กราบเรียนท่านประธาน ท่านสมาชิก ผม วินัย ดะห์ลัน หมายเลข ๑๘๕ ประเด็นที่ผมจะพูดนั้นเปึนเรื่องของร่างพระราชบัญญัติความรับผิด ต่อความชํารุดบกพร่องของสินค้าในร่างพ ระราชบัญญัติฉบับนี้ทั่วโลกเขาเรียกกันว่า กฎหมายมะนาว หลายท่านอาจจะแปลกใจนะครับว่ามะนาวนั้นมาจากไหน ในกรณีของ ประเทศสหรัฐอเมริกา รถยนต์หรือว่าสินค้าที่มีความชํารุดบกพร่องนั้นเขาเรียกว่าเลมอน (Lemon) ประเด็นของเลมอนนั้นเปึนประเด็นที่อยากจะนํามาชี้แจงให้พวกเราได้ มี ความเข้าใจตรงกันนิดหนึ่ง ก่อนอื่นนั้นผมอยากจะขอเรียนอย่างนี้ครับว่ากรณีเวลาที่เรา คุยกันในเรื่องของผู้บริโภค เรามักจะรู้สึกในเชิงว่าผู้บริโภคนั้นเปึนกลุ่มที่เรียกร้อง ในขณะที่ผู้ประกอบการนั้นเปึนกลุ่มที่ผลิต ถ้าเราดูในทางการเมืองนั้นเราเรียกประชาชน

หรือว่าคนที่อยู่ในฐานรากของระบบว่าพลเมือง ในขณะเดียวกันระบบที่สําคัญอย่างยิ่งก็คือ เรื่องของเศรษฐกิจ ในส่วนของฐานรากของระบบเศรษฐกิจเราเรียกว่าผู้บริโภคครับ เพราะฉะนั้นผู้บริโภคก็คือพลเมืองในเชิงการเมืองเช่นเดียวกั น เรื่องของกฎหมายมะนาว เราก็คงจะเคยได้ยินว่ามีกรณีอยู่หลายประการนะครับในกรณีของประเทศไทย ยกตัวอย่างเช่นในวันที่ ๒๔ พฤษภาคมป้นี้เองมีชายคนหนึ่งเอาสินค้าที่เขาเห็นว่ามันมีปัญหา ไปเจรจากับผู้จําหน่าย เพื่อที่จะขอคืนสินค้าในที่สุดไม่สามารถที่จะตกลงกันได้ ก็เกิดการทําร้ายถึงขนาดบาดเจ็บล้มตาย ผู้ที่เขาเปึนลูกค้าก็ได้กระหน่ํายิงเจ้าของบริษัท ขายอุปกรณ์ทางการแพทย์ อันนี้ก็เปึนกรณีหนึ่งนะครับว่าสินค้าที่เราเรียกกันว่ามะนาวนั้น ในที่สุดนําไปสู่เรื่องของความบาดหมางจนกระทั่งเกิดการทําร้ายร่างการกัน มีอยู่บางครั้งบางคราวเราจะเห็นว่ามีการเอารถใหม่มาทุบ เพราะเนื่องจากว่าผู้ซื้อมานั้น ไม่สามารถที่จะใช้รถใหม่นั้นได้ เมื่อจะขอคืนกับทางบริษัทบริษัทไม่ยอมรับคืน ในกรณี แบบนี้แล้วทางออกของผู้บริโภคไม่สามารถที่จะหาทางออกทางด้านอื่นได้นอกจากว่า จะต้องฟัองเปึนกรณีกันยาวนาน สิ่งที่เขาจะต้องทําในที่สุดก็คือนําไปสู่เรื่องของการทุบ ทําลายรถ มีอยู่หลายครั้งที่ทางบริษัทต่างประเทศขอเรียกคืนรถเพื่อที่จะแก้ไขปัญหา ยกตัวอย่างเช่นทางบริษัทโตโยต้าเคยเรียกรถคืนนี่เปึนล้านคันทั่วโลก แต่ว่าในกรณีของ ประเทศไทยซึ่งใช้อุปกรณ์แบบเดียวกันไม่มีการเรียกคืน บริษัทฮอนด้าเองก็เคยเรียกคืน อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของเกียร์

