กราบเรียนท่านประธานและท่านกรรมาธิการนะคะ สีลาภรณ์ บัวสาย ค่ะ ที่จริงความเห็นนั้นใกล้เคียงกับความเห็นของ ๓-๔ ท่านที่พูด มาก่อนหน้าคือมิติในเรื่องของสังคมวัฒนธรรม ดิฉันคิดว่าเศรษฐกิจที่เข้มแข็งมันต้องยืนอยู่ บนฐานทรัสต์ เราไปดูทรัสต์ธรรมดาทรัสต์ที่เราพูดเรื่องทรัสต์ทางการเงินมันยืนอยู่ ได้ เพราะความไว้วางใจ ความเชื่อถือระหว่างกัน ถ้าเราเดินหน้าการพัฒนาเศรษฐกิจบนฐาน วิธีคิดเรื่องการแข่งขัน การแข่งขันมันมีรากฐานของวิธีคิดบางส่วนเปึนเรื่องของการ จะเรียกว่าเอาเปลี่ยนก็ทํานองนั้น คือมีคนได้แล้วมันก็มีคนเสีย มันเปึนซีโรซัม (Zero-sum) แต่ถ้าคิดเ รื่องวิน วิน (Win Win) น่าจะคิดเศรษฐกิจใหม่บนฐานของทรัสต์ ทรัสต์ที่จะมี ร่วมกันได้ของคนอาเซียนมันต้องเกิดจากรากเหง้าทางวัฒนธรรม รากเหง้าของความรู้สึกร่วม ซึ่งหลายท่านได้พูดไปก่อนหน้านี้ดิฉันจะไม่พูดซ้ํา ไปที่ข้อเสนอเลยนะคะ ข้อเสนอในหัวข้อที่ ๕ หน้า ๑๑ ในข้อแรกเลยดิฉันคิดว่าแทนที่จะพูดแค่เพียงการปรับทัศนคติเกี่ยวกับ ประเทศเพื่อนบ้านสิ่งที่ควรจะพูดเลยก็คือเรื่องการสร้างความร่วมมือทางด้านสังคมวัฒนธรรม อันนี้เปึนพื้นฐานที่จะทําให้เรายืนบนฐานว่าเราสร้างความไว้วางใจจากความร่วมมือระหว่าง ประเทศไทยกับประเทศรอบ ๆ ข้างในอาเซียน การสร้างความร่วมมือนี้อันดับแรก ๆ เลย คือความร่วมมือในการที่จะค้นหารากเหง้า ความร่วมมือด้านการวิจัยง่ายสุดไม่อันตราย แล้วทุกคนก็รู้สึกว่าไปด้วยกันได้ ในการที่จะสํารวจมองหาสิ่งที่ได้เคยเสนอตั้งแต่ ตอนวิสัยทัศน์ว่าสิ่งที่เราเรียกว่าคอมม อน เฮอริเทจ (Common Heritage) ทราบไหมว่า ในอาเซียนมีแหล่งไดโนเสาร์ที่เก่าสุดในโลก ๒๐๐ ล้านป้หรืออะไรประมาณนี้อันหนึ่งอยู่ที่ ประเทศอินโดนีเซีย อีกอันหนึ่งอยู่ในประเทศไทยที่จังหวัดชัยภูมิเก่าที่สุดในโลกอะไรแบบนี้

คือสิ่งที่เรามีร่วมกันมันมีตั้งแต่เรื่องของโบราณคดียันมาถึงประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ศาสนา ชาติพันธุ์ ศิลปะ การแสดงอะไรพวกนี้มีเยอะมากเลย ซึ่งมันจะเปึนตัวสร้างบอนด์ (Bond) สร้างสายสัมพันธ์ที่ดีระหว่างกัน มิฉะนั้นเวลา ทํา ทําไปแล้วเราก็จะเริ่มรู้สึกว่า เขากับเรา เขากับเราวันนี้มันทําให้อาเซียนรวมกันไม่สนิท ถ้าจะผนึกกําลังกันได้นี่ เรื่องไอเดนทิตี (Identity) ร่วมที่ทั้งอาจารย์จุรี ทั้งอาจารย์ชาติชายพูดถึงนี่จะเปึนประเด็น