เรียนท่านประธานและท่านสมาชิก ดิฉันจะไม่พูดซ้ําในเรื่องที่เคยพูดไปแล้วในรอบแรกนะคะ แต่จะพยายามพูดในประเด็นที่เปึน ของใหม่ที่เราได้ทําขึ้นมา แต่ขอเกริ่นนิดหนึ่งว่าเปัาหมายของการปลูกฝังเรื่องค่านิยม ที่พึงประสงค์เรื่องคุณธรรมจริยธรรมก็เพื่อที่จะเปึนการสร้างพลเมืองที่ดีและคนที่ดีของสังคม เพราะว่าคุณภาพของคนคือหัวใจของการปฏิรูปสังคม และคนคือศูนย์กลางและเปัาหมาย ของการปฏิรูป สิ่งเหล่านี้ถ้าคนมีคุณภาพก็จะทําให้ประเทศไทยสามารถจะก้าวสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน คราวที่แล้วได้พูดถึงเยอะแล้วว่าการมีคุณธรรมจริยธรรม ค่านิยมที่พึงประสงค์ จะช่วยให้การปฏิรูปในทุกด้านดีขึ้นได้อย่างไร เพราะฉะนั้นดิฉันไม่พูดคราวนี้ ทีนี้ในผล การศึกษาวิเคราะห์นั้นค่านิยมที่เปึนปัญหาและต้องปรับแก้อย่างเร่งด่วนคือปัญหาการขาด จิตสาธารณะ ปัญหาระบบอุปถัมภ์ ปัญหาการขาดระเบียบวินัย มักง่าย ขาดความรับผิดชอบ ปัญหาการขาดความเอาจริงเอาจัง ขาดการวิเคราะห์และใช้เหตุและผลโดยเฉพาะ หลักเหตุผล ปัญหาของความฟุังเฟัอเกินตัวและโลภเกินพอดี แต่ว่าในเวลาเดียวกันค่านิยม ที่เปึนทุนทางสังคมของเราก็มีคือความไว้เนื้อเชื่อใจ พึ่งพาอาศัยต่อกัน ช่วยเหลือเกื้อกูลและ มีน้ําใจเอื้อเฟุ๋อเผื่อแผ่ของคนไทย ซึ่งยังเปึนทุนทางสังคมในระดับหนึ่ง และคนไทยรู้จัก ทําบุญให้ทาน มีความเมตตากรุณาต่อกัน ความกตัญ็ูและเอื้ออาทร สิ่งเหล่านี้เปึนทุน ทางสังคมในระดับหนึ่งที่ทําให้เราสามารถที่จะมุ่งเน้นในการพัฒนาค่านิยมที่ดีได้ ค่านิยม แห่งการสร้างความเปึนมนุษย์ที่สมบูรณ์นั้นเราแยกออกได้เปึน ๖ ประเภทใหญ่ ๆ คราวที่แล้ว ได้พูดไปแล้วดิฉันคิดว่าอาจจะไม่พูดเยอะ ค่านิยมที่ทําให้สังคมน่าอยู่ แบ่งปัน เอื้อเฟุ๋อเผื่อแผ่

เศรษฐกิจพอเพียง กลุ่มค่านิยมที่ช่วยสร้างความเข้าใจ ความสําเร็จ ความก้าวหน้า อย่างเช่น ความตั้งใจ มุ่งมั่น ใฝ์เรียนรู้ กล้าทําจริง หรือกลุ่มค่านิยมที่มีลักษณะเปึนอุดมการณ์แห่งชาติ คืออะไรที่ทําให้เราเกิดสร้างความเปึนอันหนึ่งอันเดียวกันความเปึนไทย ค่านิยมที่เปึนสากล ทําอย่างไรที่จะเข้าใจและเข้าถึงและเคารพค่านิยมสากลทําให้เราอยู่ร่วมกับมนุษย์อื่น ๆ ในโลกนี้ได้ ค่านิยมที่สร้างความเปึนมนุษย์ สิทธิมนุษยชน ศักดิ์ศรีความเปึนมนุษย์ การจรรโลงศิลปะ ดนตรี และสุนทรียภาพ ความสมดุลในชีวิตต่าง ๆ และค่านิยมที่ส่งผล ต่อส่วนรวม ที่สําคัญมา กเปึนพลเมืองที่ดีมีคุณธรรม สิ่งเหล่านี้จะเปึน สิ่งที่อย่างเช่น การมีจิตสาธารณะ มีความรับผิดชอบ มีวินัย