กราบเรียนท่านประธาน สภาปฏิรูปที่เคารพ กระผม นายเกษมสันต์ จิณณวาโส สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ หมายเลข ๐๑๖ ก่อนอื่นต้องขอกราบเรียนต่อที่ประชุมว่าสาระสําคัญของร่าง พ.ร.บ. ป์าชุมชนนอกเขตอนุรักษ์ พ.ศ. .... ที่ทางคณะอนุกรรมาธิการได้เสนอต่อคณะกรรมาธิการ แล้วที่ทางท่านกรรมาธิการได้นําเสนอนั้นผมเองได้มีโอกาสอ่านตัวร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ แล้วก็ได้เอาไปเปรียบเทียบกับร่าง พ.ร.บ. ฉบับเดิมซึ่งเคยผ่านการพิจารณาของสภาเกือบจะ ประกาศบังคับใช้แล้ว

ก็มีปัญหาในเรื่องของการตีความ เรื่องของวันที่มีการลงมติแล้วก็นับองค์ประชุม ท้ายสุดร่างพระราชบัญญัติฉบับนั้นก็ตกไป พอกรรมาธิการเอาร่างเสนอแนวคิดในเรื่องของ การจัดการป์าชุมชน พอเราพูดถึงป์าชุมชนนั้นคนก็ยังสับสน ผมก็เคยกราบเรียนกับ ท่านกรรมาธิการหลายท่านว่าเราเปลี่ยนชื่อดีไหม เพราะจริง ๆ สาระสําคัญในร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ มันเปึนเรื่องของการที่พี่น้องประชาชนที่อยู่อาศัยรอบพื้นที่ป์า ก็คือเปึนการจัดการ ป์าชุมชนนอกเขตพื้นที่อนุรักษ์ที่ไม่รวมเขตที่เปึนพื้นที่สงวนหวงห้ามที่เราไม่ต้องการให้มี คนเข้าไปอยู่อาศัยหรือเข้า ไปทํากิจกรรมใด ๆ ทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเปึนพื้นที่ป์าต้นน้ํา พื้นที่ ชั้นคุณภาพลุ่มน้ํา ชั้น ๑ ชั้น ๒ หรือแม้แต่พื้นที่ป์าโซนซี (Zone C) หรือพื้นที่ที่เปึนป์าถาวร หรือแม้แต่เปึนพื้นที่ที่เปึนป์าอนุรักษ์ตามมติคณะรัฐมนตรี ที่ผมนํากราบเรียนอย่างนี้ เพราะว่าหลายท่านคงไ ม่ทราบว่าการจัดตั้งป์าชุมชนที่ทํากันมานี่แล้วจัดตั้งไปแล้ว ๙,๔๐๐ กว่าแห่งนั้น เราใช้กฎหมายเดิมที่มีอยู่ เราใช้กฎหมายทั้ง ๔ ฉบับ เราใช้ พ.ร.บ. ป์าสงวนแห่งชาติ เราใช้ พ.ร.บ. ป์าไม้ พ.ศ. ๒๔๘๔ เราใช้พระราชบัญญัติระเบียบบริหาร ราชการแผ่นดิน แล้วก็มีประเด็นข้อแก้ ไขของพระราชบัญญัติฉบับล่าสุดอีกด้วย ในหลาย ๆ มาตรา ซึ่งหลักการของร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้เมื่อเทียบเคียงแล้วไม่ได้แตกต่าง ผมถึงเห็นว่าในฐานะที่ทําหน้าที่ทั้ง ๒ ทาง ทางที่ ๑ ในฐานะที่เปึนสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ทางที่ ๒ ในฐานะที่เปึนปลัดกระทรวงซึ่งเปึนข้าราชการป ระจํา ถึงต้องมากราบเรียน ต่อท่านสมาชิกสภาที่เคารพว่าร่างนี้สอดคล้องกับแนวทางการบริหารจัดการของกระทรวง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพราะแนวทางคนอยู่กับป์านี่เราต้องโยกย้ายผู้คน ออกจากป์าต้นน้ําลําธาร แม้แต่การบริหารจัดการที่ดินที่เปึนนโยบายของรัฐบาลชุดนี้ ซึ่งผมเองเคยทําหน้าที่เปึนเลขานุการคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ ซึ่งท่านนายกรัฐมนตรี เปึนประธานนั้น ในฐานะที่เปึนเลขาธิการสํานักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม เราก็ดูแล ผู้คนครับ เราไม่ต้องการให้มีการซื้อ ขาย เปลี่ยนมือ เราถึงจัดระบบการบริหารจัดการที่ดิน โดยให้ส่วนรา ชการคือจังหวัดเปึนคนขออนุญาตจากกรมป์าไม้ แล้วก็มาจัดที่ดินให้ พี่น้องประชาชนที่อยู่ในพื้นที่เข้าทํากิน โดยทางกระทรวงมหาดไทยจะเปึนผู้ตรวจสอบว่า ท่านเปึนบุคคลที่มีถิ่นฐานจริงหรือไม่อยู่ในพื้นที่ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ก็ไปทําเรื่อง ของการส่งเสริมอาชีพ ตรงนี้ก็เปึ นเรื่องที่สอดคล้องกับแนวนโยบายของ คณะกรรมการบริหารจัดการที่ดิน ตรงนี้ต่างหากคือสิ่งที่ผมอยากเรียนย้ําและยืนยันว่า

