กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติ ที่เคารพ ท่านประธานกรรมาธิการ ท่านกรรมาธิการ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติทุกท่าน

ผม ทิวา การกระสัง สมาชิกเลขที่ ๐๙๒ จากจังหวัดบุรีรัมย์ครับ ผมดูกฎหมายเรื่อง สิทธิชุมชน ลําดับแรกก็ไม่เคยให้กําลังใจหรือยกย่องกรรมาธิการกลุ่มไหน ขอยกย่องและ ให้กําลังใจท่านกรรมาธิการทั้งคณะที่เห็นความสําคัญของชุมชนในการสร้างประเทศ ผมขอเน้นคําว่าชุมชนถ้าเข้มแข็งแล้วประเทศอยู่ได้ เปึนรากฐานของความเข้มแข็ง ของประเทศ พระราชบัญญัติว่าด้วยสิทธิชุมชนจริง ๆ แล้วในความเห็นของผม การเขียนกฎหมาย การร่างกฎหมาย ถ้าเราจะเปลี่ยนไมด์เซต (Mindset) หรือเปลี่ยน วิธีคิดใหม่ ถ้าเปึนพระราชบัญญัติว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของชุมชนก็น่าจะสมบูรณ์ขึ้น เพราะว่าสิทธิเปึนการให้อํานาจของคนที่จะกระทําอะไร แต่ถ้าเปึนหน้าที่ให้อํานาจ ของคนต้องกระทํา ก็คือเขียนกฎหมายให้คนทํา แต่เราไม่กําหนดบทลงโทษแค่นั้นเอง มีนักกฎหมายบางท่านว่าจะเขียนคําว่าหน้าที่ไม่ได้ ถ้าเขียนคําว่าหน้าที่แล้วไม่ทําตามหน้าที่ จะผิดกฎหมายมันก็ไม่ใช่เสมอไปนะครับ มีกฎหมายของต่างประเทศที่เขาเขียนเปลี่ยนวิธีคิด ของคนเขายังทํามาเลย ที่ผมสนใจก็คือในบทบัญญัติแห่งมาตรา ๙ ในหน้า ๔ มาตรา ๙ บอกว่าชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมมีสิทธิดังต่อไปนี้ (๔) บอกว่าสิทธิในการวางแผนการพัฒนา เศรษฐกิจ การเมือง การศึกษาและวัฒนธรรม อยากขอความกรุณาให้ท่านกรรมาธิการ เพิ่มเข้าไปเรื่องศาสนา การกีฬา เนื่องจากบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญที่มีการร่างทั้งหมวด ปฏิรูปก็ดี บอกว่าท้องถิ่นมีสิทธิหรือมีหน้าที่จะต้องจัดสถานที่ในการเล่นกีฬาให้กับชุมชน ก็คือเรามองว่าชุมชนนี่กีฬาเปึนพื้นฐานของความสามัคคี เปึนพื้นฐานของความมีระเบียบวินัย ของคนในชุมชน ศาสนาเปึนที่รวมของความสามัคคี เช่นเวลามีการทอดกฐิน ทอดผ้าป์า ทุกคนต้องไปรวมกันนะครับ เปึนแหล่งรวมจิตใจและความสามัคคีของคนในชุมชน อยากจะให้เพิ่มตรงนี้เข้าไปด้วยนะครับทุกคนมีสิทธิ