ยืนหยัดในความถูกต้อง เที่ยงธรรม ทั้ง ๖ ประเภทนี้ถ้ารวมกันแล้วจะทําให้เรากลายเปึนมนุษย์ที่ดีและสมบูรณ์ อันนี้คือ หลักความคิดของกรรมการชุดเราที่จะปฏิรูปนะคะ ทีนี้การปรับเปลี่ยนค่านิยมเพื่อปฏิรูป ดิฉันขอผ่านสไลด์นี้ไปเพราะ ได้พูดไปแล้ว ขอไปสไลด์ต่อไป ทําอย่างไรจะสร้างค่านิยม ที่พึงประสงค์และปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมได้ อันนี้เปึนประเด็นที่เน้นในทั้งสถาบันและ ตัวบุคคล ทําอย่างไรที่จะมีเชนจ์ เอเจนต์ (Change agent) ตัวขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงได้ ผู้นําและนโยบายของรัฐมีความสําคัญ ในเวลาเดียวกันกลไกการหล่อหลอมกล่อมเกลา ทางสังคมก็สําคัญ และกลไกการบริหารจัดการก็สําคัญ ทั้ง ๓ ระดับนี้จะมีตัวที่จะสอดรับ ในระดับผู้นําจะต้องมีความแน่วแน่จิตจํานงในการเปลี่ยนแปลง และต้องมีการสื่อสาร ทางนโยบายให้ชัดเจนด้วย ในระดับกลไกที่เปึนระดับหล่อหลอมกล่อมเกลาทางสังคมนั้น โรงเรียน สถาบันการศึกษาและสื่อมวลชน

ครอบครัวและการเลี้ยงดูเด็ก สถาบันศาสนา และชุมชน ทั้งหมดนี้จะเปึนตัวขับเคลื่อน และสําคัญ กลไกการบริหารจัดการคือระดับท้องถิ่น และระดับชาติจะต้องไปในทิศทาง เดียวกันและเชื่อมโยงกัน ประเด็นคราวที่แล้วที่ท่านสมาชิกได้ทักไว้ก็คือว่าเราได้พูดหลายอย่าง แต่เราไม่ได้พูดถึงความสําคัญของครอบครัว เพราะฉะนั้นคราวนี้เราได้เน้นครอบครัว ซึ่งเปึนศูนย์กลางและพื้นฐานในการพัฒนาระบบค่านิยม คุณธรรมและจริยธรรม บทบาท หน้าที่ของครอบครัวอย่างที่เราทราบกันอยู่แล้วว่ามีบทบาทสําคัญยิ่งในการพัฒนาคน บทบาทต่าง ๆ ที่สําคัญตั้งแต่ให้ สิทธิและความชอบธรรมทางกฎหมายและทางสังคม รวมทั้งดูแลเลี้ยงดูเด็กทางกายภาพ แต่ที่สําคัญสําหรับเรื่องที่เราคุยกันก็คือการถ่ายทอด ภาษาสร้างพัฒนาการทางอารมณ์และจิตใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการหล่อหลอมกล่อมเกลา ทางสังคม และครอบครัวคือสถาบันที่ค้ําจุนสังคมและชีวิตของมนุษย์ สิ่งเหล่านี้เราได้เห็น ในประเทศไทยเมื่อครั้งต้มยํากุ้งในครอบครัวคือเซฟตี เนต (Safety net) ตาข่ายที่รองรับ ปัญหาต่าง ๆ ได้ดีกว่าระบบอื่น ๆ ในเมื่อครอบครัวเปึนสถาบันที่สําคัญ ปัจจุบันนี้มันมีปัญหา หลายอย่างที่ทําให้ครอบครัวนั้นไม่เหมือนในอดีต การย้ายถิ่น สภาพแวดล้อมครอบครัว เปลี่ยนไปมาก ครอบครัวเดี่ยวในเมืองต้องฝากคนอื่นเลี้ยงลูกจนต้องมีพี่เลี้ยงมีอะไรต่าง ๆ ซึ่งบทบาทของพ่อแม่ได้เปลี่ยนไปจากในอดีต สภาวะทางเศรษฐกิจรัดตัว ทําให้การใช้เวลา ร่วมกันน้อยลง