บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ เป็นตัวแทนของคณะกรรมการศึกษาแนวทางการสร้างความปรองดอง และนำเสนอรายงานเกี่ยวกับการลดและยุติความขัดแย้งทางการเมือง โดยเสนอแนวทางและกลไกในการดำเนินการ รวมถึงการสร้างฐานข้อมูลเกี่ยวกับผู้ได้รับผลกระทบจากการชุมนุม และหารือเรื่องการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยการสร้างความรับรู้และความเข้าใจ เพื่อส่งเสริมความยุติธรรมในระยะเปลี่ยนผ่านและความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์
กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูป แห่งชาติและสมาชิกที่เคารพทุกท่านครับ กระผม นายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ ขออนุญาต เปึนตัวแทนในนามของคณะกรรมการศึกษาแนวทางการสร้างความปรองดอง ได้นําเสนอ รายงานซึ่งจะใช้เวลาไม่นานนะครับ เนื่องจากว่าท่านมีตัวรายงานอยู่ในมือประกอบกับ มีตัวเอกสารเพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) ขออนุญาตใช้เพำเวอร์พอยต์ประกอบ การนําเสนอในต่อไปด้วยนะครับ ผลการศึกษาและข้อเสนอแนะของคณะกรรมการมีอยู่ใน เอกสารที่แจกกับทุกท่านนะครับ คณะกรรมการทํางานโดยมีแนวทางทั้งโดยอาศัยทั้งความรู้ และโดยอาศัยทั้งใจที่จะร่วมกันทําให้งานนี้ประสบความสําเร็จเพื่อนําชาติไปสู่สันติสุข ตามแนวทางที่วางไว้ ตามขอบเขตอํานาจหน้าที่ของคณะกรรมการที่ท่านอาจารย์เอนก ได้กล่าวไปนะครับ ๒ ประการแรก เรื่องการแสวงหาแนวทางเพื่อลดและยุติความขัดแย้ง ทางการเมืองนั้นจะมีเอกสารที่นําเสนออยู่ในรายงานบทที่ ๓ เปึนข้อเสนอทั้งในเชิงเนื้อหา และกลไก แล้วก็จะได้เรียนให้ท่านได้ เห็นนะครับ หลายสิ่งสามารถทําได้ก่อนที่จะมี รัฐธรรมนูญและสามารถดําเนินการได้ต่อเนื่องหลังจากรัฐธรรมนูญประกาศใช้ ในส่วนของ ภารกิจที่เปึนอํานาจหน้าที่เรื่องการดําเนินงานนั้นเดี๋ยวจะได้นําเรียนเสนอให้ท่านสมาชิก ได้เห็นถึงกลไกหน่วยงานที่รับผิดชอบในการที่จะนําข้อเสนอเหล่านี้ไปสู่การปฏิบัติเพื่อให้เกิด ความชัดเจนว่าจะทําอย่างไรได้บ้าง นอกจากนี้ภายใต้ภารกิจที่ท่านประธานได้มอบให้มีการ จัดทําฐานข้อมูลเกี่ยวกับผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์การชุมนุม รวมทั้งการเยียวยาและ ฟุ๋นฟู เราก็ได้ออกแรงกันทําพอสมควรเกี่ยวกับการจัดทําฐานข้อมูลผู้ที่ ได้รับผลกระทบ ผู้ที่ยังต้องการการเยียวยา ซึ่งจะได้นําเรียนเสนอรายละเอียดต่อไป ในการทํางานสิ่งที่เปึน หัวใจสําคัญคือการสร้างความปรองดอง แต่อย่างไรก็ตามคําคํานี้ก่อให้เกิดความสับสน มีความเข้าใจ ที่ต่างกัน คณะกรรมการได้กําหนดนิยามความหมายขอบเขตของ ความปรองดองไว้ดังนี้นะครับ ในการทํางานคณะกรรมการกําหนดการสร้างความปรองดอง
