชัดเจนในการก้าวเข้าสู่นวัตกรรมใหม่ และเศรษฐกิจใหม่ ดิฉันขออนุญาตให้ตัวเลขอีกตัวเลขหนึ่งก่อนจบข้อมูลที่จะสนับสนุนในการ ขับเคลื่อนเรื่องนี้ก็คือตัวเลขของคนที่อยู่ในอาชีพนี้ที่เป็นอีกเล่มหนึ่งของการสํารวจนะคะ ไอซีที มาสเตอร์ แพลน (ICT Master Plan) ของอาเซียน (ASEAN) กรอบรอบ ๕ ปีที่แล้ว ซึ่งสิ้นสุดเมื่อปี ๒๐๑๕ สํารวจตัวเลขที่สําคัญก็คือไอซีทีโพรเฟสชันนัล (ICT Professional) ซึ่งรวมคนทางด้านแอนิเมชัน (Animation) เหล่านี้ไว้บางส่วนด้วยนะคะ ตัวเลขของประเทศ ในเล่มนี้ที่น่าจับตามองก็จะมีใส่มา๕ ประเทศ ตัวเลขของประเทศไทยเราก่อนนะคะ ในปี ๒๐๑๓ ซึ่งเป็นรอบปีที่สํารวจเพิ่งเสร็จก็คือ พ.ศ. ๒๕๕๖ ยอดตัวเลขที่ปิดตัวเลข ๑๙๙,๒๐๐ คน ประเทศไทยเรามีประชากรเกือบ ๗๐ ล้านคน มีคนที่อยู่ในอาชีพนี้ไม่ถึง ๒๐๐,๐๐๐ คน และขณะนี้ก็ยังมีคํากล่าวว่าคนที่อยู่ในสถาบันในอาชีพต่าง ๆ ออกมาก็ ไม่ตรงกับกลไกตลาด นั่นแปลว่าเราคงมีช่องว่างในการพัฒนาคนอีกมาก แต่อย่างไรก็ตาม ประเทศอื่น ๆ ก็ไม่ได้แตกต่างกับเรามากนักประเทศสิงคโปร์มีจํานวนคนของเขาอยู่ในตลาด ในเรื่องนี้อยู่ ๑๔๖,๗๐๐ คน ประเทศมาเลเซีย ๑๙๑,๓๐๐ คน ประเทศเวียดนาม ๑๔๔,๒๐๐ คน ดังนั้นตัวเลขคนที่อยู่ในกลไกเหล่านี้ก็ไม่ได้มาก ถ้าเทียบโดยเฉลี่ยก็ใกล้เคียง กันมากกับประเทศเพื่อนบ้านของเราอย่างไรก็ตามการทํางานนั้นในข้อสังเกตของผู้สํารวจ ก็คือว่ามาตรฐานคนที่ผลิตออกมาในแต่ละประเทศนั้นไม่ใกล้เคียงกัน ไม่เท่าเทียมกัน ก็จะต้องมีการมานั่งคุยกันในรายละเอียด เพราะว่าในช่วงต่อไปจะต้องมีการใช้คนเหล่านี้ ในการหลอมรวมในการทํางานผลิตดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) ร่วมกันในภูมิภาคนี้ และมีการเดินทางเคลื่อนย้ายแรงงานที่เป็นสกิลเวิร์กเกอร์ (Skill worker) เหล่านี้ข้ามประเทศ และมีการเข้าสู่กลไก ยกตัวอย่างเช่น สมาร์ทซิตี้ (Smart City) ของรัฐบาลที่จะลงไปในเรื่อง ดิจิทัลคลัสเตอร์ (Digital cluster) ของบีโอไอ (BOI) ที่จังหวัดภูเก็ตเป็นจังหวัดแรก และ จังหวัดเชียงใหม่เป็นลําดับที่ ๒ ที่ปรากฏอยู่ในเอกสารของทางบีโอไอ (BOI) ซึ่งเรื่องนี้ก็จะสนับสนุนนักประกอบการ ผู้ประกอบการซอฟต์แวร์โปรแกรมเมอร์ (Software Programmer) เกมแอนิเมเตอร์ (Game Animator) ผู้ประกอบหนัง เพลงต่าง ๆ ซึ่งจะ วิ่งอยู่บนสื่อหลอมรวมในระบบของดิจิจัล (Digital) ไม่ว่าจะบรอดคาสต์ (Broadcast) ทางสื่อมีเดีย (Media) ชนิดไหนก็ตามในอนาคต คนเหล่านี้ก็จะถูกนักลงทุนต่าง ๆ ดึงมา ลงทุนร่วมกันในประเทศต่าง ๆ รวมทั้งในประเทศนอกอาเซียน (ASEAN) ด้วยนะคะที่จะมี กลไกดึงคนเหล่านี้ไปทํางาน และผลิตดิจิจัลคอนเทนต์ (Digital Content) ที่สําคัญก้าวเข้าสู่ ตลาดโลก ดิฉันมีตัวเลขสุดท้ายที่ท่านทั้งหลายอาจจะกรุณาเสิร์ช (Search) ค้นอยู่ใน อินเทอร์เน็ต (Internet) เป็นตัวเลขของซิปา (SIPA) สํานักงานส่งเสริมอุตสาหกรรม ซอฟต์แวร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) ของกระทรวงไอซีที (ICT) ร่วมกันกับทีดีอาร์ไอ (TDRI) เก็บตัวเลขของตลาดดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) ไทย ในปี ๒๕๕๗ สามารถเสิร์ช (Search) ค้นได้ในอินเทอร์เน็ต (Internet) ได้พูดว่า ขออนุญาตท่านประธานอีกสักครึ่งนาที ขณะนี้อุตสาหกรรมดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) ไทย มีมูลค่าตลาดรวมในแต่ละ สาขาดังนี้ แอนิเมชัน (Animation) ๓,๕๐๓ ล้านบาท อัตราเติบโตติดลบร้อยละ ๘.๑ สาขาเกมมีมูลค่า ๗,๘๓๕ ล้านบาท เติบโต ๑๔.๗ เปอร์เซ็นต์ แอนิเมชันเกม (Animation Game) เป็นสาขาที่มีการบริโภคคอนเทนต์ (Content) จากต่างประเทศ คือเราผลิตในเมืองไทย ต่างประเทศมาบริโภคเกินกว่าครึ่งของมูลค่าการบริโภคโดยรวม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วน ของเกมและตลาดแอนิเมชัน (Animation) นี้คาดว่าจะเติบโตอีก ๒๐.๗ เปอร์เซ็นต์ ในขณะที่ อุตสาหกรรมเกมเติบโตขึ้นร้อยละ ๑๕ ส่วนในปี ๒๕๕๙ คือปีนี้นะคะ คาดว่าอุตสาหกรรม แอนิเมชัน (Animation)จะเติบโต ร้อยละ ๑๐ ในขณะที่อุตสาหกรรมเกมจะเติบโต ร้อยละ ๒๖ ค่ะ ในด้านการส่งออกนั้นประเทศไทยมีการผลิตดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) เพื่อการส่งออกรวมทั้งสิ้น ๑,๖๘๗ ล้านบาท ซึ่งถือว่ายังน้อยและมีโอกาสเติบโต ประกอบด้วยสาขาแอนิเมชัน (Animation) เพื่อการส่งออก ๖๒๗ ล้านบาท โดยเกือบ ทั้งหมดเป็นงานรับจ้างผลิตและเป็นงานแอนิเมชัน (Animation) ที่มีเรื่องราวต่อเนื่อง ผลิตเทคนิคพิเศษ หรือวิชวล อาร์ต เอฟเฟกต์ (Visual art effect) ส่วนงานแอนิเมชัน (Animation) นั้น ที่มีทรัพย์สินทางปัญญาของตนเอง ยังคงมีมูลค่าการส่งออกคิดเป็นสัดส่วน ร้อยละ ๖ เท่านั้น สําหรับสาขาเกมนั้น มีการส่งออก ๑,๐๖๐ ล้านบาท โดยจําแนกเป็นงาน ที่มีทรัพย์สินทางปัญญาของตนเองร้อยละ ๔๓ งานรับจ้างผลิตเกมมีสัดส่วนร้อยละ ๖ ที่เหลือ ๕๑ คือการนําเข้าเกมให้บริการต่อเนื่องในต่างประเทศ เช่น ประเทศสิงคโปร์ ประเทศมาเลเซีย ประเทศอินโดนีเซีย และประเทศฟิลิปปินส์ ส่วนพฤติกรรมของผู้บริโภค ดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) ในเมืองไทย ร้อยละ ๓๙ ของคนไทย อายุ ๑-๖๐ ปี ในเขตเมือง ดูหนังการ์ตูนมากกว่า ๑ ชั่วโมงต่อวัน ร้อยละ ๖๔ เล่นเกมมากกว่า ๑ ชั่วโมง ต่อวัน ดังนั้นสิ่งเหล่านี้ก็หมายถึงตลาดในประเทศก็มี ตลาดต่างประเทศก็มี และแนวโน้ม การส่งออกต่างประเทศก็สูง จึงเป็นสิ่งที่จะขออนุญาตสนับสนุนให้มีการขับเคลื่อนเรื่องนี้ ต่อเนื่องอย่างจริงจังต่อไป ขอบพระคุณค่ะ