สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๖๕ · ๑๘ สิงหาคม ๒๕๕๘

บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ เสนอการปฏิรูปกฎหมายด้านทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และวิทยาศาสตร์ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรม โดยเฉพาะการปฏิรูปด้านสิ่งแวดล้อมและพลังงาน วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัย และนวัตกรรม เพื่อการบริหารจัดการทรัพยากรพลังงานที่มีธรรมาภิบาล ยั่งยืน และประโยชน์สูงสุดของประเทศและประชาชน

นายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ อนุกรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธาน สภาปฏิรูปแห่งชาติที่เคารพ และสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ กระผม บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ สมาชิก สปช. ในนามอนุกรรมาธิการ จะมานําเรียนเนื้อหาของตัวร่างกฎหมายว่าด้วย การปฏิรูปในส่วนหมวด ๔ นะครับ ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ซึ่งจะรวมถึงเรื่องด้านของพลังงานไว้อยู่ด้วย ในหมวดนี้จะมีเนื้อหาอยู่ ๓ ส่วนสําคัญ ส่วนที่ ๑ เปึนการปฏิรูปด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และการผังเมือง ถ้าท่านกรุณาดูในมาตรา ๒๕ ประกอบไป เราได้วางหลักการ แนวทางการปฏิรูปโดยยึดถือหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง หลักธรรมาภิบาลสิ่งแวดล้อม หลักการเข้าถึงทรัพยากรธรรมชาติอย่างเปึนธรรมและยั่งยืน และหลักการพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งหมายถึงต้องการให้ประเทศพัฒนาไปได้อย่างมีดุลยภาพระหว่างเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรม ๔ แนวทางของการปฏิรูปประกอบด้วยการปฏิรูประบบโครงสร้าง องค์กร เครื่องมือและกฎหมาย โดยใช้แนวทางการปรับปรุงการปฏิรูปกฎหมายซึ่งจะนําไปสู่ การปฏิรูปด้านโครงสร้างองค์กรและระบบการบริหารจัดการ ตัวอย่างใน (๑) สําหรับ กฎหมายที่จะตราขึ้นใหม่ ตัวอย่างเช่น กฎหมายการจัดการทรัพยากรน้ํา การจัดการ พื้นที่คุ้มครองทางทะเล การจัดการพื้นที่ชุ่มน้ํา การจัดการขยะของเสียอันตราย เปึนต้น ตัวอย่างของกฎหมายที่ต้องมีการตราขึ้นใหม่ตามรัฐธรรมนูญ คือกฎหมายว่าด้วยสิทธิชุมชน และการกระจายอํานาจด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในแนวทางที่ ๒ คือการปรับปรุงกลไกหรืออาจจะเรียกว่าเครื่องมือในการบริหารจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งที่กําหนดไว้เปึนตัวเร่งรัดอยากให้เห็นผลในช่วง ๕ ป้ ตัวอย่างที่ กําหนดไว้เช่นเรื่องการปรับปรุงระบบอีไอเอ (EIA) อีเอชไอเอ (EHIA) ระบบกองทุน ด้านสิ่งแวดล้อม การผังเมือง การบริหารจัดการภัยพิบัติ ระบบการจัดเขตการใช้ประโยชน์ พื้นที่ในทะเล รวมทั้งการนําเครื่องมือใหม่มาช่วยในการบริหารจัดการที่เราเรียกกันว่า การประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์หรือเอสซีเอ (SCA) ระบบบัญชีก๊าซเรือนกระจก ระบบบัญชีรายได้ประชาชาติที่คิดรวมต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมที่เราเรียกว่ากรีน จีดีพี (Green GDP) ผมเรียนมาถึงตรงนี้ท่านก็จะพอเปึนข้อสังเกตได้ว่าหลายเรื่องที่ได้กล่าวถึงไว้ใน มาตรา ๒๕ นั้น ทางคณะกรรมาธิการชุดต่าง ๆ ของ สปช. ได้มีการจัดเตรียมรายละเอียด ในหลายส่วนไว้แล้ว เช่น เรื่องการปฏิรูประบบอีไอเอ อีเอชไอเอ เรื่องของการจัดการขยะ

