สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๕๖ · ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๘

ธรรมรักษ์ การพิศิษฎ์ หมายถึงการปฏิรูปการศึกษา โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นของการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมและกระบวนทัศน์ในการเรียนรู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเปลี่ยนจากการสอนมาสู่การเรียน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเปลี่ยนแปลงให้บุคคลเป็นศูนย์กลาง และการมีส่วนร่วมของบุคคลในการเรียนรู้ นอกจากนี้ยังพูดถึงการบริหารงานและการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมการทํางานในองค์กร โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมการทํางานแบบใหม่ และการบริหารงานที่มีประสิทธิภาพ

นายธรรมรักษ์ การพิศิษฎ์

กราบเรียนท่านประธาน เพื่อนสมาชิกทุกท่าน ผม ธรรมรักษ์ การพิศิษฎ์ สปช. หมายเลข ๐๙๘ ผมมีข้อสังเกตรอบ ๒ เฉพาะในประเด็น กลไกร่าง พ.ร.บ. คณะกรรมการนโยบายการศึกษาและพัฒนามนุษย์แห่งชาติ พ.ศ. .... จริง ๆ แล้วมองแค่พัฒนามนุษย์แห่งชาติผมก็สนับสนุนแล้ว เพราะมองมนุษย์ไม่ใช่เปึนแค่ ทรัพยากร เรื่องนี้ผมได้ดูหลักการของ พ.ร.บ. ฉบับนี้แล้วผมคิดว่าเปึนหัวใจสําคัญเพราะว่า การปฏิรูปนี่ต้องมีกลไกผลักดัน เพราะฉะนั้นผมจึงเห็นด้วยในหลักการของ พ.ร.บ. ฉบับนี้ แล้วก็มีข้อสังเกตรวม ๓ ประการ ประการแรก องค์กรที่เสนอมานี้เปึนการปรับ ผมคิดว่า คงจะปรับปรุงแปลงรูปสภาการศึกษาให้เข้มแข็งขึ้น ซึ่งคงไม่ซ้ําซ้อนกับกระทรวงศึกษาธิการ เสียทีเดียว ผมคิดว่าเราจําเปึนต้องมีองค์กรนะครับ ผมเรียกว่าองค์กรที่ต้องทําเรื่อง การบริหารการเปลี่ยนแปลง เน้นการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้น อย่างจริงจัง ถ้าจะให้ กระทรวงศึกษาธิการปฏิรูปตัวเองคงยาก ซึ่งผมก็คิดว่าคงทํายากละถ้าหากว่าเราให้กระทรวง เขาปฏิรูปตัวเอง เพราะระบบการเรียนรู้ที่นําเสนอมานี้ตั้งอยู่บนพื้นฐานของ การเปลี่ยน กระบวนทัศน์ เราให้ความสนใจน้อยกับกระบวนทัศน์กับกรอบคิด จริง ๆ แล้วเวลาเราพูดถึง การเรียนรู้มันเปลี่ยนกระบวนทัศน์ เมื่อกี้มีเพื่อนสมาชิกพูดถึงการสอนมาสู่ การเรียน เรื่องใหญ่นะครับมันเปลี่ยนวิธีคิด เปลี่ยนวิธีทํางานกันหมด เปึนการเปลี่ยน กระบวนทัศน์ที่ผมเรียกว่าการเรียนรู้ที่คนเปึนศูนย์กลางแบบบูรณาการ คือจากการสอนมาสู่ การเรียนทักษะอนาคตสมัยใหม่ของโลกศตวรรษที่ ๒๑ ซึ่งมนุษย์เปึนศูนย์กลาง อันนี้ เปึนเรื่องใหญ่มากที่ต้องเปลี่ยนวิธีคิด เปลี่ยนวัฒนธรรมจากสอนน้อยเรียนมาก เพราะฉะนั้น ผมคิดว่าร่างกฎหมายฉบับนี้ควร จะมีหลักการและเหตุผลอธิบายในเรื่องกรอบคิดใหม่ หรือการเปลี่ยนแปลงเข้าสู่ความคิดใหม่ให้ชัดเจน อย่าไปแอสซูม (Assume) ว่าคนทราบ อยู่แล้วนะครับ ผมคิดว่าประเด็นที่เราปฏิรูปกันไม่ได้มันเปึนประเด็นเกี่ยวกับวัฒนธรรมองค์กร มากทีเดียว เราขาดการบริหารการเปลี่ยนแปลงและเราสร้างผู้นําการเปลี่ยนแปลงที่น้อย หวังว่าองค์กรใหม่ที่เกิดขึ้นจะทําเรื่องนี้อย่างจริงจัง ประการที่ ๒ ผมอยากให้กําหนด ความสัมพันธ์เชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์ชาติที่จะเกิดขึ้นให้ชัดเจน เพื่อสอดคล้องและเชื่อมโยง กับการพัฒนาประเทศสู่ประเทศที่พัฒนาแล้ว ที่บอกว่าคนเปึนทั้งเปัาหมาย เปึนทั้งผู้ผลักดัน ผู้รับประโยชน์ ฉะนั้นการปฏิรูปการเรียนรู้มันจะสามารถนําประเทศออกจากกับดัก ประเทศรายได้กลุ่มปานกลางไปสู่ประเทศที่พัฒนาแล้ว ที่คนไทยในอนาคตอยู่ดีมีสุขอย่างแท้จริง

