สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๖๒ · ๑๐ สิงหาคม ๒๕๕๘

ไพโรจน์ พรหมสาส์น หารือเรื่องการกําจัดขยะมูลฝอย และแสดงความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและภาวะโลกร้อน โดยเสนอแนวทางแก้ไข เช่น การแยกขยะ การย่อยสลาย และการนําขยะไปใช้ประโยชน์ และเรียกร้องให้ศึกษาพิจารณาการตั้งโรงไฟฟ้าขยะในประเทศไทย

นายไพโรจน์ พรหมสาส์น

ท่านประธานที่เคารพ กระผม ไพโรจน์ พรหมสาส์น สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ เมื่อฟังรายงานของคณะกรรมาธิการแล้ว ก็มีหลายเรื่องก็คิดว่าน่าจะเปึนประโยชน์ แต่บางเรื่องโดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องการกําจัด ขยะมูลฝอย ผมสนใจเรื่องนี้ค่อนข้างมากก็จะขออภิปรายเฉพาะเรื่องนี้ ก็อยากจะเรียนว่า ในปัญหาเรื่องภาวะสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ นี่ขยะก็คงจะเปึนตัวหนึ่งที่จะทําให้เกิดภาวะโลกร้อน หรืออะไรก็แล้วแต่ การเผา การทิ้งอะไรต่าง ๆ ทําให้เกิดน้ําเน่า น้ําเสียอะไรสารพัดอย่างเลย เพราะฉะนั้นก็นับวันปัญหานี้จะทวีคูณ ปัญหาขยะในชุมชน ปัญหาที่เอาไปทิ้งไม่เปึนที่ เปึนทาง การกําจัดไม่ถูกวิธีอะไรต่าง ๆ เพราะฉะนั้นจึงมีข้อสังเกตเพิ่มเติมดังนี้ ปัญหาเรื่องขยะ ที่ผมกราบเรียนแล้วว่ามันจะต้องเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ถ้าหากว่าเราไม่สามารถที่จะกําจัดให้มัน หมดไปหรือทันกับจํานวนขยะที่เพิ่มขึ้น