หมายถึงการคลี่คลายความขัดแย้งที่มีการใช้ความรุนแรงเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยการถอด บทเรียน สร้างความรับรู้และความเข้าใจถึงสาเหตุและผลกระทบ การสํานึกรับผิดและ การฟุ๋นคืนความสัมพันธ์ การหาข้อตกลงใหม่ในกฎเกณฑ์ของการอยู่ร่วมกันในสังคมเดียวกัน ทั้งระหว่างบุคคล กลุ่มพลังทางการเมือง และประชาชนในชาติที่มีความคิดความเชื่อ แตกต่างกันจนแบ่งกันเปึนฝักฝ์าย การหามาตรการปัองกันมิให้ความขัดแย้งขยายตัวและเกิด ความรุนแรงขึ้นซ้ําอีก รวมทั้งการปฏิรูปทั้งกระบวนทัศน์และกลไกของรัฐให้สามารถรองรับ การเคลื่อนของสังคมที่อยู่ในระยะของการแปรเปลี่ยนความขัดแย้งไปสู่การสร้างฉันทามติใหม่ ต้องขออนุญาตอ่านตรงนี้เพื่อให้เกิดความเข้าใจไปในทิศทางเดียวกันสําหรับแนวทางที่กําลัง จะนําเสนอต่อไปนะครับ ในส่วนวิธี การของการสร้างความปรองดองนั้นต้องอาศัย การดําเนินงานแบบเปึนกระบวนการบนฐานความเข้าใจในบริบทของความขัดแย้ง โดยนําหลักการที่เหมาะสมกับสภาพปัญหามาปรับใช้ ประการที่สําคัญคือความไว้วางใจและ การมีส่วนร่วมของผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ์ายในการหาข้อตกลงร่วมกัน เพื่อการแสวงหาทางออก จากความขัดแย้งโดยให้เปึนไปตามครรลองของระบอบประชาธิปไตยและสันติวิธี นอกจากนี้ ต้องมีการติดตามตรวจสอบให้การดําเนินการนั้นมีความต่อเนื่องและสอดคล้องกับสภาพ สังคมเพื่อให้สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างยั่งยืน นี่คือแนวทางที่เราสร้างความเข้าใจกันไว้ และพยายามที่จะทําให้แนวทางที่นําเสนอนั้นบรรลุสู่เปัาหมายในการสร้างความปรองดอง ตามกรอบแนวคิดที่ได้เรียนอธิบายนะครับ เราพยายามที่จะดูกลุ่มความขัดแย้งทุกฝ์าย มองถึงภารกิจที่ต้องทําในช่วงการร่างรัฐธรรมนูญ และช่วงหลังรัฐธรรมนูญมีผลบังคับใช้ ในข้อเสนอแนะที่จะนําเรียนเสนอต่อไปจ ะมีทั้งข้อเสนอในเชิงเนื้อหาที่จะมี ๖ ภารกิจ ที่จะต้องดําเนินการให้ครบอย่างเปึนองค์รวม เพราะว่าทั้ง ๖ ภารกิจนี้มีความเชื่อมโยงกัน อีกส่วนหนึ่งเปึนการนําเสนอข้อเสนอแนะในเชิงกลไกที่จะต้องดําเนินการทั้งก่อน และหลัง การมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ๖ ภารกิจดังกล่าวมีอย่างไรบ้าง มีเอกสารที่ประกอบการนําเสนอ ที่ทางเจ้าหน้าที่ได้ช่วยกรุณาแจกเปึนเอกสารเอ ๓ (A3) ในที่นี้นะครับ