และของเสียอันตราย ในประเด็นนี้หมายความว่าสิ่งที่ทางสมาชิก สปช. สภาปฏิรูปแห่งชาติ ได้ทําไว้เปึนผลงานก็จะเกิดการขับเคลื่อนต่อโดยอาศัยตัวกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูปฉบับนี้ แนวทางที่ ๓ การพัฒนาองค์กรและกระบวนการยุติธรรมด้านสิ่งแวดล้อม ทั้งในตัวของ การคํานวณต้นทุน การดําเนินคดี การเยียวยา การพัฒนาองค์กรและสถาบัน รวมทั้ง การบังคับคดี ในส่วนสุดท้ายเปึนแนวทางของการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรบริหาร ท้องถิ่น การมีส่วนร่วมของประชาชนและชุมชนอย่างแท้จริงให้เกิดขึ้น

ส่วนที่ ๒ การปฏิรูปด้านพลังงาน มี ๖ แนวทางสําคัญเพื่อนําไปสู่ การบริหารจัดการทรัพยากรพลังงานอย่างมีธรรมาภิบาล มีความยั่งยืน คํานึงถึงผลประโยชน์ ของประชาชนและของชาติเปึนหลัก ในแนวทางที่ ๑ นั้นเปึนการวางหลักการไว้ว่า ต้องการเห็นการบริหารจัดการพลังงานอย่างมีธรรมาภิบาล ยั่งยืน เพื่อประโยชน์สูงสุด ของประเทศและของประชาชน มีการจัดทําหรือปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการป่โตรเลียม และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องกับพลังงาน ในส่วนที่ ๒ เปึนการวางแนวทางปฏิรูปเรื่องการสํารวจ การผลิต การใช้ โดยยึดผลประโยชน์ของชาติเปึนหลัก คํานึงถึงผลกระทบต่อ ทรัพยากรธรรมชาติ คุณภาพสิ่งแวดล้อม วิถีชีวิต และสุขภาพของประชาชนและชุมชน ส่วนที่ ๓ เปึนการวางแนวทางปฏิรูปที่โยงกับเรื่องประชาชน เพื่อให้ประชาชนได้รับรู้เข้าถึง และเข้าใจข้อมูลด้านพลังงาน มีส่วนร่วมทั้งในกระบวนการกําหนดนโยบายและกระบวนการ วางแผน เฝัาระวัง การติดตามและตรวจสอบการดําเนินนโยบายและแผน ส่วนที่ ๔ เปึนเรื่องของการดําเนินการปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงาน ทั้งในเรื่องของระบบ ท่อก๊าซธรรมชาติ ระบบสายส่งไฟฟัา รวมถึงระบบควบคุมการรับส่งพลังงาน ส่วนที่ ๕ เปึนเรื่องของการสนับสนุน ให้มี การศึกษาความเปึนไปได้ในการจัดตั้งบ รรษัท พลังงานแห่งชาติเพื่อทําหน้าที่บริหารจัดการและดูแลสิทธิประโยชน์ในทรัพยากรป่โตรเลียม ก็เปึนเรื่องที่มีการพูดคุยอภิปรายกันมาอย่างต่อเนื่อง ส่วนสุดท้ายเปึนเรื่องการปรับปรุง กลไกและกฎหมายที่จะผลัดกันให้มีการสํารวจ การผลิต จําหน่าย และจัดส่งพลังงาน ได้อย่างเพียงพอและมีความเปึนเสรีเปึนลําดับมากขึ้น