สภาพปัญหาทั่วไปขยะแบบไทย ๆ เราก็คือการที่เรามีปริมาณมาก เราเก็บไม่ทัน กําจัดไม่เปึน หรือไม่ถูกวิธี ขยะบ้านเรามันเปึนเมืองร้อน เปึนเมืองผลหมากรากไม้ เปึนขยะเป้ยก จะเอาไปเผา ไปฝัง ไปทําลายอะไรค่อนข้างจะยาก บ้านหนึ่งก็ทําขยะ วันละ ๕ กิโลกรัม ๑๐ กิโลกรัม มันถึงได้เพิ่มพูนมากมายก่ายกอง ก็ทิ้งกันไป ตามแม่น้ําลําคลองตามอะไรก็แล้วแต่ นอกเหนือจากนั้นวิธีการกําจัดขณะนี้ก็ยังไม่เหมาะสม อาจจะเคยมีความคิดในการที่จะไปตั้งโรงไฟฟัาจากขยะ ที่ชัดเจนที่สุดเมื่อหลายสิบป้มาแล้ว ที่จังหวัดเชียงใหม่ โครงการกําจัดขยะเมืองเชียงใหม่อย่างสิ้นเชิงของการไฟฟัาฝ์ายผลิต แห่งประเทศไทย แต่ผ่าไปตั้งที่จังหวัดลําพูน เสร็จแล้วชาวจังหวัดลําพูนก็ต่อต้าน อันนั้น แหละครับเปึนความล้มเหลวครั้งแรกที่เกิดขึ้นและทําให้ไม่สามารถที่จะไปทําอะไรที่อื่นหรือ ทําได้ยากขึ้นหลายป้มาแล้วนะครับ ก็เปึนบทเรียนอันหนึ่ง การกลบ การฝัง การทําลาย การไปทิ้งกองเอาไว้ อะไรสารพัดอย่างเลย วิธีการกําจัดก็คงจะมีหลายแบบแต่ล้วนแล้วแต่ ยังไม่เหมาะสม ขณะนี้ก็เปึนที่น่ายินดีครับ ทางรัฐบาลแล้วก็โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม กระทรวงมหาดไทยก็ร่วมมือกันวางแผนงานโครงการดําเนินการ ในหลาย ๆ จังหวัด ก็น่าจะได้ติดตามดูว่าโครงการไหน ประเภทใดที่สามารถดําเนินการไปได้ แล้วก็มีความเปึนไปได้ในทางปฏิบัติ สิ่งที่ผมจะนําเรียนเพื่อประกอบการพิจารณาของ คณะกรรมาธิการเพื่อทํารายงานให้สมบูรณ์ขึ้นก็คือแนวทางที่เราจะหาทางแก้ไขปัญหา ในเรื่องนี้ให้บรรลุผลลุล่วงไปในอนาคต ซึ่งคงจะต้องใช้เวลานะครับ ผมคงจะนําเรียนจาก ประสบการณ์ที่เคยไปศึกษาหรือไปดูงานในต่างประเทศมาหลายประเทศ ประเทศญี่ปุ์นนั้น มีทั้งระบบฝังกลบ ระบบที่เอาไปทําไฟฟัา ตั้งโรงไฟฟัาตั้งอยู่กลางเมืองเลย เขามีระบบวิธี ที่ถูกต้อง แต่วิธีที่ผมคิดว่าน่าจะนํามาปรับใช้ในเมืองไทยเราก็คือการที่มีเครื่องจักรเครื่องกล ขนาดใหญ่เมื่อแยกขยะแล้ว เอาเศษเหล็ก เศษไม้อะไรออกแล้วสามารถเอามาย่อยสลาย ย่อยจนกระทั่งเปึนผุยผงแล้วสามารถที่จะนําไปถมที่ดินที่ลุ่มที่ต่ํา แม้กระทั่งถมทะเลทําสนามบิน ที่นาริตะอะไรต่าง ๆ แต่การไปถมทะเลไม่ได้หมายความว่าเอาไปทิ้งลงไปเฉย ๆ นะครับ เขาทําเปึนก่อบล็อกคอนกรีตอะไรต่าง ๆ แล้วเขาฝังแล้วก็กลบด้วยดินอะไรต่าง ๆ นั่นเปึน สิ่งหนึ่งที่ผมคิดว่าน่าจะนํามาปรับใช้ในเมืองไทย ท่านอาจจะลองให้มหาวิทยาลัยมหานคร หรือมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรีลองดีไซน์ (Design) เรื่องนี้ออกมา คิดว่าลงทุน

