กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติ ท่านกรรมาธิการครับ ผมขอให้ความเห็นเพิ่มเติมในเรื่องของการเปึนศูนย์กลางอาเซียน โดยเฉพาะประเด็นที่ท่านกรรมาธิการได้เสนอแนะ ที่ปรากฏในเอกสารตั้งแต่หน้า ๑๑ ผมอยากจะให้ลองพิจารณาเน้นความสําคัญอีกอย่างหนึ่ง ก็คือการส่งเสริมให้ประเทศไทย เปึนศูนย์กลางของการเสริมสร้างวัฒนธรรมอาเซียน คือผมมองว่าการเปึนอาเซียน คือการเปึนประเทศที่อยู่ในภูมิภาคเดียวกัน มีพรมแดนติดกัน แล้วจะมีการค้า การแลกเปลี่ยนอะไรต่าง ๆ ร่วมกัน มันต้องเข้าใจกัน มันต้องรู้จักกัน เพราะฉะนั้นพื้นฐาน ทางด้านจิตใจ พื้นฐานทางด้านความคิดเปึนเรื่องสําคัญ คนเรารู้จักกันคิดเหมือนกัน ก็เปึนเพื่อนกัน ค้าขายกัน ดังนั้นมิติในเรื่องอาเซียนจึงท้าทาย ประเด็นก็คือเราจะสร้าง ค่านิยมทางสังคมใหม่เปึนค่านิยมของอาเซียนร่วมกันอย่างไร แล้วเราจะนําเอาภูมิปัญญา พื้นบ้านของประเทศในอาเซียนมาสร้างให้เปึนฐานของนวัตก รรมของเศรษฐกิจดิจิทัล ในวาระก่อนหน้านี้ที่ท่านพูดให้เกิดมูลค่าเพิ่ม ให้เปึนฐาน เปึนแหล่งหนึ่งในโลกนี้ที่มีพลัง ได้อย่างไร ถ้าเรามองในมุมนี้ผมว่าจริง ๆ แล้วอาเซียนจริง ๆ คือการมีวัฒนธรรมนั่นเอง เพราะฉะนั้นถ้าเราจะเปึนศูนย์กลางของอาเซียนถ้ามองในมิติวัฒนธรรม ผมว่ามันน่าจะมี อย่างน้อย ๓ สิ่งที่เราจะต้องผลักดัน อันที่ ๑ เราต้องเปึนประเทศที่ผลักดันการสร้างเสรี

ทางศาสนา เพราะจริง ๆ อาเซียนมีศาสนาที่สลับซับซ้อน ไม่ได้มีเฉพาะ ๔-๕ ศาสนาอย่างที่ เราเข้าใจกัน มันยังมีความเชื่อใหม่ ๆ ลัทธิใหม่ ๆ เกิดขึ้นทุกวัน ซึ่งต้องเป่ดให้เสรี หมายความว่ายอมรับซึ่งกันและกัน ไม่เอามิติศาสนาที่ต่างกัน เชื่อผีป้ศาจต่างกันเอามาฆ่ากัน เอามาทะเลาะกัน ประเด็นที่ ๒ เราพูดถึงเรื่องเทคโนโลยีของโซเชียล มีเดียหรือคลาวด์ เทคโนโลยี (Cloud Technology) ผมว่าตรงนี้ประเทศไทยเราน่าจะใช้โอกาสในการสนับสนุน ให้ก่อเกิดมีเว็บไซต์ มีการสื่อสาร มีทวิตเตอร์ (Twitter) นั่นแหละโซเชียล มีเดียระหว่างคน ในอาเซียนจะได้รู้จักกันมากขึ้น เพราะว่าถ้าหากเราคิดไม่เหมือนกัน ความคิด จะเปึนศูนย์กลางอาเซียนนี่มันเปึนความคิดที่คงจะเปึนจริงยาก แน่นอนมันมี ความหลากหลายทางความคิด แต่จะต้องให้มีการสื่อสารให้เข้าใจกัน แล้วก็เชพ (Shape) ไปด้วยกัน อันที่ ๓ ที่ตามมาก็คือเรื่องอัตลักษณ์ ที่ผ่านมาเราอาจจะมีประวัติศาสตร์ อะไรก็แล้วแต่ทําให้คิดไปคนละอย่าง รังเกียจกัน พูดภาษาไม่เหมือนกัน ไม่เข้าใจกัน คนหนึ่งเปึนไทย คนหนึ่งเปึนเขมร เปึนอะไรก็สุดแท้แต่นะครับ เพราะฉะนั้นถ้าเปึนศูนย์กลาง เราต้องตั้งตัวเปึนหลักที่จะไม่ให้มีการนําเอาอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ ทางภาษา และศาสนา มาเปึนเครื่องทําให้ไปด้วยกันไม่ได้ ทําให้เข้ากันไม่ได้ ซึ่งต่างชาติที่อยู่ไกลจากเราเขาอาศัย จุดอ่อนนี้แหละเปึนตัวที่ทําให้เราเข้ากันไม่ได้ เพื่อจะได้แบ่งแยกและปกครอง อันนี้เปึน อย่างน้อย ๓ อย่างที่ควรจะทํา ทีนี้ท่านพูดถึงในเอกสารนี้เปึนแผนยุทธศาสตร์ที่จะทําเรื่อง การหล่อหลอมสร้างโพซิชันนิง (Positioning) ของเราให้เปึนศูนย์กลางในอาเซียน

