เผดิมศักดิ์ จารยะพันธุ์ หารือเรื่องผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเลที่มีมูลค่า 24 ล้านล้านบาท และแสดงสไลด์ในการอธิบาย โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของทะเลและพื้นที่ทางทะเลของไทย พร้อมเรียกร้องให้พิจารณาแนวทางปฏิรูปที่ครอบคลุมและหลากหลาย รวมถึงการประเมินมูลค่าผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเล โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการมีมูลค่าทางเศรษฐกิจเป็นเกณฑ์มาตรฐานในการพิจารณา และเน้นย้ำถึงความสำคัญของการพัฒนาอย่างยั่งยืน
เรียนท่านประธานสภาปฏิรูป แห่งชาตินะครับ แล้วก็ท่านสมาชิก สปช. ทุกท่านนะครับ ประเด็นที่ผมได้รับมอบหมาย ให้มาต่อจากท่านอาจารย์ธรณ์นะครับ คงเปึนประเด็นเกี่ยวกับเรื่องของผลประโยชน์แห่งชาติ ทางทะเล ซึ่งเมื่อกี้ท่านอาจารย์ธรณ์ได้พูดว่ามีมูลค่าถึง ๒๔ ล้านล้านบาทนะครับ ผมจะขอ ใช้เวลาที่ประชุมไม่มากนะครับ เพราะผมมีสไลด์อยู่ประมาณ ๑๐ สไลด์ แล้วก็จะไปเร็ว ๆ คงจะเปึนประเด็นว่าประเทศไทยกับผลประโยชน์ แห่งชาติทางทะเลมันเกี่ยวข้องกันได้ อย่างไร
แล้วก็จะได้นําไปสู่ประเด็นว่ามันมีปัญหาอะไร แล้วก็แนวทางในการที่จะแก้ไข ซึ่งก็คงหนีไม่พ้นในเรื่องของแนวทางใ นการที่จะปฏิรูป แล้วก็จะมีอีกหลายส่วนนะครับ ที่ไม่ใช่แค่เรื่องการปฏิรูปอย่างเดียว แต่ว่าอาจจะมีการดําเนินงานของส่วนต่าง ๆ อยู่แล้วด้วย เช่นกัน ผมขออนุญาตขอสไลด์แรกเลยนะครับ ผมใช้คําว่าประเทศไทยกับผลประโยชน์ แห่งชาติทางทะเล ซึ่งถ้าเรามองนี้ทุกท่านคงยอมรับหรือทราบกันอยู่ว่าทะเลมีความสําคัญ ทั้งในเรื่องของแหล่งทรัพยากรแล้วก็กิจกรรมที่หลากหลาย ท่านทราบไหมครับว่าเรามี พื้นที่ทางทะเลอยู่คิดเปึนประมาณ ๖๐ เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ทางบก ก็คือมีพื้นที่อยู่ ๓๕๐,๐๐๐ ตารางกิโลเมตร สิ่งที่มากไปกว่านั้นแล้วก็ผมเข้าใจว่าในห้องนี้อา จจะยังเข้าใจ ไม่ตรงกันก็คือเขตทางทะเลของไทยที่ติดต่อกันอยู่หรือว่าพื้นที่ทางทะเลที่เราติดต่อกับ ทะเลอยู่ เรามีอยู่ในส่วนของอ่าวไทยประมาณ ๒๓๐,๐๐๐ ตารางกิโลเมตร ทางอันดามัน ความจริงเราเรียนกันมาตลอดว่าเรามีส่วนหนึ่งคืออ่าวไทย และอีกส่วนหนึ่งคือทะเลอันดามัน แต่ฝัืงทะเลอันดามันจริง ๆ ยังแบ่งอีกเปึน ๒ ส่วน คือตัวทะเลอันดามันจริง ๆ เปึนพื้นที่ ประมาณ ๘๐,๐๐๐ ตารางกิโลเมตร แล้วก็ส่วนที่เรียกว่าช่องแคบมะละกาตอนเหนือ อีก ๔๐,๐๐๐ ตารางกิโลเมตร ตรงนี้มันหมายความว่าอย่างไร ความจริงแล้วในความหมายของ การแบ่งพื้นที่ลักษณะนี้ แสดงว่าประเทศไทยเราเปึนทั้งชาติทางทะเลหรือเรียกว่า เปึน มารีไทม์ เนชัน (Maritime Nation) เราเปึนทั้งรัฐชายฝัืงหรือ โคสทอล สเตท (Coastal State) แล้วเราก็ยังเปึนทั้งรัฐช่องแคบหรือเว สต์ เสตรท สเตท (West strait State) ซึ่งสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้มันมีเรื่องของกฎหมา ย เรื่องของระเบียบโลกในการที่จะ เอามาใช้ตั้งแล้วก็แนวคิดในการบริหารจัดการพื้นที่ต่าง ๆ ผมขออนุญาตใช้สไลด์ต่อไปครับ สไลด์อันนี้เปึนการโชว์ให้เห็นว่าพื้นที่ในทะเลมันแบ่งออก ไม่ว่าจะเปึนเขตน่านน้ําภายใน สีเขียวที่เห็นในรูปนะครับ แล้วก็ทะเลอาณาเขตคือบริเวณสีเห ลือง เขตต่อเนื่องและเขต ที่ใหญ่ที่สุดคือเขตเศรษฐกิจจําเพาะ ซึ่งส่วนของประเทศไทยเรามีลักษณะพิเศษอย่างหนึ่งคือ เขาเรียกว่าเราเปึนประเทศที่โดนล็อกด้วยเขตเศรษฐกิจจําเพาะของประเทศเพื่อนบ้าน หรือว่าเปึนอีโคโนมิก โซน ล็อก สเตท (Economic Zone Lock State) สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ แสดงให้เห็นถึงว่าเวลาเราคิดถึงแนวทางในการปฏิรูปกับแนวคิดของการที่จะบริหารจัดการ ทรัพยากรทางทะเลของเรา สิ่งพวกนี้จะต้องเอาเข้าไปอยู่ในแนวคิดต่าง ๆ นะครับ ขออนุญาตสไลด์ต่อไปนิดหนึ่งครับ อีกส่วนหนึ่งที่สําคัญที่เห็นเปึนกรอบแดง ๆ อันนั้นคือ
เขตที่นอกเหนือไปจากเขตอีอีแซท (EEZ) หรือเขตเศรษฐกิจจําเพาะ บริเวณนั้นเรียกว่า เปึนไฮ ซี (High Sea) หรือว่าทะเลหลวง แล้วก็พื้นดินที่อยู่ภายใต้บริเวณนั้นเรียกว่าเปึน ดิ แอเรีย (The Area) หรือว่าเขตบริเวณพื้นที่ ซึ่งทั้ง ๒ ส่วนนั้นกินพื้นที่ประมาณ ๖๔ เปอร์เซ็นต์ของเขตที่ไม่ได้อยู่ภายใต้อธิปไตยของประเทศใด ๆ หรือถ้าพูดตามหลักก็คือ เปึนคอมมอน เฮอริเทจ ออฟ แมนไคนด์ (Common Heritage of Mankind) หรือว่าเปึน ทรัพยากรส่วนรวมของมนุษยชาติ ตรงนั้นอีก ๖๔ เปอร์เซ็นต์ ผมไม่อยากจะคูณนะครับว่า เราบอกเรามีอยู่ ๓๕๐,๐๐๐ ตารางกิโลเมตร ตรงบริเวณนั้นเปึนอย่างไร แต่อันนั้นเปึน หลายร้อยล้านตารางกิโลเมตร แล้วก็บริเวณพื้นที่ต่าง ๆ ที่ว่าเปึนดิ แอเรียนั้นก็เปึนบริเวณ ที่เต็มไปด้วยทรัพยากร โดยเฉพาะทรัพยากรก๊าซ ทรัพยากรแร่ต่าง ๆ ซึ่งยังต้องการ การศึกษาอีกมากอันนั้นก็เปึนภาพที่แสดงให้เห็นนะครับ ขออนุญาตสไลด์ต่อไปครับ เพราะฉะนั้นมันก็มาถึงคําว่าผลประโยชน์ชาติทางทะเลที่เราพูดกันอยู่ตลอดนะครับว่า มีมูลค่า ๒๔ ล้านล้านบาทมันมาอย่างไร มูลค่าทางทะเลหรือผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเล ก็คือผลประโยชน์ที่ประเทศไทยพึงได้รับจากทะเล