ชูศิลป์ คุณาไทย ย้ำถึงความสำคัญของสุขภาพที่สมบูรณ์แบบ และเสนอแนะการแก้ไขด้านสิทธิและเสรีภาพของประชาชนในการรักษาพยาบาล พร้อมหารือเรื่องหน้าที่ของรัฐในการดูแลสุขภาพของประชาชน และสนับสนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ชุมชน และภาคเอกชนในการจัดการบริการด้านสาธารณสุข
เรียนท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ที่เคารพ กระผม พลเอก ชูศิลป์ คุณาไทย สมาชิก สปท. หมายเลข ๐๔๕ ผมมีพื้นฐาน การทํางานที่เป็นศัลยแพทย์ และมีโอกาสเป็น สปช. เป็นกรรมาธิการปฏิรูประบบสาธารณสุข ผมจึงขออภิปรายเฉพาะด้านสาธารณสุขเท่านั้น ท่านประธานสภาครับ เป้าหมายของ การสาธารณสุขคือต้องการให้คนไทยทุกคนมีสุขภาพดี มีคุณภาพชีวิตที่ดีเพื่อเป็นกําลังสําคัญ ของชาติในการร่วมพัฒนาประเทศในทุกด้าน สุขภาพดีหมายถึงสุขภาวะที่สมบูรณ์ทั้งทางกาย ทางจิตใจ ทางสังคม และทางปัญญา มีความเป็นองค์รวมของสุขภาพที่เชื่อมโยงทั้ง ๔ มิติ สุขภาวะทั้ง ๔ มิตินี้เกิดขึ้นได้จะต้องประกอบด้วยตัวบุคคล ชุมชน สังคม และสิ่งแวดล้อม เพื่อบรรลุตามเป้าหมายของการสาธารณสุข ผมขอเสนอแนะในการยกร่างรัฐธรรมนูญ เฉพาะด้านสาธารณสุขดังต่อไปนี้ เกี่ยวกับสิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย มี ๔ ประเด็น ด้วยกันคือ
ประเด็นที่ ๑ กําหนดให้ประชาชนได้รับการบริการสาธารณสุขที่ได้มาตรฐาน และสิทธิประโยชน์ขั้นพื้นฐานที่เท่าเทียมกัน
ประเด็นที่ ๒ ผู้พิการและผู้ยากไร้มีสิทธิได้รับการรักษาพยาบาลจากสถานบริการ สาธารณสุขของรัฐโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
ประเด็นที่ ๓ การป้องกันโรคและขจัดโรคติดต่ออันตรายรัฐต้องจัดให้แก่ ประชาชนโดยไม่คิดมูลค่าและทันต่อเหตุการณ์
ประเด็นที่ ๔ ประชาชนมีสิทธิได้รับข้อมูลด้านสุขภาพที่ถูกต้องและทันสมัย จากรัฐ
สําหรับในเรื่องสิทธิและเสรีภาพของประชาชนนั้น ผมอยากให้ ร่างรัฐธรรมนูญได้กําหนดสิทธิลงไปเลยว่าส่วนไหนซึ่งเป็นส่วนที่รัฐควรจะต้องจัดทําให้ ประชาชนเป็นการบริการฟรีโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ส่วนไหนต้องการให้ประชาชนหรือมี ความจําเป็นที่จะให้ประชาชนจะต้องมีส่วนร่วมในการเสียค่าบริการ อันนี้ควรจะกําหนด ลงไปในเรื่องสิทธิให้แน่ชัด เพราะว่าการที่ไม่ได้กําหนดลงไปให้แน่ชัดแล้วเราเปิดประเด็น กว้างไว้ก็เป็นช่องทางที่จะทําให้มีโครงการประชานิยมแปรมาสู่เป็นนโยบายสาธารณะ ซึ่งได้สร้างปัญหามากมายในเรื่องของการบริการสาธารณสุขในด้านนี้นะครับ
