ฑิฆัมพร กองสอน เสนอการปฏิรูประบบที่ให้ความสำคัญกับผู้สูงอายุ โดยเฉพาะในชนบทที่ลูกหลานไม่อยู่อย่างเดียวดาย โดยเสนอแนวคิดเรื่องการกระจายอำนาจในการศึกษาและการจ้างงาน เพื่อช่วยแบ่งเบาภาระผู้สูงอายุและสร้างความมั่นคงในการเกษตร
เรียนท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติที่เคารพ ท่านคณะกรรมาธิการ แล้วก็ท่านสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติทุก ๆ ท่านนะคะ ดิฉันเอง ฑิฆัมพร กองสอน สมาชิก สปช. อยากจะเสนออย่างนี้ว่าจากที่ท่านคณะกรรมาธิการ ได้ศึกษามาต้องยอมรับว่าสมบูรณ์เกือบ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ แล้วก็ดีมาก ที่ท่านคณะกรรมาธิการแล้วก็อนุกรรมาธิการทุกท่านได้ศึกษามาครอบคลุม แล้วก็ตระหนัก ถึงผู้สูงวัย เพราะฉะนั้นดิฉันเองที่อยู่ในภาคชุมชน ภาคชนบท จะรู้ว่าผู้สูงวัยที่อยู่ในชนบท ค่อนข้างอยู่อย่างเดียวดายเหมือนกัน เพราะว่าด้วยเหตุปัจจัยที่ว่าทางลูกหลาน ส่วนมาก พอจบการศึกษาแล้วปุ็บก็จะมาใช้แรงงานหรือเข้าอยู่โรงงาน แล้วก็เข้าสู่บริษัทต่าง ๆ มารับใช้แรงงาน ส่วนมากมาอยู่ที่กรุงเทพฯ ก็ทิ้งผู้สูงอายุหรือผู้สูงวัย ทิ้งพ่อแม่ไว้ที่บ้าน แล้วกลับไปเปึนชั่วครั้งชั่วคราว ด้วยเหตุอันนี้ดิฉันได้เห็นเรื่องของตรงที่การปฏิรูประบบ
เพื่อรองรับสังคมสูงวัยในด้านสังคมในตัวของ ๔.๒ ในเรื่องของการส่งเสริมการวางแผนชีวิต ครอบครัวแนวใหม่เพื่อเพิ่มศักยภาพครอบครัวรักษาไว้และให้สมดุลระหว่างบทบาท ในการทํางาน ซึ่งที่ดิฉันนําเรียนมาเมื่อกี้นี้ก็จะเห็นชัดว่าครอบครัว ลูก หลานที่มาอยู่ ในกรุงเทพฯ ถามว่ามีครอบครัวไหม มีนะคะ แต่หลายครอบครัวก็กลับเอาลูกไปทิ้งไว้ ให้พ่อแม่เลี้ยง แต่หลายครอบครัวก็ไม่ยอมมีลูก ด้วยสาเหตุเมื่อตะกี้ท่านประธานกรรมการ ท่านอาจารย์เจิมศักดิ์ก็ได้พูดว่าคนพร้อมไม่ยอมท้อง ไม่ยอมมีลูก แล้วคนไม่พร้อมท้องเอา ๆ เพราะฉะนั้นตัวคนพร้อมที่ไม่ยอมมีลูก ด้วยปัจจัยตรงนี้นะคะ อันนี้จะเปึนชีวิตจริงนะคะ มีหลานอยู่คู่หนึ่ง สามี ภรรยา ถามว่าทําไมไม่ยอมมีลูก หลานก็บอกว่าน้ามีไม่ได้หรอก ถ้ามีปุ็บ ๑. เลี้ยงตรงนี้ไม่ได้ ไม่เอาพ่อเอาแม่มาเลี้ยงในกรุงเทพฯ ก็ต้องเอากลับไปบ้านนอก เพราะฉะนั้นตัดสินใจไม่มีเลยดีกว่า ขออยู่อย่างนี้ แล้วถามว่าแก่เฒ่ามาใครจะเลี้ยงดูล่ะ เขาบอกว่าไม่เปึนไรเดี๋ยวให้ลูกของน้องหรือหลานมาช่วยเลี้ยงก็ได้ อันนี้คือเปึนสิ่งที่เขา ตัดสินใจอย่างนี้ เขาก็เลยตัดสินใจไม่ยอมมีลูกนะคะ ดังนั้นอยากจะเสนออย่างนี้ว่ามันเปึน เหมือนเปึนวัฏจักรและเปึนโซ่ที่ตัดขาดจากกันไม่ได้