หรือที่เกี่ยวเนื่องกับทะเลทั้งในน่านน้ําไทย แล้วก็น่านน้ําอื่น ซึ่งรวมทั้งชายฝัืง ทั้งเกาะ เมื่อกี้ที่ท่านอาจารย์ธรณ์พูดนะครับ พื้นดิน ท้องทะเลแล้วก็กิจกรรมต่าง ๆ ที่ใช้ประโยชน์ ซึ่งส่วนใหญ่แล้วกิจกรรมต่าง ๆ ที่ใช้ประโยชน์ จากทะเลนั้นเราอยู่บนฐานทรัพยากรทั้งสิ้น ถ้าเช่นนั้นแล้วมูลค่าผลประโยชน์แห่งชาติ ทางทะเลเปึนอย่างไร มันก็น่าจะหมายถึงมูลค่าของผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเลในทุกมิติ ที่สามารถประเมินได้ออกมาในทั้งรูปของตัวเงินและที่ไม่ใช่ตัวเงินนะครับ
ผมขออนุญาตไปที่สไลด์ต่อไปนะครับ จากเหตุอันนี้เราก็ถึงได้มีความพยายามที่จะ ประเมินมูลค่าผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเลโดยใช้หลักเรียกว่าเปึนมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์ โดยรวม สิ่งนี้จําเปึนครับเพราะว่าถ้าเราไม่มีมูลค่าตรงนี้ใช้เปึนแกนหรือเปึนเกณฑ์มาตรฐาน ในการพิจารณา ซึ่งมูลค่าโดยรวมทางเศรษฐศาสตร์ได้มาจากมูลค่าการใช้โดยตรง การไม่ใช้ ถ้ามองข้างล่างสุดทั้งหมด ๕ วงด้วยกันจะเปึนการใช้โดยตรง แล้วก็การมีอยู่ การคงอยู่ การเก็บไว้ให้ลูกหลาน มูลค่าทางเลือก แล้วก็มูลค่าการเก็บไว้ใช้ในอนาคต ซึ่งแนวคิดอันนี้ เปึนแนวคิดเรื่องของการพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งหมายความว่าเรามีความสามารถที่จะใช้ ทรัพยากรต่าง ๆ ได้ เพียงแต่ว่าต้องไม่ไปกีดกันหรือว่าไม่เข้าไปล่วงล้ําความสามารถของชน หรือว่าคนรุ่นต่อไปที่เขาจะมีความต้องการเช่ นเดียวกับเรา อันนี้ก็เปึนแนวคิด จากตรงนี้ เราก็พยายามที่จะประเมินมูลค่าผลประโยชน์ชาติทางทะเลออกมาโดยดูในส่วนต่าง ๆ ขออนุญาตรูปต่อไปครับ จากการประเมินดังกล่าวแล้วก็มีกิจกรรมผมกล่าวคร่าว ๆ กิจกรรม ที่เกี่ยวกับทรัพยากรมีชีวิต ที่เกี่ยวกับทรัพยากรไม่มีชีวิต เรื่องของการคมนาคมขนส่ง ซึ่งประกอบด้วยการเดินเรือ ท่าเรือ อุตสาหกรรมต่อเนื่องสื่อสารอีกมากมาย แล้วก็ เรื่องของการท่องเที่ยวทางทะเล เรื่องการอนุรักษ์ การศึกษา วิจัย แล้วก็ประเด็นเรื่องของ ความมั่นคง ส่วนทางด้านบนทางขวาก็เปึนเรื่องของทรัพยากรไม่มีชีวิต เรื่องของน้ํามัน ก๊าซธรรมชาติ และแร่ ผมแยก ๒ ส่วนนี้ออกจากกัน จะเห็นว่ามีสีขาวกับสีเขียวที่เปึน อีกสีหนึ่ง อันนั้นสีเขียวก็คือเราสามารถที่จะบริหารจัดการให้เกิดความยั่งยืนได้เนื่องจาก เปึนทรัพยากรคืนรูปหรือเรียกว่าเปึนรีนิวเอเบิล รีซอร์สเซส (Renewable Resources) การประเมินทั้งหมดซึ่งส่วนใหญ่แล้วได้มาจากมูลค่าการใช้โดยตรงประเมินว่ามีมูลค่า