สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๖๒ · ๑๐ สิงหาคม ๒๕๕๘

ธรณ์ ธํารงนาวาสวัสดิ์ หารือเรื่องการบริหารจัดการทรัพยากรทะเลของประเทศไทย โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการดูแลทรัพยากรทะเล รวมถึงผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจากการพัฒนาและใช้ทรัพยากรทะเลอย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังพูดถึงการพัฒนาโลจิสติกส์ในประเทศไทยและการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการจัดการพิเศษชายฝั่งทะเลที่ถูกกัดเซาะอย่างหนัก และการสร้างยุทธศาสตร์แห่งชาติทางทะเลเพื่อแก้ไขปัญหานี้

นายธรณ์ ธํารงนาวาสวัสดิ์ กรรมาธิการ

ทั้งหมดนี้เราก็จะเห็นภาพแล้วว่า จริง ๆ แล้วเรามีทะเลของเราที่เราต้องพยายามจัดการให้ได้ เรามีทะเลอีกเยอะมาก ที่เปึนของกลาง โลกนี้ไม่มีแผ่นดินของกลางครับ ผมบอกได้เลย ไม่มีครับ ท่านจะไปขอ ท่านจะไปขุดแร่ที่ไหน แต่โลกนี้มีทะเลเปึนของกลาง มหาสมุทรและทะเลรวมกัน ๓๕๐ ล้านตารางกิโลเมตร ๖๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ก็คือ ๒๐๐ ล้านตารางกิโลเมตร ใหญ่กว่า ประเทศไทยไม่รู้กี่เท่า ตรงนั้นแหละของกลาง แต่เราไม่เคยคิดจะเอาอะไรไปได้ ปลาทูน่า ที่เขาจับกันส่งออกตั้งเยอะแย ะก็มาจากทะเลของกลาง ประเทศสหรัฐอเมริกาหรือประเทศต่าง ๆ ก็ขุดเหมืองแร่ของกลาง นั่นคือส่วนของกลางที่สักวันเราคงจะไปถึง แต่วันนี้เอาทะเลเรา ให้เรียบร้อยก่อน ขอต่อเลยครับ เพราะฉะนั้นผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเลของเรา เราก็มาพูดกันถึงเรื่องของการจัดเข ตซึ่งง่าย ๆ ๔ เขตเท่านั้นเอง มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เขตพิเศษ มั่นคงคืออะไร ต่อเลยครับ มั่นคงเราแบ่งเปึน ๒ ส่วนหลัก ๆ นะครับ จริง ๆ มันมี ส่วนอื่นอีก แต่เอาหลัก ๆ อย่างแรกก็คือเขตทหาร แน่นอนว่านี่คือความมั่นคง จริง ๆ แล้ว ผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเลก็เกี่ยวข้องกับกองทัพเรือทั้งหมด เพราะกองทัพเรือทั้งหมด ไม่ว่าจะเปึนเรื่องของเรือดําน้ํา เรื่องของเรือต่าง ๆ ก็เพื่อดูแลผลประโยชน์ของชาติทางทะเล คือกองทัพเรือทั้งหมด ยังพูดถึงกองทัพอากาศ หน่วยงานต่าง ๆ เยอะแยะ ในทะเล ก็มีเขตทหารเช่นสัตหีบอย่างนี้ก็เปึนเขตทหารทั้งหมด นอกจากเขตทหารแล้วก็ยังมีอีก เขตหนึ่งก็คือเขตพลังงาน ๔๐๐ กว่าแท่นที่อยู่ในอ่าวไทย