สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๖๐ · ๔ สิงหาคม ๒๕๕๘

**ประกาศิต กายะสิทธิ์** เสนอวาระปฏิรูปสังคม โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการปรับปรุงกฎหมายและมาตรฐานในการดูแลผู้สูงอายุ สภาพแวดล้อม และบริการสาธารณะ โดยเรียกร้องการสนับสนุนจากภาครัฐในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ และลงทุนในด้านสภาพแวดล้อมและบริการเพื่อสร้างความยั่งยืน

นายประกาศิต กายะสิทธิ์ กรรมการ

กราบเรียนท่านประธานครับ ท่านสมาชิกทุกท่านนะครับ จากการที่คณะกรรมการของเราได้นําเสนอวาระต่าง ๆ ที่มีการ ออกแบบในทุกมิตินะครับ ทั้งทางด้านของเศรษฐกิจ สภาพแวดล้อม สังคม แล้วก็เรื่องของ สุขภาพ ผมขออนุญาตใช้ประมาณ ๓-๔ สไลด์สุดท้ายนะครับ ในการสรุปนะครับว่า ในทางปฏิบัติแล้วทางคณะทํางานได้นําเสนอในรูปแบบของกฎหมายหรือการส่งเสริมอย่างไรบ้าง ในด้านของการทํางานเราสามารถที่จะแบ่งออกได้เปึน ๓ ระดับด้วยกัน อันแรกก็คือ ว่าด้วยเรื่องของการปฏิรูปในระดับที่เปึนกฎหมาย อันที่ ๒ จะเปึนการปฏิรูปในเรื่องของ วาระการพัฒนา และอันที่ ๓ ว่าด้วยเรื่องของการปฏิรูปในเรื่องของการนําไปสู่การปฏิบั ติ สําหรับในเรื่องของกฎหมายก็สามารถสรุปได้นะครับว่าเราอาจจะต้องมีความจําเปึนในการที่ พิจารณาถึงการออกกฎหมายใหม่ใน ๒ หัวข้อด้วยกัน อันแรกก็คือว่าด้วยเรื่องของ พ.ร.บ. บํานาญแห่งชาติ เพื่อจะได้รวบรวมบูรณาการลักษณะของบํานาญสูงอายุที่ ณ ขณะนี้ มีอยู่หลายกองทุนหลายระบบนะครับ เพื่อรวมเข้าอยู่ในภาพเดียวกันนะครับ เพื่อความมั่นคง ทางด้านของฐานะทางด้านการคลังของประเทศ อันที่ ๒ ว่าด้วยเรื่องของ พ.ร.บ. ผู้บริบาล หรือว่าผู้ดูแลผู้สูงอายุ ซึ่ง ณ ปัจจุบันก็มีการทํากันอยู่แล้วนะ ครับ แต่อาจจะเปึนเอกชนบ้าง ทํากันเองบ้าง แต่ว่าเรื่องของมาตรฐานวิชาชีพ มาตรฐานของสถานบริการอันนี้ก็ยังไม่ได้ มีการระบุอย่างชัดเจนนะครับว่าควรจะทําอย่างไร ถัดมานะครับ ก็จะว่าด้วยเรื่องของ การปรับแก้กฎหมายหรือกฎกระทรวงที่มีอยู่แล้วนะครับ ทางด้านของสภาพแวดล้อมก็จะ เปึนอย่างที่ท่านอาจารย์ได้นําเสนอไปแล้วนะครับว่าเริ่มตั้งแต่ข้อที่ ๑ เลยนะครับว่าด้วยเรื่อง ของตัวอาคารเอง ข้อที่ ๒ ว่าด้วยเรื่องของอุปกรณ์ประกอบในการใช้ชีวิตหรือประกอบอาชีพ ข้อที่ ๓ ว่าด้วยเรื่องของการปรับสภาพแวดล้อมสําหรับพื้นที่สาธารณะและบริการ