อยากจะเสนอให้ท่านกรรมาธิการได้ช่วยเพิ่มเติมว่าจะทําอย่างไรให้เกิดการสร้างการวางแผน ชีวิตครอบครัวแนวใหม่ให้เกิดการสร้างสมดุลในระดับพื้นที่ เพื่อจะช่วยแบ่งเบาภาระผู้สูงอายุ หรือแบ่งเบาภาระสังคมครอบครัวในระดับพื้นที่ อยากจะเสนออย่างนี้ว่า ๑. ให้มีการกระจาย อํานาจในเรื่องของการศึกษา เพราะว่าการศึกษาส่วนมากทุกวันนี้ทําให้เด็กส่วนมาก จะหันหน้าเข้ากรุงเทพฯ มาเรียนที่กรุงเทพฯ พอมาเรียนที่กรุงเทพฯ ก็แต่งงานที่กรุงเทพฯ ทํางานที่กรุงเทพฯ ก็เลยทิ้งภาระครอบครัวที่เปึนผู้สูงอายุอยู่ที่บ้านนอก ถ้ากระจายอํานาจ ลงไปในระดับพื้นที่ในการศึกษาให้เกิดมหาวิทยาลัยหรือสร้างศักยภาพในการศึกษา ในระดับพื้นที่ขึ้นดีแล้วก็เยอะ ๆ ลูกหลานก็จะไม่ออกนอกพื้นที่มาเรียน แล้วก็จะได้ แต่งงานกันและมีลูกมีครอบครัวอยู่ในพื้นที่ อันที่ ๒ ต่อเนื่องจากการศึกษาเปึนเรื่องของ การจ้างงานหรือการทํางาน ส่วนมากเด็กสมัยใหม่นี่ภาคการเกษตรบ้านนอกทําการเกษตร ลูกหลานจะไม่หันกลับไปทําการเกษตร น้อยมากที่หันกลับไปทําการเกษตร ส่วนมาก เขาจะทํางานบริษัท ทํางานบริการ และทํางานแรงงาน ทีนี้ถ้าเราเชื่อมั่นกับเรื่องของ การกระจายอํานาจ เชื่อมั่นกับว่าถ้าสร้างงา นสร้างอะไรในพื้นที่ให้เกิดรายได้ขึ้น มันต้องกระจายลงไปใน ระดับพื้นที่ บริษัทต่าง ๆ ออฟฟ่ศ ก็แล้วแต่ งานบริการ ก็แล้วแต่ กระจายไปอยู่ในระดับจังหวัดให้มาก ๆ นอกจากมากระจุกอยู่ในกรุงเทพฯ อันที่ ๓ นี่สําคัญมาก บ้านนอกมีที่ดินมีที่ทํากินถึงจะถูกกฎหมายบ้าง ไม่ถูกกฎหมายบ้าง แต่อย่างไรก็ยังมีที่ทํากิน เพราะฉะนั้นมันต้องสร้างความมั่นคงในเรื่องของภาคการเกษตร จะทําอย่างไรให้ภาคการเกษตรครบวงจร ปลูกแล้วก็ต้องขายได้ ขายได้นี่ก็ต้องมั่นคง ในเรื่องของรายได้ของภาคการเกษตร แล้วเรื่องของการศึกษาก็เน้นในเรื่องให้เกิดการเรียนรู้ ในเรื่องของภาคการเกษตร เน้นเรื่องนี้ให้ลูกหลานกลับไปทําการเกษตรแล้วแผ่นดินของเรา จะอยู่กับลูกกับหลาน แล้วก็ส่งต่อกับลูกกับหลานได้อย่างมีศักดิ์ศรีแล้วก็มีคุณภาพ อันนี้ก็อยากจะฝากทางท่านกรรมาธิการว่าจะทําอย่างไรให้เกิดการสร้างความมั่นคง ของเรื่องการเกษตร ซึ่งจริง ๆ แล้วอาจจะไม่ตรงกับเรื่องนี้มากนัก แต่มันเปึนวัฏ จักร หรือมันเปึนวงเวียนที่จะต้องอยู่กับเรื่องนี้ ถ้าไม่อย่างนั้ นผู้สูงอายุก็จะไม่เกิดการดูแล แล้วสุดท้ายก็จะทิ้งผู้สูงอายุเข้าสู่บ้านพักคนชรา แล้วลูกหลานก็จะต้องทํางาน แล้วก็ในเรื่องการส่งเสริมการวางแผนชีวิต ครอบครัวแนวใหม่ก็จะไม่เกิดขึ้นกับการปฏิรูป ในครั้งนี้ค่ะ ขอบคุณมากค่ะ