สมสุข บุญญะบัญชา หารือเรื่องปฏิรูป โดยเสนอให้ผู้สูงอายุสามารถรวมกลุ่ม พบปะ แลกเปลี่ยนพูดคุย และมีการทํากิจกรรมร่วมกัน เพื่อให้เขาสามารถคิดร่วมกัน ตัดสินใจร่วมกัน และมีพลังในการพัฒนาร่วมกัน นอกจากนี้ยังเสนอให้มีการสนับสนุนผู้สูงอายุให้มีส่วนร่วมในการพัฒนาในชุมชน โดยให้พวกเขาได้แสดงศักยภาพและความรู้ที่มี และมีการสร้างเครือข่ายเพื่อช่วยเหลือและสนับสนุนกันเอง
ขอบคุณค่ะท่านประธาน ดิฉัน สมสุข บุญญะบัญชา สมาชิก สปช. หมายเลข ๒๐๖ ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณ คณะกรรมาธิการที่รวมพลังหลาย ๆ ฝ์าย เพื่อที่จะมาทําเรื่องปฏิรูป ซึ่งมีความสําคัญ สําหรับสังคมไทยเปึนอย่างยิ่งที่จะต้องพัฒนาความรู้ แล้วก็มีแผนและมีการดําเนินงาน อย่างจริงจังต่อไป ดิฉันขออนุญาตเสนอประเด็น ๒ ประเด็นเท่านั้นเอง คือประเด็นแรกคิดว่า ในเอกสารเขียนไม่ค่อยชัดเจน พยายามจะอ่านแล้วก็แกะไม่ค่อยออก คือดิฉันคิดว่าเรื่องที่ หายไปและมีความสําคัญแล้วก็เปึนเรื่องที่ดิฉันได้รับทราบจากผู้สูงอายุในการสัมมนา หลายครั้ง ผู้สูงอายุนี่อยากจะรวมตัวกัน อยากจะมีสเปซ (Space) ที่เขามาพบปะ อยากจะมี กิจกรรมที่เขาร่วมกันทํา อยากจะมีกลุ่ม อยากจะมีองค์กร อยากจะมีเครือข่าย คือ เอมเพาเวอร์เมนต์ (Empowerment) มันจะเกิดขึ้นเมื่อเขาได้เชื่อมโยงกัน พื้นที่นี้หายไป เพราะว่าส่วนมากในเชิงนโยบายที่เรานําเสนอนี่จะออกในลักษณะปัจเจก ก็คือว่าแต่ละคน ควรจะเปึนอย่างไรอะไรอย่างนั้น ซึ่งก็สําคัญนะคะ แต่ว่าอย่าลืมในมิติของการที่ว่าทําอย่างไร จะให้ผู้สูงอายุสามารถจะเกิดการรวมกลุ่ม พบปะ แล้วก็แลกเปลี่ยนพูดคุย มีการทํากิจกรรม ร่วมกันอย่างต่อเนื่อง และให้เขาสามารถที่จะคิดร่วมกัน ตัดสินใจร่วมกัน จะมีวิธีอะไร ในการดําเนินงานในชุมชนหรือว่าในท้องถิ่นที่เอื้อให้ผู้สูงอายุที่รวมกลุ่มกันสามารถที่จะ ร่วมคิด ร่วมทํา ร่วมตัดสินใจ ถ้าวิธีนี้เกิดขึ้นพลังของผู้สูงอายุซึ่งมีอยู่แล้วก็จะเข้ามาเปึนพลัง ในการพัฒนาร่วมกัน
ไม่ใช่เปึนผู้ต้องรอรับความช่วยเหลือที่คนอื่นจะมาดูมาแล มองถึงผู้สูงอายุในเชิงปัญหา เพียงอย่างเดียวนะคะ ดิฉันคิดว่ากลุ่มผู้สูงอายุนี้ มีศักยภาพทั้งความรู้ ทั้งร่างกายที่แข็งแรง ผู้สูงอายุเปึนจํานวนมากตีสี่ ก็ตื่นแล้ว แล้วก็มาทําโน่นทํานี่ตลอดเวลานะคะ ทําอย่างไร จะให้พลังเหล่านี้แล้วมองผู้สูงอายุในลักษณะที่ว่าให้เขาเปึนกลุ่มที่มีพลังที่สามารถจะทํางาน ร่วมพัฒนาต่าง ๆ ได้ เพียงแต่ว่าในเรื่องของสวัสดิการก็จะต้องคิดมากขึ้นว่าทําอย่างไร ให้เผื่อมาในช่วงปลายที่เขาจะไม่ต้องไปขึ้นอยู่กับกลุ่มคนอื่น ๆ ให้มากเท่านั้นเองนะคะ ถ้าหากว่าผู้สูงอายุได้มีการรวมกลุ่ม เขาจะสามารถจัดการเรื่องต่าง ๆ หรือพัฒนาเรื่องต่าง ๆ ร่วมกัน แล้วก็สามารถจะขึ้นมาเปึนพลังในการพัฒนาชุมชน พัฒนาท้องถิ่นได้มากขึ้น พลังของผู้สูงอายุก็จะสามารถช่วยคานความคิดของสมัยใหม่ที่จากไม่มีประวัติศาสตร์หรือว่า ไม่มีความรู้เดิมเข้ามาผสมผสาน แต่เขาจะต้องมาในลักษณะของการที่มีพลังกลุ่ม มีแบคอัพ (Backup) ของพวกของเขาเอง จริง ๆ แล้วมีความพยายามในการที่จะเชื่อมโยงเครือข่าย ผู้สูงอายุอยู่มากนะคะ แล้วก็กระบวนการที่ผู้สูงอายุมีเครือข่ายและเข้ามามีส่วนร่วมกับ ชุมชนนี่ก็มักจะเปึนพลังที่มีความสําคัญนะคะ ดิฉันเคยมีโครงการผู้สูงอายุที่หน่วยงาน ให้ทุนไปแล้วบอกว่าให้ไปช่วยจัดสวัสดิการให้ผู้สูงอำยุอย่างนั้นอย่างนี้ ถ้าหากว่าเรามีทุน อยู่ก้อนหนึ่งแล้วเราพยายามไปถามผู้สูงอายุว่าเขามีเรื่องอะไรที่ต้องช่วยเหลือหรือสวัสดิการ อะไรที่จะต้องดูแล เขาจะมีปัญหาเยอะมากไม่จบไม่สิ้นเลย แต่ว่าเราก็ใช้วิธีว่าชวนผู้สูงอายุ กลุ่มทั้งหลายที่มีอยู่ รวมทั้งกลุ่มอื่น ๆ ด้วยมานั่งคุยกันว่าถ้ามีเงินอยู่สักก้อนหนึ่งนี่ผู้สูงอายุ จะทําอะไรกัน เขามีความคิดสร้างสรรค์มากเลยในจังหวัดต่าง ๆ อย่างเช่น จังหวัดนราธิวาสนี่เขาบอกว่าเขาจะไปซื้อสวนยาง ผู้สูงอายุชมรมต่าง ๆ ในนี้เขาจะเปึน เจ้าของสวนยางด้วยกัน แล้วเขาก็จะทํายาง และในที่สุดเขาได้กําไร เขาก็เอาเงินกําไรนี้ หมุนเวียนไปทุกป้ ๆ ไปช่วยคนที่ยากไร้ ไปช่วยกลุ่มต่าง ๆ แล้วก็ไปสร้างกิจกรรมต่อเนื่อง แล้วเขาก็ได้คิดอะไรด้วยกัน เขาเจอกันทุกวัน เขากินข้าวด้วยกันอะไรอย่างนี้เปึนต้น ก็มีตัวอย่างอย่างนี้มากมายที่น่าสนใจนะคะ ก็เลยคิดว่าอยากจะให้เราดูในแง่ของการที่ว่า จะเอมเพาเวอร์ (Empower) จะทําให้พลังอันนี้เปึนพลังที่มีชีวิตที่ต่อเนื่อง และเปึนพลัง การพัฒนาที่สําคัญโดยกระบวนการกลุ่มและการเชื่อมโยงอย่างไร ประเด็นที่ ๒ ที่อยากพูดถึงก็คือว่าในกระบวนการทํางานเรื่ องผู้สูงอายุนี้เราจะโลคอลไลซ์ (Localize) เรื่องนี้ให้มากที่สุดอย่างไร ทําอย่างไรให้ท้องถิ่น ให้ชุมชมขึ้นมาเปึนหลักในการร่วมคิดร่วมจัด
เพราะว่าพลังของชุมชนในการที่ช่วยทําเรื่องผู้สูงอายุนี้มีความยืดหยุ่นสูงมากนะคะ มีชุมชน เปึนอันมากที่เขามีบ้านกลาง เขามีการดูว่าผู้สูงอายุทั้งหมดที่มีอยู่ในชุมชน ๕๐-๖๐ คนนี่ คนไหนที่จะต้องดูแล คนไหนพาไปเที่ยวกัน ไปอะไรต่าง ๆ นี่นะคะ กิจกรรมต่าง ๆ นี่ สามารถจะเกิดขึ้นได้เปึนอันมาก ถ้าหากว่าเราให้ท้องถิ่น ให้ชุมชนเปึนหน่วยหลักในการที่จะ เชื่อมโยงสิ่งเหล่านี้ แล้วก็มีทุนที่ให้ผู้สูงอา ยุสามารถที่จะดําเนินการได้ เพื่อให้การพัฒนา ผู้สูงอายุนี้เปึนการพัฒนาที่ผู้สูงอายุมีทุน มีเพื่อน มีชุมชน แล้วก็รู้สึกว่าเขามีประโยชน์ ในการที่เขาจะทําอะไรต่าง ๆ ต่อไป ขอบคุณค่ะ