สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๙ · ๑๐ พฤศจิกายน ๒๕๕๘

ธวัชชัย ฟักอังกูร หารือเรื่องการยกร่างรัฐธรรมนูญ โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการมีรัฐธรรมนูญที่ชัดเจนเกี่ยวกับระบบการบริหารราชการแผ่นดิน และการปฏิรูป 11 ด้าน 12 ด้าน โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการมีส่วนร่วมของประชาชนในการปกครองส่วนท้องถิ่น และเรียกร้องให้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่กำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นองค์กรของประชาชนโดยประชาชนเพื่อประชาชน โดยเสนอให้เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

นายธวัชชัย ฟักอังกูร

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม นายธวัชชัย ฟักอังกูร สปท. หมายเลข ๐๗๒ ผมขออภิปรายแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับ การยกร่างรัฐธรรมนูญนะครับ จริง ๆ แล้วพวกผู้ว่าราชการจังหวัดก็มักจะเห็นอะไร คล้าย ๆ กันนะครับ ๒ ท่านที่พูดไปอภิปรายไปเกี่ยวกับเรื่องของการให้คงอยู่ของราชการ ส่วนภูมิภาคผมเองก็เตรียมเรื่องนี้ไว้ ก็จะไม่พูดซ้ํามาก เพียงแต่อยากจะเน้นนะครับว่า เหตุที่เกิดกระแสเรื่องนี้ขึ้นมาว่าจะยุบภูมิภาคบ้างอะไรทํานองนี้ ก็สืบเนื่องมาจากรัฐธรรมนูญ ก่อนหน้านี้ได้มีการเขียนเอาไว้อย่างชัดเจนนะครับ ในแนวนโยบายแห่งรัฐที่ว่าด้วย การบริหารราชการแผ่นดิน แต่บังเอิญการยกร่างรัฐธรรมนูญฉบับที่ตกไปเมื่อไว ๆ นี้ไม่มีราชการ ส่วนภูมิภาค ก็เลยเกิดกระแสว่าจะมีการยุบบ้างอะไรทํานองนี้ จนกระทั่งท่านนายกรัฐมนตรี ท่านได้มาพูดกับแม่น้ํา ๕ สายที่ห้องนี้ ท่านก็พูดชัดเจนบอกว่าราชการส่วนภูมิภาคไม่ยุบ เพราะฉะนั้นผมคิดว่าในประเด็นแรกจําเป็นจะต้องกลับไปเขียนไว้ในรัฐธรรมนูญให้ชัดเจนนะครับ เอาง่าย ๆ ในรัฐธรรมนูญฉบับปี ๒๕๕๐ มาตรา ๗๘ ผมเสนอให้เขียนอย่างนี้เลยนะครับ สั้น ๆ กําหนดแนวนโยบายด้านการบริหารราชการแผ่นดิน โดยจัดระบบการบริหารราชการ ส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น ให้มีขอบเขต อํานาจหน้าที่ ความรับผิดชอบที่ชัดเจน เหมาะสม กับการพัฒนาประเทศ และสนับสนุนให้จังหวัดมีแผนและงบประมาณเพื่อพัฒนาจังหวัด เพื่อประโยชน์ของประชาชนในพื้นที่ อันนี้ชัดเจน แล้วก็เป็นข้อความเดิมที่เคยมีในรัฐธรรมนูญ ที่เราพูดกันอยู่ทุกวันนี้เกี่ยวกับเรื่องของการปฏิรูป ๑๑ ด้าน ๑๒ ด้าน พูดเสร็จก็จะต้องทํา ให้เกิดผลเป็นรูปธรรม กลไกของรัฐคือส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค จะเป็นผู้นําเอาแนวทางที่เรา กําลังจะปฏิรูปครับ ไปปฏิบัติให้เกิดผลเป็นรูปธรรม นี่คือคําตอบสั้น ๆ ง่าย ๆ ว่าทําไมวันนี้ เรายังต้องมีกลไกของราชการบริหารส่วนภูมิภาค

