สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๕๙ · ๓ สิงหาคม ๒๕๕๘

ดร.ดํารงค์ พิเดช หารือเรื่องการอนุรักษ์พื้นที่และปัญหาการอพยพของชนกลุ่มน้อยเข้ามาในประเทศไทย โดยแสดงความกังวลเกี่ยวกับการสูญเสียพื้นที่อนุรักษ์และผลกระทบต่อชีวิตของประชาชน และเรียกร้องให้คิดและควบคุมการอพยพให้ได้ เพื่อให้คนไทยสมบูรณ์แบบ และเสนอความเห็นเรื่องร่างพระราชบัญญัติป่าชุมชนนอกเขตอนุรักษ์ พ.ศ..... โดยเน้นย้ำให้มีการพิจารณาอย่างรอบคอบและให้คนไทยที่เสียภาษีได้รับประโยชน์จากป่าชุมชน

นายดํารงค์ พิเดช กรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติ และสมาชิกทุกท่าน ผม นายดํารงค์ พิเดช สมาชิกหมายเลข ๐๗๘ คือเรื่องป์าชุมชนเปึนเรื่อง ที่มีมาช้านาน แล้วก็ร่วงมาตลอด เข้าสภาไทยก็ร่วง ๆ มาตลอด ผมเปึนอธิบดีมา ๒ สมัย ก็ผ่านเรื่องนี้มา ๒ สมัย ผมก็มานั่งคิดมันเปึนอะไร เข้า ๆ ร่วง ร่วง ร่วง ปรากฏว่าติดอยู่พื้นที่ อนุรักษ์ก็ไปศึกษาทั้งหมดอะไรทั้งหมดต่าง ๆ มาก็รู้ความจริงว่าพื้นที่อนุรักษ์มันมีปัญหา มากมาย คือลักษณะป์าชุมชนที่จัดกันทุกวันนี้เปึนเรื่องของคนที่เดินออกจากหมู่ บ้าน เข้าไปดูแลรักษาป์าข้างบ้าน โดยใช้เก็บหาของป์าการทํามาหากินตามกฎเกณฑ์ที่ตั้งไว้ เปึนคนไทยส่วนใหญ่ ๘๐ เปอร์เซ็นต์ ชาวบ้าน นายมี นายมา กองคํา ทั้งหลายนี่ที่เข้าไปดูแล

ส่วนป์าอนุรักษ์เปึนชนกลุ่มน้อย ๘๐ เปอร์เซ็นต์ มีทั้งเข้าอพยพมาใหม่ อยู่กลาง อยู่เดิม มีบัตรแล้ว ผมก็มามองเห็นความสําคัญในเมื่อคนไม่นิ่ง ปากท้องยังหิว มันยากที่จะเอา ปลาย่างไปฝากไว้กับแมว วันนี้ท่านเห็นรูปต่าง ๆ ที่ผ่านมาท่านจะเห็นว่าโล้นเตียนหมด นกบินหาต้นไม้เกาะยังไม่ได้เลย แล้ววันนี้พื้นที่อนุรัก ษ์ผมต้องเรียนว่าอนุรักษ์มี ๒ อย่าง พื้นที่อนุรักษ์ตามกฎหมายกับพื้นที่อนุรักษ์ตามมติ ครม. วันนี้ป์าชุมชนที่ยังหลงเหลืออยู่ ข้างล่างที่เตรียมจะจัดตั้งมันมีพื้นที่อนุรักษ์แค่ส่วนหนึ่งตามมติ ครม. พื้นที่อนุรักษ์ ตามกฎหมาย เช่น อุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป์า เขตห้ามล่า อะไรพวกนี้เปึนต้น ส่วนพื้นที่อนุรักษ์ตามมติ ครม. ก็ป์าต้นน้ําชั้น ๑ เอ ๑ บี อะไรเปึนต้น คือวันนี้ปัญหาเรื่อง พิสูจน์สิทธิมันยังไม่จบ มติ ๓๐ มิถุนายน ๒๕๔๑ ให้พิสูจน์สิทธิคนมาอยู่ก่อนป์า หลังป์า ประมาณเกือบ ๕๐๐,๐๐๐ รายอยู่ก่อนป์า เกือบล้านรายมาทีหลัง ทีนี้พวกอยู่ก่อนป์านี่ ไม่ใช่ว่ารับรองเลยนะ ถ้าหากเปึนที่ล่อแหลมมติ ครม. ต้องอพยพลง ต้องเอาลง

ถามว่าทําไมไม่เอาลงมาถึงทุกวันนี้ ก็เพราะรัฐบาลที่ผ่านมาระบบการเมืองไม่เคยให้ งบประมาณข้าราชการทํา ข้าราชการพิสูจน์สิทธิจริง ๆ ๒ ป้จบหมดแล้ว ถ้าให้งบประมาณ ให้คน คนมีพร้อมอะไรพร้อม แต่ไม่ให้งบประมาณทํา เพราะอะไรครับ รัฐบาลมาจาก การเลือกตั้งเกรงใจหัวคะแนนหมด อย่านะ อย่านะ อย่านะ พิสูจน์สิทธิใช้ภา พถ่าย ทางอากาศยุติธรรมที่สุดและกระชับที่สุด ไม่เอา จะขอเจ้าอาวาส จะขอกํานันรับรอง มันก็ตกลงกันไม่ได้คาราคาซังอยู่ทุกวันนี้ ส่วนพื้นที่ที่ไม่ล่อแหลมรัฐให้อยู่ต่อได้ แต่ต้องควบคุม ควบคุมไม่ให้ลุกลามไปโค่นป์าจากนั้นก็มีโครงการพระราชดําริ รัฐร่วมดูแลกัน บ้านเล็ก ณ ป์าใหญ่ ฟาร์มตัวอย่าง สถานีพัฒนาเกษตรที่สูง เพื่อควบคุม บุคคลพวกนี้ไม่ให้ไปโค่นป์า แต่กันพื้นที่ให้เพาะปลูก ปลูกผัก ไม้ผลเมืองหนาวอะไรก็แล้วแต่ ที่คุ้มทุนที่สุด ก็อยู่คู่กันมาตลอดทุกวันนี้ ส่วนวันนี้การใช้พื้นที่อนุรักษ์ ผมยกตัวอย่าง ถ้าท่านเอาพื้นที่อนุ รักษ์ อุทยานแห่งชาติจะมีชนกลุ่มน้อยอยู่เปึนกระจุก ๆ ไม่ใช่เปึน หมู่บ้านเดียว เย้าบ้าง ลีซอบ้าง กะเหรี่ยงบ้าง ม้งบ้างอะไรก็แล้วแต่ ลําธารผ่ากลางอุทยาน แห่งชาติ ลําธารใหญ่มีปลาชุกชุม ปกติเข้าไปจับไม่ได้ วันนี้ป์าชุมชนนี่สมมุติเราจัดตั้งขึ้นมา หมู่บ้านนั้นเกาะลําห้วยนี้ เกาะลําห้วยนี้ ผมถามปลามันรู้ไหมว่าเข้ามาเขตนี้มันปลอดภัย ไม่ปลอดภัย ผ่านเข้าป์าชุมชนมันปลอดภัยไหม มันจะวิ่งไปไหม โดนจับไปกินไหม ยิ่งสมัยนี้ มีอาหารมาล่อโปรยอาหารปลามากันเต็มอุทยานหมด นกเหมือนกันมันรู้ไหมว่านี่มันบิน ผ่าป์าชุมชน อันตรายนะ เอากรงนกแก้วไปดักจับดึงคบไม้รออยู่นะ ลูกนก ตัวนกบินมา มันไม่รู้ สัตว์ตัวเล็กตัวน้อย อ้นขุดหากินกันป์นปุ้หมด เห็ดหากันตลบอบอวล อุทยานแห่งชาติ เปึนป์าดั้งเดิม ไม่ใช่ป์าปลูกใหม่ และพวกนี้อพยพเข้ามาไม่ใช่ไปปลูกป์านะ ไปจับเอาของ ดี ๆ หมด คน ๖๐ ล้านคนรู้เรื่องไหม ไม่รู้เรื่อง ชนกลุ่มน้อยทั่วประเทศมีไม่เกิน ๘๐๐,๐๐๐ ราย และไม่ใช่ไปอยู่บนต้นน้ําทั้งหมด เราต้องคํานึงถึงคน ๖๐ ล้านคนที่เปึน เจ้าของประเทศ เขาไม่รู้เรื่องมันเกิดสิ่งอะไรขึ้นบนที่สูง วันนี้คนที่คุมชนกลุ่มน้อยที่อพยพ เข้ามายังคุมไม่อยู่เลย พรมแดนไทยเกาะตะเข็บวันนี้ยังเต็มหมด อพยพมาจากประเทศพม่า เต็มหมด หมู่บ้านกําลังจะร้างเผลอแป็บเดียวเข้ามาเต็มอีกแล้ว เข้ามาเต็มอีกแล้ว พูดไทยได้บ้าง ไม่ได้บ้าง มีบัตรบ้าง มีสี ๑๒ สี ทํากันเปรอะไปหมด ผมถึงบอกพื้นที่ข้างล่าง ข้างบน มันต่างกัน คุณจะไปเหมารวมพื้นที่อนุรักษ์กับนอกเขตอนุรักษ์ไม่ได้ ลักษณะคนก็ต่างกัน ถ้าคุณจะทําคุณต้องไปทํา พ.ร.บ. ป์าชุมชนในพื้นที่อนุรักษ์ ทําเสนอมาแต่จะผ่านหรือเปล่า

ผมไม่รู้ แต่คุณจะมาเหมารวมเอาพื้นที่นอกเขตอนุรักษ์ไปรวมพื้นที่อนุรักษ์ คนก็ต่างกัน ความเปึนอยู่ก็ต่างกัน สภาพแวดล้อมก็ไม่เหมือนกัน แต่คน ๖๐ ล้านคนไม่รู้เลยข้างบน เขาทํากิจกรรมอะไรกันอยู่ข้างบน เพราะฉะนั้นมันไม่ยุติธรรม เพราะฉะนั้นที่ผ่านมา วันนี้ถ้าไม่มีพื้นที่อนุรักษ์ป์านนี้ป์าชุมชนประกาศใช้หมดแล้ว ๙,๐๐๐ กว่าป์า ชาวบ้านไม่เดือดร้อน ไม่ต้องมายื่นชื่อ ๒๐,๐๐๐ ชื่อ ๓๐,๐๐๐ ชื่อ พวกนี้เขาดูแลจริง บ้านอยู่นอกเขต ป์าชุมชนก็บอกแล้วว่าทํากินไม่ได้ สร้างบ้านเรือนไม่ได้ แต่กฎเกณฑ์มี หาของป์าได้อะไรได้ อุทยานท่านไปตีรังผึ้งได้ไหม ไปเอาหินสวย ๆ งาม ๆ ออกขายได้ไหม มันไม่ได้ คุณต้องไปแก้กฎหมายแล้วกันออกจากพื้ นที่อุทยานอยู่ในไข่แดง เปึนป์าชุมชน อยู่ในไข่แดง ๔ ๕ ๖ กลุ่ม