ไม่ต่ํากว่า ๒๔ ล้านล้านบาท อันนี้เปึนตัวเลขป้ ๒๕๕๗ และอยู่ในแผนความมั่นคงแห่งชาติ ทางทะเลของสภาความมั่นคงแห่งชาติเปึนตัวเลขล่าสุด สิ่งที่น่าสนใจก็คือในตัวเลข ที่สูงอันนั้นอาจจะต้อง ขยับไปอีกทีหนึ่ง เคาะไปอีกทีหนึ่ง ก็จะไปสอดคล้องกับ ที่ท่านอาจารย์ธรณ์พูดเมื่อกี้ลองเคาะดูก็คือผลประโยชน์มหาศาลนั้นตกอยู่ในหมู่คนไทย ไม่ได้อยู่ในสัดส่วนเท่าที่ควรจะเปึน แต่สิ่งที่ตกอยู่ในมือคนไทยในสัดส่วนที่มากกว่า ที่ควรจะเปึนก็คือเรื่องของผลกระทบ ไม่ว่าจะเปึนเรื่องการท่องเที่ยว เรื่องของการขนส่ง หรือการประมงต่าง ๆ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ผมว่าแสดงสะท้อนกลับมาถึงความสามารถ ในการบริหารจัดการ ผลประโยชน์ที่มีมูลค่ามหาศาลแต่ไม่สามารถจะตกเข้ามาอยู่ใน
มือเราได้ในสัดส่วนที่ควรจะหรือว่ำที่น่าจะเปึนลักษณะนั้น แต่ในทางกลับกันเรากลับได้ ผลกระทบทางลบก็คือเรื่องของผลกระทบที่มีต่อสภาพสิ่งแวดล้อมกับทรัพยากร ซึ่งลดลงมาโดยตลอด ผมขออนุญาตภาพต่อไปนะครับ อันนี้แสดงให้เห็นถึงเมื่อกี้ท่านคงพอ จําภาพเขตทางทะเลของเราได้ประเทศไทย ผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเลไม่ได้อยู่เฉพาะ แค่เขตภายในอํานาจอธิปไตยหรือสิทธิอธิปไตยของประเทศไทยเท่านั้น หรืออธิปไตยของ ประเทศไทยเท่านั้น ความจริงแล้วเราสามารถที่จะใช้ประโยชน์ได้จากเขตของเพื่อนบ้าน ของในอาเซียน ของภูมิภาค แล้วก็ในเขตที่เรียกว่าคอมมอน เฮอริเทจ ออฟ แมนไคนด์ ในส่วนกลางด้วย อันนี้คือถ้าให้ผมพูดคือศักยภาพมหาศาลในเรื่องการที่จะนําไปสู่ การได้ประโยชน์จากของประเทศ เพียงแต่ว่าเรามีแนวคิดเรามีมุมมอง เรามีภาพที่เรามองทะเล ได้กว้าง ได้ครบถ้วน ได้เหมาะสมสําหรับบริบทของประเทศไทยได้มากน้อยแค่ไหน ผมว่าอันนี้ คือประเด็นที่สําคัญ ไปที่สไลด์ต่อไป อันนี้คือภาพที่อยากจะให้เห็น บางทีคนเรามองเห็น แต่เรื่องที่อยู่ข้างบนเหนือน้ํา แต่ข้างล่างอีกมหาศาล แล้วความจริงทั้งข้างล่าง ข้างบนก็เปึน สิ่งที่จะต้องพึ่งพาอาศัยกัน ภาพนี้อาจจะมองในเรื่องของผลประโยชน์ชาติทางทะเลกับเขา เรียกทรัพย์สินที่เปึนตัวคอร์ (Core) หรือเปึนตัวฐานสําหรับการที่จะนําไปใช้ประโยชน์ได้ เวลามองอาจจะต้องมองทั้ง ๒ ส่วนเข้ามาด้วยกัน แล้วประกอบเข้ามาด้วยกัน อันนี้อาจจะ เปึนส่วนที่นําไปสู่เรื่องของภาพหรือแนวคิด แล้วก็ความจริงแนวคิดลักษณะนี้คือสิ่งที่เรา เอามาใช้ในการที่จะพัฒนาข้อเสนอแนะในการปฏิรูปการจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝัืง ภาพต่อไปเลยครับ สรุปสถานการณ์คร่าว ๆ อันนี้อาจจะเปึนตัวที่ซ้ํากับท่านอาจารย์ธรณ์เมื่อกี้นี้ ผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเลอยู่ข้างบน กระดํากระด่างมากเลย