ครอบครัวไม่ได้ทํากิจกรรมร่วมกันและไม่ใช่ศูนย์ก ลางของชีวิต เด็ก เหมือนในอดีต ลักษณะครอบครัวก็ขนาดเล็กลงและมีรูปแบบหลากหลายมากขึ้น ๆ โดยเฉพาะเล็กถึงขนาดมีแบบเราเรียกว่าซิงเกิล พาเรนท์ โฮม (Single parent home) พ่อหรือแม่เลี้ยงเดี่ยว เพราะฉะนั้นการที่จะสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัวไทย ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงอันนี้ เราจะต้องมีมาตรการหลายอย่างเพื่อที่จะช่วยสนับสนุน มาตรการด้านภาษีคืออันหนึ่งที่สําคัญในการลดหย่อนอะไรต่ออะไรให้กับการเลี้ยงดูพ่อแม่ลูก ให้มันมีมากขึ้น โดยเฉพาะผู้ใหญ่ให้อยู่ร่วมกันได้ มาตรการสวัสดิการทางสังคม ซึ่งกรรมาธิการชุดอื่นก็ได้เคยเสนอไปแล้ว มาตรการสนับสนุนครอบครัวทดแทนและกิจกรรม ภาคประชาสังคมที่ทํางานเกี่ยวกับเรื่องสังคมอันนี้สําคัญมาก ครอบครัวปัจจุบันอาจจะ ไม่ต้องเปึนครอบครัวโดยสายเลือดก็ ได้ เราเริ่มเห็นครอบครัวทดแทนครอบครัวสมมุติ ที่เริ่มมาอยู่ด้วยกัน มีบทบาทเสริมซึ่งกันและกันเช่นครอบครัว และภาคประชาสังคม

ก็มีความสําคัญในการช่วยเสริมความแข็งแกร่งของการอยู่ร่วมกันนี้ มาตรการด้านนายจ้าง และสถานประกอบการมีความสําคัญยิ่ง อย่างเช่น การให้เวลาลา การทําอย่างไรที่จะให้มี ที่เลี้ยงเด็กในที่ทํางาน ความเข้าใจในการลาไปกิจกรรมของครอบครัวต่าง ๆ อันนี้ทางนายจ้าง และสถานประกอบการมีความสําคัญอย่างยิ่ง มาตรการสนับสนุนเด็กเล็กในสถานที่ทํางาน อันนี้ก็เปึนเรื่องที่สําคัญมาก และเด็กโตไม่ใช่เฉพาะเด็กเล็ก เวลาหยุดเทอมพ่อแม่ ไม่มีคนเลี้ยงดูลูกพาลูกไปที่ทํางาน สถานที่ทํางานจะเป่ดโอกาสให้มีการสร้างแคมปี (Camp) สร้างกิจกรรมให้เด็กหรือไม่เพื่อทําให้เด็กไม่ต้องไปทําอะไรที่มันไม่เหมาะสม ความเข้มแข็ง ของครอบครัวจะได้คงอยู่ได้ นอกจากนี้แล้วเราก็เห็นว่าสื่อนี่มีบทบาทสําคัญอย่างยิ่ง สื่อต้อง รณรงค์สร้างคุณค่าครอบครัวมาก ๆ สื่อโฆษณา ครอบครัวตัวอย่าง ละคร ภาพยนตร์ ที่เกี่ยวกับความสําคัญของครอบครัวในเชิงสร้างสรรค์ คลื่นวิทยุครอบครัวน่าจะมีมากขึ้นและ รายการครอบครัวของคนดีคนดังอะไรต่าง ๆ ที่สังคมชอบดู แต่ว่าทั้งหมดเน้นไปที่สถาบัน ครอบครัวให้เปึนแกนหลักเสาหลักของสังคม การใช้เทคโนโลยีการสื่อสารก็มีความสําคัญ เพื่อสร้างสัมพันธภาพครอบครัว มาตรการลดค่าโทรศัพท์เลขหมายพิเศษเพื่อที่ให้ครอบครัว ได้คุยกัน พัฒนาแอพพลิเคชัน (Application) ติดตามสื่อสารระหว่างคนในครอบครัว อะไรพวกนี้เปึนวิธีการใหม่ ๆ ที่จะทําให้ครอบครัวอยู่ด้วยกันแล้วก็สื่อสารถึงกันได้ สอนผู้สูงอายุให้ใช้เทคโนโลยี สอนผู้สูงอายุให้รู้จักอดทน ไม่บ่นกับลูกหลานมากเกินไป แบบประเทศสิงคโปร์ทํา เพื่อที่จะให้อยู่ร่วมกันได้ดี แล้วก็ในเฟสบุก (Facebook) บอกรักพ่อแม่ ซึ่งมีอยู่มีอยู่แล้ว แต่สามารถที่จะพัฒนาให้มากขึ้น เพื่อให้เกิดสถาบันครอบครัว มีความเข้มแข็ง ทีนี้การที่จะสร้างความเข้มแข็งนี่เริ่มต้นตั้งแต่ชีวิตคู่ ความสําคัญของชีวิตคู่ และการเตรียมตัวเปึนพ่อแม่ที่ดีน่าจะเริ่มต้นจากตรงนั้น มีการเสริมให้เข้าใจถึงความสําคัญ ของครอบครัวและความอดทนที่จะอยู่ร่วมกัน อาจจะเรียกเปึนหลักสูตรหรือวิชาหรือเนื้อหา อะไรต่าง ๆ ที่จะมาช่วยทางด้านนี้

ตอนช่วงตั้งครรภ์พ่อแม่ที่ดีควรจะเปึนอย่างไร ต้องเข้าใจอย่างไร พัฒนาการทางจิตใจ ของเด็กของอะไรต่าง ๆ ต้องได้รับการปลูกฝัง และหลังการให้กําเนิดก็มีการเลี้ยงลูกให้เปึน คนดีในแต่ละช่วงวัย ไม่ใช่เลี้ยงลูกให้เก่ง เอาเปรียบคนอื่น แต่เลี้ยงลูกให้เปึนคนดี มีคุณภาพ ใช้เวลาพูดคุยกับลูกโดยวิธีต่าง ๆ ทั้งหมดนี้เราคงเห็นว่าถ้าจะมีการดําเนินการ จะต้องมีการแยกส่วนด้วย เพราะว่ากลุ่มครอบครัวมีหลายประเภทในปัจจุบัน อาจจะต้อง เทเลอร์เมด (Tailor-made) ทําเฉพาะเจาะจงให้เข้ากับกลุ่มครอบครัว อย่างเช่น พ่อแม่เลี้ยงเดี่ยว น่าจะเน้นบางประเด็นที่เกี่ยวข้องกับปัญหาของเขาที่ให้เข้มแข็งอย่างไร ครอบครัว ที่หย่าร้างกันทําอย่างไร ครอบครัวลูกติดอย่างไร ปู์ ย่า ตา ยายที่เลี้ยงเด็กควรจะเข้าใจอะไร พี่เลี้ยงเด็กหรือว่าในพ่อแม่เพศเดียวกัน พ่อแม่ที่ต้องทํางานหนักอะไรต่าง ๆ ทั้งหมดนี้ก็คือ ความเอาใจใส่เปึนนโยบายทางสังคมและมีการดําเนินการจริง ๆ เพื่อให้ครอบครัวเข้มแข็ง นอกจากนี้แล้วมาตรการเสริมสร้างและปรับทัศนคติความเข้าใจให้เข้าใจซึ่งกันและกัน ชีวิตสื่อสารในครอบครัว การควบคุมอารมณ์ต่าง ๆ มาตรการส่งเสริมการใช้เวลาร่วมกัน อาจจะมีลดราคาบัตรโดยสาร บัตรชมภาพยนตร์ ถ้าไปเปึนครอบครัว หรือว่าค่ายครอบครัว ซึ่งบางครั้งภาคประชาสังคมได้จัดให้กับคนในสลัมและเห็นผลดีมากเลย พ่อนี่ครั้งแรกในชีวิต ที่รู้ว่าต้องมีบทบาทรักลูก แทนที่จะคิดว่าหน้าที่คือหาเงินมาให้ลูกอย่างเดียว ความซาบซึ้ง ที่เกิดขึ้นจากการทําอะไรร่วมกัน หรือว่าแฟมิลี สปอร์ต เดย์ (Family sport day) มาตรการ เป่ดพื้นที่สําหรับครอบครัว เช่น สวนสาธารณะเปึนที่ให้ครอบครัวไปทําอะไรด้วย กัน โรงเรียนเปึนพื้นที่ของชุมชน ให้ครอบครัวไปทํากิจกรรมร่วมกัน ตลาดต้นไม้อะไรต่าง ๆ การเรียนรู้พิพิธภัณฑ์ วัด สถานที่ออกกําลังกาย