และสัตว์ป์ามันเหลือไหมชนกลุ่มน้อยไปอยู่นี่ ท่านถามสิ หมู่บ้านไหนในประเทศไทยที่ชนกลุ่มน้อยอยู่แล้วมีสัตว์ป์าหลงเหลืออยู่ ที่อยู่กันตามลําพัง ไม่มีคณะกรรมการควบคุมดูแล ไม่มีเหลือ เก้ง กวาง ก็ไม่มีเ หลือ ผมใช้ชีวิตมา ๓๕ ป้ อยู่กับชนกลุ่มน้อยมานี่แทบทุกเผ่า เพราะฉะนั้นผมอยากให้สมาชิกทุกท่านพิจารณาให้ดี ให้รอบคอบ วัยเราอาจจะแก่แล้วแต่นึกถึงคนรุ่นหลัง ๆ ป์าต้นน้ําลําธาร บ้านเราไม่มีหิมะ หมดน้ําหมดเลย ไม่มีอะไรดูดซับอีกแล้ว ท่านได้ป์ายางเรื่องเศรษฐกิจว่าไป แต่ต้นน้ําลําธารหมด ๕-๖ ชั้นไม่มีเหลือ เหลือป์ายางป์าชั้นเดียว เต็มไปหมด แล้วบ้านเมืองจะเหลืออะไร ท่านอาจจะรักคนอีกกลุ่มหนึ่ง แต่ท่านต้องคํานึงถึงคนอีก ๖๐ ล้านคนด้วย ผมเข้าใจภารกิจ ของท่านเอ็นจีโอ (NGO) ทั้งหลายนี่ผมเข้าใจ

ท่านก็มีเจตนาดีแต่ท่านต้องมองภาพกว้าง ภาพรวม ไม่ใช่ไปมองสงสาร ๆ เราก็สงสาร แต่ต้องคํานึงส่วนรวมด้วย ผลกระทบมันเกิดอะไรต้นน้ําลําธารท่านดูต้นน้ําน่านไหลเปึน ผงกาแฟขุ่นคลักไหลจากยอดเขา ผมไม่เห็นมีใครไปต่อต้านเลยจะเอาเจ้าหน้าที่ไปจับ อย่างไรไหว เจ้าหน้าที่มี ๒ คน หัวหน้าหน่วย ผู้ช่วยเดินไป ๑๐ กิโลเมตรไปจับบุกรุกป์า ไม่มีทางหรอก กินไปเรื่อย จากโค่นป้ละ ๒๐,๐๐๐-๓๐,๐๐๐ ไร่วันนี้เปึนล้านไร่ ลามไปเรื่อย ๆ เหลืออยู่ไข่แดงอุทยานแห่งชาติ เขตรักษาป์าเท่านั้น ๗๓ ล้านไร่เหลือจริง ๆ ประมาณ ๗๐ ล้านไร่ หายไปเรื่อย ๆ หายไปเรื่อย ๆ เดี๋ยวก็ต้องซื้อน้ํา กลั่นน้ําทะเลมาเปึนน้ําจืด คือผมวันนี้ไม่ได้ต่อต้านเลยผมเข้าใจอะไรต่าง ๆ คืออยากจะให้คิดกันนาน ๆ คิดให้รอบคอบ ของพวกนี้คือบ้านเราเมื่อก่อนนี้ที่มันกว้างป์ามันเยอะก็ไม่คิดอะไรคนมันน้อย แต่วันนี้การอพยพ ไม่มีนิ่ง อพยพกันแล้วไม่มีกลับแล้วตั้งเปึนหมู่บ้านถาวร ท่านไปดูจังหวัดแม่ฮ่องสอน กอมูเซอ กอเซโด อพยพมาเก่าทั้งนั้น พวกกะเหรี่ยงฝัืงประเทศพม่าเปึนหมู่บ้านถาวรเรียบร้อย โค่นไม้สักกันเปึนบ้านเมืองเก่าแบบจังหวัดน่าน จังหวัดแพร่ ให้กลับประเทศก็ไม่กลับเขาอยากกลับ แต่ฝัืงเราไม่ยอมให้กลับไม่รู้เพราะอะไรถึงเดือนก็แจกเกลือครึ่งกิโลกรัม ข้าวสาร ๑๐ กิโลกรัม น้ํามันพืช ๑ กิโลกรัมครึ่ง แล้วคนจะไปอยู่ได้อย่างไรจะไปกินอะไรมันต้องออก เพ่นพ่าน เพ่นพ่านมาข้างนอก แต่งานคนโน้นคนนี้อยู่กลมกลืนเปึนหมู่บ้านไปก็ล้นประเทศ อันนี้ผมถึงอยากให้เพื่อนสมาชิกคิดให้ดีให้รอบคอบ อุทยานแห่งชาติเปึนสิ่งที่สวยงามทั้งนั้น กล้วยไม้ป์า หินสวย นก หมู่บ้านชาวเขาอยู่ที่ไหนท่านเห็นนกบินผ่านแทบไม่มีหรอก นกที่จะบินผ่านใกล้ ๆ ป์าหมู่บ้านไม่มี จะมีตัวสองตัวก็มาเกาะที่หน้าบ้านอยู่ในกรงงับกล้วย ก๊อกแก๊กอยู่อย่างนั้นจับมา ครั้นจะต้องเอาบุคคลให้พร้อมเสียก่อนเปึนคนไทยสมบูรณ์แบบ มีบัตรควบคุมการอพยพให้นิ่งพอนะอยู่แค่นี้เปึนคนไทย วิธีที่จะให้พวกนี้ลงจากดอยแทบจะ หมดไม่ยาก ท่านส่งเสริมการศึกษำให้ดี เรียนหนังสือนี่แหละเด็กรุ่นใหม่เรียนหนังสือ จะไม่หวนขึ้นดอย คนเฒ่าคนแก่ตายหมด แต่ต้องควบคุมการอพยพให้ได้อย่าเข้ามาอีกนะ อันนี้สําคัญนี่เออีซี (AEC) ที่เป่ดเข้ามาจะมโหฬาร ประเทศไทยจะเต็มไปด้วยชนเผ่ามโหฬาร เมื่อก่อนมีประมาณ ๖-๗ เผ่า วันนี้เกือบ ๒๐ เผ่า ไม่เคยได้ยินชื่อก็ได้ยินชื่อมาจากไหนก็ไม่รู้ มาทําบัตรแล้วสีมี ๑๒ สีเปึน ๑๔-๑๕ สี ๓,๐๐๐-๒,๐๐๐ อีนุงตุงนังเต็มไปหมด ทางเราก็เฉย คนไทยส่วนใหญ่ก็เอื้ออาทร แต่ป์าถูกทําลายโครม ๆ ประเพณีชนเผ่าเราไม่รู้ไม่เห็น เราอยู่แต่ ในนี้กรุงเทพมหานครกัน คนเห็นไม่ได้รักคนรักไม่ได้เห็น ผมก็ฝากเรียนท่านสมาชิกทุกท่าน

ขอให้พิจารณาให้รอบคอบแล้วผ่านไปเถอะครับฉบับนี้ให้คนในเมืองข้างล่างที่เปึนคนไทย คํามี คํามา ทั้งหลายที่เขาเสียภาษีให้ได้ใช้ประโยชน์จากป์าชุมชน ๙,๐๐๐ กว่าป์าที่เขารอมา ๒๐ กว่าป้นี่ให้เขาไปก่อน เรื่องป์าอนุรักษ์มาว่ากันทีหลัง ท่านจะมาควบเอา ๒ อย่างมันไม่ได้ อะไรเลยแล้วคนเขาก็เดือดร้อนอีก ๙,๐๐๐ กว่าป์า ก็ฝากขอบคุณสมาชิกทุกท่านก็อยากจะให้ ผ่านเรื่องร่าง พ.ร.บ. ป์าชุมชนนอกเขตอนุรักษ์ พ.ศ. .... ครับ สวัสดีครับ