แนวทางที่กล่าวมาในร่าง พ.ร.บ. นี้ ในตัวโครงสร้างขององค์ประกอบของคณะกรรมการ ของร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ ก็มีเพิ่มเติมมากกว่าเก่า ครอบคลุม เดิมนั้นเปึนหน่วยงานราชการ เปึนหลัก ขณะนี้ก็จะมีทั้งท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีหน่วยงานก็คือคณะกรรมการป์าชุมชนประจําจังหวัด และมีเจ้าหน้าที่ป์าชุมชนในระดับ พื้นที่เข้ามามีส่วนร่วม ร่าง พ.ร.บ. ป์าชุมชนนอกเขตอนุรักษ์ พ.ศ. .... ที่คณะอนุกรรมาธิการ เสนอผ่านคณะกรรมาธิการนี่

ผมเรียนย้ําด้วยว่าเน้นกระบวนการการมีส่วนร่วม การรับฟังความเห็นมาก เน้นย้ําครับ เราไม่ต้องการให้พื้นที่ที่เปึนพื้นที่ที่มีความอ่อนไหวเปราะบางต่อระบบนิเวศได้รับผลกระทบ เราถึงต้องโยกย้ายพี่น้องประชาชนออกจากพื้นที่ต้นน้ํา ตรงนี้เปึนพื้นที่อันควรอนุรักษ์ครับ อย่าทําความเข้าใจที่ผิดพลาดให้กับผู้คนกับสังคมนี้อีกเลย ผมเองจริง ๆ ไม่อยากมานั่งอธิบายอะไร เกี่ยวข้องในเรื่องนี้มากเพราะจริง ๆ เปึนหน้าที่ในความรับผิดชอบ แต่เมื่อไม่นานมานี้ มีคนเอารูปภาพผมไปโพสต์ (Post) ไว้ในไลน์ (Line) ของ สปช. ตรงนี้ต่างหากคือผมคิดว่า เปึนการกระทําที่ไม่เหมาะสม เพราะผมไม่ได้เกี่ยวข้องอะไรด้วย ผมไม่ใช่เปึนบุคคลที่ ผมไม่เห็นด้วยกับร่างพระราชบัญญัติ ทําอะไรที่รุกล้ําสิทธิอันเปึนส่วนบุคคลของผมมาก เพราะฉะนั้นวันนี้ถึงต้องมากราบเรียนชี้แจงต่อท่านสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติที่เคารพทุกท่านว่า ร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ในเรื่องของการจัดการป์าชุมชนนั้น ถ้าท่านไปดูในมาตรา ๒๗ และ มาตรา ๒๘ เทียบเคียงกับตัวร่างเดิมนั้นผมกราบเรียนท่านในร่างเดิมที่เคยทําไปก่อนหน้านั้น เทียบกับร่างใหม่ ร่างใหม่กระบวนการการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการป์าชุมชนเกิดขึ้น อย่างแท้จริงจริง ๆ ตรงนี้คือสิ่งที่ผมคิดว่าเราควรจะต้องไตร่ตรอง โดยเฉพาะงานในหน้าที่ ของคณะกรรมการจัดป์าชุมชนซึ่งเลือกตั้งโดยสมาชิกของป์าชุมชนนั้น ๆ มากําหนดหน้าที่ บทบาทของตนเอง รวมทั้งยังมีการกําหนดหลักเกณฑ์ในการบริหารจัดการ หรือในเรื่องของ การเก็บหาของป์า หรือแม้แต่การทําไม้ที่ตนเองปลูกขึ้ นในป์าชุมชนนั้น ๆ ตรงนี้ต่างหาก คือสิ่งที่ผมอยากจะกราบเรียนว่าอะไรที่เปึนข้อดีขอให้คงไว้เถอะครับ อะไรที่เปึนหน้าที่ของ กรรมาธิการชุดนี้ก็ขอให้กรรมาธิการชุดนี้ได้ทําหน้าที่ของเขาได้ตรงตามวัตถุประสงค์ เพราะฉะนั้นในบทบาทของแต่ละกรรมาธิการที่อยากจะนําเรียนอยากจะนําเสนอในประเด็น ในรูปแบบที่แตกต่างผมคิดว่าเปึนการยอมรับที่เกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะเมื่อเราเปลี่ยนชื่อ มาใช้ชื่อในเรื่องของการปฏิรูปที่ดินและการจัดการที่ดิน โดยเฉพาะในร่างพระราชบัญญัติป์าชุมชน นอกเขตป์าอนุรักษ์ พ.ศ. .... นั้นเกิดความชัดเจน ส่วนหรือใครอาจจะเสนอเปึนร่างอีกฉบับหนึ่ง ที่อยู่ในเขตป์าอนุรักษ์ก็เปึนหน้าที่ของสภาแห่งนี้ที่จะเปึนคนที่จะมาพิจารณาบทบาท หรือกติกาในรูปแบบนั้น ๆ แต่ผมอยากกราบเรียนว่าร่างนี้นั้นผู้คนอ่านจะเข้าใจว่าจากการ ที่มีการจัดตั้งป์าชุมชนมาแล้ว ๙,๔๐๐ กว่าแห่งนั้นกระจา ยตัวไปตามภาคต่าง ๆ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมากที่สุดประมาณ ๔,๕๐๐ กว่าแห่ง รองลงมาในภาคเหนือเกือบ ๆ ๓,๐๐๐ หมู่บ้าน ภาคกลางก็มี ๑,๑๑๒ หมู่บ้าน ส่วนภาคใต้มีไม่มาก ๗๐๐ กว่าแห่ง

