วลัยรัตน์ ศรีอรุณ อภิปรายปัญหาอาชญากรรมไซเบอร์ที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างรุนแรง ทั้งการขายยาเสพติด อาวุธ ยาปลอม แชร์ลูกโซ่ และการพนันออนไลน์ พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงข้อจำกัดของกฎหมายและกระบวนการสืบสวนที่ตามไม่ทันเทคโนโลยี โดยเฉพาะเมื่อเซิร์ฟเวอร์ตั้งอยู่ต่างประเทศและข้อมูลถูกปกปิดในระบบคลาวด์ จึงเรียกร้องให้มีการปรับปรุงกฎหมายให้ชัดเจน โดยกำหนดให้ผู้ให้บริการในประเทศไทยต้องรับผิดชอบตามกฎหมายไทย รวมถึงการกำหนดนิยามเขตอำนาจในการสอบสวนคดีไซเบอร์ให้ชัดเจน เพื่อป้องกันการสอบสวนผิดวิธีและเพิ่มประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมาย โดยเน้นว่าหน่วยงานรัฐไม่มีเจตนาละเมิดสิทธิหากไม่มีการกระทำผิด และย้ำถึงภาระงานที่เพิ่มขึ้นจากปัญหาจังก์เมลและป๊อปอัปที่รบกวนการสื่อสารออนไลน์จนต้องปิดบัญชีอีเมลเดิมเพื่อหลีกเลี่ยงการรบกวนอย่างต่อเนื่อง ก่อนแจ้งปิดการอภิปรายและเชิญประธานและกรรมาธิการชี้แจงต่อในที่ประชุม
ขอบคุณคุณหมอพรพันธุ์มากนะคะ ต่อไปมีอีกท่านหนึ่งเสนอขออภิปรายมาค่ะ คือพลตํารวจโท สุวิระ ทรงเมตตา ผู้ช่วยผู้บัญชาการตํารวจแห่งชาติ เรียนเชิญค่ะ
พลตํารวจโท สุวิระ ทรงเมตตา : กราบเรียนท่านประธานและสมาชิก สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศผู้ทรงเกียรติที่เคารพทุกท่าน ผม พลตํารวจโท สุวิระ ทรงเมตตา ผู้ช่วยผู้บัญชาการตํารวจแห่งชาติ สมาชิกลําดับที่ ๑๗๖ ขออภิปรายในเรื่อง ข้อสังเกตในพระราชบัญญัตินี้นะครับ ก่อนอื่นผมต้องขอบคุณคณะทํางานชุดนี้ที่ทําให้มี พระราชบัญญัตินี้ขึ้นมา แล้วก็ที่สําคัญขอเรียนว่าแนวโน้มของอาชญากรรมและการละเมิด สิทธิเสรีภาพส่วนบุคคลในอนาคตอยู่บนโลกของไซเบอร์ (Cyber) เป็นส่วนใหญ่ ในฐานะที่ ผมเป็นผู้ช่วย ผบ.ตร. ที่รับผิดชอบในเรื่องเกี่ยวกับการละเมิดทั้งความมั่นคงของชาติแล้วก็ ละเมิดต่อสถาบันในสื่อออนไลน์ (Online) รวมตลอดถึงขณะนี้เป็นผู้ที่รับผิดชอบ กองบัญชาการสอบสวนกลางซึ่งดูแลกองปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ขอนําเรียน ข้อมูลสถานการณ์ที่สําคัญที่เกิดขึ้นกับเรา และเราต้องเตรียมพร้อมที่จะรองรับ ในสถานการณ์อันใกล้นี้และปัจจุบันนี้ดังนี้นะครับ
