สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๕๘ · ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๘

ถวิลวดี บุรีกุล ให้ความเห็นชอบรายงานการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่น โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการมีส่วนร่วมของประชาชนในการตรวจสอบและพัฒนาท้องถิ่น และเรียกร้องการพัฒนาศักยภาพของประชาชนและผู้บริหารท้องถิ่นในการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง นอกจากนี้ เธอยังเห็นด้วยในเรื่องการจัดสรรงบประมาณที่สอดคล้องกับภารกิจและพื้นที่ รวมถึงการจัดสรรเงินเพื่อคนกลุ่มต่าง ๆ ที่ด้อยโอกาส

นางถวิลวดี บุรีกุล

กราบเรียนท่านประธาน ดิฉัน ถวิลวดี บุรีกุล ดิฉัน ต้องขอขอบคุณคณะกรรมาธิการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่น สภาปฏิรูปแห่งชาติ เพราะว่า

ได้ทํารายงานที่กระชับ สั้น ได้ใจความแล้วก็อ่านง่าย เข้าใจง่ายและมีสาระที่เปึน ประโยชน์มากนะคะ ในเวลาอันสั้นดิฉันสามารถอ่านแล้วก็เข้าใจทําให้สามารถที่จะอภิปราย ได้ทันเวลาพอดีนะคะ ดิฉันมีประเด็นที่น่าสนใจที่จะสนับสนุนรายงานการปฏิรูปครั้งนี้นะคะ โดยภาพรวมดิฉันสนับสนุนทั้งหมด แล้วก็มีประเด็นที่ดิฉันอยากจะเสริมเพิ่มเติม อยู่พอสมควรนะคะ เริ่มแรกเลย เรื่องของโครงสร้าง รูปแบบ ซึ่งในรายงานนี้หน้า ๑๒ ก็ได้เสนอว่าควรจะเปึนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษเต็มจังหวัดแล้วก็รูปแบบไม่เต็มพื้นที่จังหวัด ตรงนี้เหมาะสมมาก ถ้าจะดีนะคะดิฉันอยากจะให้มีเรื่องของการพิจารณาภูมิสังคมหรือเรื่อง ของการเปึนท้องถิ่นที่เปึนไปตามความต้องการของประชาชนในรูปแบบของการไม่เต็มพื้นที่ จังหวัด แต่เปึนไปตามความเหมาะสม เช่น ตามวัฒนธรรมของเขาหรือภูมิสังคมของเขา นอกจากนี้ประเด็นในเรื่องของที่มาของผู้บริหารท้องถิ่นซึ่งตรงนี้ก็บอกว่ามาจากการเลือกตั้ง โดยตรง เห็นด้วยนะคะ ประเด็นเรื่องของผู้บริหารท้องถิ่นจะดียิ่งขึ้น โดยเฉพาะในสมาชิก ของสภาท้องถิ่นจะต้องให้ประชาชนมีส่วนร่วมให้มากที่สุด แล้วที่สําคัญต้องคํานึงถึง ความเสมอภาคหญิงชายและสัดส่วนของหญิงชายเข้าไปในสภาท้องถิ่นด้วย น่าจะมี การนําไปพิจารณาแล้วเขียนไว้ในรายงานครั้งนี้ด้วยนะคะ อีกอย่างหนึ่งนะคะ ในเรื่องของ งบประมาณ งบประมาณนี่ดิฉันเห็นด้วยที่จะให้มีการจัดทํางบประมาณที่เปึนไปตามภารกิจ แล้วก็เปึนไปตามพื้นที่นะคะ ซึ่งตรงนี้ก็สอดคล้องกับในร่างรัฐธรรมนูญที่ทําอยู่ และจะดียิ่งขึ้นเพื่อให้สอดคล้องกับที่ร่างรัฐธรรมนูญได้ทําในแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ ก็คือการจัดสรรงบประมาณนั้นต้องคํานึงถึงความเสมอภา คทางเพศและความเสมอภาค ด้านอื่น ๆ ซึ่งจะทําให้งบประมาณของท้องถิ่นนั้นจัดสรรไปยังคนที่ด้อยโอกาสและไปยัง คนกลุ่มต่าง ๆ ที่ทั่วถึงและเหมาะสมยิ่งขึ้น แล้วก็เปึนไปตามความต้องการแล้วเพื่อเพิ่ม คุณภาพชีวิตที่ดีของพวกเขานะคะ