แต่ปรากฏว่ากรณีของประเทศไทยไม่มีการเรียกคืนเช่ นเดียวกันนะครับ ทางสํานักงาน คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคเคยได้รับการร้องเรียนจากรถยนต์ยี่ห้อหนึ่ง เมื่อนําเอารถยนต์ยี่ห้อนั้นมาทําการตรวจแล้วปรากฏว่าเจอปัญหาในรถทุกคัน แต่ในที่สุด ก็ไม่สามารถที่จะดําเนินการอย่างใดได้นะครับ ปัญหานั้นเนื่องจากว่าเราขาดกฎหมาย ฉบับหนึ่งซึ่งในต่างประเทศเขาเรียกกันว่ากฎหมายมะนาว ผมก็จะได้แจ้งให้ฟังนะครับว่า ทําไมถึงเรียกว่ากฎหมายมะนาวนะครับ เมื่อป้ ๑๙๗๐ ในรัฐแคลิฟอร์เนียได้มีกฎหมาย ที่เราเรียกกันว่าอเมริกัน สเตท ลอว์ (American State Law) ขึ้นมาฉบับหนึ่งนะครับ ในกรณีที่รถยนต์มีปัญหาสามารถที่ผู้บริโภคจะเรียกคืนหรือว่าเรียกให้เกิดการซ่อมแซมได้ ในที่สุดแล้วกฎหมายนั้นทําให้ประสิทธิภาพของการผลิตรถนั้นดีขึ้น ในป้ ๑๙๗๕ นั้น ทางรัฐบาลสหรัฐอเมริกาก็ได้ตั้งกฎหมายขึ้นมา เราเรียกกันว่าเฟเดอรัล ลอว์ (Federal Law) ผู้ที่ผลักดันให้เกิดกฎหมายเฟเดอรัล ลอว์นั้นชื่อแมกเนอสัน แกนมอส แต่ว่าอเมริกันนั้น นิสัยอะไรก็แล้วแต่ชอบตั้งชื่อเล่น เพราะฉะนั้นเขาเลยมาดูกันว่าชื่อเล่นกรณีของรถ ที่มีปัญหา นั้นน่าจะเรียกกันว่าอย่างไร เมื่อดูจากประวัตินั้นปรากฏว่าในป้ ๑๙๖๐ บริษัทโฟล์คสวาเกนของเยอรมันในประเทศเยอรมนีนั้นเคยประกาศขึ้นมาว่าถ้ารถยนต์ โฟล์คสวาเกนมีปัญหาให้คืนได้ทุกคัน หรือว่าสามารถที่จะซ่อมแซมได้ กรณีอย่างนี้นั้น รถยนต์เยอรมัน ภาพของรถยนต์เยอรมันคือไม่มีปัญหา อันนี้ก็กลายเปึนสัญญะ หรือกลายเปึนภาพลักษณ์ของรถยนต์เยอรมัน แต่อย่างไรก็ตามในยุโรปนั้นบอกว่ารถยนต์ ที่ดีที่สุ ดคือรถยนต์เยอรมัน แต่ว่ารถยนต์ที่มีปัญหากลายเปึนรถยนต์ฝรั่งเศสครับ รถยนต์ฝรั่งเศสนั้นคนอเมริกันเขารู้ว่ายี่ห้อที่ดังที่สุดนั้นเปึนภาษาฝรั่งเศส ภาษาอังกฤษ แปลว่าเลมอนก็เลยใช้คําว่าเลมอนนั้นเรียกรถยนต์ที่มีปัญหา คําว่าสินค้าที่ชํารุดบกพร่อง ก็เลยมีชื่อเล่นว่าเ ลมอน กลายไปเปึนเลมอน ลอว์ (Lemon Law) ประเทศสิงคโปร์ เมื่อมีกฎหมายในเรื่องนี้เหมือนกับที่ใน ประเทศสหรัฐอเมริกา เขาใช้คําว่าเลมอน ลอว์เลย ตรง ๆ เพราะฉะนั้นถ้าเราดูกรณีของประเทศไทย กรณีประเทศไทยนั้นสภาพกฎหมาย ในปัจจุบันเราจะพบว่ามีกฎหมายอยู่หลายฉบับที่เกี่ยวข้องในกรณีที่ต้องการที่จะแก้ปัญหา ของผู้บริโภคในกรณีที่ได้รับสินค้าที่มีปัญหานะครับ ผมยกตัวอย่างเช่นในมาตรา ๔๗๒-๔๗๔ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์นั้นมีเรื่องของผู้ขายจะต้องรับผิดในกรณีใดบ้าง แต่อย่างไรก็ตามในกฎหมายเรื่องของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่ได้บอกว่า