สิ่งที่เกิดขึ้นมากในขณะนี้ก็คือจังก์เมล (Junk mail) หรือว่าป๊อปอัป (Pop up) ที่ไม่พึงประสงค์ ถูกส่งเข้ามาในสื่อออนไลน์ (Online) บางครั้งจนเป็นอุปสรรคต่อการติดต่อ สื่อสารและการรับข้อมูลข่าวสารของเราอย่างร้ายแรง บางครั้งจนอาจจะถึงขั้นต้องปิดช่องทาง การติดต่อสื่อสารนั้นและลงทะเบียนใหม่ อันนี้เป็นประสบการณ์ตรงกับตัวผมเลยครับ ในช่วงที่ไปเรียนที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ในขณะที่เป็นรองผู้บัญชาการนี้นะครับ ผมซื้อสินค้า ในระบบออนไลน์ (Online) ไม่กี่วันครับ เมนู (Menu) สินค้าของแห่งนั้นที่ผมออนไลน์ (Online) นั้น จะมีการโปรโมชัน (Promotion) ทางการตลาดส่งมาถึงผมจนรําคาญเลยครับ ผมจําเป็น ต้องใช้รถ ระหว่างที่เช่ารถผมก็ต้องให้อีเมลแอดเดรส (e-Mail address) ไว้ หลังจากนั้นครับ ป๊อปอัป (Pop up) หรือว่าเมล (Mail) โปรโมชัน (Promotion) ของบริษัทเช่ารถนั้นส่งถึงผม ทุกวันเลยครับ ผมจองตั๋วเครื่องบิน ผมต้องใช้จองระบบออนไลน์ (Online) และต้องเรจิสเตอร์ อีเมล แอดเดรส (Register e-mail address) ของเรา หลังจากนั้นโปรโมชัน (Promotion) ของ สายการบินนั้นมาถึงเราตลอด ผมจองโรงแรมที่พักและก็ต้องระบุอีเมล แอดเดรส (e-mail address) ปรากฏว่าโปรโมชัน (Promotion) โรงแรมนั้นมาถึงเราตลอดอีกเหมือนกัน นี่เป็นตัวอย่าง นะครับ นอกจากนี้แล้วยังมีโปรโมชัน (Promotion) อื่น ๆ อีกมากมาย บางทีป๊อปอัป (Pop up) ไม่พึงประสงค์นะครับ อยู่ ๆ มีป๊อปอัป (Pop up) ของภาพลามกอนาจารขึ้นมา ตรงนี้ครับ เป็นอุปสรรค จนกระทั่งผมเวลาเปิดเมล (Mail) ขึ้นมา ปรากฏว่าเมล (Mail) ทั้งหน้ามีแต่ เรื่องของการโฆษณา เราจะหาเมล (Mail) ที่ติดต่อประสานงานกันหาไม่เจอ เพราะมันมา เป็นร้อย ๆ อัน แต่ของเราอาจจะแทรกอยู่ที่เราจําเป็นต้องดู เพียงแต่ ๒-๓ เมล (Mail) ผมเลยจําเป็นต้องปิดเมล (Mail) เดิมทิ้ง และเปิดเมล (Mail) ใหม่ นี่ละครับปัญหาอุปสรรค ที่เกิดขึ้น และคนที่เราเคยให้อีเมล (e-mail) ไว้ในการติดต่อสื่อสารในอดีตทําอย่างไร ก็ไม่สามารถติดต่อกันได้ นี่ครับเหตุความเดือดร้อนรําคาญและความเสียหายที่เกิดขึ้นครับ
