สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๕๘ · ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๘

ทรงชัย วงศ์สวัสดิ์ เสนอแนะการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่น โดยเน้นย้ำความจำเป็นในการกำหนดบทบาทและอำนาจหน้าที่ที่ชัดเจนของแต่ละองค์กร เพื่อหลีกเลี่ยงการซ้อนหน้าที่ และเรียกร้องการพิจารณาให้ท้องถิ่นมีอํานาจในการดําเนินการแก้ไขปัญหาเอง ทรงชัย วงศ์สวัสดิ์ ยังเสนอแนวคิดแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างผู้ใหญ่บ้านกับอำเภอ โดยเสนอให้มีผู้ใหญ่บ้านไปเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่น และให้เลือกผู้บริหารท้องถิ่นโดยตรงจากประชาชน

นายทรงชัย วงศ์สวัสดิ์

ท่านประธานที่เคารพ กระผม นายทรงชัย วงศ์สวัสดิ์ สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ตัวแทนจากจังหวัดลําพูน ท่านประธานที่เคารพครับ ผมเห็นด้วยในการที่จะต้องมีการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่น ผมขออนุญาตฝาก ท่านคณะกรรมาธิการได้นําไปพิจารณาถึงประเด็นต่าง ๆ ที่ประสบมาในฐานะ ที่เคยอยู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เรื่องของบทบาทอํานาจหน้าที่ เนื่องจากว่า ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทยเรานั้นมันมีหลายระดับ ตั้งแต่ อบต. เทศบาล แล้วก็องค์การบริหารส่วนจังหวัด ดังนั้นการทํางานที่ผ่านมานั้นมักจะถูกกล่าวขานกัน

ในทางที่ไม่คอยจะเหมาะว่าเปึนองค์กรที่ทํางานแล้วก็ซ้ําซ้อนกัน อยากจะฝากว่าไหน ๆ ที่จะปฏิรูปแล้วควรที่จะกําหนดบทบาทอํานาจหน้าที่ของแต่ละองค์กรนั้นได้มีความชัดเจน ไม่ให้เกิดการซ้ําซ้อน ผมขออนุญาตกล่าว เช่น งานใหญ่ ๆ นั้นให้องค์การบริหารส่วนจังหวัด รับผิดชอบไปทํา งานเล็ก ๆ ในพื้นที่ถนนซ อกซอยในหมู่บ้านให้ อบต. ให้เทศบาล ไปดําเนินการ

ถามว่าถ้าเปึนงานใหญ่ ๆ แล้ว อบจ. จะทําอย่างไรในเมื่อมีกรมทางหลวงชนบทอยู่ในพื้นที่ อยู่แล้ว ผมเคยเสนอว่าให้มอบภารกิจโอนภารกิจของกรมทางหลวงชนบทนั้นไปให้ อบจ. ดําเนินการ เพราะกรมทางหลวงชนบทนั้นดูแลถนนหนทางในเขตพื้นที่ของจังหวัดเชื่อมต่อ ระหว่างอําเภอ เชื่อมต่อระหว่างตําบล หมู่บ้าน อันนี้ยกภารกิจนี้โอนไปให้ อบจ. ดําเนินการ โอนไปแล้วต้องโอนงบประมาณที่กรมทางหลวงชนบทมีอยู่โอนไปให้ อบจ. ด้วย ถามว่า อบจ. ทําได้ไหม ทําได้ครับ เหมือนกัน มีบุคลากรที่จะดําเนินการได้ ประการต่อมาการดูแล พี่น้องประชาชนของสํานักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ในระดับจัง หวัด โอนไปให้ อบจ. ทํา ให้เทศบาลให้ อบต. ทําเพราะเปึนการดูแลพี่น้องประชาชน องค์กร เหล่านี้ก็จะถ่ายโอนภารกิจไปอยู่ของท้องถิ่น ผมเชื่อว่าท้องถิ่นจะดูแลได้ดีกว่า ไม่น้อยกว่า ที่อยู่ในปัจจุบัน ท่านประธานครับ ในเวลาอันจํากัดนั้นผมขออนุญาตได้กล่าวมาถึง การควบรวมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผมขออนุญาตกราบเรียนว่าผมเห็นด้วย การควบรวมในบางกรณี แต่ว่าการควบรวมนั้นต้องดูที่วัตถุประสงค์ของการตั้ง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น ๆ การตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อที่ต้องการ กระจายความเจริญแล้วก็ทําอย่างไรที่ให้ประชาชนได้เข้ามามี ส่วนร่วมได้มากที่สุด ดังนั้นการที่จะควบรวมเพียงแต่อาศัยว่าเพิ่มประสิทธิภาพ ลดค่าใช้จ่าย ผมว่ายังไม่ใช่ เปึนสิ่งที่จําเปึนแต่ต้องมองที่เปัาหมายว่าเราจะบริการพี่น้องประชาชนได้อย่างทั่วถึง ได้อย่างไร สิ่งเหล่านี้ที่เปึนสิ่งสําคัญในการที่จะมาควบรวม บางแห่งในตําบ ลหนึ่ง มีหลายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพราะว่าตามสภาพภูมิประเทศอยู่ห่างไกลกัน เราก็ต้องยอมรับว่าต้องมีหลาย ๆ แห่งได้ ไม่ใช่บอกว่า ๑ ตําบลต้องมี ๑ แห่งหมด บางแห่งนั้นอยู่คนละขุนเขากัน บางแห่งนั้นอยู่คนละเกาะกัน เอามารวมกันแล้ว ประชาชนจะได้รับความสะดวกเหมือน เดิมหรือไม่ อย่างไร อันนี้เปึนประเด็นสําคัญ ในการที่จะพิจารณาการควบรวม ท่านประธานที่เคารพครับ นอกจากนั้นนะครับ ผมอยากจะเห็นว่าการที่เรามีการปฏิรูปแล้วนั้นเราต้องให้อํานาจภารกิจในการดําเนินงาน ให้ท้องถิ่นเขาใช้ดุลยพินิจในการที่จะแก้ไขปัญหาให้กับประชาชนในท้องถิ่ นได้ ไม่ใช่ว่า เหมือนเช่นในปัจจุบันนี้ การแก้ไขปัญหาของท้องถิ่นนั้นอยู่ที่กระทรวงมหาดไทย อยู่ที่กรมส่งเสริม การปกครองท้องถิ่นที่จะกําหนดว่าสิ่งไหนบ้างที่ท้องถิ่นจะทําได้ เพราะในกฎหมายของการกระจายอํานาจนั้นบอกว่าท้องถิ่นจะสามารถจัดงบประมาณได้