นั่นก็คือเขตพลังงานทั้งหมด นั่นก็คือต้องเปึนเขตที่เรียกกันว่าความมั่นคง ก็คือต้องมีการดูแลในรูปแบบหนึ่งเพราะว่านี่คือ หัวใจของประเทศ ทั้งฐานทัพ ทั้งพลังงาน ตรงนี้ก็คือเปึนเขตของความมั่นค ง ต่อครับ เขตของความมั่งคั่งนะครับ เขตของความมั่งคั่งก็ชัดเจน ก็คือในส่วนของการท่องเที่ยว เรื่องของการประมง การพัฒนาโลจิสติกส์ อุตสาหกรรมต่าง ๆ ซึ่งมีมหาศาล เซาต์เทิร์น ซีบอร์ด (Southern Seaboard) อีสเทิร์น ซีบอร์ด (Eastern Seaboard) ต่าง ๆ นานา อันนี้สนามบินที่จังหวัดภูเก็ตนะครับ ผมถ่ายมาตอนที่บินผ่าน เราจะเห็นได้ว่าพวกนี้ มันเกี่ยวข้องทั้งนั้น เพราะว่าทุกอย่างติดทะเลทั้งนั้น ท่านพูดถึงโรงไฟฟัา โรงไฟฟัาก็ต้อง ติดทะเล ไม่อย่างนั้นจะเอาน้ําจากไหนมาหล่อเย็นโรงไฟฟัา

ท่านพูดถึงการพัฒนาโลจิสติกส์ ประเทศไทยเปึนประเทศที่โชคดีที่สุดเปึนอาเซียน ฮับได้ ไม่ใช่เพราะว่าเราอยากเปึน แต่โลเคชัน (Location) ของเรามันทําให้เราเปึนอย่างนั้น จากแผ่นดินสู่ทะเลมีของเราคนเดียว เพราะฉะนั้นอย่างไรมันก็ต้องไปทางนั้น เพราะฉะนั้น นั่นก็คือเขตที่เขาเรียกว่าความมั่งคั่ง ต่อไปก็คือเขตของความยั่งยืนตามที่ผมเคยให้ชมกันไปแล้ว เอามาให้ชมกันอีกครั้ง นี่ก็คือปะการังของเราที่เหลืออยู่นะครับ หล่นพรวดมา เพราะยิ่งพัฒนาเท่าไรทรัพยากรของเราก็ยิ่งลดน้อยลงขนาดนั้น เพราะฉะนั้นเขตของความยั่งยืน ก็หมายถึงเขตอุทยานแห่งชาติทางทะเล เขตรักษาพันธุ์ของกรมประมง เขตสิ่งแวดล้อม ต่าง ๆ เพราะฉะนั้นทั้ง ๓ เขต มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน มันก็อยู่ในแผนที่เดียวกัน มันทับกันไปทับกันมา อย่างกรมประมงคิด กรมประมงก็คิดเฉพาะว่าเขตกรมประมงตรงไหน ถ้าเกิดทางด้านกระทรวงคมนาคมคิดก็คิดว่าท่าเรืออยู่ตรงไหน กระทรวงพลังงานคิดก็คิดว่า ตรงไหนทําด้านพลังงาน แต่ถ้าคนที่ไม่เคยซ้อนทับกัน เพราะฉะนั้นนั่นก็คือการทํา ผังทะเลรวม โดยที่เน้นย้ําในเรื่องให้สอดคล้องกัน มีเขตพิเศษ เขตพิเศษนี่ท่านอาจจะสงสัย ว่าคืออะไร เขตพิเศษก็คือ ๔ เกาะที่มีปัญหาหนักหนา ทั้ง ๆ ที่ทั้ง ๔ เกาะนี่ท่านเชื่อไหมครับ เปึนเกาะที่ภาครัฐเปึนเจ้าของหมดเลย ไม่ว่าจะเปึนเกาะหลีเป็ะ เกาะพีพี เกาะเต่า เกาะเสม็ด ฟังดูแล้วเหมือนกับเอกชนเปึนเจ้าของ จริง ๆ ไม่ใช่นะครับ เกือบทั้งหมดของ พื้นที่เหล่านั้นเปึนของภาครัฐ แต่เราบริหารกันได้เละตุ้มเป็ะจนเราจําเปึนต้องหาทางที่จะ ฟุ๋นคืนเกาะเหล่านั้นให้กลับมามีการบริหารจัดการที่ถูกต้อง แล้วอีกเขตหนึ่งก็คือเขตของ ชายฝัืง ๗๐๐ กิโลเมตรของชายฝัืงทะเลในอ่าวไทยโดนกัดเซาะอย่างหนัก อีก ๑๐๐ กิโลเมตร อยู่ในอันดามัน เพราะฉะนั้น ๒,๘๐๐ กิโลเมตรของชายฝัืงเรา ๘๐๐ กิโลเมตรนี่อย่างหนัก อย่างหนักหมายถึงบ้านเรือนลงไปในทะเล จังหวัดนครศรีธรรมราชหรือจังหวัดสงขลา ท่านอาจารย์ประเสริฐก็อยู่ก็คงจะบอกได้ว่าคําว่าอย่างหนักนี่มันเปึนอย่างไร มันหนักจริงนะครับ มันหนักถึงฟัองกันแล้วบ้านหายไปหมดแล้ว ที่ดินหายไปหมดแล้วก็ยังฟัองกันไม่เสร็จ เพราะฉะนั้นตรงนั้นต้องจัดการพิเศษเท่านั้นอย่างอื่นทําไม่ได้แล้วครับ ต่อเลยครับจะจบแล้ว เพราะฉะนั้นอันนี้จะแสดงให้เห็นว่าเราทําอย่างที่อาจารย์เผดิมศักดิ์โชว์แล้วว่าเราไป คนละทิศคนละทาง มีหน่วยงานเพียบเลยแต่ไปคนละทิศคนละทาง เพราะฉะนั้นจบประเด็น ง่าย ๆ ที่ข้อเสนอการปฏิรูปนะครับ อย่างแรกสุดผมสนับสนุนยุทธศาสตร์แห่งชาติมาตลอด แล้วก็สนับสนุนยุทธศาสตร์แห่งชาติอย่างจริงจัง เราต้องมียุทธศาสตร์แห่งชาติทางทะเล

ซึ่งเ ปึนส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์แห่งชาติ มันต้องมีแน่นอน เพราะถ้าเกิดว่าไม่มี เราวางแผนการระยะยาวไม่ได้แน่นอน เพราะฉะนั้นนี่คือเรื่องที่คณะอนุกรรมาธิการนําเสนอ อย่างชัดเจนที่สุด เพราะจริง ๆ แล้วมันก็สอดคล้องกับสภาความมั่นคงแห่งชาติที่เขาก็ตั้งใจ จะทํายุทธศาสตร์แห่งชำติทางทะเลอยู่แล้ว เพียงแต่ว่ามุมมองของเขาอาจจะเปึนด้าน ความมั่นคงเปึนหลัก แต่ของเรามีมั่งคั่ง ยั่งยืน ปนเข้าไปด้วย อันที่ ๒ ก็ชัดเจนอยู่ก็คือขอให้ รัฐบาลกําหนดคณะกรรมการที่ปรึกษาและจัดการความรู้เพื่อผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเล ซึ่งคณะกรรมการนี้ไม่ใช่เปึนคณะกรรมการที่ตั้งใหม่นะครับ เปึนคณะกรรมการที่มีอยู่แล้ว ตาม พ.ร.บ. ยุทธศาสตร์แห่งชาติทางทะเลที่ทางสภาความมั่นคงเขากําลังพัฒนาขึ้นมา เราก็ใช้อันนี้ร่วมไปกับสภาพัฒน์ที่เราก็เสนอไปในเอกสารว่าตั้งให้เปึนสภาพัฒนาเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม ๒ ด้านมารวมกันปุ็บมันก็จะ สามารถให้หน่วยงานองค์กรนี้ซึ่งเปึน องค์กรสูงสุดทางด้านความมั่นคง ทั้งทางด้านต่าง ๆ เอามาจัดการกันเพื่อจัดทําแผน การจัดการแบ่งเขตใช้สอยประโยชน์ทางทะเล อันนี้ก็ชัดเจนไม่ได้สร้างองค์กรใหม่ ไม่ได้อะไรเลย องค์กรนี้เปึนองค์กรที่กําลังมีอยู่ตามสภาความมั่นคงแห่งชาติ สอดคล้องกับ ยุทธศาสตร์แห่งชาติทางทะเล เพียงแต่ว่าเราต้องการความชัดเจนว่ามันไม่ใช่ความมั่นคง อย่างเดียว มันเปึนความมั่งคั่ง ยั่งยืนด้วย เพราะฉะนั้นอันนี้ก็เกี่ยวข้องโดยที่แน่นอนว่า ในภาคชุมชนและภาคประชาชนต้องมีส่วนร่วมอย่างชัดเจนในเรื่องนี้ เพราะว่าการจัดเขตใด ๆ โดยที่ไม่ถามผู้คนนี่เปึนไปไม่ได้อยู่แล้ว เพราะฉะนั้นไม่ว่าจะเรื่องภาคการท่องเที่ยว ภาคการคมนาคม ภาคอะไรต่าง ๆ ก็ไปว่ากันให้ชัดเจนว่าประชาชนจะเห็นด้วยกับแบบไหน เพราะฉะนั้นข้อ ๓ ก็คือปรับปรุงประสิทธิภาพ ปรับปรุงประสิทธิภาพคือมีแต่เขต เขียนไว้ในแผนที่มันไม่มีประโยชน์ครับประสิทธิภาพอะไร ก็คือต้องยกระดับประสิทธิภาพต่าง ๆ ไม่ว่าจะเปึนเรื่องของการติดตามว่าเรือท่องเที่ยวลํานี้ไปไหน เรือประมงลํานี้มุ่งเข้าไปจับปลา ในเขตที่ไม่ควรจะจับไหม ไม่ใช่เฉพาะในเขตของประมงพื้นบ้าน

เรือประมงบางลําอาจจะวิ่งเข้าไปจับปลาในเขตพลังงานติดกับแท่นขุดเจาะซึ่งผิดกฎหมาย พูดอย่างนั้นต้องต่อเนื่องกัน จริง ๆ แล้วเขตเหล่านี้ไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะเรื่องของทะเล พอดีหันไปเห็นอาจารย์เนาวรัตน์ โบราณคดีใต้น้ํานี่ก็มีเยอะมากเลยนะครับ จริง ๆ ก็เปึนอีก ส่วนหนึ่งที่จะอยู่ในเขตของการจัดการครั้งนี้ เราก็ต้องยกระดับทุกอย่าง ไม่ว่าจะอุทยาน กรมประมง ต่าง ๆ ที่ผมบอก เพื่อที่จะสามารถจัดการ ควบคุม ดูแลเขตเหล่านี้ได้ ต่อไปครับ สุดท้ายนะครับ เพราะฉะนั้นเราก็ต้องชัดเจนว่าเปัาหมายของเราไม่ใช่ง่ายนะครับ การทําในสิ่งที่ไม่เคยมีใครทํามาก่อนมันต้องใช้เวลาพอสมควร แม้จะมีต้นแบบจาก ต่างประเทศแล้วก็ยังต้องใช้เวลาประมาณ ๑-๒ ป้ แล้วก็ถ้ามีกฎหมายต่าง ๆ รองรับ เช่น พ.ร.บ. พื้นที่คุ้มครองทางทะเล อันนี้ก็ว่ากันไป ทางกระทรวงต่าง ๆ เขาก็วางแผนไว้แล้ว สุดท้ายแล้ว ขอสไลด์สุดท้ายนะครับ ผมชอบเปึนพิเศษ ถ่ายมาเองนะครับ นี่แหละคือสิ่งที่เราหวัง วาฬบรูด้าอ้าปาก เรือขนาดยักษ์วิ่งผ่าน ถ้าเรามีการจัดการที่ดีพอ มีการควบคุมที่ดีพอ การอนุรักษ์สัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในโล กสามารถอยู่คู่เคียงได้กับโลจิสติกส์หรือต่าง ๆ นานา มันจําเปึนต้องมีการจัดการ นั่นคือภาพที่ผมหวังว่าผมจะได้เห็นในไม่ช้าในทะเลไทยทั้งหมด นักท่องเที่ยวมาปะการังยังสดชื่น ต่าง ๆ นานาพัฒนากันได้ นั่นก็คือเปัาหมายทั้งหมดของ การจัดเขตใช้ประโยชน์ทางทะเล ขอบคุณครับ