ล้วนแต่สามารถจะจัดให้เปึนพื้นที่ ของครอบครัวที่ไปทํากิจกรรมร่วมกันได้ นอกจากนี้แล้วเครือข่ายพ่อแม่สามารถจะใช้พื้นที่ โรงเรียนส่งเสริมกิจกรรมของครอบครัวได้ เห็นด้วยกับท่านสมาชิก ท่านมีชัย วีระไวทยะ ที่ได้พูดถึงว่าโรงเรียนมีเวลาหลาย ๆ วันที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ เพราะฉะนั้นในช่วงว่าง ช่วงอะไรต่าง ๆ โรงเรียน วันเสาร์ วันอาทิตย์และวันหยุด น่าจะเปึนที่ที่สร้างการมีส่วนร่วม ของครอบครัว เล่นกีฬาด้วยกัน จิตอาสา ประกวดศิลปะ เล่นละครกัน เยี่ยมบ้าน ครอบครัวทดแทน บทบาทของสมาคมผู้ปกครองและครูก็น่าจะเปลี่ยนไป แทนที่จะเปึน องค์กรเพื่อที่จะรณรงค์ทุนทรัพย์ให้โรงเรียนอย่างเดียว อาจจะเปึนที่ส่งเสริมคุณค่าความเปึน ครอบครัวที่เข้มแข็ง และทําให้ครอบครัวสามารถจะส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมได้

ต่อไปจะพูดถึงข้อเสนอเพื่อการขับเคลื่อน การพัฒนาค่านิยม และคุณธรรมจริยธรรม บางส่วนเราก็คงได้พูดไปแล้วบ้าง ความเข้มแข็งของครอบครัวนั้นจะทําให้หล่อหลอม กล่อมเกลาปลูกฝังค่านิยมที่พึงประสงค์และคุณธรรมจริยธรรมให้กับเด็กได้ ถ้าเปึนอย่างนั้นแล้ว สมาชิกของครอบครัวก็จะมีคุณธรรมจริยธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งสิ่งที่เราอยากเห็นก็คือ ไมด์เซต (Mindset) และสกิลเซต (Skillset) ของคนรุ่นใหม่ กระบวนความคิดของคน ในครอบครัวของเด็กที่เติบโตขึ้นมา แนวความคิดและทักษะชีวิต ทักษะในการทําอะไร หลาย ๆ อย่างที่เป่ดกว้าง มุ่งมั่นที่จะรับสิ่งใหม่ พร้อมเรียนรู้ และคํานึงถึงหลักค่านิยมสากล สิ่งเหล่านี้ต้องหล่อหลอม มาตั้งแต่วัยเด็ก ไม่อย่างนั้นจะไม่เป่ดกว้าง ทั้งหมดนี้จะทําให้ คนสามารถจะเปึนสมาชิกของสังคมที่มีคุณภาพได้ ทีนี้ในที่สุดแล้วเรามองว่าบทบาทของ ชุมชนในท้องถิ่นก็มีความสําคัญในการพัฒนาค่านิยมที่พึงประสงค์ และปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ชุมชนท้องถิ่นมีความสําคัญเพราะว่าเปึนผู้นําในการเปลี่ยนแปลง ขับเคลื่อน และเปึนต้นแบบคุณธรรมจริยธรรมได้ ชุมชนท้องถิ่นนั้ นเชื่อมโยงการทํางานส่งเสริม คุณธรรมจริยธรรมระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ ในพื้นที่ได้ เปึนเจ้าภาพสนับสนุนทางด้านการเงิน งบประมาณ แทนที่จะใช้เงินไปสร้างโครงสร้างพื้นฐานอย่างเดียว อาจจะใช้เงินบางส่วน ที่เปึนงบประมาณมาสร้างโครงสร้างพื้นฐานของคนซึ่งเปึนอะไรที่สําคัญ ส่งเสริมบทบาท ครอบครัวและบทบาทโรงเรียนในการพัฒนาค่านิยมและปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรม และเชื่อมประสานการเรียนรู้ระหว่างบ้านและโรงเรียน สร้างกิจกรรมเรียนรู้ เป่ดพื้นที่ พัฒนาคุณธรรมจริยธรรม สิ่งเหล่านี้เปึนบทบาทหน้าที่ของชุมชนในท้องถิ่นด้วย และสถาบัน ปกครองทางท้องถิ่นน่าจะเปึนพระเอก นางเอกในเรื่องนี้นะคะ

