สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๖๕ · ๑๘ สิงหาคม ๒๕๕๘

เขมทัต สุคนธสิงห์ หารือเรื่องการปฏิรูปประเทศ โดยใช้เทคโนโลยีเพื่อช่วยในการอธิบาย และเรียกร้องการสนับสนุนจากทุกฝ่ายในการบรรลุเป้าหมายการปฏิรูปประเทศ โดยมีเป้าหมายที่จะทำให้ประเทศไทยมีรายได้ 15,000 เหรียญสหรัฐต่อคนต่อปีในปี 2555 และมีศูนย์กลางในการเชื่อมโยงการพัฒนาสุวรรณภูมิในอาเซียน นอกจากนี้เขายังหารือเกี่ยวกับการปฏิรูปในหลายสาขา เช่น การจัดการภัยพิบัติ การแรงงาน ศิลปะ วัฒนธรรม จริยธรรมและการศาสนา สื่อ กีฬา และระบบรองรับสังคมผู้สูงวัย เพื่อสร้างความเข้าใจและความชัดเจนในการปฏิรูป

นายเขมทัต สุคนธสิงห์ กรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูป แห่งชาติ เรียนเพื่อนสมาชิกที่รักและเคารพทุกท่าน ก็ขอบพระคุณท่านประธานกรรมการ ที่ให้โอกาสผมมาคุยให้ฟัง จริง ๆ แล้วกรรมการชุดนี้เปึนการทํางานของภาคสังคมคือ อาจารย์สีลาภรณ์นี่ก็ชํานาญทางด้านสังคม ผมก็พยายามจะเอาเรื่องเทคโนโลยีนั้นเข้ามา ประยุกต์ใช้เพื่อให้การอธิบายนั้นมันง่ายขึ้น เรื่องของเปัาหมายการปฏิรูปประเทศนั้น ก็เปึนเรื่องของวิสัยทัศน์ซึ่งอาจารย์สุวิทย์ เมษินทรีย์ ก็ได้ทําเรื่องวิสัยทัศน์ประเทศไทย ซึ่งเราก็ประชุมร่วมกันไป เพราะฉะนั้นในสไลด์ที่เรานําเสนออย่างที่อาจารย์สีลาภรณ์ได้เรียน