ที่จะอยู่ในกลุ่มของยุทธศาสตร์ของการขับเคลื่อนเรื่องของสร้างความร่วมมือทางเศรษฐกิจ สังคม อีกประเด็นที่ดิฉันอยากเสนอก็คือเรื่องของการสร้างเศรษฐกิจบนฐานของทรัพยากร ทางวัฒนธรรมที่เรามีร่วมกัน เหมือนที่เคยยกตัวอย่างว่าอุทยานแห่งชาติเขาพระวิหารนี่ แทนที่จะมาเถียงกันเรื่องเส้นพรมแดน คุณวิน วินทั้งคู่ได้เลย โดยที่นักท่องเที่ยวทั่วโลก อยากมาอุทยานแห่งชาติเขาพระวิหาร วิธีมาได้มี ๒ ทางเท่านั้น บินมาลงที่ประเทศไทย กับบินมาลงที่ประเทศกัมพูชา จัดการพื้นที่ร่วม แล้วนี่คือเศรษฐกิจการท่องเที่ยว จะวางเส้น โลจิสติกส์อะไรต่ออะไรก็ตามมันก็อยู่บนเส้นนี้ จะวางสายเส้นต่อเข้ามาจนถึงพิมาย เข้ามาจนถึงศรีเทพตรงจังหวัดเพชรบูรณ์ อยู่บนรูท (Root) เดียวกันของเส้นทาง ในยุคพระเจ้าชัยวรมัน ตรงนี้เปึนอาณาจักรเดียวกันอยู่ พวกนี้เปึนสิ่งที่เราสามารถใช้รากเหง้า ทางวัฒนธรรมมาสร้างเศรษฐกิจได้ ไม่ใช่เศรษฐกิจที่ยืนอยู่บนทรัพยากรธรรมชาติเฉย ๆ แต่พูดถึงทรัพ ยากรทางวัฒนธรรม ประเด็นที่ ๓ ก็คือเรื่องปัญหาสังคมที่อาจจะเกิดขึ้น ซึ่งบางท่านได้พูดไป การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่จะเกิดขึ้นอันเนื่องจาก การที่เศรษฐกิจมันเป่ด แล้วการเลื่อนไหลของผู้คนนี่มีมากขึ้น มันก็จะเกิดภาระทางด้านของ การดูแลชีวิตความเปึนอยู่ของผู้ คน เรื่องของสุขภาพนี่มาอันดับแรกเลย คนเจ็บ คนป์วย เหมือนที่เราบอกว่าแล้วโรคบางโรคมันกลับมาในเมืองไทยทั้งที่มันหายไปตั้งหลายป้แล้ว เพราะมันมาจากแรงงานต่างชาติที่ไหลเข้ามา ดิฉันรู้สึกว่ายุทธศาสตร์ของอาเซียน ฮับอันนี้ การเปึนศูนย์กลางอาเซียนยังไม่ได้เตรียมมำตรการที่จะเทค แคร์ (Take care) ปัญหา ทางด้านสังคมที่อาจจะกลับมาใหม่ได้ อันเนื่องมาจากการโยกย้ายแรงงาน ยังไม่นับถึง มาตรการทางเศรษฐกิจที่จะเอื้อต่อคนไทยที่จะไหลออกไปประเทศเพื่อนบ้าน อันนั้นก็เปึน อีกส่วนหนึ่ง อย่างเช่นเงื่อนไขของการจะไปทําธุรกิจในเพื่อนบ้านมีอะไรเปึนตัวช่วยเขาบ้าง เรามีข้อเสนอแนะอะไรพวกนี้บ้างไหม หรือว่าแรงงานไทยที่ไปทํางานในต่างที่นี่ เงื่อนไข

ในการที่จะดํารงชีวิตอยู่อย่างดี และส่งเงินกลับมาที่บ้านตัวเอ ง หรืออะไรก็ตามพวกนี้ มาตรการส่วนนี้อาจจะยังไม่ได้เห็นชัดเจนเท่าไร แต่โดยรวมดิฉันคิดว่าสิ่งที่เสนอนี่ เปึนอะไรที่เราสนับสนุนเต็มที่ค่ะ ขอบพระคุณค่ะ