เพราะว่าเรามีอยู่แต่ว่าเราบริหารจัดการเราใช้ได้ไม่ครบเท่าที่ควรจะเปึนนะครับ การจัดการ ต่าง ๆ เรามีกิจกรรมทางทะเลที่หลากหลายเยอะแยะไปหมดนะครับ โดยอาศัย ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเปึนวัตถุดิบหรือเปึนสิ่งที่เข้ามา แล้วก็ผลที่ ได้ กลับกลายเปึนการเสื่อมโทรมลงของทั้งทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมทางทะเล อย่างต่อเนื่อง แล้วก็ถ้าเมื่อถึงจุดหนึ่งที่ธรรมชาติ ไม่สามารถที่จะ คือยืนยันว่าไม่สามารถ รองรับได้อาจจะถึงจุดที่เราไม่สามารถที่จะดึงธรรมชาติต่าง ๆ กลับมาได้นะครับ อันนี้ผมว่า เปึนประเด็นที่เร่งด่วน แล้วก็เปึนประเด็นที่เราจะต้องตระหนักตรงนี้ไว้นะครับ สไลด์ต่อไป อาจจะแสดงให้เห็นถึงลักษณะการทํางานหรือการจัดการนะครับ ไม่เกี่ยวกับผลประโยชน์แห่งชาติ ทางทะเลในปัจจุบันนะครับ เส้นต่าง ๆ นั้นอาจจะเปึนเส้นที่ใช้แสดงถึงหน่วยงานต่างๆ อันนี้ผมเรียน ตรง ๆ ว่าทั้งในภาครัฐแล้วก็ทางภาคเอกชน ทั้งมีความที่ไม่พร้อม ความที่ไม่สมบูรณ์ การที่เริ่มต้นกับลงไม่พร้อมกัน ทิศทางที่ไปไม่ค่อยที่จะไปในทางที่จะเสริมกัน เท่าไรนะครับ อันนี้คือสถานการณ์ที่เกิดในปัจจุบันนะครับ ในรายละเอียดในแต่ละส่วน ที่ต้องมีการปฏิรูป เราคงต้องการที่จะพยายามเปลี่ยนให้รูปแบบเปึนลักษณะที่ไปในทิศทาง เดียวกัน แล้วก็ถ้าไปในจุดที่สูงสุดที่เราคาดว่าจะเปึนคงไปอีกรูปหนึ่ง นั่นคือนอกจากไป ในทิศทางเดียวกันแล้วจะต้องเสริมกันด้วยนะครับ ผมขอรูปต่อไปนะครั บ นั่นคือ ต้องรวมกลุ่มแล้วก็แพก (Pack) กันเอามาให้ได้เพื่อนําไปสู่ผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเล ที่เราควรที่จะพึงได้รับ แล้วก็สิ่งที่เราควรจะได้ และสิ่งที่เราพึงมีนะครับ ซึ่งสไลด์สุดท้าย จะเห็นว่าเราเน้นเรื่องของการพัฒนาทะเลอย่างยั่งยืน ตรงนี้ผมเรียนไว้นะครับไม่ใช่เฉพาะ แค่ในเขต ๓๕๐,๐๐๐ ตารางกิโลเมตรของเราแค่นั้นเอง แต่เราจะใช้ในภาพรวมให้มีความยั่งยืน ได้อย่างไรนะครับ โดยอยู่บนฐานเรื่องของความมั่นคง ความเรียบร้อย การมีส่วนร่วม อย่างมีความหมาย แล้วก็ที่เราจะปฏิเสธไม่ได้บนฐานสุดท้ายหรือขั้นสุดท้ายก็คือเรื่องของ องค์ความรู้ที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย ผมว่าอันนี้สําคัญนะครับ ก็ขออนุญาต จบการนําเสนอนะครับ ขอบพระคุณมากครับ