ผมอยากจะให้เพิ่มเข้าไปอย่างหนึ่งก็คือนอกจากมีสิทธิแล้วมีหน้าที่ (๑) มีหน้าที่ในการที่จะ ปกปัองภูมิปัญญำท้องถิ่น ศิลปะ วัฒนธรรม เช่นถ้ามีลําห้วยอยู่ลําหนึ่ง ท่านบอกว่า จะอนุรักษ์ให้ปลามันไข่ในช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคม อันนี้ผมทําประจําครับ ลําห้วยข้างหมู่บ้ำนผมในช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนพฤษภาคมจะเอาปัายไปปักว่า ห้ามจับปลาในฤดูปลาวางไข่ ในเดือนนี้ถ้าท่านไปดูนะครับมีลูกปลาเต็มเปึนแสน ๆ ตัวเลยนะครับ ชาวบ้านเขาก็จะไม่ทํา เนื่องจากว่ามันเปึนหน้าที่ของทุก ๆ คนในหมู่บ้านนั้นในการที่จะ ปกปัองทรัพยากรธรรมชาติที่มันจะเกิดขึ้น ทุกคนก็ไม่ไปจับ ถ้าท่านเขียนว่าเปึนหน้าที่ทุกคน จะต้องปกปัองอย่างนี้นะครับ แต่เราไม่เขียนบทลงโทษในบรรทัดท้าย ๆ แค่นั้นเอง บางสิ่งบางอย่างที่ทุกคนต้องมีหน้าที่ อย่างเช่นพระศาสนา ถ้าเห็นพระไปเรี่ยไร คนปลอมเปึนพระ พระปลอมเปึนคนนี่นะครับ ถ้าท่านเขียนในกฎหมายว่ามันเปึนหน้าที่ของ ทุกคนที่จะต้องปกปัองพระศาสนา เขาก็ทําได้โดยไม่ผิดกฎหมาย ถ้าเปึนสิทธิเขาจะทํา หรือไม่ทําก็ได้ ถ้าเปึนหน้าที่ทุกคนจะต้องปกปัอง ผมว่ามันก็จะเปึนการเขียนกฎหมาย ที่มันสามารถปฏิบัติได้ ขอความกรุณาสักนิดหนึ่งนะครับ ถ้าเพิ่มเข้าไปผมว่ามันก็ไม่ผิ ด ถ้าท่านเพิ่มกฎหมาย กฎหมายนี้ดีมาก ๆ นะครับ ซึ่งในจังหวัดบุรีรัมย์ถ้าท่านว่าง ท่านไปเยี่ยมก็ได้นะครับเดี๋ยวผมจะดูแลเอง เพราะว่าเรามีธรรมนูญ ๙ ดีของเรา เราดูแลกันเองโดยไม่ได้ใช้กฎหมาย แต่ใช้หลักจารีตต้องฟุ๋นฟูจารีตที่ดีโดยใช้หลักกฎหมาย ทุกคนมีหน้าที่จะฟุ๋นฟูจารีต ถ้าเพิ่มมาตรา ๙ ให้มีกว่านี้อีกนิดหนึ่งนะครับ เนื่องจากว่า ชุมชนมันมีระเบียบกระทรวงมหาดไทยและพระราชบัญญัติท้องถิ่น ถ้าชุมชนรวมตัวกัน แล้วไปจดทะเบียนต่อกระทรวงมหาดไทย สามารถที่จะได้รับเงินอุดหนุนจากท้องถิ่นได้ เช่นชุมชนนี้อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ลําห้วย ต้นไม้ หรือป์าไม้อะไรพวกนี้ในชุมชน เช่น ป์าช้า ป์าสาธารณะ เปึนชุมชนที่มีการจดทะเบียนต่อกระทรวงมหาดไทย ชุมชนสามารถจะไป ขอเงินอุดหนุนจากท้องถิ่น ท้องถิ่นสามารถจะให้เงินอุดหนุนได้ ที่ท่านต้องเพิ่มในมาตรา ๙ ผมลืมไปก็คือเรื่องเกษตร (๔) มีสิทธิที่จะวางแผนพัฒนาสังคม เศรษฐกิจ การเมือง การศึกษา การเกษตร การศาสนา และการกีฬา ขอท่านเพิ่มไปตรงนี้นิดหนึ่งครับ เพราะพื้นฐานเหล่านี้ เปึนพื้นฐานหลักในการที่จะพัฒนาคนในท้องถิ่น ก่อให้เกิดความสามัคคีในท้องถิ่น ในกฎหมายผมไม่เห็นหรืออ่านไม่หมดไม่รู้นะครับ ท่านอย่าลืมว่าในท้องถิ่นนั้นจะมีกรรมการ กรรมการหมู่บ้าน ผู้ใหญ่ กํานัน หรือคนในท้องถิ่น นี่เปึนองค์กรหลักที่จะต้องร่วมกันนะครับ

นอกจากประชาชนคนธรรมดาแล้ว คนที่มีหน้าที่อยู่ตรงนั้น มีกฎหมายอื่น ๆ ให้เขามีหน้าที่ อยู่แล้ว ถ้ามารวมกับกฎหมายนี้ได้มันจะก่อให้เกิดความเข้มแข็งในชุมชน รากฐานของ ประเทศก็คือครอบครัว จากครอบครัวมาก็เปึนสังคม เปึนชุมชนนั่นแหละครับ ถ้าตราบใด ที่ในชุมชนไม่เข้มแข็งประเทศก็อยู่ไม่ได้ ขอให้กําลังใจท่านนะครับ จะสนับสนุนแล้วก็อาจจะ ขอความกรุณา ขอแก้ไขเพิ่มเติมตรงนี้ไปที่คณะของท่าน ขอขอบพระคุณครับ