จะต้องรับผิดอย่างไร เพียงแต่บอกว่าถ้าเขาขายสินค้าที่มีปัญหาแล้วเขาจําเปึนที่จะต้อง รับผิดชอบ แต่ไม่บอกว่าจะต้องรับผิดชอบอย่างไรนะครับ ในกรณีของพระราชบัญญัติ วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๔๑ ในมาตรา ๔๑ จะพูดถึงเรื่องของการคุ้มครองผู้บริโภค แต่อย่างไรก็ตามในกรณีที่มีปัญหานั้นจะเปึนเรื่องของการคุ้มครองด้วยกฎหมาย นั่นหมายความว่าจะต้องขึ้นสู่วิธีพิจารณาความนะครับ กรณีที่จะทําให้ผู้บริโภค กับผู้ประกอบการหรือว่าผู้จําหน่ายนั้นไปเจรจายอมความตกลงกันเองนั้นไม่มีกฎหมาย ในลักษณะที่เราเรียกกันว่ากฎหมายมะนาวนะครับ กรณีอย่างนี้เองนั้นทางคณะกรรมาธิการ ปฏิรูปการคุ้มครองผู้บริโภคได้นําเอากฎหมายต่าง ๆ ในประเทศ อย่างเช่นที่ประเทศเยอรมนี อย่างเช่นในประเทศมาเลเซีย อย่างเช่นในประเทศสิงคโปร์ได้มาศึกษา แล้วได้จัดทําเปึน ร่างพระราชบัญญัติความรับผิดต่อความชํารุดบกพร่องของสินค้า สิ่งแรกที่มีความสําคัญเลย ก็คือเรื่องของนิยาม ถ้าสมมุติว่าเราไม่สามารถที่จะกําหนดนิยามให้ชัดเจนว่า ความชํารุดบกพร่องนั้นหมายถึงอะไร เราก็ไม่สามารถที่จะดําเนินการต่อไปได้ ผู้บริโภค ก็ไม่สามารถที่จะเจรจากับทางผู้ประกอบการได้ เรื่องนี้มีความสําคัญครับ ผมก็อยากจะเรียน อย่างนี้ครับ ถ้าเราดูย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์นั้นเราจะเห็นได้ว่าสิ่งหนึ่งที่เปึนปัญหา ของประเทศไทย และกฎหมายฉบับนี้จะกลายไปเปึนส่วนที่จะแก้ปัญหาของสังคมไทยได้

วันนี้เราต้องยอมรับครับว่าประเทศไทยเราถดถอย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการแข่งขัน ทางการค้า เรามีสภาวะที่ถดถอยทางด้านนี้มาโดยตลอด ๔-๕ ป้ที่ผ่านมา เรื่องแบบนี้ ไม่ใช่เรื่องแปลกนะครับ ในประเทศสหรัฐอเมริกาเคยเกิดเรื่องนี้ขึ้นมาในป้ ๑๙๖๐ ป้ ๑๙๖๕ ในที่สุดเราก็พบว่าสิ่งที่เกิดปัญหาความถดถอยนั้นเกิดจากความไว้วางใจของผู้บริโภค ที่มีต่อผลิตภัณฑ์ สิ่งที่จะช่วยแก้ไขเลยก็คือการร่างพระราชบัญญัติ ที่เราเรียกกันว่า กฎหมายมะนาวขึ้น เช่นเดียวกันนะครับลักษณะของวิธีการของกฎหมายมะนาวนั่นก็คือ การสร้างความมั่นใจของผู้บริโภคแล้วนําไปสู่เรื่องของการพัฒนาคุณภาพของผู้ประกอบการ สิ่งที่จะตามมาก็คือความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการที่สูงขึ้น อันนี้ต่างหาก ที่ในที่สุดแล้วคนอย่าง ลี ไอเอคอคค่าของบริษัทไครสเลอร์นั้นได้ใช้ศักยภาพของ กฎหมายมะนาวในการสร้างความเชื่อมั่นของผู้บริโภค และสามารถที่จะเปลี่ยนสถานะของ บริษัทไครสเลอร์ที่ขาดทุนอย่างมหาศาลให้กลายไปเปึนบริษัทที่ได้รับความเชื่อถืออีกครั้งหนึ่ง อันนี้ก็เปึนจุดหนึ่งก็คือเรื่องของการสร้างความเชื่อถือ ถ้าหากว่าประเทศไทยต้องการที่จะ สร้างความเชื่อถือของประเทศ จําเปึนที่จะต้องสร้างความเชื่อถือต่อผู้บริโภค หรือว่าลูกค้า ที่มาใช้บริการและผลิตภัณฑ์ของเรา เพราะฉะนั้นในร่างกฎหมายฉบับนี้เรื่องแรกเลยก็คือ เรื่องของการปรับปรุงนิยามให้ชัดเจน โดยดูตั้งแต่เรื่องของข้อตกลงที่เห็นเปึนประจักษ์ชัดเจน ในสัญญา ซื้ออะไรแล้วจะได้อะไร ตรงนี้จะต้องชัดเจนนะครับ ดูเรื่องของความมุ่งหมาย ที่จะใช้ประโยชน์จากสินค้า ซื้อรถต้องได้รถ ซื้อสินค้าอื่นต้องได้สินค้าที่เราประสงค์จะได้นั้น การใช้ประโยชน์จากสินค้าตามปกติวิสัย แล้วก็เรื่องของการให้ข้อมูลจากผู้บริโภค ยกตัวอย่างเช่น เรื่องของการขายคอนโดมิเนียม สินค้าที่เราได้ไปนั้นผู้ประกอบการจะต้อง ให้ข้อมูลอย่างชัดเจน ถูกต้อง แล้วก็ข้อมูลเหล่านั้นผู้บริโภคจําเปึนที่จะต้องได้รับตามที่ กําหนดในเงื่อนไข อีกเรื่องหนึ่งก็คือเรื่องของการส่งมอบผลิตภัณฑ์ผิดประเภทหรือว่า น้อยกว่าจํานวนที่ตกลงกัน อย่างนี้ก็ถือว่าเปึนเรื่องของ ชํารุดบกพร่องเช่นเดียวกัน ในกรณีของคู่มือที่จะนําไปสู่เรื่องของการใช้ ถ้าคู่มือบกพร่องในที่สุดแล้วนําไปสู่เรื่องของ การใช้สินค้าอย่างบกพร่องแล้ว ก็ต้องถือว่าเปึนเรื่องของการชํารุดบกพร่องเช่นเดียวกัน เรื่องของสิทธิของผู้บริโภคในกรณีของสินค้าชํารุดบกพร่องนั้นให้ สิทธิผู้บริโภคว่า จะซ่อมแซมหรือเปลี่ยนสินค้าได้ หากซ่อมแซมนั้นเกิน ๒ ครั้ง กรณีที่ชํารุดบกพร่องใช้ไป ๒ ครั้ง ๓ ครั้งแล้วปรากฏว่าสินค้าที่เราต้องการจะใช้นั้นไม่เปึนไปตามคุณสมบัติที่ถูกระบุไว้

ก็ต้องถือว่าเปึนเรื่อ งของความชํารุดบกพร่อง เมื่อมีปัญหาเรื่องความชํารุดบกพร่อง ให้สิทธิผู้บริโภคบอกเลิกสัญญาได้ แล้วก็ในกรณีบางกรณีนั้นให้สิทธิผู้บริโภคในการลดราคา ตามสภาพได้ หรือแม้กระทั่งเรื่องของการบอกเลิกสัญญา แล้วก็เรียกค่าเสียหายที่เกิดขึ้น กรณีสินค้าชํารุดบกพร่องภายในระยะเว ลา ๖ เดือน ก็ให้สันนิษฐานเอาไว้ว่าสินค้านั้น ชํารุดบกพร่องมาตั้งแต่วันส่งมอบ กรณีอื่นนั้นผู้บริโภคจําเปึนที่จะต้องได้รับสินค้า จะไปลดทอนสิทธิของผู้บริโภคไม่ได้ แต่ว่าถ้าจะมีการลดทอนนั้นจะต้องเปึนไปในลักษณะ ที่ให้สิทธิเพิ่มเติมแก่ผู้บริโภค การรับประกันสินค้าต้องมีความชัดเจน และจะต้องเปึนคุณ ต่อผู้บริโภค ต่าง ๆ เหล่านี้นั้นไม่ได้ทําให้ผู้ผลิตนั้นเสียประโยชน์ สิ่งที่ผู้ผลิตจะได้ก็คือ ความเชื่อมั่นในเรื่องของสินค้าและบริการ ในประเทศสหรัฐอเมริกา ในประเทศสิงคโปร์ ในประเทศมาเลเซีย เหล่านี้เปึนกลไก เปึนกลเม็ดในการที่ จะสร้างคุณภาพ สร้างความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการทั้งสิ้น ในกรณีที่ผู้บริโภค เปึนผู้เช่าซื้อ เห็นว่าในกรณีที่ผู้บริโภคเช่าซื้อนั้นสินค้าจะถูกถ่ายโอนไปที่ธนาคาร หรือว่าสถาบันการเงิน ในกรณีที่เปึนผู้บริโภคนั้นสามารถที่จะต่อรอง

ตกลงกับทางผู้ที่ดูแลในเรื่องของสินเชื่อหรือว่าดูแลทางด้านการเงินนั้นหรือไม่ นั่นหมายความว่าเรื่องของสินค้าและบริการนั้นจําเปึนที่จะต้องถูกถ่ายโอนไปให้แก่เจ้าของ การเงินนั้น ๆ หรือว่าสถาบันการเงิน กรณีเช่นนี้สถาบันการเงินหรือว่าเปึน ผู้ให้เช่าซื้อต้องให้สิทธิแก่ผู้บริโภคไปดําเนินการเรียกให้ผู้ขายทําการซ่อมแซม เปลี่ยน ลดราคา บอกเลิกสัญญา นั่นหมายความว่าทางสถาบันการเงินจําเปึนที่จะต้องเปึนตัวแทน ในการที่จะต่อรองตกลงกับทางบริษัทในการที่จะซ่อมแซม เปลี่ยน ลดราคา บอกเลิกสัญญา หรือเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากการชํารุดบกพร่องได้โดยตรง เพราะฉะนั้นผู้บริโภค สามารถที่จะตกลงกับทางบริษัทผู้จําหน่ายได้โดยตรง ไม่จําเปึนที่จะต้องตกลงกับ ทางสถาบันการเงิน กรณีของสถาบันการเงินไม่ให้สิทธิผู้บริโภ คดําเนินการ ใช้สิทธิเรียกร้องกับผู้ขายโดยตรง สถาบันการเงินต้องรับผิดชอบเช่นเดียวกับผู้ขาย โดยไม่อาจปฏิเสธความรับผิดได้ว่าตนเองไม่ใช่ผู้ผลิต หรือผู้ขายสินค้า เมื่อผู้บริโภค หรือผู้เช่าซื้อบอกเลิกสัญญาซื้อขายโดยตรงกับผู้ขายแล้วก็ให้ถือว่าสัญญาเช่าซื้อที่ทํากับ สถาบันการเงินผู้ให้เช่าซื้อสิ้นผลไปโดยทันที ทําให้ผู้บริโภคไม่จําต้องชําระค่างวด อีกต่อไป กรณีเช่นนี้ก็เพื่อปัองกันในกรณีของปัญหาที่เกิดขึ้นกับสัญญาในกรณีที่เกิด การเช่าซื้อผ่านทางสถาบันการเงิน ต่าง ๆ เหล่านี้นั้นเปึนเนื้อหาที่มีอยู่ในพระราชบัญญัติ ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของสินค้าที่ชํารุดบกพร่อง ก็คาดหมายว่าเรื่องนี้จะเปึนอีกจุดหนึ่ง ของคานงัดในกรณีที่จะผลักดันให้ผู้ประกอบการในประเทศไทยนั้นมีความสามารถ ในการแข่งขันในตลาดโลกในภาวะที่ขณะนี้เรากําลังมีภาวะถดถอยในเรื่องของความสามารถ ในการแข่งขัน จุดนี้จะเปึนอีกจุดหนึ่ งของคานงัดที่จะทําให้ประเทศไทยนั้นก้าวขึ้นมา มีความเชื่อมั่นของผู้บริโภคทั้ งในและต่างประเทศ ในส่วนของร่าง พระราชบัญญัติ ความรับผิดต่อความชํารุดบกพร่องของสินค้า พ.ศ. .... ก็ขอจบเพียงเท่านี้ ขอขอบคุณครับ