ท่านประธานที่เคารพและสมาชิก สปช. นะคะ เพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) ที่ให้ไว้ไม่ทราบจะฉายได้หรือไม่ ดิฉันไม่แน่ใจ แต่อย่างไรก็ตามดิฉันจะทําตามนโยบายของท่านประธานว่าจะสรุปโดยสั้นที่สุด เพราะว่า เคยเสนอไปแล้ว ๑ รอบ กรอบแนวคิดคนไทยไม่โกง อันนี้คือหัวข้อที่เรากํา หนดไว้สําหรับ อนุกรรมาธิการปลูกฝัง ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ความโปร่งใส และการมีส่วนร่วม ในการปัองกันการทุจริต และประพฤติมิชอบ เราจะมีกรอบมาตรการทางยุทธศาสตร์ อันนี้เปึนอันใหม่ สิ่งที่ใหม่ที่ดิฉันคิดว่าจะพูดในวันนี้โดยสรุปสั้น ๆ นะคะ มาตรการ ตามยุทธศาสตร์ที่เราเรียกว่าคนไทยไม่โกงนั้นมี ๓ แนวทาง และ ๗ กลุ่มเปัาหมาย ๓ แนวทางนี้ คือ การที่จะปลูกฝัง ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และปัองกันการทุจริต ประพฤติมิชอบ เรามองอีกแนวทางหนึ่งคือปลูกจิตสํานึก แนวทาง ๒ คือสร้างแรงกดดัน ทางสังคม และแนวทางขยายพื้นที่หรือสร้างเครือข่ายการจัดการองค์การ ๗ กลุ่มเปัาหมาย ที่ว่านี่มีเด็กและเยาวชน กรอบแรกนี้คือกรอบที่เราเคยเสนอไปแล้ว ตอนนี้เราขอไป

กรอบที่ ๒ ก็คือว่ากลุ่มเด็กและเยาวชนคือกลุ่มเปัาหมายที่เราต้องทํางานด้วย กลุ่มข้าราชการและ เจ้าหน้าที่ของรัฐคือกลุ่มเปัาหมายที่ ๒ กลุ่มนักการเมือง ผู้ดํารงตําแหน่งทางการเมือง และพรรคการเมืองกลุ่มเปัาหมายที่ ๓ กลุ่มธุรกิจเอกชนกลุ่มเปัาหมายที่ ๔ กลุ่มสื่อมวลชน กลุ่มประชาสังคม และกลุ่มประชาชน เพราะฉะนั้น ๓ แนวทางที่เราพูดถึงเราจะขับเคลื่อน ได้อย่างไร สําหรับกลุ่มเด็กและเยาวชน เราก็มีการสร้างพื้นที่ เด็กและเยาวชนให้เรียนรู้ มีหลักสูตรให้มีการรณรงค์เด็กตั้งแต่ดูแลในบ้าน ในครอบครัวนั้นจะมีการดูแลปกครอง พี่เลี้ยงเด็กจะเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ร่วมกันอย่างไร เพื่อให้ส่งผลต่อเด็กในการปลูกฝัง จิตสํานึก ส่วนเด็กนั้นจะมีการไดอะล อก (Dialogue) มีการแลกเปลี่ยนความคิดกัน ในโรงเรียนอย่างไรตามหลักสูตรที่กําหนดขึ้น และมีหลักสูตรปลูกจิตสํานึก ในการสร้างคุณธรรมจริยธรรม เช่น โตไปไม่โกง และหลักสูตรอื่น ๆ อบรมผู้บริหาร สถานศึกษาก่อนเข้ำสู่ตําแหน่ง แล้วก็สร้างเครือข่ายครู นักเรียน ผู้ปกครอง เช่น สร้างไซเบอร์คิดส์ (Cyberkids) ไซเบอร์ทีน (Cyberteens) ให้มาร่วมกันใส่ใจสนใจเรื่องนี้ และใช้สื่อมวลชนช่วยรณรงค์ด้วย สําหรับกลุ่มที่ ๒ คือกลุ่มข้าราชการและเจ้าหน้าที่ของรัฐ สถาบันฝ๊กอบรมจริยธรรมของรัฐมีอยู่แล้ว แต่ทําอย่างไรให้เข้มแข็งขึ้น ให้สร้างเครือข่าย ให้มีกลไกสนับสนุน กลไกบริหารงานบุคคล กลไกวัฒนธรรมองค์กร กลไกระบบงานจริยธรรม ทั้งหมดให้สอดคล้องเคลื่อนกันไปด้วยกัน