สมดุลทั้งกายและใจ ประการที่ ๓ เรื่องการกําหนดให้มีกรรมการประจํา ๖ ท่าน หรือ ๗ ท่าน ซึ่งท่านแยกตามทักษะที่จําเปึนสําหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ ซึ่งผมได้ดูแล้ว ผมเห็นด้วยในหลักการว่าเปึนนวัตกรรมใหม่ที่ควรจะมี แต่มีมากเกินไปหรือไม่ตั้ง ๖ ด้าน แยกออกจากกัน จะบูรณาการกันยากและจะกลายเปึนหลายแท่งหลายไซโล ซึ่งถ้า เอามาเชื่อมโยงกันสัก ๒-๓ ด้านก่อนจะดีไหม เพราะวัฒนธรรมองค์กรการบริหารงาน แบบฟูลไทม์ คอมมิชชันเนอร์ (Full time commissioner) หรือเรียกว่ากรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิประจํา เปึนเรื่องใหม่สําหรับเรามาก เปึนเรื่องที่ต้องการบริหารความรู้ ต้องการ จัดการกับความรู้มากกว่าการบริหารอํานาจ ควบคุม กํากับ บังคับบัญชา สั่งการ องค์กรของเรา ยังติดยึดกับวัฒนธรรมอํานาจมากกว่าความรู้ คงจะต้องออกแบบให้เรียนรู้ไปจาก การทดลองจริงไปก่อนและอาจจะต้องใช้เวลาบ้าง แต่ถ้าทําได้ตามเปัาห มายผมคิดว่า จะเปึนประโยชน์มาก นอกจากนี้ผมคิดว่าถ้าจะบริหารองค์กรนี้ได้ดีควรจะมี การตั้งกรรมการบริหารขึ้นมาเปึนชุดเล็กจากคณะกรรมการใหญ่ ประกอบด้วยกรรมการเต็มเวลา ทุกท่านที่รับแผนนโยบายจากกรรมการใหญ่มาแปลงสู่ภาคปฏิบัติ โดยมีเลขาธิการเปึน กรรมการและเลขานุการ อาจจะช่วยสร้างเอกภาพในการบริหารงานได้ดียิ่งขึ้น โดยสรุป ผมอยากจะเห็นองค์กรใหม่ตาม พ.ร.บ. นี้อยากจะเห็นหนักไปทางด้านการบริหารงาน การเปลี่ยนแปลง และอยากจะเห็นวัฒนธรรมการทํางานแบบใหม่ให้เกิดขึ้นเปึนองค์กร ตัวอย่าง อย่าลืมว่าการปฏิรูปเริ่มต้นจากเจ้าของเรื่องคงไม่ไ ด้ และหวังว่าองค์กรใหม่นี้ จะสามารถแปลงความคิดออกสู่ภาคปฏิบัติกันจริง ๆ จากการสอนมาสู่การเรียน ๒ คําเท่านั้น ถ้าทําได้ และเปึนการเปลี่ยนวัฒนธรรมการเรียนรู้ของบ้านเราด้วย ขอบพระคุณมากครับ