ส่วนข้อที่ ๔ ก็จะเปึนภาพใหญ่ คือว่าด้วยเรื่องของผังเมือง อันนั้นก็จะเปึนเรื่องของระเบียบ ที่ว่าด้วย การปรับสภาพแวดล้อม แล้วก็บริการสาธารณะ ส่วนข้อที่ ๕ ก็จะเปึน สิ่งที่เราพบว่าเวลาที่เราไปขับเคลื่อนการทํางานจริง ๆ แล้วแม้ว่าตัวนโยบายจะมีการระบุไว้ แต่ว่าการทํางานในพื้นที่ การออกกฎหมายลําดับรอง ๆ เพราะว่าเราก็จะเห็นว่าไม่ว่าจะเปึน เรื่องของเศรษฐกิจ ในเรื่องของสุขภาพ สังคม หรือว่าสิ่งแวดล้อม ปฏิเสธไม่ได้นะครับว่า ท้องถิ่น ชุมชนจะต้องเปึนแกนนํา เพราะฉะนั้นการออกระเบียบหรือกฎหมายรองให้ท้องถิ่น สามารถทํางานได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีอิสระก็เปึนอีกเรื่องหนึ่งที่จําเปึนมาก ๆ อันนั้นก็คือ ตัววาระปฏิรูปว่าด้วยเรื่องของกฎหมาย กฎ ระเบียบ ถัดมาจะเปึนเรื่องของวาระการพัฒนา อันนี้เราก็จะเห็นว่าในเรื่องของทางสังคมมันมีหลาย ๆ ด้านนะครับ เราใช้กฎหมายไปบังคับ ไม่ได้ว่าคุณจะต้องทําอย่างนั้น คุณจะต้องทําอย่างนี้ เพราะฉะนั้นวาระในเรื่องของการพัฒนา ทัศนคติ ในเรื่องของศักยภาพของครอบครัว ของชุมชนก็จะเปึนสิ่งที่คณะทํางานได้นําเสนอ ก็ว่าด้วยเรื่องของการปรับแนวคิดข องการวางแผนครอบครัวมาเปึนการวางแผนชีวิตว่า เราจะทําอย่างไรเราถึงจะใช้ชีวิตตั้งแต่เริ่มต้น มีครอบครัวแล้วก็สูงอายุได้อย่างมีคุณภาพ ถัดมาก็คือว่าด้วยเรื่องของตัวการอยู่ร่วมกัน เราไม่สามารถที่จะจัดระบบบริการแล้วแยก ผู้สูงอายุมาอยู่ต่างหาก ไม่ว่าจะดูแลท่านดีอย่ำงไรก็ตาม สังคมที่อยู่ร่วมกันอย่างอยู่เย็น เปึนสุข ก็ยังเปึนสิ่งที่จําเปึน สุดท้ายก็คือเรื่องของการสร้างศักยภาพและบทบาทสําหรับคนทุกวัย อย่างที่ท่านอาจารย์ก็ได้นําเสนอไปแล้วว่าเรื่องของสังคมสูงวัยไม่ใช่เรื่องของผู้สูงอายุอย่างเดียว เปึนเรื่องของคนทุกวัยด้วยกัน สุดท้ายจะเปึนเรื่องของวาระในการขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติ อันนี้ก็สามารถที่จะช่วยกันขับเคลื่อนได้เลย อย่างเช่นในเรื่องของการงบประมาณ ในเรื่องของ การทําโครงการจัดการระบบดูแลผู้สูงอายุ คนด้อยโอกาสในพื้นที่ ในเรื่องของตัวระบบสุขภาพ ที่ขาดหายไป ในเรื่องของตัวระบบการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตชุมชนเมือง อันนี้ก็ยังเปึนจุดที่ยังไม่ได้มีการบูรณาการกันกับส่วนกลางอย่างชัดเจนนะครับ สุดท้ายก็คือ เปึนเรื่องของการกําหนดวาระสังคมสูงวัยและสูงอายุให้เปึนระเบียบวาระแห่งชาติ อันนี้ก็คือ เพื่อให้เกิดการ บูรณาการไม่อย่างนั้นพอเราแก้กฎกระทรวงเสร็จ เราได้ข้อเสนอเสร็จ มันก็ยั งเปึนแท่ง ๆ ลงไปในแต่ละกระทรวง แต่ละกรม กอง แต่ว่าไม่มีในเรื่องของ การบูรณาการการทํางานเปึนระบบในพื้นที่ อันนี้ก็จะเห็นได้ว่าข้อเสนอการปฏิรูปทั้ง ๔ ด้าน คณะทํางานก็ได้ออกแบบมาเพื่อให้ทํางานใ นทุกมิตินะครับ ทางด้านของสังคมเอง

ก็จะเห็นว่าเปึนการมุ่งเน้นที่จะปรับในเรื่องของโครงสร้าง ทัศนคติ สร้างความยั่งยืนสําหรับ การทํางานในอนาคต โครงสร้างประชากรเปึนหลัก ในด้านของสุขภาพเองเราก็จะเห็นว่า เรื่องของผู้สูงอายุเปึนสภาวการณ์ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะฉะนั้นระบบบริการสุขภาพที่แต่เดิม ออกแบบไว้ในลักษณะที่เปึนโรงพยาบาล รักษาเสร็จกลับไปรักษาตัวที่บ้าน แล้วก็อยู่บ้าน อาจจะไม่เพียงพอ เพราะว่ามันไม่ใช่โรคที่รักษาหายขาดในครั้ งสองครั้ง แต่เปึนเรื่องของ ระบบบริการที่ต้องดูแลอย่างต่อเนื่องและมีคุณภาพ เพราะฉะนั้นระบบดูแลที่ขาดหายไป เปึนสิ่งจําเปึนนะครับ ทางด้านของสภาพแวดล้อม เราก็จะเห็นแล้วนะครับว่าการลงทุนเพียง ไม่เท่าไรมันคุ้มค่ามากกับทางด้านจิตใจ หรือแม้แต่ทางด้านของเศรษฐกิจเองก็ ตาม เพราะฉะนั้นการปรับสภาพแวดล้อมและบริการ ถ้าเรามองอีกด้านหนึ่งมันคือการลงทุน ที่คุ้มนะครับ คุ้มกับการลงทุน คุ้มกับการปรับในเรื่องนี้เปึนอย่างมาก สุดท้ายในเรื่องของ เศรษฐกิจเองก็จะเห็นได้ว่ามันไม่ใช่สิ่งที่เราจะนิ่งนอนใจได้ ถ้าเกิดว่าเราไม่ทําอะไร ณ ตอนนี้ มันก็จะสายเกินไปแล้ว สังคมไทยเปึนสังคมที่เก่งมาก ๆ ในการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าและเราก็ จะเห็นว่าหลาย ๆ สถานการณ์ที่มันเกิดขึ้นเราก็สามารถเอาตัวรอดไปได้ แต่ว่าในเรื่องของ สังคมสูงวัยมันเปึนประเด็นที่เราต้องคิดและต้องทําในทันที เพราะมันต้องใช้เวลาในการแก้ไข อาจจะเปึนช่วงชีวิตเลยก็ได้นะครับ ที่สําคัญก็คือว่าถ้าเราไม่เริ่มทําอะไรในวันนี้มันก็จะเปึน การผลักภาระ ผลักความรับผิดชอบให้กับประชาชนรุ่นต่อไปหรือให้กับลูกหลานของเรา ก็ขออนุญาตสรุปการทํารายงานแต่เพียงเท่านี้ครับ ขอบคุณมากครับ