แล้วอีกอย่างหนึ่งที่ดิฉันไม่ค่อยเข้าใจก็คือท่านจะให้มีศาลปกครองคดีท้องถิ่นขึ้นมา อันนี้คงมีการพิจารณาให้ถ่องแท้อีกครั้งหนึ่งว่ามีความเหมาะสมเพียงไร แล้วก็ทางศาลปกครองนั้นมีความพร้อมมากน้อยแค่ไหน นอกจากนี้ประเด็นที่สําคัญ ก็คือในเรื่องของการตรวจสอบโดยภาคประชาชน เนื่องจากว่าในนี้ยังเขียนว่าเปึน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอยู่ก็ไม่เปึนไร แต่ดิฉันถือว่าเรื่องของการกระจายอํานาจ การปกครองท้องถิ่นเปึนกลไกพื้นฐานของกา รเสริมสร้างประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม เมื่อเปึนเช่นนี้ในรายงานนี้ให้ความสําคัญกับการมีส่วนร่วมของประชาชนมาก แต่กลไก ที่สําคัญว่าประชาชนจะเข้าไปมีส่วนร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีรูปแบบอะไรบ้าง ก็คงต้องมีการศึกษา แล้วก็พัฒนาศักยภาพของประชาชนแล้วก็ผู้บริหาร ท้องถิ่น รวมทั้งสมาชิกท้องถิ่นที่จะทําให้เกิดการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงขึ้นมาได้ แล้วนอกจากนี้ อยากจะให้มีการพัฒนาศักยภาพของสมาชิกท้องถิ่นแล้วก็ข้าราชการส่วนท้องถิ่น รวมทั้งประชาชนในพื้นที่นั้นในเรื่องที่เขาจะสามารถเข้าไปตรวจสอบการบริหารงานท้องถิ่น ได้อย่างเปึนจริง โดยเฉพาะในบางเรื่องที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะต้องไปดูแล ในเรื่องของการจัดสรรทรัพยากรหรือเรื่องของการติดตามการทําการตามรายงานวิเคราะห์ ผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่เรียกว่ามิติเกชัน แพลน (Mitigation plan) ทั้งหลาย ที่อยู่ในโครงการที่อยู่ในพื้นที่ของท้องถิ่นนั้ น ๆ ท้องถิ่นไม่ค่อยได้มีโอกาสที่จะทําได้เต็มที่ เพราะว่าเรื่องของความรู้ความสามารถ เพราะฉะนั้นดิฉันคิดว่าถึงเวลาแล้วที่จะต้องดูแล ในเรื่องนี้ เพราะว่าร่างรัฐธรรมนูญที่จัดทําอยู่นี้พยายามที่จะเป่ดโอกาสให้ท้องถิ่น เข้ามาทําหน้าที่ตรงนี้อย่างแท้จริง แล้วก็อีกอ ย่างหนึ่งคือเรื่องของคอนเทสทะบิลิตี (Contestability) ซึ่งเขียนไว้แต่ดิฉันยังมองไม่ออกว่าท้องถิ่นจะเข้าไปแข่งขันทําได้มากน้อย แค่ไหนหรือจะเป่ดโอกาสให้ประชาชนหรือเอ็นจีโอ (NGO) หรือภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามา แข่งขันได้มากน้อยแค่ไหนก็ยังเปึนความห่วงกังวล แล้วนอกจากนี้ประเด็นสุดท้ายก็คือ ในเรื่องของบุคลากรของท้องถิ่น เรื่องของการแต่งตั้ง โยกย้าย ที่ต้องเปึนไปตาม ระบบคุณธรรมและมีกรรมการพิทักษ์คุณธรรมซึ่งจะต้องทําให้เกิดความเสมอภาค ในเรื่องของความสามารถ คนที่มีความสามารถก็ต้องได้รับการตอบแทนตอบสนอง แล้วทํางานดี ก็ต้องได้รับ การตอบสนอง ไม่ต้องเปึนคนที่ต้องคอยดูแลผู้บริหารเท่านั้นหรือว่าต้องมี การแต่งตั้ง โยกย้าย โดยใช้ระบบอื่นมาแทนที่ระบบคุณธรรม ขอบพระคุณค่ะ