ไม่เท่าไรหรอกครับ ทําให้ได้เอามาย่อยสลาย เสร็จแล้วใครอยากจะเอาไปทําปุิย ใครอยาก เอาไปถมที่ถมทางมันทําได้ทั้งนั้นนะครับ ก็เปึนเรื่องหนึ่งที่อยากจะฝากไว้ ที่ประเทศสวีเดน กระผมไปดูที่เมืองฟลอร์ชาราเขาใช้ป์า สงวนใช้ป์านั่นเลยครับเปึนศูนย์กลางข องเมือง ๗-๘ เมือง ขยะที่จะทิ้งแต่ละบ้านมีกําหนดขนาดไว้เลยจะทิ้งได้เท่านี้เท่านั้น นอกเหนือจากนั้น คุณต้องจ้างคนเอาไปทิ้งหรือขนไปทิ้งเอง เมื่อไปทิ้งที่รวมแล้วเขาก็มีวิธีแยกขยะอะไร ต่าง ๆ มีวิธีเดรน (Drain) น้ํา น้ําเน่า น้ําเสีย สเปรย์ (Spray) ไปตามป์า แล้วก็ทําโรงไฟฟัา ก็ประสบความสําเร็จได้ดีพอสมควร เปึนการร่วมมือระหว่างท้องถิ่นกับเอกชน ที่ประทับใจ มากอีกแห่งหนึ่งก็ที่ประเทศแคนาดามีศูนย์วิจัยเพื่อสิ่งแวดล้อมอยู่ที่เมืองเบอร์ลิงตัน ห่างไป ทางตะวันตกทางตอนเหนือของโตรอนโต อันนี้เราน่าจะมีศึกษาดูงาน สมัยนายกรัฐมนตรีชวน เคยไปดูหลายป้มาแล้ว ผมไปดูแล้วเปึนศูนย์วิจัยที่ใหญ่มากและมีชื่อเสียงมาก เขาทําอยู่ ๒ อย่างบําบัดน้ําเสียกับเรื่องขยะมูลฝอย รับจ้าง ๗-๘ เมืองต่อน้ําเสียมารวมกัน มีวิธีการ กําจัดแบบวิธีวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีสมัยใหม่ เสร็จแล้วผลการดําเนินการมีกําไรมหาศาล แบ่งเปึนรายได้ โบนัสของบริษัทให้กับท้องถิ่น เปึนโบนัสกับพนักงาน ลูกจ้าง ทั้งพนักงาน เทศบาลอะไรต่าง ๆ ซึ่งอันนี้เขาทําได้ดีมาก เขาใช้เทคโนโลยีอะไรต่าง ๆ เขาสามารถทําได้ หันกลับมาเมืองไทยเราผมคิดว่าวิธีการนั้นก็คงจะมีหลายวิธี คงไม่ใช่อย่างใดอย่างหนึ่ง อาจจะฝังกลบ อาจจะทําไฟฟัา แต่ว่าวิธีที่คิดว่าน่าจะทําก็คือการย่อยสลายอย่างที่ว่านั้น อันนั้นจะช่วยทําได้แม้กระทั่งเมืองเล็กเมืองน้อยเอาไปถมที่ เอาไปอะไรต่าง ๆ มันก็คงจะ ดีกว่าที่เราไปซื้อดินหรืออะไรต่าง ๆ ซื้อถมไปแล้วก็กลบ หรืออาจจะเปึนปุิย ขยะใบไม้ ตามสวนตามอะไรต่าง ๆ ไม่ต้องฝังไม่ต้องเอาไปทิ้งที่ไหนเอากลบโคนต้นไม้ก็จะเปึนปุิย เปึนอะไรอย่างดี เพราะฉะนั้นเรื่องต่าง ๆ เหล่านี้เปึนเรื่องที่เราก็คงจะต้องศึกษาพิจารณา การตั้งโรงไฟฟัาขนาดใหญ่ที่ท่านว่า ๑,๔๐๐ ล้านบาทเปึนเรื่องใหญ่โตมโหฬารมาก มันจะเอาขยะ มาจากไหน อย่างที่บางท่านอภิปรายไปแล้ว เพราะฉะนั้นอันนี้ก็เปึนบทเรียนครับ กรมโยธาธิการและผังเมืองเคยตั้งโรงงาน ไปทําโรงงานไฟฟัาเพื่อกําจัดขยะอะไร ที่จังหวัดภูเก็ต เสร็จแล้วก็ไปไม่รอดต้องให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดดําเนินการ ขณะนี้ ขยะก็ยังไม่พอ การบริหารการจัดการก็ยังเปึนปัญหาอยู่

เพราะฉะนั้นวิธีการในเรื่องของการกําจัดขยะมูลฝอยอะไรต่าง ๆ นี้คงจะแยกแตกต่าง ให้ออกไปเมืองเล็ก เมืองน้อย เมืองใหญ่ ขนาดใหญ่ แต่ความร่วมมือระหว่างชุมชนต่าง ๆ ในเขตพื้นที่ใกล้เคียงกันไม่ว่าในจังหวัดเดียวกันหรือจังหวัดข้างเคียง รัศมีที่ไม่ไกลเกินไปนัก ที่จะขนขยะไม่เกิน ๔๐-๕๐ กิโลเมตรเปึนสิ่งที่น่าสนับสนุน และคงจะต้องได้รับความร่วมมือ ร่วมใจจากท้องถิ่นและประชาชนในการมีส่วนร่วมเปึนสิ่งที่จําเปึนและสําคัญที่สุด ไม่อย่างนั้น ทําไม่ได้ ลําลูกกาซื้อที่เอาไว้ ๓๐๐ กว่าล้านบาทจนบัดนี้ก็ยังทิ้งไม่ได้ สูญเปล่า จะตั้งโรงไฟฟัา ก็เกิดต่อต้านอะไรขึ้นมา เพราะนั้นสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้คงจะต้องใช้มาตรการทั้งในทางระเบียบ กฎหมาย ทางนโยบาย ทางวิธีการ ความร่วมมือร่วมใจท้องถิ่นและประชาชนจึงจะสามารถ แก้ปัญหาไปได้ในระยะยาว ระยะใกล้ ๆ คงยังจะต้องเปึนปัญหาอยู่ ขอบคุณมากครับ