รวมทั้งทําอย่างไรที่จะมีการสร้างค่านิยม หลัก ของวัฒนธรรมองค์การให้ใส่ใจเรื่องคุณธรรมจริยธรรมด้วย อันนี้ก็คือโทน ฟรอม เดอะ ทอป (Tone from the top) การเปึนแบบอย่างที่ดี แม้กระทั่งวิธีการที่ได้ใช้ไปแล้ว ในวันที่ ๘ เดือนที่แล้ว ก็จะมีอินเทกกริที เพลดจ์ (Integrity pledge) คือว่าให้ปฏิญาณตน เปึนเครื่องมือที่สร้างอะแวร์เนส (Awareness) การรับรู้ขององค์การ

แล้วก็สร้างวัฒนธรรมไม่ยอมรับการโกงเพื่อให้คนในองค์การรู้สึกว่าทิศทางที่ไปตั้งแต่นี้ต่อไป เปึนเอาจริง ส่วนการอบรมงานคุ้มครองจริยธรรมนั้นในอดีตก็มีการทํามา แต่ทําอย่างไร ให้นําไปใช้ให้เข้มแข็งขึ้น และให้สร้างฐานข้อมูลเนม แอนด์ เชม ดาตาเบส (Name and shame database) คือว่าใครที่เคยทําผิดนั้นควรจะต้องมีการให้รับทราบ เพื่อที่จะทําให้เกรงกลัว ไม่ประพฤติมิชอบ ส่วนต่อไปกลุ่มเปัาหมายที่เปึนกลุ่มนักการเมือง ผู้ดํารงตําแหน่งทางการเมือง และพรรคการเมืองนั้นก็จะมีมาตรการหลายอย่างซึ่งอาจจะ ซ้ํากับกลุ่มอื่นที่เคยเสนอไปแล้วตอนเสนอร่างรัฐธรรมนูญ เช่นการเข้าสู่ตําแหน่งนั้นต้องแสดง วิสัยทัศน์ด้านการต่อต้านการทุจริต การเป่ดเผยทรัพย์สิน ประวัติการจ่ายภาษีและประวัติ การทํางานให้เปึนที่รับรู้ของทุกคน ส่วนกลไกบริหารงานพรรคการเมืองเองเราก็คิดว่า เรื่องคุณธรรมจริยธรรมเปึนเรื่องสําคัญ ต้องเปึนคุณสมบัติอันหนึ่งของนักการเมืองที่จะเข้าสู่ การเมือง และเป่ดเผยกลไกการคัดเลือกเป่ดเผยให้ทราบว่าพรรคนั้นมีกลไกคัดเลือก ตรวจสอบประวัติกลั่นกรองผู้บริหารพรรคและผู้สมัครอย่างไรเพื่อความโปร่งใส บังคับใช้ ประมวลจริยธรรมพรรคการเมืองและนักการเมือง รวมทั้งแสดงให้เห็นถึงกลไกกํากับ จริยธรรมในพรรคการเมืองด้วย ส่วนกลไกการตรวจสอบนั้นให้สร้างความตระหนักรับรู้ แก่ประชาชน เครือข่ายการเมืองสะอาด สร้างระบบตรวจสอบจากภายนอก รวมทั้ง มีฐานข้อมูลนักการเมืองแบบประเทศเกาหลีทํา ซึ่งให้ประชาชนได้รับทราบตลอดเวลาว่า การเคลื่อนไหวพฤติกรรมของนักการเมืองเปึนอย่างไร ทีนี้กลุ่มธุรกิจเอกชนอีกกลุ่มหนึ่ง ที่เราคิดว่ามีบทบาทสําคัญยิ่งในสังคมไทย สร้างจิตสํานึกเพื่อสังคม ธุรกิจเองได้มีบทบาท สําคัญ แต่ว่าทําอย่างไรที่ให้มี รายชื่อเอทิเคิล สตาร์ (Ethical star) คือธุรกิจที่มีผลงานดี ทางคุณธรรมจริยธรรม อย่างในเมืองนอกที่เขามีการพับบลิช (Publish) เรื่องเหล่านี้แล้วก็ เชิญชวนให้ประชาชนซื้อสินค้า บริการ ของบริษัทที่เปึนเอทิเคิล สตาร์ เปึนดาวที่ดีทางด้าน คุณธรรม จริยธรรม เป่ดเผยรายชื่อองค์การธุรกิจที่มีปัญหา อันนี้ก็คือทําในสิ่งที่ สมัชชาคุณธรรมที่คราวที่แล้วเสนอสมัชชาคุณธรรมมีหน้าที่คล้าย ๆ อย่างนี้คือการให้ข้อมูล รับรู้รับทราบให้ประชาชนได้ตัดสินใจกันเอง ห้ามภาครัฐทําธุรกรรมกับองค์กรธุรกิจ ที่มีปัญหา อันนี้ก็เปึนมาตรการหนึ่ง แล้วตรวจสอบจริยธรรมโดย ผู้ถือหุ้น นักลงทุน เปึนคนกํากับ ดูแล ในหลายประเทศเขาจะมีการซื้อหุ้นของบริษัทต่าง ๆ อาจจะไม่ใช่ จํานวนมาก แต่พวกเอนจีโอ (NGO) ที่ดูแลด้านนี้จะเข้าไปประชุมประจําป้เพื่อไปถามปัญหา