ก็คือเราอาจจะวางเปัาหมายตามวิสัยทัศน์ที่ท้าทาย เช่นบอกว่าในเรื่องของการเมือง ก็เขียนคํากว้าง ๆ ว่าเปึนการเมืองที่เป่ดกว้าง การมีส่วนร่วมที่สําคัญคือมีผู้นําที่ดีและเก่ง เรื่องของรายได้นั้นเราฝันที่จะก้าวพ้นจากประเทศที่ติดกับอยู่กับรายได้ปานกลาง เพราะฉะนั้นเราก็ตั้งตัวเลขที่ ๑๕,๐๐๐ เหรียญต่อคนต่อป้ ในป้ ๒๕๗๕ หลายท่านก็คงงงว่า ป้ ๒๕๗๕ เปึนป้ที่กรุงเทพฯ ๒๕๐ ป้ใช่ไหมครับ แล้วก็ประชาธิปไตย ๑๐๐ ป้ เพราะฉะนั้น ถ้าจะทําตรงนั้นได้เราก็เห็นชัดว่าจะต้องทําอัตราเจริญเติบโตของรายได้ประชาชาติประมาณ ร้อยละ ๖ ต่อป้ จากนี้ไป ๑๗ ป้ เราเองเราเคยพูดกันแล้วว่าเราจะเปึนศูนย์กลางของ การเชื่อมโยงการพัฒนาสุวรรณภูมิ ก็คือส่วนที่เปึนในภาคพื้นดินของอาเซียน นี่นะครับ กับอาเซียนทั้งหมด ในเรื่องของการศึกษาซึ่งเปึนเรื่องที่พูดกันมากนั้นเราต้องการ ให้ผลสัมฤทธิ์ของการศึกษาเราจากที่วันนี้ถูกวางไว้อยู่อันดับ ๘ นั้นต้องขึ้นไปอยู่อันดับ ๒ ให้ได้ ถามว่าทําไมต้องอยู่อันดับ ๒ อันดับ ๑ ไม่ได้หรือ ก็คือด้วยขนาดของประเทศของเรา ประชากรของเราที่ใหญ่มากนั้นทําให้ไปเปึนอันดับที่ ๑ วิธีการประเมินเราทําไม่ได้นะครับ ด้วยกฎเกณฑ์ของการประเมิน อย่างไรก็ตามเราจะต้องกลับไปเปึนเสือตัวที่ ๕ ของเอเชีย ให้ได้ในเรื่องการศึกษา เรื่องของทรัพยากรธรรมชาติที่ได้ทํางานกันมาอย่างมากมายนั้น เรามุ่งหวังที่จะให้พื้นที่ป์ากลับมาเปึนร้อยละ ๔๐ ให้ได้ แล้วก็ระบบน้ําซึ่งเปึนหัวใจสําคัญ ของด้านการเกษตรนั้นจะต้องครอบคลุมให้ได้ถึง ๗๐ เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ที่เราจะต้องใช้ ทีนี้กระบวนการคิดก็คือในอดีตนั้นจากที่เราทําแผนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑ มานี่มันพาเรามาถึงวันนี้ได้อย่างไร มันก็ต้องมีเครื่องมือในการพามานะครับ ฉะนั้นเครื่องมือในการพามาในตอนนั้นถ้าเผื่อเราพิจารณาให้ดีนั้นก็คือเรื่องของความ อุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติที่เราถูกดูดใช้ไปเรื่อย ๆ ตั้งแต่ทรัพยากรที่ถูกดึงไปจาก ทางภาคใต้ พวกดีบุกอะไรทั้งหลายแหล่ เรื่องของป์าไม้ เรามีบุคลากรที่มีฝ้มือแรงงานดี แล้วก็ราคาถูก แล้วก็มีความขยัน ต้นทุนการบริหารงานเราก็ต่ํา ใช้เทคโนโลยีที่ต่ํา ดังนั้น ยานพาหนะที่ขับเคลื่อนเรามาตั้งแต่ป้ ๒๕๐๔ จนมาถึงวันนี้ก็เปึนยานพาหนะที่ไม่ได้ใช้ เทคโนโลยีสูงมาก แล้วก็ใช้สิ่งที่เปึนทุนดั้งเดิมขับเคลื่อนมาจนกระทั่งถึงทุกวันนี้ เราจะพบว่า ในระหว่างทางนี่ถ้าเผื่อเราจําได้ในป้ ๒๕๔๐ ประเทศเราก็เจอพายุ เจ้ายานพาหนะลํานี้ มันก็เจอพายุจนกระทั่งเราเซเกือบจะตกแต่เราก็สามารถประคองมาได้ ฉะนั้นตอนที่เราเจอ วิกฤติต้มยํากุ้งนั้นเราก็ภูมิคุ้มกันไม่พอ หลังจากที่เราลงมาบินที่ระดับต่ําเราก็ค่อย ๆ ใช้

ทรัพยากรดั้งเดิมกลับคืนมาสู่ระดับที่ดีขึ้นเปึนรายได้ประมาณ ๕,๐๐๐ เหรียญต่อป้ จากตอนนั้นที่เราพยายามจะไต่ระดับ ๓,๐๐๐ เหรียญ เพราะฉะนั้นตรงนี้ละครับก็เปึน แนวคิดที่จะอธิบายให้คนเข้าใจได้ง่าย ทีนี้ท่านถามว่าทําไมยานพาหนะจะต้องเปึนเครื่องบิน ก็เพราะว่าถ้าเผื่อเรายังอยู่ในสังคมโลกนั้นเราจะยังมาใช้รถ ใช้รถไฟเปึนตัวเปรียบเทียบอยู่นี่ มันช้า แล้วที่ท่านอาจารย์สีลาภรณ์พูดก็คือเพื่อที่จะให้คนเข้าใจและคนไทยก็มีความละเอียด รอบคอบที่จะมาคอยจี้นะครับ เครื่องบินยี่ห้อนี้ รุ่นนี้มันหมดสมัยไปแล้ว เราก็เลยต้องไป เลือกเครื่องบินที่มีความทันสมัยที่สุด เพื่อที่จะอธิบายให้ได้นะครับว่าเราจะช่วยกันสร้าง พาหนะลํานี้นําประเทศไทยไปสู่เปัาหมายวิสัยทัศน์ป้ ๒๕๗๕ ได้อย่างไร ฉะนั้นวิธีการคิด ที่จะเปรียบเทียบและให้คนอธิบายง่าย ๆ ในเรื่องต่าง ๆ ที่กรรมาธิการพวกเราทั้งหมด ได้ทํานี่นะครับ ในอุปกรณ์เครื่องบินแต่ละชิ้น ๆ มันก็สามารถจะแปลความหมายทํา อะนาลอจี (Analogy) ว่าเปรียบเทียบกับสิ่งที่เราทํา เพราะฉะนั้นในทุกชิ้นนะครับ อย่างกรณีของป้กเครื่องบินเราก็จะพบว่าถ้าเครื่องบินป้กมันเอียงเพราะมีคนจน คนรวย เครื่องบินมันก็บินไม่ไปไหนหรอกมันจะต้องเอียงอย่างนั้น ทีนี้การที่จะทําให้ป้ก ไม่เอียงนั้น