๖ ภารกิจดังกล่าวประกอบด้วยอะไรบ้าง ตั้งแต่การสร้างความเข้าใจร่วมกัน ของเหตุ ความขัดแย้ง การแสวงหาและเป่ดเผยข้อเท็จจริงของเหตุการณ์ความรุนแรง การอํานวยความยุติธรรม การสํานึกรับผิดชอบ และการให้อภัย ประการที่ ๔ เปึนเรื่องของ การเยียวยา ดูแล และการฟุ๋นฟูผู้ได้รับผลกระทบ ประการที่ ๕ คือการสร้างสภาวะที่เอื้อต่อ การอยู่ร่วมกัน ประการสุดท้ายคือการวางมาตรการปัองกันการใช้ความรุนแรง ในการแก้ปัญหาความขัดแย้ง ทั้งหมดนี้อยู่บนแนวคิดหลักความยุติธรรมในระยะเปลี่ยนผ่าน และความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ ผมจะขออนุญาตนําเรียนสรุปเนื้อหาโดยย่อของ ๖ ประการ ไปตามลําดับ แต่จะมีประการที่ ๓ จะเปึนเรื่องของการอํานวยความยุติธรรม การสํานึกรับผิด และการให้อภัย ที่จะขออนุญาตให้อาจารย์ดอกเตอร์ภูมินําเสนอนะครับ
ในภารกิจประการ รกเรื่องการสร้างความเข้าใจร่วม ของสังคม ต่อเหตุแห่งความขัดแย้งนั้นเปึนภารกิจประการสําคัญที่เราจะมีวิธีการโดยการนําเอาเอกสาร ข้อสังเคราะห์ที่มีการศึกษาอยู่ มาใช้ประโยชน์ การจัดเวทีรับฟังข้อเสนอแนะจากบุคคล ที่เกี่ยวข้อง ภารกิจนี้จะนําไปสู่ผลลัพธ์ในเรื่องของการที่ทําให้เราเข้าใจสาเหตุของ ความขัดแย้งร่วมกันตรงกัน เพื่อจะนํามาสู่การกําหนดโจทย์ และวิธีการคลี่คลาย ความขัดแย้ง หาทางปัองกันเหตุที่จะเกิดความขัดแย้งรุนแรงซ้ําอีกในอนาคต ในภารกิจ ในวิธีการเหล่านี้ใครจะทําบ้าง องค์กรใดเปึนองค์กรหลัก องค์กรใดเปึนองค์กรเสริม จะทําเมื่อไร จะขออนุญาตเสนอในตอนท้ายนะครับเพื่อให้เห็นความชัดเจน เพื่อตอบคําถามว่า สิ่งต่าง ๆ ที่เปึนข้อเสนอนี้จะนําไปสู่การปฏิบัติได้อย่างไร
ในภารกิจประการที่ ๒ เรื่องการแสวงหาและเป่ดเผยข้อเท็จจริงของเหตุการณ์ ความรุนแรงนั้นมีวิธีการหลัก ๆ อยู่ ๒ ข้อ เริ่มตั้งแต่การรวบรวมและตรวจสอบข้อเท็จจริง เพื่อหาสาเหตุแรงจูงใจเกี่ยวกับการละเมิดกฎหมาย การละเมิดสิทธิมนุษยชน อาจจะ มีการเป่ดเผยผู้ที่เกี่ยวข้องกับการละเมิดกฎหมาย สิทธิมนุษยชน ในเวลาที่กําหนดขึ้น ตามกฎหมายและดูความเหมาะสมของสถานการณ์ การดําเนินการในภารกิจนี้จะนําไปสู่ ผลลัพธ์เกี่ยวกับการได้รับข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเหตุการณ์ โดยที่ผ่านการตรวจสอบสังเคราะห์ ด้วยกลไกและวิธีการที่มีความเปึนวิชาการ นอกจากนี้จะทําให้ผู้ที่เกี่ยวข้องและคนในสังคม ได้เข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับข้อเท็จจริงเกี่ยวกับความขัดแย้ง ที่สําคัญสังคมจะได้รับการสรุป
บทเรียนเกิดความสํานึกร่วมกันในการปัองกันมิให้ประเทศชาติต้องประสบกับวิกฤตการณ์ เช่นนี้อีก
ในภารกิจประการที่ ๓ คืออํานวยความยุติธรรม การสํานึกรับผิดและการให้อภัย ซึ่งจะเกี่ยวโยงกับแนวทางที่จะนําไปสู่การนิรโทษกรรม หากรัฐบาลและสังคมมีความพร้อม นั้นจะขออนุญาตให้อาจารย์ดอกเตอร์ภูมิ มูลศิลปี ได้เปึนผู้นําเสนอต่อไป ขอบพระคุณครับ