ทีนี้นอกจากนี้แล้วกลไกระดับชาติและระดับท้องถิ่นโค (Co) ไปด้วยกัน เครื่องมือที่คิดว่า สําคัญในระดับชาติจะต้องมีมติ ครม. คําสั่งทางบริหาร รวมทั้งการที่เข้าถึง พ.ร.บ. กองทุน พัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ให้เปึนหน่วยปฏิบัติที่ให้ทรัพยากรมาทํางานด้านนี้ ให้นโยบายสาธารณะด้านครอบครัว การศึกษา การพัฒนา ค่านิยมและปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมได้เกิดผล ทั้งในระดับจังหวัด ท้องถิ่น ใช้สื่อสร้างสรรค์ในการเรียนรู้ สร้างบรรยากาศ ของสังคมที่สนับสนุนและมีงบประมาณสนับสนุน ด้วยเป่ดพื้นที่ร่วมกัน และการจัดการ เรียนรู้ ส่งเสริมแนว ปฏิบัติที่ดี ส่วนภาพต่อไปก็คือบูรณาการเรื่องทั้งหมดเข้ากัน โดยครอบครัว โรงเรียน สถาบันการศึกษาและศาสนา ๓ ส่วนชุมชนศาสนาเปึน ๓ มุมใหญ่ ที่ค่อยเกี่ยวกันเชื่อมโยงสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน โดยที่สนับสนุนโดยมันจะมีผลกระทบต่อ ภาคธุรกิจเอกชนต้องช่วยเสริม ราชการต้องช่วยเสริม ภาคประชาสังคมก็มีบทบาทสําคัญ และในรอบนอกวงนอกนี่สื่อคือกลไกการขับเคลื่อน สังคมนโยบายสาธารณะที่สําคัญ ผู้นําจะต้องเอาด้วยที่ดิฉันได้พูดไปแล้ว ทั้งหมดนี้รวมถึงการที่จะมีคณะกรรมการระดับชาติ กําหนดยุทธศาสตร์และกํากับทิศทางดําเนินนโยบาย ทั้งหมดนี้จะรวมถึงหน่วยงานต่าง ๆ หลาย ๆ กระทรวงที่ทํางานร่วมกัน รวมทั้งภาคประชาชน ประชาสังคมด้วย และท้ายสุด ผลลัพธ์ที่คาดว่าจะได้รั บคืออะไร ผลลัพธ์ที่คาดว่าจะได้รับคือเกิดกลไกการขับเคลื่อน คุณธรรมจริยธรรม ทั้งในระดับชาติและระดับท้องถิ่น ครอบครัวเข้มแข็งทําหน้าที่ปลูกฝัง คุณธรรมจริยธรรม ทุกภาคส่วนร่วมส่งเสริมความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัว ทุกภาคส่วน ให้ความสําคัญต่อการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม ระบบการศึกษาที่ให้ความสําคัญ ต่อ คุณธรรมจริยธรรม การใช้สื่อรณรงค์อย่างกว้างขวางและต่อเนื่อง และทั้งหมดนี้ถ้าขับเคลื่อนได้ ในลักษณะนี้คนในสังคมก็จะมีค่านิยมที่พึงประสงค์ มีคุณธรรมจริยธรรม แล้วก็จะเปึน พลเมืองที่ดี รวมทั้งเปึนมนุษย์ที่มีคุณค่ามีความสมบูรณ์ทําให้ป ระเทศชาติก้าวต่อไปได้ อย่างสง่างาม ขอบคุณค่ะ