ส่วนต่อไปที่เกี่ยวข้องกับหน้าที่ของชนชาวไทยมี ๑ ประเด็นคือ ประชาชน มีหน้าที่ต้องดูแลระบบสุขภาพส่วนตน ครอบครัว และชุมชน สําหรับในเรื่องหน้าที่ของ ประชาชนก็สอดคล้องกับสิทธิในการที่จะได้รับข้อมูลด้านสุขภาพที่ถูกต้องและทันสมัยจากรัฐ ซึ่งทางรัฐจะต้องสนับสนุนให้ประชาชนได้รับข้อมูล ให้เขาสามารถที่จะเข้าถึง เข้าใจ และนําไปใช้ประโยชน์ของข้อมูลด้านสุขภาพที่เขาได้ใช้ เพื่อที่จะทําหน้าที่ในการดูแลสุขภาพส่วนตน ครอบครัว และสังคม ซึ่งอันนี้ผมคิดว่าจะเป็น ประโยชน์ต่อระบบการสาธารณสุขอย่างมากครับ ก็มีข้อที่โต้แย้งกันว่าการที่จะกําหนดหน้าที่ ในการดูแลสุขภาพของตนลงไปในหน้าที่ของประชาชนชาวไทยเช่นเดียวกับการที่จะต้องทําหน้าที่ เพื่อสังคมและประเทศชาตินั้นในหน้าที่อันนี้อาจจะไปขัดต่อเสรีภาพ ซึ่งผมมีความเห็นว่า การที่จะให้มีเสรีภาพแต่ไปกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของผู้อื่นก็เป็นสิ่งที่ไม่ควร แล้วผม เห็นว่าหน้าที่ที่เราจะกําหนดลงไปนี้ถือว่าเป็นประโยชน์อย่างมาก ทั้งประโยชน์กับตัวเอง แล้วก็ประโยชน์กับประเทศชาติ ผมอยากจะยกตัวอย่างนะครับ อย่างเช่นว่าการออกกฎหมาย ให้สวมหมวกกันน็อค ถ้าพูดถึงตามสิทธิเสรีภาพแล้วก็บอกว่าไปขัดขวางต่อเสรีภาพ เพราะว่าถ้าจะบาดเจ็บก็บาดเจ็บเรื่องของตัวเองอันนี้ก็ไม่ถูกต้อง เพราะว่าพอบาดเจ็บ ขึ้นมาแล้วรัฐก็จะต้องเสียค่าใช้จ่าย สถานบริการของรัฐก็จะต้องมาดูแลซึ่งเป็นการที่จะไป รบกวนสิทธิและเสรีภาพของคนอื่น ตัวอย่างอีกอันหนึ่งที่ผมอยากจะยกนะครับ ในกรณีที่ ประชาชนถ้าป่วยเป็นโรคติดต่อแล้วก็ไม่ระมัดระวังตน ไม่ควบคุมตน ไม่ควบคุมแล้วก็ป้องกัน ไม่ให้โรคติดต่อร้ายแรงนั้นแพร่กระจายไปยังผู้อื่น อันนี้ก็เป็นสิ่งที่ไม่สมควรเพราะว่าไป กระทบกับผู้อื่น ก็เป็นเรื่องที่จะต้องมีหน้าที่อันนี้ขึ้นมา ซึ่งอันนี้ก็คงจะเห็นแล้วว่า เป็นประโยชน์จริง ๆ ผมก็อยากจะฝากท่านประธานถึงท่านกรรมการยกร่างรัฐธรรมนูญ ช่วยใส่ประเด็นของหน้าที่ของประชาชนที่จะมีหน้าที่ในการดูแลสุขภาพของตนเอง ชุมชน และสังคมนะครับ ยังมีอีก ๔ ประเด็นที่เกี่ยวกับแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ ๔ ประเด็น
ประเด็นแรกก็คือ ยังมีเวลานะครับ ผมจะขออ่านผ่าน ๆ สุขภาพ ของประชาชนต้องเป็นพื้นฐานสําคัญที่รัฐมีหน้าที่เสริมสร้าง พัฒนา ปกป้อง คุ้มครอง และดูแลให้บุคคลสามารถอยู่ในสังคมและสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาวะโดยการกําหนด นโยบายเพื่อพัฒนาประเทศในทุกด้าน ต้องมิให้เกิดผลกระทบต่อด้านสุขภาพต่อประชาชน
ประเด็นที่ ๒ รัฐมีหน้าที่สนับสนุนและจัดสรรทรัพยากรสําหรับบริการ สาธารณะให้เพียงพอและยั่งยืน สอดคล้องกับสภาวการณ์ของเศรษฐกิจและสังคม ให้คํานึงถึงมาตรฐาน ความทั่วถึง เป็นธรรม ประสิทธิภาพ และประสิทธิผล
ประเด็นต่อไป รัฐต้องสนับสนุน ส่งเสริม พัฒนา และอนุรักษ์การแพทย์ แผนไทยในระบบบริการสาธารณสุข
ประเด็นสุดท้าย รัฐต้องสนับสนุน ส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ชุมชน และภาคเอกชนมีส่วนร่วมในการจัดการบริการด้านสาธารณสุขที่ครบถ้วน ขอบคุณครับ