กราบเรียนท่านประธานและท่านคณะกรรมาธิการ เรื่องนี้เปึนเรื่องที่สําคัญมากที่สุดเรื่องหนึ่ง ดิฉันกําลังทําสังเคราะห์ภาพรวมของการทํางาน ของสภาปฏิรูปแห่งชาติอยู่ กลไกตัวที่สําคัญมากที่สุดลําดับต้น ๆ เลยคือเรื่องการมีส่วนร่วม

ของภาคประชาชนแล้วก็สภาพลเมือง สมัชชาพลเมืองอะไรพวกนี้ ดิฉันมีประเด็นที่ดิฉันคิดว่า เราต้องให้น้ําหนักกับเรื่องสมัชชาพลเมืองมาก เพราะว่ามันจะเปึนกลไกสําคัญของ การขับเคลื่อนการปฏิรูปในภาพใหญ่ที่ไม่ใช่แค่ระดับชุมชนแต่หมายถึงระดับจังหวัด ดิฉันขอตั้งข้อสังเกต ๒-๓ ประเด็นเท่าที่ดูจากสไลด์นะคะ ตอนที่เราคุยกันเรื่องคอนเซปชวล เฟรมเวิร์ก (Conceptual framework) เรื่องกรอบแนวคิดรวบยอดมันมีการพูดถึง สิทธิชุมชน สภาองค์กรชุมชน สภาหรือสมัชชาพลเมืองอยู่นะคะ แล้วก็อีกหลายตัวที่ไล่ลงมา ในจํานวนนี้ถ้าดูจากสไลด์นะคะ ตัวที่สําคัญที่สุดคือเรื่องสิทธิชุมชนกับเรื่องสมัชชาพลเมือง สภาองค์กรชุมชน สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน สถาบันพัฒนาชุมชนท้องถิ่นชายแดนภาคใต้ อะไรพวกนี้เปึนตัวที่รอง ๆ ลงมา ในส่วนที่คณะกรรมาธิการเสนอมันมีเรื่องสิทธิชุมชน ซึ่งดิฉันคิดว่าโอเคเรื่องนี้ เรื่องนี้ใช่ เรื่องสภาองค์กรชุมชนเนื่องจากว่าตอนทําสังเคราะห์นั้น ต้องอ่านรายงานของทั้งหมดแล้วก็ได้อ่านดูแล้วเขาก็วิเคราะห์อะไรไว้เยอะว่าสถานการณ์ ปัญหาเดิมของสภาองค์กรชุมชนมีปัญหาอะไรบ้างอยู่ เช่นว่าในการขับเคลื่อนพบอุปสรรค อะไรต่อมิอะไรอย่างไร