ประเด็นต่อไปที่ผมอยากจะขอเสนอก็คือเรื่องการปกครองท้องถิ่น การปกครองท้องถิ่นในรัฐธรรมนูญฉบับที่ผ่าน ๆ มาก็จะมีประมาณ ๑๑ มาตรา ๑๒ มาตรา ๑๓ มาตรา ก็เห็นด้วยกับสาระที่เคยกําหนดเอาไว้เดิม แต่สิ่งที่อยากจะให้มีการกําหนด เพิ่มเติมในรัฐธรรมนูญฉบับที่กําลังจะร่างก็คือบนพื้นฐานของความคิดว่าเรามีองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นในปัจจุบัน เราก็หวังครับ หวังว่าจะให้องค์ปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นองค์กร ของประชาชน โดยประชาชน แล้วก็เพื่อประชาชน ปัจจุบันก็ถือว่าเป็นอยู่บ้างนะครับ แต่ก็ถือว่ายังไม่เต็มที่ เพราะเหตุที่บางครั้งกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ก็ทําเฉพาะในเรื่องของการเลือกตั้งนายก เลือกตั้งผู้บริหารสภาท้องถิ่น หลังจากนั้นอีก ๔ ปี ก็ค่อยมาว่ากันใหม่ ในระหว่าง ๔ ปีนี้ก็พูดกันว่าเมื่อเลือกเขาเข้ามาแล้วก็ควรจะต้องปล่อย ให้เขาทํางานไป ถ้าดีก็เลือกต่อ ถ้าไม่ดีก็เลือกคนใหม่

- ๖๒/๑   แต่สิ่งที่คิดว่าควรจะต้องปฏิรูปวันนี้ก็คือเราควรจะให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้เปิดประตูบ้าน แล้วก็ให้ภาคประชาชนที่มีศักยภาพในหลาย ๆ ด้านที่อยู่ในตําบลนั้น ในเขตเทศบาลนั้นได้เข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารงานของท้องถิ่น หน่วยงานของรัฐ ในปัจจุบันนี้เรียนท่านประธานว่าเรามีการจัดองค์กรที่เรียกว่าองค์กรภายในของหน่วยงาน ที่ค่อนข้างทันสมัย บริหารงานในรูปของคณะกรรมการ ไม่ว่าจะเป็นรัฐวิสาหกิจที่มี คณะกรรมการบริหาร ไม่ว่าจะเป็นองค์กรต่าง ๆ ที่มีคณะกรรมการซึ่งมาจากหน่วยงานภายนอก มาเป็นองค์กรการบริหาร ถ้าเราปรับโครงสร้างการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เปิดโอกาสให้ประชาชนที่มีความรู้ความสามารถด้านต่าง ๆ ที่อยู่ในเขตนั้นเข้ามาทําหน้าที่ เป็นคณะกรรมการด้านต่าง ๆ ซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอํานาจหน้าที่อาจจะเรียกได้ว่า ครอบคลุมคุณภาพชีวิตของประชาชนทั้งหมด ให้เขาเข้ามาดูอนุมัติแผนการดําเนินงาน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้เขาเข้ามาดูให้ความเห็นชอบในงบประมาณโครงการต่าง ๆ ที่จะเสนอเข้าสู่สภาท้องถิ่น ที่จะเสนอเข้าสู่ความเห็นชอบของผู้บริหารท้องถิ่น ถ้าทําอย่างนี้ได้ และหลายแห่งทําแล้วนะครับ แต่บังเอิญทําได้ไม่เต็มที่เพราะกฎหมายไม่ได้เปิดโอกาส แต่ถ้าเราไปเขียนไว้ในรัฐธรรมนูญเพียงแค่ประโยคเดียวว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อาจ ใช้คําว่า อาจ นะครับ ปรับโครงสร้างการบริหารงานของตนเพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชน เข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นได้ตามที่กฎหมายบัญญัติ เพียงแค่นี้ก็จะทําให้ประชาชนได้มีโอกาสเข้ามา แล้วก็จะทําให้การบริหารงานขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นไปเพื่อประโยชน์สุขของประชาชนมากขึ้น ผมขอเสนอความคิดเห็น แต่เพียงเท่านี้ ขอบคุณครับ