ในอีกประการหนึ่งครับ ที่เจอมากขนาดนี้และเจอทุกวันด้วยนะครับ ขณะนี้ ผมประชุมอยู่ที่ศูนย์ปฏิบัติการพิเศษของสํานักงานตํารวจแห่งชาติ ที่เจอทุกวันคือมีเว็บไซต์ (Web site) ใหม่ ๆ ขึ้นมาเป็นรายวันครับ ขายอาวุธครับ ขายอาวุธทางเว็บไซต์ (Web site) ขายยาเสพติดทางเว็บไซต์ (Web site) ขายบริการทางเพศทางเว็บไซต์ (Web site) โฆษณา สินค้าที่เป็นการฉ้อโกงประชาชนทางเว็บไซต์ (Web site) ขณะนี้มากที่สุดครับ โดยเฉพาะ อย่างยิ่งยาที่ไม่ได้มาตรฐาน ยาปลอม ยาที่เป็นภัยเป็นพิษ ขณะนี้เกิดมาก นอกจากนี้แล้ว ยังมีการขายยาปลอมทางเว็บไซต์ (Web site) มีมากกว่านั้นอีกครับ มีการโจรกรรมทรัพย์สิน หรือว่าการธุรกรรมทางการเงินนั้นโดยผ่านทางเว็บไซต์ (Web site) ทางสื่อออนไลน์ (Online) บ่อนการพนันมีเต็มเลยครับ ทุกวันนี้คนไทยถือว่าตัวเลขสูงมากในการเล่นการพนัน บ่อนในต่างประเทศโดยผ่านระบบออนไลน์ (Online) เดี๋ยวนี้สลากกินรวบครับ ไม่ต้องไปเล่นแล้วครับบ้านเรา เล่นออนไลน์ (Online) ได้เลยครับ จะเล่นบาคาร่า (Baccarat) เล่นการพนันทุกอย่างครับอยู่บนออนไลน์ (Online) หมด แต่ว่าเงินนั้นถูกทรานส์เฟอร์ (Transfer) ไปต่างประเทศ ตรงนี้ครับเป็นภัยอันยิ่งใหญ่ของ ประเทศของเรานะครับ ที่ผมปฏิบัติและกวาดล้าง ท่านคงทราบข่าวนะครับว่าคดียูฟัน (UFUN) แชร์ลูกโซ่ฉ้อโกงประชาชน นี่ก็เป็นระบบออนไลน์ (Online) ครับ เป็นแชร์ลูกโซ่ ออนไลน์ (Online) หลอกลวงประชาชน ในเวลาสั้น ๆ เพียงไม่กี่เดือนนี้นะครับตัวเลขเงินออก จากประเทศไทยเป็นหมื่นล้านบาท ผมถือว่าการโจรกรรมหรือการกระทําผิดอาชญากรรม ทางคอมพิวเตอร์นั้นเกิดขึ้น ๑ คดีมีความรุนแรงมากกว่าคดีลักวิ่งชิงปล้นที่เกิดขึ้นในประเทศไทย ทั้งประเทศด้วยซ้ําไป และตอนนี้ท่านเข้าเว็บ (Web) ท่านก็เจอครับ มีตลาดกลางค้าเงิน ตราปลอมที่เป็นการหลอกลวงประชาชน ที่มีชื่อว่าคอยน์ (Coin) คอยน์ (Coin) ทั้งหลายนะครับ มีเยอะมาก และประชาชนกําลังจะลุ่มหลงคลั่งไคล้ในเรื่องนี้ อันนี้เป็นภัยอันตรายต่อ เศรษฐกิจของประเทศชาติอย่างร้ายแรงนะครับ และเรียนนะครับว่าขณะนี้กฎหมายของเรา ยังตามไม่ถึง ตามไม่ทันของบุคคลเหล่านี้ ยกตัวอย่างง่าย ๆ นะครับแชร์ (Share) ลูกโซ่ ออนไลน์ (Online) ฉ้อโกงข้ามชาติมีการหลอกลวง เว็บไซต์ (Web site) เปิดหน้าจอตรงนี้ ในห้องนี้ก็เปิดได้นะครับ คนสามารถเข้าไปล็อกอิน (Login) แล้วก็ไปซื้อได้ แต่พอเสร็จแล้ว เงินถูกทรานส์เฟอร์ (Transfer) เข้าระบบ เซิร์ฟเวอร์ (Server) เราไม่สามารถปิดได้เพราะ อยู่ต่างประเทศ เราไม่สามารถรู้ได้เลยว่าใครเป็นผู้เกี่ยวข้องเพราะเข้าไปอยู่ในระบบคลาวด์ (Cloud) คลาวด์ (Cloud) นั้นจะมีระบบโพรเทกต์ (Protect) ปิดหมด