เพราะฉะนั้นสิ่งที่เกิดขึ้นเปึนประโยชน์จริง ๆ กับพี่น้องประชาชนที่อยู่อาศัยรอบป์า ผมเรียน อย่างนี้ในการจัดตั้งป์าชุมชนที่ผ่านมานั้นเจ้าหน้าที่ของรัฐ เจ้าหน้าที่ของกรมป์าไม้ เมื่อประกาศจัดตั้งเขตป์าชุมชนทํากิจกรรมร่วมกับชุมชน กรมป์าไม้ต้องแต่งตั้งเจ้าพนักงานป์าไม้ เข้าไปทําหน้าที่หัวหน้าพนักงาน คือต้องอนุญาตเจ้ำพนักงานป์าไม้ตามมาตรา ๑๙ ของ พ.ร.บ. ป์าสงวนแห่งชาติ

เพื่อให้เข้าไปดําเนินการ ไม่ใช่ว่าอยู่ ๆ จัดตั้งแล้วใครจะเข้าไปทําได้ กฎหมายให้อํานาจครับ ให้อํานาจพนักงานเจ้าหน้าที่เสร็จแล้วก็ไปทํางานร่วมกับท้องถิ่นและชุมชน ในการควบคุมดูแลรักษาและการจัดการร่วมกับชุมชน ขณะเดียวกันผมกราบเรียนอย่างนี้ว่า ในการเข้าไปใช้ประโยชน์หรือไปเก็บหาของป์า พืชอาหาร หรืออะไรก็แล้วแต่ที่เกี่ยวข้องกับ ป์าที่อยู่ใกล้กับชุมชนหรือชุมชนเข้ามาช่วยในการดําเนินการร่วมกับพนักงานเจ้าหน้าที่นั้น ยังต้องอาศัยกฎกระทรวง หมายเลขกฎกระทรวง ๑๑๐๖ ๑๑๐๗ ที่ออกเมื่อป้ ๒๕๐๘ เพื่อจะมาอนุญาตให้พวกเราพี่น้องประชาชนเข้ามาในเรื่องของการเก็บของป์า เพราะฉะนั้น ผมขออนุญาตกราบเรียนท่านว่าในหลักการของร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้เปึนหลักการของ ร่างพระราชบัญญัติที่มีประโยชน์มาก ให้สิทธิกับพี่น้องประชาชนโดยส่วนรวมอาจจะมีบ้าง ที่หลายคนอาจจะได้รับผลกระทบ เราต้องยอมรับว่าในภาพรวม เพราะฉะนั้นผมยังอยาก กราบเรียนกับท่านสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติที่เคารพว่าหลักการโดยทั่วไปในร่างพระราชบัญญัติ หรือหลักการในการจัดการที่คณะอนุกรรมาธิการนําเสนอต่อที่ประชุมนั้นเปึนแนวทางบริหาร จัดการที่ถูกต้อง แต่อาจจะมีบางประเด็นที่มีข้อทักท้วง ทางกรรมาธิการก็จะรับมาปรับปรุงแก้ไข แต่ถ้าเรามีความเห็นในทางที่แตกต่างกัน เราก็อาจจะเสนอเปึนร่างอีกร่างหนึ่งที่มีรูปแบบ ที่มีบริบทของการจัดการที่ไม่เหมือนกัน ขอขอบพระคุณครับท่านประธาน