ผมคิดว่าเราน่าจะทําอย่างน้อยสัก ๔-๕ เรื่อง เรื่องแรกก็คือนับตั้งแต่วันนี้เลยเราต้องพยายาม สร้างผู้นําอาเซียน ไม่ใช่ผู้นําคนไทย ผู้นําคนในอาเซียนแต่เปึนผู้นํารุ่นใหม่ที่คิดแบบ ที่ลีด (Lead) ที่เปึนผู้นําที่ทั้งกาย วาจา ใจ ทั้งทักษะที่จะเปึนตัวเด่นขึ้นมาได้ เวลานี้เราดู ในโลกทั้งหมดตัวแทนที่จะไปนั่งในยูเอ็น (UN) ไปนั่งในองค์กรใหญ่ ๆ เวลานี้หาคนที่มาจาก อาเซียนนี่แทบจะยังไม่มี นับนิ้วมือ ๑๐ นิ้วยังไม่ครบ มันขาดไปนะครับ เพราะฉะนั้นอาเซียน ฐานะที่จะเปึนหมุดหนึ่งในโลก ลีดเดอร์ในอนาคตที่เปึนคนอาเซียนต้องทํา แล้วเราต้องลงมือ เปึนเจ้าภาพผลักดันอันนี้ก่อน ต้องแสดงบทนี้ก่อน แล้วเศรษฐกิจอื่น ๆ มันจะตามมา อันที่ ๒ มันก็ตามมาแน่ แล้วก็การที่เ ราพยายามมีแพลตฟอร์ม (Platform) มีไดอะลอกต่าง ๆ ในเรื่องของสุขภาพ เรื่องอาหาร เรื่องพลังงาน อันนี้มันจะทําให้เกิดความเชื่อถือ ถ้าทํางานด้วยกันไปเรื่อย ๆ ลดความระแวง ทีนี้อันที่ ๓ ผมคิดว่าท้าทายมาก ถ้าประเทศไทย เปึนศูนย์กลางทางด้านธุรกิจก็ดี คําถามก็คือชีวิตใหม่ของอาเซียนนี่อาเซียนในรูปแบบใหม่ มันคืออะไร ผมคิดว่าน่าจะต้องรีเ สิร์ช (Research) แล้วหาภาพนี้ขึ้นมาได้เปึนนิว ไลฟี (New life) ขอโทษครับ เปึนชีวิตใหม่ของอาเซียนที่จะบริโภคอะไร อยู่กินอย่างไร รองรับ สิ่งที่เราทําเศรษฐกิจของเราที่จะตามมา อันนี้ผมคิดว่าเรายังไ ม่มี ประเทศเกาหลีใต้ เคยพยายามจะทําชีวิตใหม่ของประเทศเกาหลีใต้ มีการสร้างหนัง สร้างละคร สร้างเรื่อง สร้างราวขึ้นมาใช่ไหมครับ สร้างประเทศขึ้นมาใหม่ เวอร์ชัน (Version) ใหม่ อันนี้ก็อุปมา อย่างเดียวกันที่เราควรจะมองในเชิงของอาเซียน แล้วสุดท้ายจริง ๆ ท่านประธานขออภัย ก็คือว่าถ้าหากเราจะมองอาเซียนเปึนแค่พื้นที่ที่มีคน มีต้นไม้ มีการซื้อ มีคนกิน มีคนบริโภค ผมว่าไม่น่าจะพอ แต่ถ้าเราจะเปึนศูนย์กลางอาเซียนจริงเราต้องเปึนศูนย์กลางของ การพัฒนาขีดความสามารถของคนอาเซียนครับ ซึ่งมากไปกว่าเปึนศูนย์กลางมหาวิทยาลัย อาเซียนไม่ใช่ แต่เปึนเรื่องของการสร้างฮิวแมน แคพะบิลิตี (Human capability) สร้างสมรรถนะของคนในอาเซียนนี้ แล้วถ้าเราเปึนแกนตรงนี้ได้เรื่องการค้า เรื่องอื่น ๆ ไม่ต้องห่วงเราก็สามารถที่จะยึดกุมได้เพราะเรานําเอาความรู้ เอาความเชื่อถือ เรามีทั้งทรัสต์ มีทั้งความรู้ ความวางใจ เราก็จะเปึนศูนย์กลางได้ครับ ขอบคุณครับท่านประธาน