ดิฉันคิดว่าการเสนอแก้กฎหมาย พ.ร.บ. สภาองค์กรชุมชนเปึนการแก้ที่ไม่ถูกจุด มันเหมือนกับเวลาเราทําคลอดเด็กออกมาแล้วเด็กปากแหว่งเพดานโหว่ คือไม่สมบูรณ์ ไม่สามารถทําอะไรได้เต็มที่ สิ่งที่ต้องทําคือการฟุ๋นฟูศักยภาพ การรักษา การแก้ไขปัญหาที่เขามี ไม่ใช่ไปจดทะเบียนเกิดเด็ก คือการจะแก้กฎหมายมันเหมือนกับการพยายามให้สถานะหรือ ไปทําอะไรพวกนี้ซึ่งถ้าปัญหามันเปึนเรื่องศักยภาพเขาก็ต้องแก้ที่ศักยภาพไม่ใช่ไปแก้ที่เรื่อง ความเปึนทางการตามกฎหมายของเขา ซึ่งมันเหมือนกับการทําเรื่อง พ.ร.บ. สภาองค์กรชุมชน ก็เขียนกฎหมายมันไม่ทําให้การขับเคลื่อนการจัดการดีขึ้น การขับเคลื่อนการจัดการดีขึ้น มันเกิดจากศักยภาพในการจัดการที่สูงขึ้นของทีมงาน ของความเข้าใจ ของความเหนียวแน่น ของเครือข่าย ซึ่งไม่ได้เปึนเพราะมีกฎหมายเปึนอุปสรรค ดิฉันคิดว่าถ้าจะแก้ให้ตรงจุด อยากจะเสนอคณะกรรมาธิการโฟกัสลงไปมากกว่าเรื่องการแก้ไข พ.ร.บ. ประเด็นที่ ๒ คือ ตัวยกระดับพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันพัฒนา องค์กรชุมชนเปึนพระราชบัญญัติ ดิฉันคิดว่า อันนี้ก็แก้ไม่ถูกจุดเหมือนกัน ที่จริงเคยคุยในเวทีของ พอช. ตรง ๆ กับผู้อํานวยการเขาด้วยว่า ปัญหาเราจริง ๆ อยู่ที่ตรงไหน แล้วการไปจดทะเบียนแจ้งเกิดให้มันกลายเปึน พ.ร.บ. ขึ้นมานี่ มันยกสถานะขึ้นมาแล้วมันแก้ปัญหาที่ พอช. ประสบอยู่หรือเปล่า ในการขับเคลื่อนให้ สมัชชาพลเมืองมีพลังได้จริง ๆ มันใช่ตรงนั้นหรือเปล่า ซึ่งเขาก็บอกว่าใช่ จริง ๆ จุดที่จะต้อง แก้ปัญหามันเปึนอีกจุดหนึ่ง ดิฉันคุยทั้งกับผู้อํานวยการทั้งกับบอร์ด (Board) ของเขา เพราะเราก็เปึนเครือข่ายกันอยู่ ที่พูดนี่ด้วยความคิดว่ามันเปึนประโยชน์จริง ๆ ไม่ได้ตั้งใจ จะกีดกันอะไร อย่างไร แต่ว่าการตั้งสถาบันขึ้นมาจากพระราชกฤษฎีกามาเปึน พ.ร.บ. ความเหนื่อยยากในการผ่าน พ.ร.บ. เราจะเสียเวลาไปกับการผ่าน พ.ร.บ. อีกเปึนป้ โดยที่ขีดความสามารถในการขับเคลื่อนของเรื่องผลักดันให้กระบวนการภาคประชาชนเติบโต อาจจะไม่ได้เปลี่ยนเลยเพราะมันอยู่ที่ศักยภาพของทีมเจ้าหน้าที่ ทีมการบริหารงานข้างใน ยุทธศาสตร์การทํางาน อะไรพวกนั้นมากกว่า ก็เสนอเช่นเดียวกัน การขับเคลื่อน ที่เปึนเนื้อจริง ๆ ของการแก้ปัญหา ตอนนี้ทราบไหมว่าข้อเสนอ สปช. ทั้งหมดทุกวาระ เสนอขอแก้กฎหมายทั้งหมด ทั้งแก้กฎหมายเดิม ๕๗ ฉบับได้กระมัง แล้วก็ร่างกฎหมายใหม่ ๖๓ ฉบับ รวมทั้งหมด ๑๓๐ ฉบับที่ดูอยู่ตอนนี้ เรื่องผลักดันกระบวนการภาคประชาชน เปึนเรื่องลําดับความสําคัญเร่งด่วนที่ต้องทําก่อนการเลือกตั้ง แต่ว่าการแก้ พ.ร.บ. ของ ๒ อันนี้อาจจะไม่ตอบโจทย์ ดิฉันคิดว่าเราต้องช่วยกันคิดให้เข้มข้น ประการสุดท้ายคือ

เรื่องสมัชชาพลเมืองซึ่งกลับไม่เห็นข้อเสนอแนะของประเด็นนี้ดึงขึ้นมา สมัชชาพลเมืองนี่ ระดับของการทํางานมันสูงกว่าระดับชุมชน มันเปึนระดับจังหวัดขึ้นมา อันนี้ไม่เห็นหน้าตา ของการขับเคลื่อน อันนี้เปึนประเด็นที่สําคัญมาก ๆ อยากจะรบกวนท่านคณะกรรมาธิการ ถ้ามีข้อเสนออะไรนี่ขอคุยด่วนภายใน ๒-๓ วันนี้เลยเพราะดิฉันจะต้องสรุปสังเคราะห์ แล้วก็ อาทิตย์หน้ามันจะต้องมีการนําเสนอพับบลิก รีพอร์ต (Public report) ในวันที่ ๑๓ อยู่แล้ว ของเรื่องสมัชชาพลเมือง ขอบพระคุณค่ะ