ส่วนสุดท้ายเปึนเรื่องการปฏิรูปวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัยและนวัตกรรม เพื่อการปฏิรูป ทั้งในส่วนขององค์ความรู้ ระบบโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ ในด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อความเปึนเอกภาพยั่งยืน ทันต่อเหตุการณ์ ในส่วนนี้มีการกําหนดแนวทางปฏิรูปไว้ ๘ แนวทางนะครับ ส่วนที่จะเปึนส่วนขยาย ความหมายของการพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานในส่วนการปฏิรูปหัวข้อนี้มีเรื่องตั้ งแต่ การกําหนดนโยบายบริหารประเทศ การตัดสินใจให้อยู่บนพื้นฐานความรู้ข้อเท็จจริงด้วย กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การปรับปรุงระบบการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ การนําความรู้ ทักษะด้านวิทยาศาสตร์ไปปรับใช้ในการดํารงชีวิต การประกอบอาชีพและการพัฒนาสังคม นี่คือแนวทางที่ ๒ แนวทางที่ ๓ หมายรวมถึงการลงทุนด้านการศึกษา วิจัย การพัฒนา สร้างนวัตกรรมโครงสร้างพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รวมทั้งภูมิปัญญาท้องถิ่น ซึ่งเปึนทุนสําคัญที่มีอยู่ มีระบบกลไกงบประมาณสนับสนุนการงบประมาณอย่างเพียงพอ ต่อเนื่อง รวมทั้งมาตรการจูงใจทางด้านภาษี และมาตรการอื่น ๆ ในประการที่ ๓ นั้น รวมถึงระบบกลไก มาตรการในการถ่ายทอดเทคโนโลยีที่มีอยู่ให้เกิดผลอย่างแท้จริง แนวทางที่ ๔ เปึนการสร้างระบบการจัดการข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัย นวัตกรรม และประเด็นสําคัญคือการเข้าถึงตัวข้อมูลดังกล่าวอย่างทั่วถึง และส่งเสริม ให้มีการนําผลการศึกษาวิจัยที่มีอยู่มากไปใช้ในกระบวนการผลิตและการให้บริการให้เกิดผล ในทางปฏิบัติ ในแนวทางที่ ๕ คือโครงสร้างพื้นฐานด้านระบบบริหารคุณภาพของประเทศ ซึ่งกําหนดไว้ชัดเจนนะครับ ทั้งในด้านมาตรฐาน ด้านการทดสอบ ด้านมาตรวิทยา และ ด้านการบริหารคุณภาพ แนวทางที่ ๖ คือการให้มีกลไกในการคุ้มครอง การแบ่งปัน ต่อยอด ภูมิปัญญา การคิดค้นทดลองมาใช้อย่างมีประสิทธิภาพ การแบ่งปันผลประโยชน์จาก ทรัพย์สินทางปัญญาที่เกิดขึ้น เน้นเรื่องการแบ่งปันผลประโยชน์อย่างเปึนธรรม แนวทางที่ ๗ คือการจัดสรรงบประมาณ สิทธิประโยชน์ทำงภาษีเพื่อการลงทุน ทั้งในองค์กรบริหาร ท้องถิ่น ในส่วนของชุมชน และวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมในทุกภาคการผลิต ที่สําคัญที่ระบุไว้ในแนวทางที่ ๗ แนวทางที่ ๘ คือการบูรณาการข้อมูลสารสนเทศ ของภาครัฐอย่างเปึนระบบ มีมาตรฐานถูกต้อง ทันสมัย เพื่อให้การบริการและการตัดสินใจ ของหน่วยงานภาครัฐในการดําเนินการตัดสินใจบนพื้นฐานข้อเท็จจริง มีการเป่ดเผยข้อมูล ต่อสาธารณะและให้บริการประชาชน และความร่วมมือกับภาคธุรกิจเอกชนอย่างมี

ประสิทธิภาพ ทั้ง ๘ แนวทางการปฏิรูปด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมนี้จะมี การขับเคลื่อนโดยการมีคณะกรรมการปฏิรูปวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัย และนวัตกรรม แห่งชาติภายใน ๑ ป้ ทั้งหมดนี้คือสาระสําคัญของการปฏิรูปในหมวด ๔ เรื่องของ ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ขอบพระคุณครับ