ตรงนี้ครับเป็นอุปสรรค ในการสืบสวนสอบสวน เราไม่สามารถหยุดยั้งได้ คดีที่ผมทําวันนี้นะครับคดียูฟัน (UFUN) ผมยังไม่สามารถปิดเว็บไซต์ (Web site) ได้เลยครับ เพราะเว็บไซต์ (Web site) ไม่ได้อยู่ ในประเทศไทย นี่ละครับเป็นอุปสรรคที่เกิดขึ้น เพราะฉะนั้นในสิ่งที่คณะชุดนี้ทําผมเห็นด้วย แต่ว่าผมอยากจะเพิ่มเติมเข้าไปอีกให้สําคัญนะครับ เพราะฉะนั้นในเรื่องแรกมาตรา ๑๑ นั้น ที่มีข้อสังเกตและแก้ไขนั้นผมเห็นด้วยอย่างยิ่งนะครับ
ส่วนมาตราต่อไปนะครับ มาตรา ๑๘ ก็เพิ่มเติมให้ชัดเจนนะครับ แล้วก็ ที่สําคัญอยากให้เพิ่มตรงนี้นะครับว่า ตัวแทนของผู้ให้บริการที่อยู่ในประเทศไทยต้องเป็น ผู้รับผิดชอบและมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายไทยและคําสั่งของศาลไทยด้วย และปฏิบัติตาม เจ้าหน้าที่ของประเทศไทยด้วย เพราะฉะนั้นแล้วจะอ้างว่าเซิร์ฟเวอร์ (Server) อยู่ต่างประเทศ แต่เซอร์วิสโพรไวเดอร์ (Service provider) มีตัวแทนในประเทศไทย คนนี้ต้องรับผิดชอบครับ เพราะฉะนั้นตรงนี้ก็อาจจะทําให้เรานั้นได้ข้อมูลได้ง่ายขึ้น ก็ขอเรียนนะครับว่า หน่วยงาน หรือว่าราชการที่เกี่ยวข้องในเรื่องนี้ไม่ได้มีความประสงค์ที่จะไปละเมิดสิทธิส่วนบุคคล ของใครครับ ถ้าไม่มีการกระทําผิดเกิดขึ้น พวกข้าราชการ หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หรือพนักงานสอบสวนไม่อยากไปยุ่งหรอกครับ แค่เรื่องที่เป็นเรื่องไปทําก็ไม่มีเวลาทําแล้ว ทําไม่ทันแล้วนะครับ แต่ไปทําในเรื่องที่ยังไม่เป็นเรื่องก็คงจะไม่มีโอกาสที่จะไปทํา ฉะนั้น ผมขอทําความเข้าใจว่าขณะนี้งานเรื่องอาชญากรรมทางไซเบอร์ (Cyber) นั้นล้นมือตํารวจ แล้วครับ แล้วก็ผมมั่นใจว่าล้นมือกระทรวงไอซีที (ICT) ด้วย ล้นมือส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ที่จะทําเรื่องนี้ขณะนี้ทําไม่ทันครับ
แล้วก็อีกส่วนหนึ่งครับ ส่วนนี้เป็นส่วนที่ถือว่าเป็นส่วนสําคัญอีกอันหนึ่ง นะครับ การกระทําผิด ขณะนี้ยังไม่มีความชัดเจนในเรื่องของเขตอํานาจการสอบสวน อยากให้มีความชัดเจนในเรื่องของเขตอํานาจการสอบสวน อยากให้มีความชัดเจนครับ เพื่อป้องกันการเข้าใจผิดในการปฏิบัติในระหว่างหน่วยงานที่ทําหน้าที่สอบสวน และป้องกัน ความผิดพลาดในกระบวนการสอบสวน หรือเป็นประเด็นในการต่อสู้ของผู้ต้องหาในเรื่อง เขตอํานาจสอบสวน เพราะถ้าบอกว่าเหตุที่เกิดขึ้นเป็นการกระทําผิดนอกราชอาณาจักร