ที่ไม่ถูก ทํานองคลองธรรม หรือว่าบริษัททําอะไรที่ไม่ชอบมาพากลจะมี การถูกไต่สวน สอบสวน ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น แล้วก็กลไกบริหารและวัฒนธรรมองค์การ อันนี้ก็ต้องเริ่มตั้งแต่ การรับพนักงาน มีเครื่องมืออะไรบ้างที่ได้สอบถามทางจริยธรรมของพนักงานที่จะเข้ามา ในองค์การ มีกิจกรรม มีพื้นที่ มีเครือข่ายพนักงานทางด้านจริยธรรมไหมให้สร้างสิ่ งเหล่านี้ แล้วก็ให้มีกลไกการกํากับความสุจริตของคู่ค้าให้ทราบด้วย อย่างของยูเอ็น โกลบอล คอมแพกต์ (UN Global Compact) ก็จะกําหนดไว้ชัดเจนว่าบริษัทที่อยู่ในเครือข่ายของ โกลบอล คอมแพกต์จะไม่ทําธุรกรรมกับคู่ค้าที่ไม่สุจริต แล้วก็จะให้มีรณรงค์ไม่ยอมรับ การโกงในหน่วยงาน และมีมาตรการคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแสภายในองค์การเองของภาคธุรกิจ ทีนี้กลไกบรรษัทภิบาลขณะนี้เรามีไอโอดี (IOD) ซึ่งเปึนส่วนหนึ่งที่ร่วมมือกับองค์การ ต่อต้านคอร์รัปชันของภาคเอกชน ได้มีซีเอซีซี (CACC) คือเครือข่ายแนวร่วมปฏิบัติต้าน คอร์รัปชันอันนี้ก็เปึนสิ่งที่ดี บริษัทที่เข้ามาลงนามด้วยจะต้องใส่ใจในเรื่องจริยธรรม คุณธรรม การเซอร์ติฟาย (Certify) ให้เปึนบริษัทที่อยู่ในซีเอซีซีได้มีขั้นตอนกระบวนการที่ทําให้บริษัท ตระหนักรับรู้ในเรื่องจริยธรรมและบรรษัทภิบาล เพราะฉะนั้นสิ่งเหล่านี้คือเครื่องมือใหม่ ๆ ที่จะทําให้บรรษัทภิบาลเกิดขึ้นมากยิ่งขึ้น แล้วก็กลไกส่งเสริมและกํากับจริยธรรม สร้างแรงจูงใจให้ธุรกิจมีจริยธรรม อันนี้ก็เปึนอะไรที่ภาคธุรกิจทําแต่สังคมในส่วนร่วม ก็ช่วยกันผลักดันได้

ทีนี้มาถึงกลุ่มสื่อมวลชนนะคะ อันนี้เราก็รู้ว่าสื่อมวลชนมีบทบาทสําคัญ ประเด็นที่ดิฉัน อยากจะเน้นในตรงนี้ก็คือว่าระบบตรวจสอบกันเองควรจะมีประสิทธิภาพระหว่างสื่อมวลชนเอง ไม่ใช่ตรวจสอบแล้วก็ลาออกถ้าไม่พอใจอะไรอย่างนี้นะคะ หรือว่ากลไกการตรวจสอบที่เชื่อมกับ ประชาชน อันนี้คือหัวใจค่ะ เพราะว่าประชาชนมีส่วนร่วมแค่ไหน ประชาชนต้องมีส่วนร่วม ในการกํากับจริยธรรมสื่ออย่างจริงจัง ส่วนนี้คือส่วนที่ต้องรณรงค์กันอย่างจริงจังและแท้จริง แล้วก็ทําอย่างไรที่จะสร้างเครือข่าย สื่อที่ทําหน้าที่ตรวจสอบให้เข้มแข็งขึ้น และมีระบบ สนับสนุนสื่อที่รณรงค์สร้างจิตสํานึกให้มีการสนับสนุนอย่างจริงจัง ต่อมาในภาคประชาสังคม ซึ่งเปึนกลุ่มบุคคลสําคัญในการที่ติดตามตรวจสอบเรื่องทุจริตคอร์รัปชัน