มันไม่ได้มี แค่กรรมาธิการหรือการทํางานชุดเดียวที่จะทําให้ป้กเครื่องบินมันไม่เอียง ทุกชุดที่เราอยู่ร่วมกันในสภาแห่งนี้นะครับก็ต้องช่วยกันทํา มีส่วนร่วมทั้งสิ้นที่จะทําให้ ป้กไม่เอียงนะครับ ในเครื่องบินนั้นผมอยากจะพูดแค่สําคัญ ๆ นะครับก็คือเครื่องยนต์ ขับเคลื่อนนั้นก็ต้องมีเศรษฐกิจสมัยใหม่ที่กรรมาธิการปฏิรูปเศรษฐกิจ การเงินและการคลัง ท่านได้พยายามคิด มองทั้งเศรษฐกิจมหภาค เศรษฐกิจภาคการผลิต เรื่องของการสร้างวง ผู้ประกอบการอันนี้เปึนตัวขับเคลื่อนที่จะต้องสร้างเครื่องยนต์ที่ทันสมัย มีประสิทธิภาพ ในการใช้พลังงานสูง เรื่องความเหลื่อมล้ํา สมดุลที่เมื่อสักครู่นี้พูดเรื่องป้กไปนั้น ก็คือจะต้องใช้ ยุทธศาสตร์เชิงพื้นที่เปึนตัวนําเพื่อที่จะทําให้แต่ละส่วนข องเครื่องบินนั้นมีความเท่าเทียม มีน้ําหนักที่เท่ากันซึ่งก็จะมีรายละเอียดประกอบตามสไลด์ที่เสนอ ซึ่งผมจะไม่พูด ในรายละเอียด สิ่งหนึ่งที่เราได้พูดกันก็คือประชาชนคนไทยที่จะมาขึ้นเครื่องบินลํานี้ ไปสู่อนาคตด้วยกันนั้นเปึนผู้คนที่มีความหลากหลายวัฒนธรรมนะครับ เพราะฉะนั้นการที่ คนไทยจะอยู่ร่วมกันในเครื่องบินลํานี้แล้วไปสู่จุดหมายให้ได้นั้น เรื่องของกฎ ระเบียบ เราขึ้นเครื่องบินเราก็ต้องมีกฎ ระเบียบใช่ไหมครับ ฉะนั้นกฎหมาย กระบวนการยุติธรรม หน้าที่ของพนักงานผู้โดยสา รในเครื่องบินก็คือหน้าที่พลเมืองที่เราจะต้องอาศัยกติกา การอยู่ร่วมกัน นั่งคุยกันในเครื่องบินเวลาที่กัปตันสั่งอะไร การสื่อสารเราก็นั่งฟังใช่ไหมครับ เพราะฉะนั้นเช่นเดียวกันครับ ประชาชนที่อยู่ในยานลํานี้ที่จะพาไปสู่วิสัยทัศน์นั้น ก็ต้องมี สัมพันธภาพที่ดี มีการสื่อสารที่เข้าใจกันนะครับ แล้วก็ต้องมีค่านิยมเรื่องของศิลปวัฒนธรรม เรื่องความปรองดอง ถ้อยทีถ้อยอาศัย เพราะถ้าผู้โดยสารทะเลาะกันเมื่อไร มันก็ตีกัน เครื่องบินก็ตกนะครับ ฉะนั้นเรื่องที่ภาครัฐซึ่งเปรียบเสมือนผู้ให้บริการในเครื่องบินนั้น ก็ต้องให้สวัสดิการที่ดี มีการตอบสนองความต้องการกับผู้โดยสารที่ดี ทําอย่างไรถึงจะทํา เรื่องของโอเพน กัฟเวิร์นเมนต์ (Open government) ซึ่งประกาศแล้วผู้โดยสารเข้าใจหมด รู้ถึงเครื่องยนต์ วิธีการสมัยใหม่ ท่านคงมีโอกาสได้ขึ้นเครื่องบินรุ่นใหม่ที่สุดนะครับ วันนี้เครื่องบินรุ่ น ๗๘๗ ไม่มีแล้วนะครับม่านป่ดกันแสง ถึงเวลามันมืดของมันเอง เวลาที่เจอแสงนะครับ เรื่องเหล่านี้ทําอย่างไรเราถึงจะเข้าใจกันให้ได้ เรื่องของทุกคนได้รับรู้ เท่า ๆ กัน เราจะสร้างผู้โดยสารที่ดีมาร่วมพาหนะลํานี้ได้อย่างไร สิ่งที่ค่อนข้างจะลําบากมาก ในการที่เราอุปมาอุปไมยนั้นก็คือวันนี้ผู้นําภาครัฐบาลก็คือนักการเมืองนั้นเปึนนักบินครับ ฉะนั้นถ้าเผื่อนักบินพาเราไปผิดทางหรือเราวางแผนไว้แล้วแต่นักบินไปปรับหางเสือ

ไปที่ที่เราไม่อยากจะไป เราก็จะไปไม่ถึงจุดหมายปลายทาง เพราะฉะนั้นนักบิน ก็ต้องทํางานร่วมกับนักบินผู้ช่วยซึ่งเปรียบเสมือนข้าราชการประจําต่าง ๆ ที่คอยจะให้ข้อมูล ในการที่จะนําพาไปสู่จุ ดหมายปลายทาง เรื่องของโครงสร้างหน้าที่ภายในเครื่องบิน นั่นหมายถึงโครงสร้างอํานาจส่วนกลาง ภูมิภาค ท้องถิ่น พนักงานให้บริการ สจวต เพอเซอร์ (Steward Purser) จะทํางานอย่างไร นี่ก็คือการแบ่งงานซึ่งสามารถจะชี้ให้เห็นได้นะครับ แล้วก็กฎ กติกา ถึงเวลาที่เราเจอพายุร่วมกันจะต้องรัดเข็มขัด จะต้องทําอะไร ก็เปึนสิ่งที่พยายามชี้ให้เห็นจะได้เข้าใจง่าย ๆ นะครับ เรามีโอกาสที่จะเจอสภาวะอากาศ แปรปรวน เจอทั้งลมต้าน ลมส่งมากมาย ผมคงจะไม่ไล่ลงไปในรายละเอียด แต่สิ่งที่จะช่วย ให้เราผ่านพ้นสภาวะอากาศแปรปรวนแล้วก็ลมต้านลมส่งนั้นก็คือเรื่องที่ท่านกรรมาธิการ ทางด้านการจัดการภัยพิบัติ เรื่องของกรรมาธิการปฏิรูปการแรงงาน เรื่องของกรรมาธิการ ปฏิรูปค่านิยม ศิลปะ วัฒนธรรม จริยธรรมและการศาสนา เรื่องของสื่อ เรื่องของกีฬา แล้วก็ ระบบรองรับสังคมผู้สูงวัยเหล่านี้ครับ มันก็จะเปึนวัคซีนที่จะช่วยให้ยานพาหนะลํานี้ ต่อสู้กับสภาวะอากาศแปรปรวนซึ่งมาจากโลกภายนอกนะครับ

ผมคิดว่าผมจะขออธิบายถึงตรงนี้ ส่วนกลไกการขับเคลื่อนการปฏิรูปเดี๋ยวท่านประธานจะให้ ท่านใดอธิบายต่อ ผมขอเพิ่มเติมอีกนิด หนึ่งก็คือจริง ๆ แล้วผมเปึนคนทํา เมทริกซ์ จากข้อเสนอของท่าน เพราะฉะนั้นข้อเสนอของท่านทุกข้อเสนอที่ท่านให้มาเรามาใส่ไว้ใน เมทริกซ์หมดเลย แล้วเราก็มาประเมินว่าแต่ละเรื่อง แต่ละผลผลิตที่ท่านตั้งใจจะทํานั้น มันมีผลกระทบต่อ ๘ ข้ออย่างไร เปึนการให้แบบดูผลกระทบที่ชัดเจน แน่นอนทุกข้อ มันมีผลกระทบหมด แต่ว่าถ้าผลกระทบที่มันไม่ชัดเจนหรือไม่ใช่ผลกระทบโดยตรงนั้น ก็อาจจะทําให้ท่านจะมาค้านได้ เราจะมองอย่างเปึนกลางจริง ๆ เพื่อให้หาคานงัดที่สําคัญ ให้ได้ ผมขออนุญาตสรุปส่วนที่ทําว่าเราจะปฏิรูปอย่างไร แล้วก็มีอ ะนาลอจีอย่างไร เพียงเท่านี้ ขอบพระคุณครับ