ผู้ที่ทําหน้าที่สอบสวนหรือเป็นหัวหน้าพนักงานสอบสวนคือพนักงานอัยการ แต่ถ้าเหตุ ที่เกิดขึ้นเป็นความผิดในราชอาณาจักร ผู้ที่มีหน้าที่ความรับผิดชอบ มีหน้าที่และความ รับผิดชอบคือพนักงานสอบสวนที่เป็นเจ้าหน้าที่ตํารวจหรือฝ่ายปกครอง การสอบสวนนั้น ต้องมี ๒ องค์ประกอบนะครับ ผู้สอบสวนต้องมีทั้งหน้าที่ อํานาจหน้าที่และต้องมีความ รับผิดชอบด้วย มีอย่างหนึ่งอย่างใดไม่ได้ ทีนี้ถ้าตีความบอกว่าความผิดที่เกิดขึ้นเป็นความผิดนอกราชอาณาจักร และเจ้าหน้าที่ตํารวจ ไปทําการสอบสวนถือว่าการสอบสวนไม่ชอบ ไปถึงศาลศาลก็ต้องยกฟ้อง แต่ถ้าบอกว่า ความผิดเป็นความผิดในราชอาณาจักร แต่เราไปตีความว่าเป็นความผิดนอกราชอาณาจักร ให้อัยการมาเป็นหัวหน้าพนักงาน เป็นผู้สอบสวน แต่ปรากฏว่าถ้าเป็นความผิดในราชอาณาจักร อัยการไม่มีอํานาจสอบสวนครับ อํานาจสอบสวนอยู่ที่เจ้าหน้าที่ตํารวจหรือฝ่ายปกครองก็จะ ทําให้การสอบสวนนั้นไม่ชอบ ศาลยกฟ้องเช่นเดียว อันนี้เป็นช่องว่างที่ว่าผู้ต้องหานั้น หลุดในคดีอย่างง่าย ๆ เพราะฉะนั้นอยากให้มีการตีความให้ชัดเจนครับ หรือเขียนระบุ อย่างไรก็ตามให้มันชัดเจนไปในเรื่องนี้ว่า การกระทําความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ หากการกระทําผิดเกิดนอกราชอาณาจักร หากการกระทําผิดบางส่วนเกิดนอกราชอาณาจักร หรือมีแหล่งเก็บข้อมูลนอกราชอาณาจักร หรือเผยแพร่ข้อมูลทางคอมพิวเตอร์จาก นอกราชอาณาจักร แต่ข้อมูลทางคอมพิวเตอร์ ดังกล่าว ปรากฏเผยแพร่ในราชอาณาจักร ในประเทศไทยให้ถือว่าเป็นการกระทําผิดที่เกิดขึ้นในราชอาณาจักรไทย ถ้าอย่างนี้ ชัดเจนเลยครับ เพราะต่อไปนี้ผู้ที่ทําการสอบสวนก็คือเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ และพนักงานสอบสวนก็จะไม่เป็นภาระของทางอัยการอีกต่อไป เพราะขณะนี้ทางอัยการเอง ก็ยังตีความบางเรื่องตีความเป็นความผิดนอกราชอาณาจักร บางเรื่องตีความเป็นความผิด ในราชอาณาจักร ยังไม่นิ่งครับ เพราะฉะนั้นตรงนี้อยากให้ชัดเจนเพื่อไม่ให้เกิดความเสียหาย ในกระบวนการยุติธรรมครับ และที่สําคัญที่สุดผมขอลงท้ายว่า ขอสนับสนุนตามข้อเสนอนี้ ทุกประการครับ ขอบคุณครับ
ขอบพระคุณค่ะ มีสมาชิกประสงค์จะอภิปรายอีกไหมคะ รายชื่อที่ดิฉันหมดแล้วค่ะ
(ไม่มีสมาชิกขออภิปราย)
ในขณะนี้ถ้ายังไม่มีขอเรียนเชิญท่านประธานกรรมาธิการและกรรมาธิการชี้แจงค่ะ