ทําอย่างไรที่จะสร้าง แอนตี คอร์รัปชัน อะเจนดา (Anti corruption agenda) ให้ภาคประชาสังคมใส่ใจมากขึ้น สมัยที่คุณรสนา ขอเอ่ยชื่อนะคะ เปึนภาคประชาสังคมที่ติดตามเรื่องทุจริตยาได้สร้างผลงาน ไว้เยอะแยะ อันนั้นคือตัวอย่างที่ภาคประชาสังคมสามารถที่จะมีบทบาทสําคัญในการช่วย แอนตี คอร์รัปชัน อะเจนดา ประเด็นของการติดตาม ติดตามไปเรื่อย ๆ แบบลักษณะที่ทําให้ สังคมตื่นตัวและใส่ใจ ทําอย่างไรที่จะสนับสนุนการ ทํางานต่อต้านการทุจริตให้มากขึ้น ขั้นเชื่อมโยงเครือข่ายของภาคประชาสังคมที่ทํางานด้านนี้ แล้วก็ภาคประชาสังคมถ้าดูใน ประเทศอื่นภาคประชาสังคมมีพลังมากกว่าในการที่จะเป่ดเผยชื่อขององค์การที่มีปัญหา ทางด้านการทุจริต เพราะว่าภาครัฐก็อาจจะมีเงื่อนไ ขบางอย่าง ธุรกิจก็ยังมีเงื่อนไข แต่ประชาสังคมอิสระที่สุด ควรจะเปึนกลไกสําคัญที่จะเป่ดเผยสิ่งเหล่านี้ แต่ในเวลาเดียวกัน เราก็เล็งเห็นว่าเพื่อให้ภาคประชาสังคมเปึนที่ยอมรับของสังคม จําเปึนอย่างยิ่งที่ต้องสร้าง ธรรมาภิบาลให้กับภาคประชาสังคมในการลดปัญหาการทุจริต จะไปตรวจสอบคนอื่น แต่ตัวเองจําเปึนจะต้องสร้างธรรมาภิบาลในองค์การและมีระบบรายงานที่โปร่งใสและ ตรวจสอบได้ให้กับสังคมรับรู้รับทราบเปึนที่ยอมรับ ในกลุ่มเปัาหมายประชาชนนะคะ กลุ่มเปัาหมายต่อไปคือกลุ่มประชาชน ตรงนี้นี่แหละเปึนเปัาหมายหลักที่ประชาชนทั่วไป ต้องตระหนัก สนใจ และรังเกียจการทุจริตคอร์รัปชัน จะทําอย่างไรที่จะทําให้เกิดอย่างนี้ กลไกสื่อรณรงค์สําคัญมาก สื่อรณรงค์ที่ต่อเนื่องตอกย้ําทําให้ประชาชนได้รับทราบและ ถูกซึมซับถ่ายทอดเรื่องเหล่านี้ไปประจําจนเกิดจิตสํานึกในการที่จะทั้งตระหนัก ทั้งสนใจ และรังเกียจการทุจริตคอร์รัปชัน ภาคส่วนต่าง ๆ ของประชาชนที่ทําด้านนี้เปึนแคทะลิสต์ (Catalyst) ที่สําคัญ ขาดการที่จะมอบรางวัลคนดีของคนที่ทํางานด้านนี้ สร้างความตระหนัก

ต่อหน้าที่ในการตรวจสอบจริยธรรมของนักการเมือง ของสื่อ เครือข่ายคนไทยไม่โกงเปึนอีก วิธีการหนึ่ง เปึนกลไกการมีส่วนร่วมที่จะรณรงค์ให้คนเข้ามามีบทบาท เครือข่ายผู้แจ้ง เบาะแสหรือว่าสร้างกลไกเชื่อมโยงและให้อํานาจภาคประชาชนมากขึ้น เปึนนิว โซเซียล มูฟเมนต์ (New social movement) เปึนมูฟเมนต์ (Movement) แบบใหม่ที่ประชาชน เข้ามามีส่วนร่วมกัน รณรงค์ไม่ยอมรับการโกง มาตรการตรวจสอบของภาคประชาชน ก็สําคัญ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นประชาชนเองก็ต้องมีมาตรฐาน มีคุณภาพในการตรวจสอบ มาตรการ คุ้มครองผู้แจ้งเบาะแสอันนี้ก็เปึนเรื่องที่สําคัญ เราก็มีตัวชี้วัดด้วย แต่ดิฉันคิดว่าเดี๋ยวให้ท่าน อ่านเองแล้วกันนะคะ เพราะว่าดิฉันจะไม่ใช้เวลาของท่านอื่น ๆ ค่ะ ขอบคุณมากค่ะ