ต้องเปึนไปตามระเบียบและข้อบังคับที่กระทรวงมหาดไทยกําหนด เมื่อกระทรวงมหาดไทย กําหนดแล้วใช้ทั่วประเทศบางครั้งไม่สามารถที่จะแก้ปัญหาให้กับพี่น้องประชาชนในพื้นที่ ที่เขาอยู่ได้จึงเปึนปัญหา เห็นไหมครับว่าปัญหานั้นลุกลามเข้ามาถึงระ ดับชาติ ต้องยกขบวนเดินกันมาอะไรต่าง ๆ เหล่านี้ แทนที่เราจะแก้ปัญหาในท้องถิ่นได้ เราแก้ไม่ได้ ถ้าเรายังใช้ระเบียบปัจจุบันนี้อยู่ อยากจะเห็นว่าท้องถิ่นนั้นให้มีอิสระในการพิจารณา แต่เดิมนั้นเรายอมรับว่าท้องถิ่นนั้น คนที่เข้ามาบริหารนั้นอาจจะด้อยในเรื่องของคุ ณภาพ แต่ปัจจุบันนี้คนระดับดอกเตอร์มาเปึนผู้บริหารท้องถิ่นก็มีไม่น้อย ถ้าเราให้โอกาสเขาพัฒนา เขาก็จะพัฒนาท้องถิ่นให้มีความเจริญก้าวหน้าได้อย่างเช่นที่เราเคยไปดูงานที่ประเทศญี่ปุ์น เราเห็นประเทศญี่ปุ์นพัฒนาเราก็บอกว่าเราอยากจะเห็นประเทศไทยเราพัฒนาท้องถิ่น เช่นเดียวกับประเทศญี่ปุ์น แต่ในขณะเดียวกันเราก็สร้างกรอบไว้ ไม่ให้เขาเดินออกจากกรอบ อันนี้ถ้าเราเป่ดกรอบได้นะครับ

เป่ดพื้นที่ให้เขาดําเนินงานได้ ผมเชื่อว่าท้องถิ่นจะมีความเจริญมากกว่านี้ ท่านประธานครับ เมื่อกี้นี้ท่านสมาชิกได้พูดนะครับว่าสมาชิกสภาท้องถิ่นกับกํานัน ผู้ใหญ่บ้านมักจะไม่ไป ทิศทางเดียวกัน ผมก็มานั่งคิดนะครับว่า เอ๊ะ มันเปึนไปได้ไหมครับว่าทุก วันนี้กํานัน ผู้ใหญ่บ้านเราก็เลือก ก็เลือกมาจากประชาชนเหมือนกัน อบต. เราก็เลือกมาจากประชาชน เหมือนกันที่เปึนอยู่ปัจจุบันนี้ เปึนไปได้ไหมครับว่าใน ๑ ท้องถิ่นนั้นให้มีสมาชิกทุกหมู่บ้าน หมู่บ้านละ ๑ คน โดยให้ผู้ใหญ่บ้านไปเปึนสมาชิกสภาท้องถิ่นโดยตําแหน่ง ถ้าคนเขาเลือกคนนี้มาเปึนผู้ใหญ่บ้าน วาระ ๔ ป้ ให้เขาไปอยู่เปึนสมาชิกสภาท้องถิ่นด้วย เปึนผู้ใหญ่บ้านด้วย ถ้าเขาหมดวาระของ อปท. ท้องถิ่นเลือกใหม่ คนใหม่ก็เข้าไปแทน สภาท้องถิ่นก็จะไม่ว่างครับ มันก็จะมีสมาชิกตลอด ส่วนผู้บริหารท้องถิ่นนั้นให้เลือกโดยตรง จากประชาชนต่างหาก จะแก้ปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในปัจจุบันนี้ ผู้ใหญ่บ้านกับ อบต. ทะเลาะกัน ผู้ใหญ่บ้านก็ไม่เรียกประชุม อบต. จะเรียกประชุมชาวบ้านก็ไม่ได้ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เกิดขึ้นและเกิดขึ้นจริง ถ้าเราจะแก้อย่างนี้นะครับ เพราะไหน ๆ เราก็เลือกอยู่แล้ว ผู้ใหญ่บ้านก็ให้อยู่ ๔ ป้แล้วไปเปึนสมาชิก อบต. ด้วย บ้านละ ๑ คน มันจะสะท้อนปัญหา ของแต่ละหมู่บ้านแต่ละชุมชนนั้นให้ท้องถิ่นได้ไปแก้ไข ท่านประธานที่เคารพครับ ผมต้องขอกราบขอบพระคุณครับที่ได้ให้โอกาสผมได้เกินเวลา ในเวลาอันจํากัด ผมก็ขอขอบพระคุณนะครับ แล้วก็หวังว่าท้องถิ่นของประเทศไทยจะมีความเจริญก้าวหน้า เยี่ยงอารยประเทศเขา ขอบพระคุณครับ